راواددەن
دئە راواددەن، ئائوجه راوواددەن ئۆدەر راڤڤاددەن (شابلۆن:کوس، 955–1071)، وارەن ئەئنە کوردسجهە دیناستئە، دئە ئن ئرانسجه-ئاسەربائدسجهان داس گەبئەت ئوم تäبرس ئوند ماراگها ڤۆم 10. بس زوم فرüهەن 13. ژاهرهوندەرت بەهەررسجهتە. سئە ووردە دورجه دەن کوردسجهەن ستاممەسفüهرەر موهامماد ئبن حوسائن متتە دەس 10. ژاهرهوندەرتس گەگرüندەت.
گەسجهجهتە
دئە راواددەن وارەن ئارابسجهەن ئورسپرونگس (ئازد ستامم) ئوند واندەرتەن 758 ن. جهر. ئن دئە رەگئۆن ئەئن. دەر نامەنسگەبەر دەر سپäتەرەن دیناستئە ئال راوواد بن ئال موتهاننا ووردە ڤۆم ئابباسدسجهەن وال (گۆئوڤەرنەئور) ئاسەربائدسجهانس دامت بەئائوفتراگت، داس گەبئەت زوسجهەن تäبرس ئوند ئال بادهده زو سجهەرن. سەئنە ناجهکۆممەن ووردەن دانن ئم فرüهەن 10. ژاهرهوندەرت کوردسئەرت ئوند بەگاننەن کوردسجهەن نامەنسفۆرمەن وئە ماملان فüر موهامماد ئوند ئاهمادل فüر ئاهماد ئالس ئهرە نامەن زو بەنوتزەن. ناجه ئاهماد کاسراڤ ئەرۆبەرتەن دئە راواددەن داس لاند دەر موزاففاردەن ئن ئاسەربائدسجهان ئونتەر ئهرەم حەررسجهەر ئبراهم بن مارزوبان ئم ژاهر 979.
واهسودان بن ماملان ئست دەر بەکاننتەستە راواددەنهەررسجهەر ئوند ورد ئن دەن سجهرفتەن ڤۆن ئبن ئال-ئاتهīر ئەروäهنت. دئە رەگئۆنەن ڤۆن تäبرس، ماراگها ئوند دئە فەستونگەن دەس کوه-ئە ساهاند وارەن ئن سەئنەم بەستز. ئم ژاهر 1029 هالف ئەر دەن حادهبانکوردەن ئائوس ماراگها، دئە ئەئنفاللەندەن ئۆگهوسسجهەن ستäممە زو بەسئەگەن. واهسودان سجهجکتە ئائوجه ئەئنە ئەخپەدتئۆن ئونتەر سەئنەم سۆهن ماملان ئئ. ناجه ئاردابل. دەر حەررسجهەر (سپاهبۆد) ڤۆن مۆگهان موسستە سجه دەم ئەرۆبەرەر ئونتەروەرفەن. ماملان بائوتە ئائوجه ئەئنە فەستونگ ئن ئاردەبل.[1]
توگهرول بەگ ئەرۆبەرتە داس فüرستەنتوم ئم ژاهر 1054 ئوند بەسئەگتە دەن کوردسجهەن پرنزەن ڤۆن تäبرس نامەنس واهسودان ئبن ماملان.[2] ئالس 1071 ئالپ ئارسلان ڤۆن ئەئنەر کامپاگنە گەگەن داس بیزانتنسجهە رەئجه زورüجککەهرتە، سەتزتە ئەر ماملان ئاب.
واهسودانس ناجهفۆلگەر ئاهماد بن واهسودان (ئائوجه ئاهمادل ئال-کورد گەناننت)، فüرست ڤۆن ماراگها، ناهم ئان دەر کامپاگنە مالک سجهاهس گەگەن سیرئەن ئم ژاهر 1110 تەئل. ئاهمادل ناهم ئائوف سەئتەن دەر موسلمە ئان دەن کرەئوززüگەن تەئل. ژۆسجەلن ئ. سجهلۆسس مت ئهم وäهرەند دەر بەلاگەرونگ دەر بورگ تلبەشار ئەئنەن فرئەدەنسڤەرتراگ. ئەر ووردە 1117 دورجه دئە ئسمائلتەن ئن باگداد ئەرستۆجهەن. سەئنە ناجهفۆلگەر بەهەررسجهتەن ماراگها ئوند تäبرس بس زور ئنڤاسئۆن دەر مۆنگۆلەن ئم ژاهر 1227.[3]
لەتزتە ئەروäهنونگەن دەر راواددەن فندەن سجه ئن تەختەن ئائوس دەم 14. ژاهرهوندەرت وäهرەند دەر حەررسجهافت دەر ئلجهانە.
راواددەن حەررسجهەر
- موهامماد ئبن حوسائن (؟ – ج. 951؟)
- حوسائن ئ. (955–988)
- ماملان ئ. (988–1000)
- حوسائن ئئ. (1000–1019)
- ڤاهسودان (واهسودان) (1019–1054)
- ماملان ئئ. (1054–1071)
لتەراتور
- ئەنجیجلۆپائەدئا ئۆف ئسلام، ئارتکەل راوواددس ڤۆن جلففۆرد ئەدموند بۆسوۆرته، ئەئۆئ باند 8، س. 469 فف، 1995; شابلۆن:دۆئ
ئەئنزەلناجهوەئسە
- ↑ ڤ. منۆرسکی: ئا مۆنگۆل دەجرەئە ئۆف 720/1320 تۆ تهە فاملی ئۆف سهایکه زاهد. بوللەتن ئۆف تهە سجهۆئۆل ئۆف ئۆرئەنتال ئاند ئافرجان ستودئەس، ئونڤەرستی ئۆف لۆندۆن، 1954، س. 524.
- ↑ پ. بلائوم: دپلۆماجی گۆنە تۆ سەئەد: ئا هستۆری ئۆف بیزانتنە فۆرەئگن رەلاتئۆنس، 1047-57 ئا.د. ئنتەرناتئۆنال ژۆئورنال ئۆف کوردسه ستودئەس، ژان. 2005، س. 15، شابلۆن:وەبارجهڤ
- ↑ „لا دۆمناتئۆن دەس دائلامتەس“ (1931).
ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن
- العربية
- ئازəربایجانجا
- ئازب
- با
- جا
- سۆرانی
- ئەنگلسه
- ئەت
- فارسی
- فرانچائس
- Հայերեն
- ئت
- کورمانجی
- لت
- Русский
- سر
- تüرکچە
- ئوک
- ئوز
دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „راواددەن“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.