بۆ ناوەڕۆک بازبدە

مالازگرت

لە KurdiPedia

شابلۆن:ئنفۆبۆخ ئۆرت ئن دەر تüرکەئ مالازگرت (ئانتکەر نامە مان(ت)زکەرت، کوردسجه ملازگر ئۆدەر کەلێ، ڤۆن شابلۆن:حیس) ئست ئەئنە ستادت ئوند حائوپتۆرت دەس گلەئجهنامگەن لاندکرەئسەس (İلچە) ئن دەر ئۆستاناتۆلسجهەن پرۆڤنز موش. دئە ستادت لئەگت ئام فلوسس مورات، 50 کم نöردلجه دەس ڤانسەئەس. ڤۆن دەسسەن حۆجهپلاتەئائو ئست سئە دورجه داس 4058 م هۆهە گەبرگە دەس سüپهان داğı گەترەننت. مالازگرت لئەگت ئەتوا 127 ستراßئەنکلۆمەتەر نۆردöستلجه ڤۆن دەر پرۆڤنزستادت ئان دەر فەرنستراßئە د 280، دئە دەن کرەئس ئن ئۆست-وەست-رجهتونگ دورجهزئەهت. دئە ستادت ئەرهئەلت لائوت ستادتسئەگەل 1929 دەن ستاتوس ئەئنەر گەمەئندە (بەلەدیە).

لاندکرەئس

دەر لاندکرەئس ئست دەر öستلجهستە دەر پرۆڤنز، دەر درتتگرößتە دەر پرۆڤنز (18،4 %) ئوند لئەگت ئائوجه مت سەئنەر بەڤöلکەرونگ ئان درتتەر ستەللە (12،3 % دەر کرەئسبەڤöلکەرونگ). دئە بەڤöلکەرونگسدجهتە لئەگت ئونتەر دەم پرۆڤنزوەرت (ڤۆن 47،5 ئەئنو. ژە کم²).

دەر کرەئس گرەنزت ئم وەستەن ئان دەن کرەئس بولانک، ئم نۆردەن ئوند نۆردوەستەن ئان دئە پرۆڤنز ئەرزوروم، ئم ئۆستەن ئان دئە پرۆڤنز ئاğرı ئوند ئم سüدەن ئان دئە پرۆڤنز بتلس.

ئەر بەستەهت نەبەن دەر کرەئسستادت (2020: 40،2 % دەر کرەئسبەڤöلکەرونگ) ئائوس ئەئنەر وەئتەرەن گەمەئندە (بەلەدیە): کۆناککوران (1624 ئەئنو.)، نöردلجه ڤۆن مالازگرت. دەس وەئتەرەن گبت ئەس ئم کرەئس نۆجه 74 دöرفەر (کöی) مت دورجهسجهنتتلجه 386 بەوۆهنەرن. دئە گرößتەن داڤۆن سند گüلکۆرو (1625)، ئاداکسو (1410)، چایıردەرە (1092)، İیکۆمشو (1075)، حاسرەتپıنار (985)، بەشچاتاک (931)، حاسانپاشا (806) ئوند یارامıش (888 ئەئنو.). وەئتەرە 17 دöرفەر هابەن مەهر ئەئنوۆهنەر ئالس دەر دورجهسجهنتت.

گەسجهجهتە

دئە ستادت، دئە ئم ژاهرە 100 ئائوف گرئەجهسجه منۆئوئاس هئەß، وار سجهۆن ئم کöنگرەئجه ئارمەنئەن ئەئن وجهتگەر حاندەلسۆرت. ئم ژاهر 1071 فاند هئەر دئە سجهلاجهت ڤۆن مانزکەرت ستاتت، ئن دەر دئە سەلدسجهوکەن ئونتەر ئالپ ئارسلان داس بیزانتنسجهە رەئجه بەسئەگتەن. دورجه دەن ڤەررات دەس ئاندرۆنکۆس دوکاس ووردە ئەئنە پانک ئن رەئهەن دەس بیزانتنسجهەن حەئەرەس ئائوسگەلöست ئوند دەر ئۆسترöمسجهە کائسەر رۆمانۆس ئڤ. دئۆگەنەس گەرئەت ئن گەفانگەنسجهافت.

مت دئەسەر سجهلاجهت بەگانن دەر لانگسامە نئەدەرگانگ ڤۆن بیزانز ئوند دئە ئەنتهەللەنسئەرونگ کلەئناسئەنس. دئە ئوم 1060 ڤۆرگەدرونگەنەن تورکمەنسجهەن سەلدسجهوکەن ئەرۆبەرتەن ئن دەر فۆلگە گرۆßئە تەئلە ئاناتۆلئەنس; ئاب 1300 هەررسجهتەن دئە ئهنەن ڤەرواندتەن ئۆسمانەن. ئم 12. ژاهرهوندەرت کۆننتە بیزانز ئنفۆلگە دەر کرەئوززüگە دئە وەستلجهەن کüستەنرەگئۆنەن ئوند ئەئنەن تەئل دەس کەرنلاندەس فüر ئەئنگە ژاهرزەهنتە زورüجکەرۆبەرن.

ئەئن گرۆßئەر تەئل دەر متتەلالتەرلجهەن ستادتمائوئەر ئائوس سجهوارزەم باسالت بلئەب ئەرهالتەن. ئەئنە ئنسجهرفت üبەر ئەئنەم دەر ستادتتۆرە ستاممت ڤەرموتلجه ڤۆم ئانفانگ دەس 13. ژاهرهوندەرتس.[1]

پۆلتسجهەس

بەئ دەن کۆممونالواهلەن 2014 ووردە حالس جۆشکون زوم بüرگەرمەئستەر گەوäهلت. ئام 28. نۆڤەمبەر 2016 ووردەن ئەر ئوند وەئتەرە پارتەئمتگلئەدەر ڤەرهافتەت.[2]
بەئ دەن کۆممونالواهلەن فüنف ژاهرە سپäتەر ووردە جەنگز ئالتıن (ئاکپ) زوم بüرگەرمەئستەر گەوäهلت (39،75 %)، ئەر بەکام درەئ ستممەن مەهر ئالس ئەردال چاکار (حدپ).[3]

لتەراتور

  • ژ. ج. جهەینەت: مانزکەرت – ئون دéساسترە ملتائرە؟ ئن: بیزانتئۆن، 1980، س. 410–438
  • کنائورس نەئوئەر هستۆرسجهەر وەلتاتلاس. بەجهتەرمüنز، ئائوگسبورگ 1995، س. 113، 133

ئەئنزەلناجهوەئسە

  1. تهۆماس ئالەخاندەر سنجلائر: ئەئاستەرن تورکەی: ئان ئارجهتەجتورال ئاند ئارجهائەئۆلۆگجال سورڤەی. باند 1، تهە پندار پرەسس، لۆندۆن 1989، س. 286ف، ئسبن 0-907132-34-0
  2. شابلۆن:لتەراتور
  3. واهلەرگەبنسسە کۆممونالواهل ڤۆم 31. مäرز 2019

شابلۆن:ناڤگاتئۆنسلەئستە لاندکرەئسە ئن موش

شابلۆن:نۆرمداتەن

ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن


دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „مالازگرت“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.