زاخۆ

زاخۆ (شابلۆن:کوس; شابلۆن:ئارس) ئست ئەئنە گرۆßستادت ئن دەر ئائوتۆنۆمەن رەگئۆن کوردستان ئم ئراک.

گەئۆگراپهئە

گەئۆگراپهسجهە لاگە

زاخۆ ئست دئە نöردلجهست گەلەگەنە ستادت دەر ئائوتۆنۆمەن رەگئۆن کوردستان ئوند لئەگت ئان دەر گرەنزە زور تüرکەئ، ئائوف دەر رۆئوتە ڤۆم گرەنزüبەرگانگ ئبراهم کهالل ناجه مۆسول. دورجه ئهرە بەسۆندەرە لاگە هات دئە ستادت زاخۆ ئەئنەن ئەسسەنتئەللەن لۆگستسجهەن ئەئنفلوسس ئائوف دەن گüتەرڤەرکەهر ئن دئە ئائوتۆنۆمە رەگئۆن کوردستان ئوند ئن دەن ئراک.

دەر فلوسس خابوور فلۆسس بەئ دەر ئەنتستەهونگ دەر ستادت ئوم دئەسە هەروم (سپäتەستەنس ئم 5. ژاهرهوندەرت). ناجه دەر فلäجهەنمäßئگەن ڤەرگرößئەرونگ زاخۆس تەئلت دەر خابوور نون دئە ستادت، وۆبەئ دەر گرۆßتەئل دەر فلäجهە نۆجه ڤۆن دەم فلوسس ئومگەبەن ئست. ئەس گبت ڤئەر برüجکەن üبەر دەن فلوسس ئوند دئە وجهتگستە ئست دئە دەلال-برüجکە، دئە ئەئنە رöمسجهە برüجکە ئست. ڤۆر دەم ئائوفکۆممەن دەر ئائوتۆمۆبلە وار زاخۆ، بەدنگت دورجه دەن فلوسس، ئەئنە وجهتگە ستادت. ئەڤەنتوئەلل ئست زاخۆ مت دەر ستادت بēṭزāکḥū، داس ئن ئەئنەم سیرسجه-ئارامäئسجهەن مانوسکرپت ئائوس دەم 11. ژاهرهوندەرت ئەروäهنت ورد، ئدەنتسجه.

کلما

داس کلما ئن زاخۆ ئست وارم. دەر سۆممەر ئست ترۆجکەن ئوند هەئß، دەر ونتەر رەگەنرەئجه ئوند کالت. ئن دەن مۆناتەن ژون بس سەپتەمبەر گبت ئەس فاست کەئنەن نئەدەرسجهلاگ. داس کلما دەر ستادت زاخۆ ئست ڤەرگلجهەن مت دەر گەسامتەن کوردستان-رەگئۆن رەگەنرەئجهەر ئوند کüهلەر.شابلۆن:کلماتابەللە

ئەئنوۆهنەر

دئە مەئستەن ئەئنوۆهنەر دەر ستادت سند کوردەن، دئە ئەئنە ڤارئانتە دەس کورماندسجه، داس باهدن، سپرەجهەن. حستۆرسجه گەسەهەن هاتتەن دئە کوردسجهەن فەئودالهەررەن ئائوس شەمدنل، داس هەئوتە ئەئن تەئل دەر تüرکەئ ئست، گرۆßئەن ئەئنفلوسس ئائوف زاخۆ. دەس وەئتەرەن گاب ئەس ئن زاخۆ جهرستلجهە ئوند ژüدسجهە گەمەئندەن. دئە رەلگئۆنسگروپپەن لەبتەن ئن ئەئگەنەن ستادتڤئەرتەلن فرئەدلجه متەئناندەر. ناجه دەر گرüندونگ دەس ستائاتەس ئسرائەل سند ڤئەلە کوردسجهە ژودەن ئائوسگەواندەرت. ڤۆر دەر ئائوسواندەرونگ لەبتەن ئەتوا 350 ژüدسجهە فاملئەن ئن دەر ستادت. دئە جهرستەن دەر ستادت سەتزەن سجه ئائوس ئارامäئەرن ئوند ئارمەنئەرن زوساممەن. زوساممەن ماجهتەن سئە 1992 ئەتوا 5000 مەنسجهەن ئائوس.

وäهرەند دەس زوەئتەن گۆلفکرئەگەس ووجهس دئە ئەئنوۆهنەرزاهل دورجه دئە ماسسڤە فلوجهت دەر کوردەن گەن نۆردەن سەهر ستارک ئان. دئە ستادت ئست هەئوتە ئەئن تەئل دەر ئائوتۆنۆمەن رەگئۆن کوردستان.

بلدونگ

دئە ستادت ئست سەئت ژول 2010 ستز دەر ئونڤەرستäت زاخۆ. دامت گەهöرت دئە ئونڤەرستäت زاخۆ زو دەن 11 ستائاتلجهەن حۆجهسجهولەن دەر ئائوتۆنۆمەن رەگئۆن.

حەرکونفت دەس نامەنس

ناجه ئانسجهت دەر ئەنجیجلۆپائەدئا ئۆف ئسلام، زوەئتە ئەدتئۆن، ئست دەر نامە ئارامäئسجهەن ئورسپرونگس ئوند بەدەئوتەت „سئەگ“. ئۆب دئە ستادت „بēت̲زāک̲ه̲ū“ („حائوس دەر سئەگەر“)، دئە ئن ئەئنەم ئارامäئسجهەن مانوسکرپت ئائوس دەم 11. ژاهرهوندەرت ئەروäهنت وەردە، مت دەم هەئوتگەن زاخۆ ئدەنتسجه ئست، سەئ ئونکلار.

پەرسöنلجهکەئتەن

• یۆنا سابار (* 1938)، کوردسجه-ژüدسجهەر گەلەهرتەر، لنگوئست ئوند فۆرسجهەر
• ژتزجهاک مۆردەجهائ (* 1944)، ئسرائەلسجهەر گەنەرال ئوند پۆلتکەر
• ئاندرەئاس ئابۆئونا (* 1943–2010)، جهالدäئسجه-کاتهۆلسجهەر وەئهبسجهۆف ئم پاترئارجهات ڤۆن بابیلۆن
• رامز گارمۆئو (* 1945)، جهالدäئسجه-کاتهۆلسجهەر ئەرزبسجهۆف ڤۆن دیارباکıر
• پەترۆس حاننا ئسسا ئال-حاربۆل (* 1946–2010)، جهالدäئسجه-کاتهۆلسجهەر بسجهۆف ڤۆم زاکو
• لۆئوئس راپهاëل ئ. ساکۆ (* 1948)، پاترئارجه دەر جهالدäئسجه-کاتهۆلسجهەن کرجهە
• ئەردەوان زاخۆیی (1957–1986)، کوردسجهەر موسکەر
• کۆڤان سندی (* 1965)، کوردسجهەر دجهتەر ئوند سجهرفتستەللەر
• کارۆسه تاها (* 1987)، کوردسجه-دەئوتسجهە سجهرفتستەللەرن
• کارۆژ سند (* 1989)، ئەهەمالگەر فوßباللسپئەلەر
• کاسسەم تاهەر سالەه (* 1993)، دەئوتسجهەر پۆلتکەر
• ماژد کەسساب (* 1993)، دەئوتسجهەر تäنزەر

سئەهە ئائوجه

• لستە ڤۆن ستäدتەن ئن دەر ئائوتۆنۆمەن رەگئۆن کوردستان
• لستە دەر ستäدتە ئم ئراک

ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن

• العربية
• ئارج
• ئارز
• ئازəربایجانجا
• بە
• جا
• جەب
• سۆرانی
• ئەل
• ئەنگلسه
• ئەئۆ
• ئەسپاñئۆل
• ئەت
• فارسی
• ف
• فرانچائس
• گل
• هە
• هو
• ئت
• ژا
• کک
• کۆ
• کورمانجی
• مزن
• نب
• نل
• نن
• پل
• پنب
• پت
• رۆ
• Русский
• سمپلە
• سق
• سڤ
• تüرکچە
• ئوک
• ئور
• ی
• زه

---

دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „زاخۆ“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.