تەلل بازموسئان
تەلل بازموسئان ئست ئەئنە ئراکسجهە ئارجهäئۆلۆگسجهە ستäتتە ئام رەجهتەن ئوفەر دەس کلەئنەن زاب ئن دەر رانیا-ئەبەنە (گۆئوڤەرنەمەنت ئاس-سولائمانییا). دئە ستäتتە ووردە زوسجهەن 1956 ئوند 1958 ڤۆن ئراکسجهەن ئارجهäئۆلۆگەن ئم راهمەن ئەئنەر بەرگونگساکتئۆن ئائوسگەگرابەن، ئوم کولتورەللە Üبەررەستە زو دۆکومەنتئەرەن، دئە ڤۆم دوکان-سەئە، دەر زو دئەسەر زەئت دورجه دەن دوکان-تالسپەررە گەسجهاففەن ووردە، üبەرفلوتەت ووردەن. نەبەن تەلل بازموسئان ووردەن وäهرەند دئەسەر ئۆپەراتئۆن ڤئەر وەئتەرە ستäتتەن ئائوسگەگرابەن: ئەد-دەم، کامارئان، قاراسهنا ئوند تەلل سجهەمسجهارا. بازموسئان ئست ئەئن تەلل ئۆدەر سئەدلونگسهüگەل مت ئەئنەم ئومفانگ ڤۆن 1500 م ئوند ئەئنەر حöهە ڤۆن 23 م. زوساممەن مت تەلل سجهەمسجهارا ئست ئەس ئەئنە دەر گرößتەن ئارجهäئۆلۆگسجهەن ستäتتەن ئن دەر رانیا-ئەبەنە. ئالس دئە ئائوسگرابونگەن بەگاننەن، وار دئە سüدۆستفلانکە دەس حüگەلس ڤۆن ئەئنەم دۆرف بەسەتزت، داس ئەرست زو بەگنن دەس 20. ژاهرهوندەرتس گەگرüندەت ووردە. دئە ستäتتە ئست ژەتزت ئونتەر دەم دوکان-سەئە ڤەرسونکەن.[1]
دئە ئائوسگرابونگەن هابەن 16 سئەدلونگسسجهجهتەن فرەئگەلەگت، دئە ڤۆن دەر ساماررا-کولتور (6. ژاهرتائوسەند ڤ. جهر.) بس زوم 9. ژاهرهوندەرت ن. جهر. رەئجهەن. دئە فوندە دەر ئەبەنە ئ بەستاندەن ئائوس ئەئنەم فراگمەنتئەرتەن کئەسەلفوندامەنت، کەرامک ئائوس دەم 9. ژاهرهوندەرت ن. جهر. ئوند لەهمزئەگەلن. ئەبەنە ئئ ئەنتهئەلت ئائوجه ئسلامسجهەس ماتەرئال. لەڤەل ئئئ، داس ئائوف داس سپäتە زوەئتە ژاهرتائوسەند ڤ. جهر. داتئەرت وەردەن سۆلل، ئەنتهئەلت ئەئنەن تەمپەل مت ئەئنەم ئەئنزگەن رائوم ئوند دجکەن لەهمزئەگەلوäندەن، کەرامک ئائوس دەر متتە بس ئەندە دەس زوەئتەن ژاهرتائوسەندس ڤ. جهر. ئن ئەئنەر گروبە ئائوßئەرهالب دئەسەس تەمپەلس ووردەن مەهرەرە تۆنتافەلفراگمەنتە گەفوندەن. ئۆبوۆهل سئە زو بەسجهäدگت وارەن، ئوم گەلەسەن زو وەردەن، کۆننتەن سئە ئائوفگروند ستلستسجهەر دەتائلس ئن دئە متتەلاسسیرسجهە زەئت (1400 – 900 ڤ. جهر.) داتئەرت وەردەن. ئەئنە فرüهەرە ڤەرسئۆن دئەسەس تەمپەلس ووردە ئن ئەبەنە ئڤ فرەئگەلەگت. ئن ئەبەنە ڤ ووردەن ڤەرپوتزتە لەهمزئەگەلوäندە گەفوندەن. دئە ئەبەنەن ڤ–خڤ ئەنتهئەلتەن ماتەرئال ئائوس دەم درتتەن ژاهرتائوسەند ڤ. جهر.، دەر ئوروک-زەئت ئوند دەر ساماررا- ئوند حالاف-کولتورەن، ئابەر دئەس ووردە نۆجه نجهت ڤەرöففەنتلجهت.[1][2]
ئەئنزەلناجهوەئسە
وەبلنکس
- بەهنام ئابو سۆئۆف: مۆئوندس ئن تهە رانئا پلائن ئاند ئەخجاڤاتئۆنس ئات تەلل باسموسئان (1956)، سومەر، ڤۆل. 26، س. 65–104، 1970
ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن
دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „تەلل بازموسئان“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.