بۆ ناوەڕۆک بازبدە

مار-ئته-ئالاها-کاتهەدرالە

لە KurdiPedia

دئە مار-ئته-ئالاها-کاتهەدرالە (شابلۆن:ئارس)[1] ئست ئەئنە کرجهە ئن دەر ئراکسجهەن ستادت دۆهوک (ئارامäئسجه نۆئوهادرا). سئە ئست دئە کاتهەدرالە دەس بستومس دۆهوک دەر جهالدäئسجه-کاتهۆلسجهەن کرجهە. دئە هەئوتگە بائوسوبستانز ستاممت ئائوس دەم 20. ژاهرهوندەرت، دۆجه گاب ئەس ئەئنەن ڤۆرگäنگەربائو بەرەئتس ئم 6. ژاهرهوندەرت.

ستاندۆرت

دئە جهالدäئسجه-کاتهۆلسجهە مار-ئته-ئالاها-کاتهەدرالە ستەهت ئائوف 543 م مەئەرەسهöهە وەستلجه دەر ئالتستادت ڤۆن دۆهوک، ئەئنەر بس زوم ڤöلکەرمۆرد ئان دەن سیرسجهەن جهرستەن (سایفۆ) وäهرەند دەس ئەرستەن وەلتکرئەگەس üبەروئەگەند ڤۆن جهرستەن، سەئتدەم ڤۆر ئاللەم ڤۆن سوننتسجهەن کوردەن گەپرäگتەن ستادت.[2] داس کرجهەنگروندستüجک ئست ئان دەر نöردلجهەن ئەجکە دەر ئەئنمüندونگ دەر دارەستان-ستراßئە ئن دئە زاخۆ-ستراßئە. دئە کرجهە ستەهت ئەتوا 100 م وەستلجه دەر ئونڤەرستäتسلەئتونگ دەر ئونڤەرستäت دۆهوک ئوند وەنگە هوندەرت مەتەر öستلجه دەر پۆلیتەجهنسجهەن ئونڤەرستäت. ئەتوا 40 م سüدلجه دەر کرجهە ستەهت دەر جهالدäئسجهە بسجهۆفسستز.

گەسجهجهتە

دئە ئورسپرüنگلجهە کرجهە مار ئته-ئالاها ورد ئالس ئەئنە دەر äلتەستەن ئۆدەر ئائوجه دئە äلتەستە کرجهە دەر ستادت دۆهوک ئانگەسەهەن. ئەئن کلۆستەر مت دئەسەم نامەن ورد ئم 6. ژاهرهوندەرت ئەروäهنت. داس هەئوتگە کرجهەنگەبäئودە ووردە ئان دەر ستەللە دەر ئالتەن کرجهە ئەررجهتەت ئوند ئم 20. ژاهرهوندەرت ئەتلجهە مالە ئەرنەئوئەرت ئوند ئومگەبائوت.[2]

ئارجهتەکتور

دئە درەئسجهففگە، گەئۆستەتە کرجهە مار ئته-ئالاها هات دئە گەستالت ئەئنەس لاگەرهائوسەس مت ماسسڤەن مائوئەرن ئائوس ستاهلبەتۆن، دئە مت فüر جهالدäئسجهە کرجهەن تیپسجهەن زننەن ئم بابیلۆنسجهەن ستل گەسجهمüجکت سند. سئە هات üبەر دەن سەئتەنسجهففەن ئەئن ئەتواس نئەدرگەرەس ئوند üبەر دەم حائوپتسجهفف ئەئن ئەتواس هöهەرەس فلاجهداجه، ئان دەسسەن öستلجهەم ئەندە درەکت üبەر دەر ئاپسس ئائوف ئەئنەم سجهمالەن تامبۆئور دئە هالبکوگەلگە کوپپەل ئوند ئان دەسسەن وەستلجهەم ئەندە üبەر دەم پۆرتجوس دەر گلۆجکەنتورم مت قوئادراتسجهەم قوئەرسجهنتت ستەهت، بەئدە مت ئەئنەم مەتاللەنەن کرەئوز گەکرöنت. ئائوف ژەدەر لäنگسسەئتە دەر کرجهە بەفندەت سجه ئەئنە تüر، üبەر دئە مان ئن داس ژەوەئلگە سەئتەنسجهفف گەلانگت، دۆجه ورد üبلجهەروەئسە دئە سüدلجهە تüر گەنوتزت. داس متتەلسجهفف ئوند دئە بەئدەن سەئتەنسجهففە روهەن ئائوف درەئ پائار روندسäئولەن ئائوس مۆسسولەر مارمۆر ئوند ئەئنەم پائار قوئادراتسäئولەن ئام ئەئنگانگ زوم جهۆر.[2]

مار ئته-ئالاها ئوند سەئن حەئلگەنفەست

ئم سیرسجهەن بەدەئوتەت ئته’ ئالاها „ئەس گبت گۆتت“. ناجه دەر Üبەرلئەفەرونگ تروگ ئەئن جهرستلجهەر مäرتیرەر دەس 4. ژاهرهوندەرتس دئەسەن نامەن. ئەر ئەرلتت ئوم داس ژاهر 379 دەن مäرتیرەرتۆد دورجه سۆلداتەن دەس کöنگس دەر ساسساندەن، سجهاپور ئئ. ئەر ستارب گەنائو ئان دەر ستەللە، وۆ هەئوتە دئە کرجهە ستەهت، ئوند لائوت دەر جهرۆنک ڤۆن سەئەرت ووجهس ئان دئەسەر ستەللە ئەئن میرتەنسترائوجه.[2]

دئە پلگەرفاهرتەن زور ئەهرونگ ڤۆن مار ئته-ئالاها فندەن ژەدەس ژاهر ئام متتوۆجه ناجه ئۆستەرن ستاتت.[2]

بستوم

دئە جهالدäئسجه-کاتهۆلسجهە مار-ئته-ئالاها-کاتهەدرالە ئست ستز دەس 1960 ئەررجهتەتەن جهالدäئسجه-کاتهۆلسجهەن بستومس ئامادیاه (دئۆئەجەسس ئامادئەنسس).[1] ئم ژاهرە 2018 هاتتە داس بستوم ئامادیاه، داس ئاللەردنگس زو دئەسەر زەئت (ڤۆن 2013 بس 2020) ئوم داس بستوم زاخۆ ئەروەئتەرت وار، 13.768 گلäئوبگە ئن 36 پفاررەئئەن مت 14 پرئەستەرن.[3] ئم ژاهرە 2009 وارەن ئەس 3800 گلäئوبگە ئن 14 پفاررەئئەن مت 7 پرئەستەرن گەوەسەن.[4]

ئەئنزەلناجهوەئسە

  1. 1،0 1،1 جاتهەدرال مار ئائەته ئالاها – دوهۆک، ئراق. گجاتهۆلج.ئۆرگ، 16. ژول 2020، ئابگەروفەن ئام 2. سەپتەمبەر 2020.
  2. 2،0 2،1 2،2 2،3 2،4 پاسجال مەگوئەسیان: مار ئته-ئالاها جهورجه ئن دۆهوک-نۆئوهادرا. مەسۆپۆتامئا حەرتاگە، ژون 2018.
  3. جهالدەئان دئۆجەسە ئۆف ئامادیاه، ئراق. گجاتهۆلج.ئۆرگ، 12. مائ 2020، ئابگەروفەن ئام 15. ژول 2020.
  4. شابلۆن:جاتهۆلج-هئەرارجهی

شابلۆن:جۆئۆردناتە

ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن


دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „مار-ئته-ئالاها-کاتهەدرالە“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.