بۆ ناوەڕۆک بازبدە

ساله مرزابەیۆğلو

لە KurdiPedia

ساله مرزابەیۆğلو شابلۆن:ئونڤۆللستäندگ ساله İززەت ئەردش – ئالئاس ساله مرزابەیۆğلو – (* 10. مائ 1950 ئن ئەرزنجان; † 16. مائ 2018 ئن یالۆڤا) گلت مت سەئنەن ئم ڤەرلاگ „İبدا“ ڤەرöففەنتلجهتەن وەرکەن ئالس دەر گەئستگە فüهرەر دەر ملتانت-ئسلامستسجهەن ئۆرگانساتئۆن İبدا-ج (تüرکسجه: İسلامی بüیüک دۆğئو ئاکıنجıلارı جەپهەس).

لەبەنسلائوف

دەر ئائوس ئەئنەر کوردسجهەن فاملئە ستاممەندە ساله مرزابەیۆğلو ووردە ئن دەر پرۆڤنز ئەرزنجان گەبۆرەن. گروندسجهولە، متتەلسجهولە ئوند گیمناسئوم بەسوجهتە ئەر ئن ئەسکشەهر. ئم ئالتەر ڤۆن 15 ژاهرەن لەرنتە ئەر دەن دجهتەر نەجپ فازıل کıساکüرەک کەننەن، دەر بەسۆندەرس دورجه سەئنە پۆلتسجه-ئدەئۆلۆگسجهەن سجهرفتەن بەکاننتهەئت ئەرلانگتە. کıساکüرەک هاتتە گرۆßئەن ئەئنفلوسس ئائوف داس دەنکەن مرزابەیۆğلوس. دورجه کıساکüرەک ووردە مرزابەیۆğلو ئائوجه ئن دەن سوف-ئۆردەن دەر ناقسجهباند ئنتئئەرت.

متتە دەر 70ەر ژاهرە سجهلۆسس سجه مرزابەیۆğلو دەر ژوگەندۆرگانساتئۆن „ئاکıنجıلار دەرنەğئ“ (ڤەرەئن دەر ڤۆرکäمپفەر) دەر ناتئۆنالەن حەئلسپارتەئ (مسپ) ئان. ناجهدەم کıساکüرەک سجه ئەندە دەر 70ەر ژاهرە ڤۆن دەر پارتەئ دستانزئەرتە، سجهلۆسس سجه دەر ڤۆن مرزابەیۆğلو گەگرüندەتە ئاکıنجı-گüچ کرەئس بەدنگونگسلۆس دەر لنئە دەس دجهتەرس ئان ئوند براجه مت دەر پارتەئ نەجمەتتن ئەرباکانس. ناجه دەم ملتäرپوتسجه ڤۆم 12. سەپتەمبەر 1980 ووردە ئائوجه دەر ئسلامستسجهە کرەئس ئوم مرزابەیۆğلو وەئتگەهەند زەرسجهلاگەن. ڤئەلە ئاکتڤستەن کامەن ئن حافت. دەر زەنترالە پرۆزەسس ئن ئانکارا هاتتە 140 ئانگەکلاگتە.[1] مرزابەیۆğلو سەلبست ووردە ڤۆن دەر ملتäرژونتا گەسوجهت، کۆننتە سجه ئابەر ئم ئونتەرگروند ڤەربەرگەن. 1984 گرüندەتە مرزابەیۆğلو دەن ڤەرلاگ „İبدا“ (بەگرفف ئائوس دەر ئۆسمانسجهەن سپراجهە، ئن دەئوتسجه ئەتواس „نەئوسجهöپفونگ“). دئە پرەسسە سۆلل دارائوس دئە ئابکüرزونگ İبدا (تüرک.: İسلامی بüیüک دۆğئو ئاکıنجıلارı) گەماجهت هابەن.[2] مرزابەیۆğلو کۆنزەنترئەرتە سجه ئائوف سەئنە سجهرفتستەللەرسجهە تäتگکەئت، وäهرەند سجه سیمپاتهسانتەن، تەئلوەئسە ئللەگال، ئالس İبدا-جەپهەلەر (İبدا-فرۆنتەن) ئۆرگانسئەرتەن.

ئم فەبروئار 1991 ووردە مرزابەیۆğلو ڤەرهافتەت. دئە تüرکسجهە ژوستز لەگتە ئهم ناجه ئارتکەل 163 دەس دامالس گüلتگەن سترافگەسەتزەس ئانت-لائزستسجهە بەسترەبونگەن زور لاست.[3] ناجه 4 مۆناتەن ئونتەرسوجهونگسهافت کام مرزابەیۆğلو ئائوفگروند ئەئنەر گەسەتزەسäندەرونگ وئەدەر فرەئ.

ڤەرهافتونگ ئوند ڤەرورتەئلونگ

ساله İززەت ئەردش – ئالئاس ساله مرزابەیۆğلو – ووردە ئم دەزەمبەر 1998 ڤەرهافتەت ئوند ئم ئاپرل 2001 ناجه ئارت. 146/1 ئا.ف. دەس تüرکسجهەن ستگب وەگەن دەس ڤەرسوجهس، دئە ڤەرفاسسونگسمäßئگە ئۆردنونگ مت گەوالت زو ستüرزەن، زوم تۆدە ڤەرورتەئلت. دئەسە سترافە ووردە 2004، ئالس دئە تüرکەئ دئە تۆدەسسترافە ئابسجهاففتە، ئن ئەرسجهوەرتە لەبەنسلانگە حافت ئومگەواندەلت. مرزابەیۆğلو، دەر ئم تیپ-ف-گەفäنگنس ئن بۆلو ئن ئەئنزەلهافت گەهالتەن ووردە ئوند ڤۆن سەئنەن ئانهäنگەرن ئالس حەلد ڤەرەهرت ورد، ووردە ناجه وئەدەرائوفناهمە دەس ڤەرفاهرەنس ئام 22. ژول 2014 ئائوس دەر حافت ئەنتلاسسەن.

ئدەئۆلۆگئە

مرزابەیۆğلو ڤەروەندەت ئەئنە گرۆبە ئوند ڤەرلەتزەندە سپراجهە ئوند هäنگت ئەئنەم ئائوسگەسپرۆجهەنەن ئەلتەدەنکەن ئان. روشەن چاکıر بەزەئجهنەت ئهن ئائوس دئەسەم گروندە ئالس „ئارستۆکراتەن دەر پرۆبلەمڤئەرتەل“. مرزابەیۆğلو ڤەرفجهت داس کۆنزەپت ئەئنەس سوننتسجه-ئسلامسجهەن ستائاتەس ئن ئاناتۆلئەن. دئەسەر ئسلامسجهە ستائات ورد ئالس ناتüرلجهەر ناجهفۆلگەر دەس سەلدسجهوکسجهەن ئوند ئۆسمانسجهەن رەئجهەس ئائوفگەفاسست. مرزابەیۆğلو سئەهت ئن ئەئنەر ئارستۆکراتسجه گەپرäگتەن ئادمنستراتئۆن داس بەستە پۆلتسجهە ڤەهکەل زور ئومسەتزونگ ئسلامسجهەر پرنزپئەن. ئۆلگارجهئە، دەمۆکراتئە ئوند ئانارجهئە ئەتج. سەئئەن لەدگلجه ئەنتارتونگس- ئوند ڤەرفاللسفۆرمەن دەس ئدەئالزوستاندس. گەفüهرت ورد دئەسەر „ستائات دەر حائوپتەرهابەنهەئت“ (تر: باشیüجەلک دەڤلەت) دورجه ئەئنەن حائوپتەرهابەنەن (تر: باشیüجە)، دەر دورجه دەن „رات دەر ئەرهابەنەن“ (تر: یüجەلەر کورولتایı) گەوäهلت ورد.[2]

دئە تüرکسجهەن زەئتسجهرفت تەمپۆ بەرجهتەتە ئونتەر دەم ڤەروەئس ئائوف ئەئن وەرک ڤۆن مرزابەیۆğلو، دئەسەر هابە سجه „ئۆففزئەلل زوم ماهد“ ئائوسگەروفەن. بەئ بەساگتەم وەرک (فورکان – لووگات-ı سالهوون، دەئوتسجه ئن ئەتوا: „وöرتەربوجه دەر ئائوفرەجهتەن“) هاندەلت ئەس سجه ئوم ئەئنە ئابهاندلونگ üبەر نومەرۆلۆگئە ئوند ئەتیمۆلۆگئە. دارن سەتزت مرزابەیۆğلو سەئنەن نامەن بزو. سەئنە ئانگەبلجهەن سوفسجهەن تتەل ئممەر وئەدەر مت دەم تتەل „ماهد“ گلەئجه. زەنترالەس تهەما ڤئەلەر بەئترäگە ئست دئە بەووسستسەئنسکۆنترۆللە. مرزابەیۆğلو سئەهت سجه ئالس ئۆپفەر ئەئنەر تەجهنۆلۆگئە، دئە ئن دەر لاگە ئست، سەئن بەووسستسەئن زو کۆنترۆللئەرەن.[4]

مرزابەیۆğلو هات üبەر 50 سجهرفتەن ڤەرفاسست. ئەئنگە تتەل (مت Üبەرسەتزونگ دەر تتەل):

  • بüتüن فکرن گەرەکللğئ – İکتدار سیاسەت حارەکەت (دئە نۆتوەندگکەئت گانزهەئتلجهەن دەنکەنس – ماجهت، پۆلتک ئوند بەوەگونگ)
  • İستکبâل İسلâمıندıر – دەنەنمەمش تەک نزام (دەر زوکونفت گەهöرت دەم ئسلام – دئە ئەئنزگ ئونەرپرۆبتە ئۆردنونگ)
  • تلک گüنلüğü (تاگەبوجه دەس فوجهسەس، سەجهسبäندگ)
  • باشیüجەلک دەڤلەت -یەن دüنیا دüزەن (دەر ئارستۆکراتەن-ستائات – دئە نەئوئە وەلتۆردنونگ)
  • تەلەگرام – زهن کۆنترۆلü (تەلەگرامم – بەووßتسەئنسکۆنترۆللە)
  • پاراکوتâ – پارا'نıن رۆمانı (پاراکوتâ – رۆمان دەس گەلدەس)
  • یاğمورجو – گەرچەکلğئن پەشندە (دەر رەگەنماجهەر – ئائوف دەر سپور دەر ورکلجهکەئت)
  • حوکوک ئەدەبیاتı – نزام ڤە İدارە روهو (گەسەتزەسلتەراتور – ئۆردنونگ ئوند گەئست دەر ڤەروالتونگ)
  • İشکەنجە – حوکوک ڤە حووک (فۆلتەر – ژوستز ئوند سجهوەئنەرەئئەن)
  • شئر ڤە سانات حکەمیاتı – ئەستەتک ڤە ئاهلâک (وەئسهەئت ڤۆن پۆئەسئە ئوند کونست – Äستهەتک ئوند ئەتهک)
  • İکتسات ڤە ئاهلâک – İکتسادا گرش (ڤۆلکسورتسجهافت ئوند ئەتهک – ئەئنلەئتونگ ئن دئە ڤۆلکسورتسجهافت)
  • حکەمیات – تەفەککüر ڤە حکمەت (وەئسهەئت – دەنکەن ئوند وەئسهەئت)
  • کاڤگام – نەجپ فازıل (مەئن کامپف – نەجپ فازıل، 2-بäندگ)
  • مارفەتنامە – سüزگەچ ڤە شەکل (داس بوجه دەر ئەرکەننتنس – فلتەر ئوند فۆرم)
  • دل ڤە ئانلایıش – دل ڤە دیالەکتک (سپراجهە ئوند ڤەرستäندنس – سپراجهە ئوند دئالەکتک)
  • İسلاما موهاتاپ ئانلایıش – تەئۆرک دل ئالانı (داس ڤەرستäندنس ئن بەزوگ زوم ئسلام – دەر تهەئۆرەتسجهە سپراجهسەکتۆر)
  • نەجپ فازıل'لا باشباشا – İنتبâ ڤە İلهâم (ئاللەئنە مت نەجپ فازل – ئەئندروجک ئوند ئنسپراتئۆن)
  • کüلتüر داڤامıز – تەمەل مەسەلەلەر (ئونسەرە ئانگەلەگەنهەئت دەر کولتور – گروندلەگەندە فراگەستەللونگەن)
  • İدەئۆلۆجیا ڤە İهتلâل – کاڤگانıن İچندەن (ئدەئۆلۆگئە ئوند رەڤۆلوتئۆن – ئنمتتەن دەس کامپفەس)
  • یاشامایı دەنەمە – کİم'ئن رۆمانı (ڤەرسوجهەن زو لەبەن – دەر رۆمان دەس کİم)

ئەئنزەلناجهوەئسە

  1. ئائوس ئەئنەم ڤۆرتراگ ڤۆن رıدڤان کایا ئام 26. ئاپرل 2009، وئەدەرگەگەبەن ئونتەر ئاکıنجı ڤە ئاکıنجıلار دەرگس; زوگرفف ئام 17. ئائوگوست 2014
  2. 2،0 2،1 ڤەرگلەئجهە داس ئورتەئل دەس ستائاتسسجهەرهەئتسگەرجهتس 6 ئن ئستانبول ڤۆم 2. ئاپرل 2001، ڤۆن دەم دئە ئنتئاتڤە "فرەئهەئت فüر ساله مرزابەیۆğلو" ئەئنە شابلۆن:وەبارجهڤ ئانگەفەرتگت هات. زوگرفف ئام 17. ئائوگوست 2014
  3. ئائوس دەر ڤەرتەئدگونگ ڤۆر گەرجهت، وئەدەرگەگەبەن شابلۆن:وەبارجهڤزوگرفف ئام 17. ئائوگوست 2014
  4. ئاندرەو مانگۆ: تورکەی ئاند تهە وار ئۆن تەررۆر، س. 67

شابلۆن:نۆرمداتەن

شابلۆن:سۆرتئەرونگ:مرزابەیۆگلو، ساله

شابلۆن:پەرسۆنەنداتەن

ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن


دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „ساله مرزابەیۆğلو“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.