مەهمەد ئوزون (* 1953 ئن سڤەرەک/پرۆڤنز شانلıئورفا; † 11. ئۆکتۆبەر 2007 ئن دیارباکıر) وار ئەئن کوردسجهەر سجهرفتستەللەر. ئەر گالت ئالس دەر بەدەئوتەندستە کوردسجهە رۆمانائوتۆر دەر نەئوزەئت ئوند سجهöپفەر ئەئنەر مۆدەرنەن کوردسجهەن سجهرفتسپراجهە.

لەبەن

سەئنە بلدونگ ئابسۆلڤئەرتە ئوزون ئم رائوم دیارباکıر. ناجه دەم ملتäرپوتسجه ئام 12. مäرز 1971 کامەن ڤئەلە لنکە ئوند ئائوجه کوردسجهە ئۆپپۆستئۆنەللە ئنس گەفäنگنس. ئوزون ووردە ئالس 18-ژäهرگەر ئام 3. مäرز 1972 ئنهافتئەرت. ئم ملتäرگەفäنگنس ڤۆن دیارباکıر لەرنتە ئوزون ئاندەرە ئنساسسەن وئە موسا ئانتەر ئۆدەر مەهمەد ئەمین بۆزارسلان کەننەن. ئن دئەسەر زەئت لەرنتە ئەر کوردسجه لەسەن ئوند سجهرەئبەن ئوند کام ئن کۆنتاکت مت کوردەن ئائوس ئاللەن گەسەللسجهافتلجهەن سجهجهتەن. زونäجهست ووردە ئەر زو ئاجهت ژاهرەن حافت ڤەرورتەئلت، کام ئابەر 1974 دورجه ئەئنە ئامنەستئە فرەئ.

ناجه دەر ئامنەستئە بەگانن ئەر، بەئ دەر کوردسجهەن زەئتسجهرفت رزگاری (دت.: بەفرەئئونگ) زو ئاربەئتەن. دا رزگاری ئەئن ئۆپپۆستئۆنەللەس بلاتت وار، کام ئوزون 1976 وئەدەر ئنس گەفäنگنس. ناجه نەئون مۆناتەن حافت فلۆه ئەر ناجه سجهوەدەن، وۆ ئەر ڤئەلە ئاندەرە ئەخلکوردەن ئائوس دەر تüرکەئ، سیرئەن، ئران ئوند دەم ئراک کەننەنلەرنتە، دارونتەر جگەرخوین، ئۆسمان سابر، حاسان حشیار، روشەن بەدرخان، نورەتتن زازا ئوند ئبراهم ئاهمەد. ئەر ماجهتە سجه وەئتەر مت دەر کوردسجهەن کولتور ئوند سپراجهە ڤەرترائوت. ئن سجهوەدەن ڤەرöففەنتلجهتە ئەر کۆلومنەن ئن دەر تاگەسزەئتونگ داگەنس نیهەتەر. 2005 کەهرتە ئەر ئن دئە تüرکەئ زورüجک ئوند لەبتە فüر کورزە زەئت ئن ئستانبول. بالد دارائوف گنگ ئەر وئەدەر ناجه سجهوەدەن زورüجک. سەئن لەتزتەس لتەرارسجهەس پرۆژەکت، ئەئنەن هستۆرسجهەن رۆمان üبەر داس ئستانبولەر ئەخل دەس دەئوتسجه-ژüدسجهەن لتەراتوروسسەنسجهافتلەرس ئەرجه ئائوئەرباجه، کۆننتە ئەر نجهت مەهر بەئەندەن. ئم مائ 2006 ووردە بەئ ئهم کرەبس دئاگنۆستزئەرت. ناجه ئەئنەر بەهاندلونگ ئن سجهوەدەن زۆگ ئەر مت سەئنەر فاملئە ناجه دیارباکıر، وۆ ئەر وەئتەر بەهاندەلت ووردە. ئام 11. ئۆکتۆبەر 2007 ڤەرستارب مەهمەد ئوزون ئان دەن فۆلگەن سەئنەر کرانکهەئت.

بەئسەتزونگ

ئوزون ووردە ئام 13. ئۆکتۆبەر 2007 ئن دیارباکر بەئگەسەتزت. ئان سەئنەر بەئەردگونگ ناهمەن سنان چەتن (تüرکسجهەر سجهائوسپئەلەر ئوند فلمپرۆدوزەنت)، فەرهات تونچ (کوردسجهستäممگەر، ئالەڤتسجهەر سäنگەر)، ئاهمەت تüرک، (دتپئاکıن بردال (دتپ)، ئۆسمان بایدەمر (دتپ) نورەتتن دەمرتاش (دتپ)، سەلاهاتتن دەمرتاش (دتپ)، ئۆرهان مرۆğلو (تüرکسجهەر پۆلتکەر)، شەرافەتتن ئەلچ (کوردسجه-تüرکسجهەر پۆلتکەر) ئوند یاشار کەمال (ئەرفۆلگرەئجهستەر کوردسجهستäممگەر ئائوتۆر دەر مۆدەرنەن تüرکسجهەن لتەراتور) تەئل. ئەس ووردەن ترائوئەررەدەن ئائوف کوردسجه ئوند تüرکسجه گەهالتەن، وäهرەند فرائوئەن کوردسجهە کلاگەلئەدەر üبەر دەن ڤەرستۆربەنەن ئائوتۆر سانگەن.

ئۆرهان پاموک üبەر مەهمەد ئوزون

دەر تüرکسجهە لتەراتورنۆبەلپرەئسترäگەر ئۆرهان پاموک، دەر سجه زور زەئت ڤۆن ئوزونس تۆد ئن نەو یۆرک ئائوفهئەلت، گاب دەر تüرکسجهەن زەئتونگ رادکال ئەئن کورزەس ئنتەرڤئەو، ئن دەم ئەر سەئنە بەترۆففەنهەئت ئائوسدرüجکتە: شابلۆن:زتات

بەگرüندەر دەر مۆدەرنەن کوردسجهەن لتەراتور

مەهمەد ئوزون، دەر 28 ژاهرە سەئنەس لەبەنس ئم ئەخل ئن سجهوەدەن ڤەربراجهتە، هات سئەبەن رۆمانە ئوند ئەئنەن گەدجهتباند ئن کوردسجهەر سپراجهە ڤەرöففەنتلجهت ئوند گلت ئالس بەگرüندەر دەر مۆدەرنەن کوردسجهەن لتەراتور. سەئنە وەئگەرونگ، سجه ئالس تüرکە زو بەزەئجهنەن، براجهتە ئهن ئن کۆنفلکت مت ناتئۆنالستسجهەن کرەئسەن ئن دەر تüرکەئ. ئابەر ئائوجه دئە ئونتەرگروندۆرگانساتئۆن ئاربەئتەرپارتەئ کوردستانس (پکک) وار نجهت گوت ئائوف دەن سجهرفتستەللەر زو سپرەجهەن، دا ئەر ئهرە گەوالت هەفتگ کرتسئەرتە. ئوزون سجهرئەب ئونتەر ئاندەرەم ئائوجه رۆمانە ئوند ئەسسایس ئائوف تüرکسجه ئوند سجهوەدسجه. ئەر وار فüهرەندەس متگلئەد دەس سجهوەدسجهەن سجهرفتستەللەرڤەرباندەس ئوند دەس سجهوەدسجهەن پ.ئە.ن.-جلوبس.

وەرکە

ئەئنگە سەئنەر بüجهەر سند ئنس دەئوتسجهە üبەرسەتزت.

  • ئم سجهاتتەن دەر ڤەرلۆرەنەن لئەبە، رۆمان
  • ئەئنفüهرونگ ئن دئە کوردسجهە لتەراتور. Üبەرسەتزونگ سابنە ئاتاسۆی. ست. گاللەن: ئارارات، 1994

ئائوف کوردسجه

  • تو (دو) – (دەنگێ کۆمال-1984)
  • رۆژەک ژ رۆژێن ئەڤدالێ زەینکێ (ئەئن تاگ ئائوس دەم تاگەبوجه ڤۆن ئەڤدال زەینک) – (ئۆرفەئوس)
  • مرنا کالەکی رند (دەر تۆد ئەئنەس گوتەن ئالتەن ماننەس) – (ئۆرفەئوس، 1989)
  • سیا ئەڤینێ (سجهاتتەن دەر لئەبە) – (ئۆرفەئوس، 1991)
  • ژ رۆژێن ئەڤدالێ زەینکێ (ڤۆن دەن تاگەن دەس ئەڤدال زەینک) – (نۆڤەللە، 1991)
  • دەستپێکا ئەدەبیاتا کوردی (ئەئنفüهرونگ ئن دئە کوردسجهە لتەراتور) – (1992)
  • مرنا ئەگیدەکی (دەر تۆد ئەئنەس حەلدەن) پۆئەتک (1993)
  • حێز ئوو بەدەویا پێنووسێ (دئە ستäرکە ئوند سجهöنهەئت دەس ستفتەس)، ئەسسایس (نودەم ڤەرلاگ، 1993)
  • ئانتۆلۆژیا ئەدەبیاتا کوردی (ئانتهۆلۆگئە دەر کوردسجهەن لتەراتور) – (1995)
  • برا قەدەرە (دئە سجهلوجهت دەس سجهجکسالس) – (سارا، 1995، ئسبن 975-7112-67-4)
  • زمان ئوو رۆمان (سپراجهە ئوند رۆمان) – (وەشانێن نووژەن، 1996)
  • رۆن منا ئەڤنە تار منا مرنە (لجهت وئە لئەبە، دونکەلهەئت وئە تۆد) – (ئاڤەستا، 1998، ئسبن 975-7112-38-0)
  • حاوارا دیجلەیێ (دئە حلفەروفە دەس تگرس) – (ئاڤەستا، 2001)

لتەراتور

  • مەهمەد ئوزون: ئم سجهاتتەن دەر ڤەرلۆرەنەن لئەبە. (سیا ئەڤینێ). ئونئۆنسڤەرلاگ، زüرجه 1998، ئسبن 3-293-20126-1
  • مەهمەد ئوزون: ئەئنفüهرونگ ئن دئە کوردسجهە لتەراتور – ئەئنە ستودئە. (دەستپێکا ئەدەبیاتا کوردی). ئارارات پوبلکاتئۆن، ست. گاللەن 1994، ئسبن 3-9520545-3-4
  • مادەلەئنە گرڤە، مەهمەد ئوزون: ڤäرلدەن ئ سڤەرگە – ئەن ئنتەرناتئۆنەلل ئانتۆلۆگ. ئەن بۆک فöر ئاللا، ستۆجکهۆلم 1995 (سجهوەدسجه)، ئسبن 91-7448-830-9
  • یıلماز ئەردۆğئان، مەهمەد ئوزون (Üبەرس.): دئە سجهمەرزهافتە لئەبە – زوەئ تهەئاتەرستüجکە ئائوس دەر هەئوتگەن رەئالتäت دەر تüرکەئ ئوند تüرکسجه-کوردستانس. (ئەڤینا کەسەرکوور). ئارارات-پوبل.، ست. گاللەن 1994، ئسبن 3-9520545-2-6

قوئەللەن


شابلۆن:نۆرمداتەن

شابلۆن:پەرسۆنەنداتەن

ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن


دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „مەهمەد ئوزون“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.