نادسجهموددن ئاییوب
منئاتور|دارستەللونگ نادسجهموددن ئاییوبس مت سەئنەم کند سالادن ئن ئەئنەر زەئجهنونگ (1966) نادسجهموددن ئاییوب ئبن سجهاده (شابلۆن:ئارس); (ئەپتهەتۆن: شابلۆن:ئارف; † 9. ئائوگوست 1173) وار ئەئن کوردسجهەر سۆلدات ئوند پۆلتکەر ئائوس دون، ڤاتەر سالادنس ئوند نامەنسگەبەر دەر ئاییوبدەن-دیناستئە.
نامە
دەر نامە ئاییوب ئست دئە ئارابسجهە فۆرم دەس هەبرäئسجهەن حئۆب. نادسجهموددن هەئßت سۆ ڤئەل وئە ستەرن دەس گلائوبەنس.
لەبەن
ئەر وار دەر سۆهن ڤۆن سجهاده بن ماروان ئوند برودەر دەس سجهرکوه. سەئنە فاملئە گەهöرتە زوم ئەشرەت دەر راواددەن، دئە وئەدەروم ئەئن زوەئگ دەر حادهاباندەن وارەن. سەئنە فاملئە هاتتە هۆهە پۆستەن ئننەرهالب دەر کوردسجهەن دیناستئە دەر سجهادداددەن ئم هەئوتگەن سüدکائوکاسوس ئننە. ئالس دەر لەتزتە حەررسجهەر دەر سجهادداددەن 1130 ئەنتماجهتەت ووردە، زۆگ سەئن ڤاتەر سامت فاملئە ئەرست ناجه باگداد ئوند دانن ناجه تکرت. ئن تکرت ووردە سەئن ڤاتەر گۆئوڤەرنەئور دەر ستادت. ئالس دەر ڤاتەر ستارب، فۆلگتە ئهم نادسجهموددن ئاییوب ئم ئامت.
ئەر دئەنتە سپäتەستەنس ئاب 1132 زەنگ، دەم ئاتابەگ ڤۆن مۆسول ئوند ئالەپپۆ (زەنگدەن-دیناستئە)، ئوند بەتەئلگتە سجه ئن ئەئنەر سجهلاجهت گەگەن دئە گرۆßسەلدسجهوکەن ئن دەر نäهە ڤۆن تکرت. دابەئ رەتتەتە ئەر زەنگس لەبەن، ئالس دئەسەر سجه مت سەئنەر ئارمەئە üبەر دەن تگرس زورüجکزۆگ.[1] سەئن برودەر سجهرکوه تöتەتە 1136 ئم سترەئت ئەئنەن جهرستەن، وۆرائوفهن ئەر ئوند نادسجهموددن ئاییوب تکرت ڤەرلاسسەن موسستەن. ئەس ورد گەساگت، داسس سالادن ئن دئەسەر ناجهت زور وەلت گەکۆممەن سەئ. نادسجهموددن ئاییوب ووردە نەئوئەر زەنگدسجهەر گۆئوڤەرنەئور ڤۆن بائالبەک. ئالس زەنگ 1146 ستارب، نوتزتە دەر ئاتابەگ ڤۆن داماسکوس، مو'ئن ئاد-دن ئونور (بوردەن-دیناستئە)، دئە گەلەگەنهەئت بائالبەک زو بەلاگەرن. نادسجهموددن ئاییوب üبەرگاب ئهم سجهلئەßلجه دئە ستادت; ئەر ئەرهئەلت دافüر ئەئنە گەلدرەنتە ئوند ئەئن لەهەن ئوند لئەß سجه ئن داماسکوس نئەدەر.[2] سپäتەستەنس 1151 سجهەئنت نادسجهموددن ئاییوب دئە حەررسجهافت ئالس زەنگدسجهەر گۆئوڤەرنەئور üبەر بائالبەک زورüجکەرلانگت زو هابەن.[3]
سجهرکوه هالف ئونتەردەسسەن دەم زوەئتەن سۆهن زەنگس، نور ئاد-دن، دئە ماجهت ئن ئالەپپۆ زو ئەرگرەئفەن. بالد موسستە سجه دئە بوردەن ودەروللگ مت نور ئاد-دن ڤەربüندەن، ئوم دەر بەلاگەرونگ ڤۆن داماسکوس وäهرەند دەس زوەئتەن کرەئوززوگس 1148 ستاندزوهالتەن. ئالس گەگەنلەئستونگ بەئانسپروجهتە نور ئاد-دن داماسکوس فüر سجه. 1154 گەلانگ ئەس ئهم دئەسە ستادت ئەئننەهمەن، وۆرائوفهن ئەر نادسجهموددن ئاییوب ئالس نەئوئەن گۆئوڤەرنەئور ڤۆن داماسکوس ئەئنسەتزتە.
سەئن سۆهن سالادن ترات ئائوجه ئن دەن دئەنست دەر زەنگدەن ئوند ووردە بالد زوساممەن مت سجهرکوه ناجه Äگیپتەن ئەنتساندت. 1169 گەلانگ ئەس سجهرکوه ئالس وەسر دئە فاکتسجهە ماجهت ئم فاتمدسجهەن کالفات Äگیپتەن زو üبەرنەهمەن. ئالس سجهرکوه ئم گلەئجهەن ژاهر ستارب، فۆلگتە ئهم سالادن ئالس وەسر ڤۆن Äگیپتەن. 1170 گنگ ئائوجه نادسجهموددن ئاییوب ناجه Äگیپتەن، وۆ سالادن 1171 ئالس دەر فاتمدەن-کالف ئال-ʿĀدد ستارب، دەسسەن دیناستئە ستüرزتە ئوند سجه سەلبست دئە حەررسجهافت üبەر Äگیپتەن سجهەرتە. سالادن بۆت سەئنەم ڤاتەر دئە حەررسجهافت üبەر گانز Äگیپتەن ئان، دۆجه نادسجهموددن ئاییوب لەهنتە ئاب ئوند ووردە مت ئالەخاندرئا، دامئەتتە ئوند ئال-بوهائرا بەلەهنت. ئۆبوۆهل سالادن ئوند نادسجهموددن ئاییوب فۆرمەلل ڤاساللەن نور ئاد-دنس وارەن، ووردە لەتزتەرەم بالد کلار، داسس ئهم مت دەن ئاییوبدەن ئن Äگیپتەن ئەئن نەئوئەر رڤالە ئەنتستاند. Öففەنتلجه ستاند نادسجهموددن ئاییوب ئائوف نور ئاد-دنس سەئتە، ئابەر وارنتە سەئنەن سۆهن، داسس نور ئاد-دن ئهم نئەمالس Äگیپتەن üبەرلاسسەن وەردە.
تۆد
ئام 31. ژول 1173 ئەرلتت ئەر ئەئنەن سجهوەرەن رەئتونفالل ئوند ستارب ئام 9. ئائوگوست ئان سەئنەن ڤەرلەتزونگەن. سالادن وار زو ژەنەر زەئت ئائوف بەفەهل نور ئاد-دنس ئائوسگەرüجکت، ئوم مت لەتزتەرەم گەگەن داس کöنگرەئجه ژەروسالەم زو زئەهەن. ئەر کەهرتە ئابەر زورüجک، ئالس ئەر ڤۆم تۆد سەئنەس ڤاتەرس ئەرفوهر. دئە سپاننونگەن زوسجهەن سالادن ئوند نور ئاد-دن ووردەن گرößئەر. زوم ئەروارتەتەن کۆنفلکت زوسجهەن سالادن ئوند نور ئاد-دن کام ئەس نجهت، دا نور ئاد-دن ئم مائ 1174 ستارب. سالادن ماجهتە سجه دارائوفهن زوم نەئوئەن حەررسجهەر üبەر Äگیپتەن ئوند سیرئەن.
ناجه باها ئاد-دن وار نادسجهموددن ئاییوب „ئەئن ئەدلەر، گرۆßزüگگەر مانن، ملد ئوند ڤۆن هەرڤۆرراگەندەم جهاراکتەر“. ئەر وار ئائوجه „لەئدەنسجهافتلجه ڤۆن پۆلۆ بەسەسسەن“. ئبن ئال-قالانس نەننت ئهن „ئەئن مانن ڤۆن ئەنتسجهلۆسسەنهەئت، ئنتەللگەنز ئوند کەننتنسسەن ڤۆن ئانگەلەگەنهەئتەن“.
ئەر ووردە زوئەرست نەبەن سەئنەم برودەر سجهرکوه ئن کائرۆ بەگرابەن. 1175 ووردەن دانن دئە گرäبەر ناجه مەدنا ڤەرلەگت، وۆ ڤئەلە فرۆممە موسلمە بەگرابەن سند.
ناجهکۆممەن
ئەر هاتتە فۆلگەندە کندەر:
- نور ئاد-دن سهاهانسهاه († 1148)
- سالادن (* 1137; † 1193)
- ئال-مالک ئال-ئادل سایف ئاد-دن ئابو باکر ئاهماد (* 1145; † 1218)
- ئال-مالک ئال-مو'ئاززام سهامس ئاد-داولا تورانسهاه († 1180)
- تاژ ئال-مولوک ئابو سا'ئد بور († 1183)
- ئال-مالک ئال-'ئازز سایف ئال-ئسلام توگهتەکن († 1197)
- مەهرەرە تöجهتەر
لتەراتور
- باها ئاد-دن (حرسگ.): تهە رارە ئاند ئەخجەللەنت حستۆری ئۆف سالادن. نەئوئائوفل. ئاسهگاتە بۆئۆکس، ئالدەرسهۆت 2007، ئسبن 978-0-7546-3381-5 (üبەرس. ڤۆن دۆنالد س. رجهاردس).
- ئبن ئال-قالانس: تهە داماسجوس جهرۆنجلە ئۆف تهە جروسادەس. نەئوئائوفل. دۆڤەر پوبلجاتئۆنس، منەئۆلا، ن.ی. 2002، ئسبن 0-486-42519-3 (üبەرس. ڤۆن حاملتۆن ئالەخاندەر رۆسسکەئەن گبب).
- ولادمر منۆرسکی: تهە پرەهستۆری ئۆف سالادن. ئن: دەرس.: ستودئەس ئن جائوجاسئان حستۆری. نەئوئائوفل. جامبردگە ئونڤەرستی پرەسس، جامبردگە 1977، ئسبن 0-521-05735-3، س. 124–132. (هئەر ئۆنلنە).
- مالجۆلم ج. لیۆنس، داڤد ئە. ژاجکسۆن: سالادن. تهە پۆلتجس ئۆف تهە حۆلی وار. نەئوئائوفل. جامبردگە ئونڤەرستی پرەسس، جامبردگە 1997، ئسبن 0-521-58562-7.
- پەتەر م. حۆلت: تهە ئاگە ئۆف تهە جروسادەس. تهە نەئار ئەئاست فرۆم تهە ئەلەڤەنته جەنتوری تۆ 1517. 8. ئائوفل. لۆنگمان، لۆندۆن 1997، ئسبن 0-582-49303-خ.
وەبلنکس
- نادسجه ئەد-دن ئائیوب بەئ متتەلالتەر-گەنەئالۆگئە.دە
- نەژم ئەد-دن ئایوب بەئ فمگ.ئاج (ئەنگلسجه)
ئەئنزەلناجهوەئسە
- ↑ ڤگل. ئابو ل-فدا: رەجوئەئل دەس هستۆرئەنس دەس جرۆئسادەس (رحج) حستۆرئەنس ئۆرئەنتائوخ باند 1، پارس 1872، س. 20.
- ↑ سۆ ئابو ل-فدا: رەجوئەئل دەس هستۆرئەنس دەس جرۆئسادەس (رحج) حستۆرئەنس ئۆرئەنتائوخ باند 1، پارس 1872، س. 27.
- ↑ سۆ ستەڤەن رونجمان: گەسجهجهتە دەر کرەئوززüگە. ج.ح.بەجک، مüنجهەن 1995، ئسبن 3-406-39960-6، س. 640 ف.
ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن
- العربية
- ئازəربایجانجا
- بن
- جا
- سۆرانی
- ئەل
- ئەنگلسه
- فارسی
- فرانچائس
- ئد
- ئت
- ژا
- کۆ
- کورمانجی
- مس
- نل
- پنب
- Русский
- سمپلە
- سر
- تüرکچە
- ئور
- ئوز
دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „نادسجهموددن ئاییوب“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.