بۆ ناوەڕۆک بازبدە

تەلل کونارا

لە KurdiPedia

شابلۆن:جۆئۆردناتە فرانزöسسجهە ئائوسگرابونگەن ئن تەلل کونارا (ئۆکتۆبەر 2019). تەلل کونارا ئست ئەئنە ئانتکە ئارجهäئۆلۆگسجهە ستäتتە ئم ناهەن ئۆستەن، ئەتوا 5 کم سüدوەستلجه ڤۆن سولائمانییا ئن دەر رەگئۆن کوردستان ئم ئراک. ئەس لئەگت ئام فلوسس تانژەرۆ. دئە ستäتتە وار ڤۆن دەر کوپفەرستەئنزەئت بس زوم فرüهەن زوەئتەن ژاهرتائوسەند ڤ. جهر. بەسئەدەلت.[1]

گەسجهجهتە

تۆنتافەل ئائوس تەلل کونارا زوم سجهوتز مت سجهلامم بەدەجکت (سولائمانییا-موسەئوم).

دئە ستäتتە وار ئن دەر ئاککادسجهەن، ئور ئئئ- ئوند ئسن-لارسا-زەئت بەوۆهنت. دئە ئائوسگرäبەر هابەن سپەکولئەرت، داسس دئە ستادت مت ئهرەن مۆنومەنتالەن گەبäئودەن دئە حائوپتستادت ئەئنەس ستائاتەس دەر لولوب وار. ئەس گاب درەئ کولتورستوفەن (ستوفەن 1 ئوند 2 ووردەن مت رادئۆکۆهلەنستۆفف داتئەرت)

  • ستوفە 1 – متتلەرە برۆنزەزەئت (2000–1900 ڤ. جهر.) (ئن بەرەئجه ج)
  • ستوفە 2 – ئەندە دەر فرüهەن برۆنزەزەئت (2200–2000 ڤ. جهر.) (ئن دەن بەرەئجهەن ئا ئوند ب)
  • ستوفە 3 – فرüهە برۆنزەزەئت (2350–2200 ڤ. جهر.) (ئن دەن بەرەئجهەن ئا ئوند د)

ئەپگراپهسجهە بەوەئسە زەئگەن، داسس دئە ستادت ئەئنەن ئەنس (سومەرسجهەر گۆئوڤەرنەئور) هاتتە، ئابەر ئونتەر وەلجهەر سجهرمهەررسجهافت ئەر ستاند، ئست دەرزەئت ئونبەکاننت.[2][3][4] ئەس ووردەن مەهرەرە کەئلسجهرفتتافەلن ئەنتدەجکت، دئە ڤۆرراتسلستەن ڤۆن مەهل ئوند گەترەئدە دارستەللەن. دارونتەر وارەن لاگەرهäئوسەر مت 200 لتەرن ئان ڤۆررäتەن، واس ئائوف ئەئنە لاندورتسجهافت ئن گرۆßئەم ماßستاب هندەئوتەت. ئەس ووردەن ئائوجه ئەئنگە فüر دئە رەگئۆن ئونتیپسجهە پەرسۆنەننامەن ئەنتدەجکت. لەئدەر تائوجهت دەر ئەئگەننامە دەر ستادت نجهت ئائوف.[5]

ئارجهäئۆلۆگئە

ئاککادسجهەس رۆللسئەگەل ئائوس دەم سپäتەن درتتەن ژاهرتائوسەند ڤ. جهر. (سولائمانییا-موسەئوم).

دئە ستäتتە ووردە ئەرستمالس 1943 بەسوجهت، ئالس سابر سجهوکر ڤۆن دەر ئراکسجهەن گەنەرالدرەکتئۆن فüر ئالتەرتüمەر ئن باگداد ئەئنە ئونتەرسوجهونگ دورجهفüهرتە ئوند ئەئنەن بەرجهت ئام 10. نۆڤەمبەر 1943 هەرائوسگاب.[6] گەمäß سەئنەس بەرجهتەس بەستاند تەلل کونارا ئائوس زوەئ ئۆڤالەن حüگەلن، دئە زوساممەن 400 مال 600 مەتەر گرۆß ئوند ئەئنە حöهە ڤۆن 10 مەتەر هابەن. حەئوتزوتاگە فüهرت ئەئنە ستراßئە زوسجهەن دەن بەئدەن حüگەلن دورجه. دەر وەستلجهە حüگەل ئست هöهەر ئالس دەر öستلجهە، دەر وۆهل دئە ئونتەرستادت دارستەللت. دۆجه دئە ستäتتە ووردە داناجه فüر ژاهرزەهنتە ڤەرگەسسەن. ئەرست 2011 ووردە سئە ئم راهمەن ئەئنەس سورڤەیس دەر رەگئۆن ڤۆن جهرستنە کەپنسک وئەدەر رەگسترئەرت. ئەئنە گەئۆماگنەتسجهە ئونتەرسوجهونگ ئن تەلل کونارا زەئگتە ئانزەئجهەن ئەئنەس مۆنومەنتالەن (60 مەتەر مال 30 مەتەر) گەبäئودەس ئن دەر ئونتەرستادت.[7] ئەس ووردە سەئت 2012 ڤۆن ئەئنەم تەئام دەس فرانزöسسجهەن جەنترە ناتئۆنال دە لا رەجهەرجهە سجئەنتفقوئە ئونتەر دەر لەئتونگ ڤۆن جهرستنە کەپنسک ئوند ئالنە تەنو ئائوسگەگرابەن. لائوت تەنو ئومفاسست داس گەلäندە ئەئنە فلäجهە ڤۆن 7 بس 10 حەکتار ئوند دەر وەستلجهە حüگەل مت دەر ئۆبەرستادت ئست هەئوتە 20 مەتەر هۆجه. دەر öستلجهە حüگەل بەستەهت ئائوس ئاللوڤئالەم ماتەرئال.[8]

ناجه 2012 ووردەن دئە ئاربەئتەن مت ئەئنەر پائوسە 2014 ژäهرلجه بس 2019 دورجهگەفüهرت. 2015 ووردەن ئەئنگە 10 × 10 جم گرۆßئە کەئلسجهرفتتافەلن گەفوندەن، ڤۆن دەنەن دئە مەئستەن ئائوفلستونگەن ڤۆن مەهلراتئۆنەن بەترافەن. 2018 ووردە وەئتەرە تافەلن – دئەسمال مت گەترەئدەڤۆررäتەن – گەفوندەن. دئە مەنگەن ووردەن ئن ئەئنەر نەئوئەن ئارت ڤۆن گور (ڤۆلومەنماß) ئائوفگەفüهرت، داس نجهت مت دەم بەکاننتەن ئاککادسجهەن گور (ئەنتسپرەجهەن ئەتوا 300 لتەر) ئدەنتسجه ئست، سۆندەرن ئەهەر دەم گور سوبارتوس äهنەلت.[9][6]

دئە ئائوسگرابونگەن کۆنزەنترئەرتەن سجه ئائوف درەئ بەرەئجهە:

  • بەرەئجه ئا – ئائوف دەم ئۆبەرەن حüگەل: ئەس ووردە ئەئن مۆنومەنتالەس گەبäئودە گەفوندەن، مت ئەئنەر 2،6 مەتەر برەئتەن مائوئەر، دئە ئائوف ئەئنەم سەهر گرۆßئەن ستەئنفوندامەنت ئەررجهتەت ووردە. دئە وäندە بەستاندەن ئائوس سجهجهتەن ئائوس رەجهتەجکگەن لەهمزئەگەلن، دئە مت ڤەردüننتەم بتومەن گەسجهüتزت ئوند مت ئەئنەم مöرتەل مت زەرکلەئنەرتەن کنۆجهەن ڤەربوندەن وارەن، ئابوەجهسەلند مت ئەتوا 0،60 م پسé. داس گەبäئودە، داس ئەئن فرüهەرەس مت äهنلجهەم گروندرسس üبەرلاگەرت، وار ڤۆن ئەئنەم 100 قوئادراتمەتەر گرۆßئەن ئننەنهۆف مت ئەئنەم 10 مەتەر لانگەن تەرراکۆتتارۆهر فüر دئە ئەنتوäسسەرونگ ئومگەبەن. دئە حüگەلکوپپە وار زوڤۆر دورجه ئەئنە مەهرەرە مەتەر دجکە ساندسجهجهت ڤەرسئەگەلت ئوند ئەئنگەئەبنەت وۆردەن. ئونتەر دەن کلەئنفوندەن بەفاند سجه ئەئن ئانهäنگەر ئائوس برۆنزە.[9]
  • بەرەئجه ب – ئن دەر ئونتەرستادت: ئەس ووردەن ئەئن ئەئنفاجهەس، سجهلەجهت ئەرهالتەنەس گەبäئودە گەفوندەن. دانەبەن نۆجه ئەئن مۆنومەنتالەس گەبäئودە مت 1،6 مەتەر دجکەن مائوئەرفوندامەنتەن ئائوس ماسسڤەن ستەئنەن. دئە Üبەررەستە دەس گەبäئودەس ئائوف ئەبەنە 3 هاتتەن گرۆßئە وäندە ئن ئەئنەر ڤöللگ ئاندەرەن ئائوسرجهتونگ. زو دەن کلەئنەرەن فوندەن گەهöرتە ئەئن فەئن گەسجهنتزتەس رۆللسئەگەل ئائوس گرüنلجهەم ئاککادسجهەم ستەئن.[9]
  • بەرەئجه ج – ئەئنە گرۆßئە، ئابەر فلاجهە ئائوسگرابونگ ئام äئوßئەرەن راند دەس گەلäندەس ئم سüدەن: فراگمەنتارسجهە Üبەررەستە، دئە مت دەر ناهرونگسمتتەلپرۆدوکتئۆن ئن ڤەربندونگ زو ستەهەن. دئە ئەبەنەن 2 ئوند 3 سند تەئلە ئەئنەس مۆنومەنتالەن گەبäئودەس مت 1،4 مەتەر دجکەن وäندەن. ئائوف دەر ئونتەرستەن ئەتاگە بەفاندەن سجه ڤئەلە ڤۆرراتسگلäسەر.[6]
  • بەرەئجه د – مەهرەرە سجهمالە گرäبەن ئام حانگ دەر ئونتەرستادت، ئوم ناجه ئەئنەر ڤەرتەئدگونگسمائوئەر زو سوجهەن ئوند دئە وەجهسەلبەزئەهونگ زور ئۆبەرستادت زو ئونتەرسوجهەن. زو دەن کلەئنەن فوندەن هئەر گەهöرتەن پەرلەن، ئەئن ئۆبسدئان-فەئوئەرستەئن ئوند ئەئنە لتهسجهە پفەئلسپتزە ڤۆم ئاککادسجهەن تیپ.[6]

ئەئنزەلناجهوەئسە

  1. کونارا، ئا برۆنزە ئاگە جتی ئۆن تهە ئوپپەر تانژارۆ (ئراق) ڤۆن ئالنە تەنو ئوند جهرستنە کەپنسک، ئەرسجهئەنەن ئن "9ته ئنتەرناتئۆنال جۆنگرەسس ئۆن تهە ئارجهائەئۆلۆگی ئۆف تهە ئانجئەنت نەئار ئەئاست". ڤۆل. 3، س. 147 - 159، 2014
  2. تەنو، ئالنە. "کونارا، ئا 4000 یەئار-ئۆلد جتی ئن کوردستان." 3رد ئنتەرناتئۆنال سجئەنتفج جۆنفەرەنجە ئوندەر سلۆگان ئارجهائەئۆلۆگی ئاند حەرتاگە ئۆف کوردستان هەلد ئن ئەربل، 2019
  3. کەپنسک، ج.، ئەت ئال. "مارجهاند، فلۆرنە. "کونارا لتهج ئندوستری: ئا پرەلمناری رەپۆرت." 11ته ئنتەرناتئۆنال جۆنگرەسس ئۆن تهە ئارجهائەئۆلۆگی ئۆف تهە ئانجئەنت نەئار ئەئاست (ئجائانە). حارراسسۆوتز ڤەرلاگ، 2020
  4. تەنو، ئالنە. "ئەخجاڤاتئۆنس ئات کونارا (ئراق کوردستان): نەو رەسولتس." پرەهستۆرج ئاند حستۆرجال لاندسجاپەس & سەتتلەمەنت پاتتەرنس، س. 653–663، 2018
  5. ئا حستۆرجال ترەئاسورە بۆردەرنگ ئانجئەنت مەسۆپۆتامئا بی ژەئان-باپتستە ڤەیرئەراس
  6. 6،0 6،1 6،2 6،3 تەنو، ئالنە، ئەت ئال. "کونارا. پرەلمناری رەپۆرت ئۆن تهە ففته ئەخجاڤاتئۆن جامپائگن (2017)." ئاککادجا، 2019
  7. کەپنسک، ج.، "رەسەئارجه ئن تهە سولەیمانیاه پرۆڤنجە (ئراق): تهە ئوپپەر تانژارۆ سورڤەی."، پ. بئەلńسک ئەت ئال. (ئەدس.)، پرۆجەئەدنگس ئۆف تهە 8ته ئنتەرناتئۆنال جۆنگرەسس ئۆن تهە ئارجهائەئۆلۆگی ئۆف تهە ئانجئەنت نەئار ئەئاست 30 ئاپرل – 4 مای 2012، ئونڤەرستی ئۆف وارساو، ڤۆلومە 2، وئەسبادەن، 149–164، 2014
  8. نەو دسجۆڤەری: جلای تابلەت & جیلندەر سەئال فرۆم تەلل کونارا، ئراق، ئائوف وۆرلد حستۆری ئەت جەتەرا
  9. 9،0 9،1 9،2 "تەنو، ئالنە، ئەت ئال. "کونارا، ئا تهرد مللەننئوم تۆون ئن تهە پەئاکس ئۆف زاگرۆس. پرەلمناری رەپۆرت ئۆن تهە تهرد ئەخجاڤاتئۆن جامپائگن (2015)." ئاککادجا 137.2، س. 109–182، 2016

شابلۆن:جۆممۆنسجات

ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن


دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „تەلل کونارا“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.