مەهمەت تارهان
مەهمەت تارهان (* 1978) ئست ئەئن کوردسجهەر رەگئەرونگسانگەستەللتەر مت تüرکسجهەر ستائاتسبüرگەرسجهافت،[1] دەر وەگەن وەهردئەنستڤەروەئگەرونگ ئنهافتئەرت ووردە. تارهان ووردە زوم ماخمالەن سترافماß ئەئنەر ڤئەرژäهرگەن حافتسترافە ئن ئەئنەم ملتäرگەفäنگنس ڤەرورتەئلت.[2] 2006 ووردە ئەر ناجه مەهرەرەن مۆناتەن گەفäنگنسائوفەنتهالت وئەدەر فرەئگەلاسسەن.
مەهمەت تارهان وار بەرەئتس ئەندە ئۆکتۆبەر 2001 ئەنتسجهلۆسسەن، دئە ئەئنبەروفونگ زور تüرکسجهەن ئارمەئە ئابزولەهنەن، ئوند ڤەرöففەنتلجهتە ئەئنە پرەسسەمتتەئلونگ، ئن دەر ئەر ژەدە فۆرم ڤۆن گەوالت ڤەرورتەئلتە.[3]
وەهردئەنستڤەروەئگەرونگ
وäهرەند سەئنەر زەئت ئالس رەگئەرونگسانگەستەللتەر ئاربەئتەتە تارهان مت دەن زوەئ لگبت-ئۆرگانساتئۆنەن کائۆس گل ئوند لامبدا ئستانبول زوساممەن. دەر هۆمۆسەخوئەللە تارهان ئەرکلäرتە، داسس سەئنە سەخوئەللە ئۆرئەنتئەرونگ داس مۆتڤ فüر سەئنە ئنفراگەستەللونگ دەس ملتäردئەنستەس گەوەسەن سەئ.
داس تüرکسجهە ملتäر بەوەرتەت حۆمۆسەخوئالتäت ئالس ئەئنە „پسیجهۆسەخوئەللە کرانکهەئت“. ئەس ڤەرلانگت لائوت تارهان „رەکتالە ئونتەرسوجهونگەن“ ئوند فۆتۆگرافسجهە ناجهوەئسە ڤۆن گەسجهلەجهتسڤەرکەهر، ئوم حۆمۆسەخوئالتäت ئانزوئەرکەننەن.[1] دئە ئنتەرناتئۆنالە مەدزنسجهە گەمەئنسجهافت بەفۆلگتە دامالس داس „دئاگنۆستج ئاند ستاتستجال مانوئال ئۆف مەنتال دسۆردەرس“ (دسم-ئڤ-تر ئائوسگابە 2000 (ئاکتوئالسئەرت دسم-5 2013 ئوند دانن دسم-5-تر 2023)). ئن دئەسەم حاندبوجه ورد حۆمۆسەخوئالتäت نجهت ئن دەر لستە دەر پسیجهسجهەن ستöرونگەن ئائوفگەفüهرت.[4]
تارهان وۆللتە نجهت ئالس „کرانک“ کلاسسفزئەرت وەردەن ئوند سترەبتە ستاتتدەسسەن ئان، ئالس وەهردئەنستڤەروەئگەرەر زو گەلتەن. داس براجهتە ئهم دئە گەفäنگنسسترافە ئەئن.[5]
پرۆزەسس ئوند ڤەرهافتونگ
ڤەرورتەئلونگەن
تارهان ووردە ئم ئاپرل 2005 ڤەرهافتەت ئوند وەگەن گەهۆرسامسڤەروەئگەرونگ گەمäß ئارتکەل 88 دەس تüرکسجهەن ملتäرسترافگەسەتزبوجهس ڤۆر گەرجهت گەستەللت. وەر وەگەن گەهۆرسامسڤەروەئگەرونگ ڤەرورتەئلت ورد، رسکئەرت ئەئنە فرەئهەئتسسترافە زوسجهەن درەئ مۆناتەن ئوند فüنف ژاهرەن.[4]
ئەر ووردە ناجه 2 مۆناتەن ئم گەفäنگنس ڤۆن ئزمر فرەئگەلاسسەن، ئالس دئە ڤەرفۆلگەر زو دەم سجهلوسس کامەن، داسس تارهان گەنائوسۆ لانگە ئم گەفäنگنس ڤەربراجهتە، وئە ئەر ئن دەر ئارمەئە گەدئەنت هäتتە.[4]
ناجه سەئنەر فرەئلاسسونگ ووردە ئەر ئەرنەئوت زوم ملتäردئەنست گەزوونگەن، لەهنتە دئەس ژەدۆجه ئەرنەئوت ئاب. ئائوفگروند سەئنەر وەئگەرونگ ووردە ئەر زوم زوەئتەن مال ڤەرهافتەت ئوند ئم ئائوگوست 2005 ڤۆر گەرجهت گەستەللت. ئائوگوست 2005 ووردە ئەر زو ڤئەر ژاهرەن گەفäنگنس ڤەرورتەئلت ژەدۆجه ئم نۆڤەمبەر 2005 هۆب داس ملتäربەروفونگسگەرجهت داس ئورتەئل مت دەر بەگرüندونگ ئائوف، داسس دئە سترافە ئن کەئنەم ڤەرهäلتنس زوم بەگانگەنەن ڤەربرەجهەن ستەهە.[4] ئم مäرز 2006 ووردە ئەر ئائوفگروند دەس ئنتەرناتئۆنالەن دروجکس ئائوف دەن تüرکسجهەن گەرجهتسهۆف ڤۆم گەفäنگنس ئن سڤاس فرەئگەلاسسەن.
مسسهاندلونگەن ئم گەفäنگنس
وäهرەند دەس پرۆزەسسەس ئم مائ 2005 ستەللتەن ئەختەرنە بەئۆباجهتەر ڤەرلەتزونگەن ئان تارهانس کöرپەر فەست ئوند داسس ئەر سجهوئەرگکەئتەن هاتتە، رجهتگ زو گەهەن. ئم ئۆکتۆبەر دەسسەلبەن ژاهرەس ووردە ئەر گەگەن سەئنەن وللەن ڤۆن Äرزتەن ئم لازارەتت ئونتەرسوجهت. ناجه دەر ئونتەرسوجهونگ سەئنەر ئۆففەنبار ئۆبەرفلäجهلجهەن ڤەرلەتزونگەن (دئە ئانگەبلجه 10 منوتەن گەدائوئەرت هاتتە) ووردە ئهم ئۆففەنبار ئەئن äرزتلجهەس گوتاجهتەن ئائوسگەهäندگت، ئائوس دەم هەرڤۆرگەهت، داسس ئان سەئنەم کöرپەر کەئنە ئانزەئجهەن ڤۆن سجهلäگەن زو ئەرکەننەن وارەن، ئوند ئەر ووردە ئنس ملتäرگەفäنگنس زورüجکگەسجهجکت. دئە دورجهفüهرونگ دەر تەستس ڤەرستößت گەگەن داس ئستانبول-پرۆتۆکۆلل، داس ڤۆرسجهرەئبت، داسس مەدزنسجهە ئونتەرسوجهونگەن ڤۆن زڤلەن Äرزتەن دورجهگەفüهرت وەردەن مüسسەن. ناجه دەم ڤۆرفالل ترات تارهان ئن ئەئنەن حونگەرسترەئک، ئوم گەگەن دئە مسسهاندلونگەن گەگەن ئهن دورجه دئە بەهöردەن ئوند دئە ئونمەنسجهلجهەن حافتبەدنگونگەن زو پرۆتەستئەرەن. زەئوگەنائوسساگەن زوفۆلگە ووردە ئهم داس رەجهت ڤەروەئگەرت، مت دەر ئائوßئەنوەلت زو تەلەفۆنئەرەن، لەسەستۆفف ئوند برئەفە زو ئەرهالتەن ئوند ئائوßئەردەم دورفتە ئەر بس زو 15 تاگە لانگ کەئنەن بەسوجه ئەمپفانگەن.[4][6]
دەن ئائوسساگەن سەئنەر سجهوەستەر ئەمنە تارهان زوفۆلگە ووردە تارهان ئم گەفäنگنس گەفۆلتەرت ئوند وئەدەرهۆلت ڤۆن ئاندەرەن گەفانگەنەن بەدرۆهت. ئالس تارهان دەن وäرتەرن ڤۆن دەن مسسهاندلونگەن ئەرزäهلتە، دئە ئەر ڤۆن ئاندەرەن ئنساسسەن ئەرلتتەن هاتتە، گاب ئەس کەئنە سۆفۆرتگەن ماßناهمەن، ئوم سەئنە سجهەرهەئت زو گەوäهرلەئستەن. ئائوفگروند فەهلەندەر سجهەرهەئتسماßناهمەن دائوئەرتە دەر مسسبرائوجه ئان، بس تارهانس ئانوالت دەن مسسبرائوجه ئەنتدەجکتە ئوند دئە زوستäندگەن بەهöردەن ئالارمئەرتە، دئە ئەئنسجهرتتەن، ئوم سکاندالە زو ڤەرهندەرن.[4]
رەئاکتئۆنەن
سەئنە ئنهافتئەرونگ رئەف ئنتەرناتئۆنالە پرۆتەستە هەرڤۆر، ز. ب. ئەئنە ئائوسفüهرلجهە ستەللونگناهمە ڤۆن ئامنەستی ئنتەرناتئۆنال[7] ئوند ئاکتئۆنەن دەر پازفستسجهەن ئۆرگانساتئۆن رەفوسنگ تۆ کلل.[5] لائوت ئامنەستی ئنتەرناتئۆنال وüردە دەر پرۆزەسس گەگەن ئارتکەل 14 ئابساتز 7 دەس ئنتەرناتئۆنالەن پاکت üبەر بüرگەرلجهە ئوند پۆلتسجهە رەجهتە ڤەرستۆßئەن، دەن دئە تüرکەئ ئونتەرزەئجهنەت هات. ئن دەم ئارتکەل هەئßت ئەس: „نئەماند دارف فüر ئەئن ڤەربرەجهەن، فüر داس ئەر بەرەئتس فرەئگەسپرۆجهەن ئۆدەر دورجه ئەئن رەجهتسکرäفتگەس ئورتەئل گەمäß دەم سترافرەجهت ئوند ڤەرفاهرەن دەس ژەوەئلگەن لاندەس ڤەرورتەئلت ووردە، ئەئنەم نەئوئەن ڤەرفاهرەن ئۆدەر ئەئنەر نەئوئەن سترافە ئونتەرزۆگەن وەردەن.“ ئەئن äهنلجهەر فالل ئەرەئگنەتە سجه 1999، وئەدەروم ئن دەر تüرکەئ، وۆ دئە ئون-ئاربەئتسگروپپە گەگەن وللکüرلجهە ئنهافتئەرونگەن مت ئورتەئل 36/1999[8] ڤەرفüگتە، داسس وئەدەرهۆلتە ئەئنوäندە گەگەن دئە وەهرپفلجهت داس گلەئجهە „ڤەربرەجهەن“ بلەئبەن ئوند کەئن نەئوئەس سترافڤەرفاهرەن ئائوسلöسەن. ئەبەنسۆ äئوßئەرتە دئەسە گروپپە مت دەم ڤۆرانگەگانگەنەن ئورتەئل (35/1999)[8] کرتک ئان دەن حافتبەدنگونگەن دەس کوردسجهەن فüهرەرس ئابدوللاه ئۆجالان.[4]
گەگەن دئە تüرکسجهە ژۆئورنالستن ئوند سجهرفتستەللەرن پەرهان ماğدەن ووردە ئن دەر تüرکەئ ئەئن گەرجهتسڤەرفاهرەن ئەئنگەلەئتەت، ناجهدەم سئە ئن ئەئنەر کۆلومنە تارهان ئونتەرستüتزت هاتتە.[9][10] دەر تüرکسجهە نۆبەلپرەئسترäگەر ئۆرهان پاموک ڤەرتەئدگتە سئە ئن ئەئنەم ئارتکەل.[9][11]
سئەهە ئائوجه
ئەئنزەلناجهوەئسە
- ↑ 1،0 1،1 فۆر تهەرە واس نۆ سهەلتەر ئوندەر وهجه ئ جۆئولد هدە... ئنتەرڤئەو مت دەر سپانسجهەن زەئتونگ دئاگۆنال، ژانوئار 2006.
- ↑ شابلۆن:وەبارجهڤ بی سوسان فراسەر، تهە نەو ئاناتۆلئان، ڤئا ئاسسۆجئاتەد پرەسس، ژونە 8، 2006، ئاججەسس ژونە 11، 2006.
- ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
- ↑ 4،0 4،1 4،2 4،3 4،4 4،5 4،6 شابلۆن:لتەراتور
- ↑ 5،0 5،1 مەهمەت تارهان: پردە ئن رەفوسنگ تۆ کلل ئنتەرنەتسەئتە زور ئونتەرستüتزونگ ڤۆن مەهمەت تارهان ئام ئاکتئۆنستاگ 9. دەزەمبەر 2005.
- ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
- ↑ پوبلج ستاتەمەنت ئامنەستی ئنتەرناتئۆنال، 9. دەزەمبەر 2005.
- ↑ 8،0 8،1 شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
- ↑ 9،0 9،1 پەتەر پۆپهام: لەئادنگ تورکسه ورتەر فاجەس ژائل ئافتەر ئنجوررنگ وراته ئۆف ملتاری، ئن: تهە ئندەپەندەنت، 7. ژون 2006.
- ↑ شابلۆن:وەبارجهڤ بی ئالەڤ ئادل، نەو ستاتەسمان، ئاججەسسەد ژونە 7، 2006.
- ↑ ئا قوئەستئۆن ئۆف جۆنسجئەنجە: ئۆرهان پاموک دەفەندس تورکەی'س وتتئەست ئاند مۆست جۆنترۆڤەرسئال فەمالە جۆلومنست. ئن: تهە گوئاردئان ئونلمتەد، 3. ژون 2006.
وەبلنکس
- ئونتەد ناتئۆنس حجر رەپۆرت ئۆن ملتاری سەرڤجە ئن تورکەی (ئەنگلسجه)
- ور سومماری ئۆن جۆنسجئەنتئۆئوس ئۆبژەجتئۆن ئن تورکەی (ئەنگلسجه)
- دۆجومەنتاتئۆن: جۆنسجئەنتئۆئوس ئۆبژەجتئۆن ئن تورکەی (ئەنگلسجه)
- ئامنەستی ئنتەرناتئۆنال: تهە جاسە ئۆف مەهمەت تارهان (ئەنگلسجه)
ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن
دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „مەهمەت تارهان“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.