بۆ ناوەڕۆک بازبدە

ژنا ماهسا ئامن

لە KurdiPedia

پلاکات مت پۆرترäت ڤۆن ژنا ئامن بەئ ئەئنەر سۆلدارتäتسدەمۆنستراتئۆن ئن مەلبۆئورنە ئام 29. سەپتەمبەر 2022 (فۆتۆگرافئە ئائوس ئورهەبەررەجهتسگرüندەن ئونکەننتلجه گەماجهت)

ژنا ئۆدەر زهنا ماهسا ئامن (شابلۆن:فاس، شابلۆن:کوس; گەبۆرەن ئام 21. سەپتەمبەر 1999 ئن ساققەز، پرۆڤنز کوردستان; گەستۆربەن ئام 16. سەپتەمبەر 2022 ئن تەهەران) وار ئەئنە ئرانسجهە کوردن، دئە ئنفۆلگە ئهرەس گەوالتسامەن تۆدەس وەلتوەئت بەکاننت ووردە. سئە وار وەگەن ئەئنەس ئانگەبلجهەن ڤەرستۆßئەس گەگەن داس ستائاتلجهە حدسجهāب-گەسەتز ڤۆن دەر ئرانسجهەن ستتەنپۆلزەئ (گاسجهت-ئە ئەرسجهاد) فەستگەنۆممەن، گەسجهلاگەن ئوند دابەئ تöدلجه ڤەرلەتزت وۆردەن. دئە ناجهرجهت داڤۆن لöستە دئە بسهەر سجهوەرستەن ئوند ئام لäنگستەن ئاندائوئەرندەن پرۆتەستە گەگەن داس ئرانسجهە رەگمە سەئت دەر ئسلامسجهەن رەڤۆلوتئۆن ئم ژاهر 1979 ئائوس.

لەبەن

ژنا ئامن ووردە ئام 21. سەپتەمبەر 1999 ئن دەر گرۆßستادت ساققەز (پرۆڤنز کوردستان) گەبۆرەن.[1] سئە وار داس زوەئتە کند کوردسجهەر ئەلتەرن، گەفۆلگت ڤۆن ئهرەم ژüنگەرەن برودەر کئاراسه (ئائوجه گەناننت ئاسهکان). ئهر äلتەرەر برودەر ئارمن ستارب، بەڤۆر ئەر زەهن ژاهرە ئالت ووردە.[2] ئهر ڤۆرنامە ژنا بەدەئوتەت „لەبەن“ ئوند هات ئەئنە گەمەئنسامە وۆرتوورزەل مت دەن کوردسجهەن وۆرتەن فüر „فرائو“ (ژن) ئوند „لەبەن“ (ژیان). داران کنüپفت دئە ئورسپرüنگلجه کوردسجهە، دانن گەسامترانسجهە دەمۆنستراتئۆنسپارۆلە فرائو، لەبەن، فرەئهەئت (کوردسجه ژن، ژیان، ئازادی) ئان. ستائاتلجهە بەهöردەن ئم ئران ئونتەردرüجکەن دئە کوردەن ئوند زونگەن سئە، ئهرەن کندەرن نجهتکوردسجهە نامەن زو گەبەن، ئوم ئهرە ئەتهنسجهە زوگەهöرگکەئت زو ڤەردەجکەن. داهەر موسستەن ژناس ئەلتەرن ئن ستائاتلجهە دۆکومەنتە دەن پەرسسجهەن ڤۆرنامەن ماهسا ئەئنتراگەن لاسسەن.[3] سئە بەنوتزتە دئەسەن ڤۆرنامەن نئە. ئانگەهöرگە، فرەئوندە ئوند بەکاننتە ناننتەن سئە ئممەر ژنا.[1] ئەرست ئن ئنتەرڤئەوس ناجه ئهرەم تۆد ڤەروەندەتەن مانجهە ئائوجه دەن ئنزوسجهەن ڤەربرەئتەتەن ڤۆرنامەن ماهسا.[2]

ئهرە ئەلتەرن ئامژاد ئامن، ئەئن پەنسئۆنئەرتەر ڤەرسجهەرونگسکائوفمانن، ئوند سەئنە فرائو مۆزهگان ئەفتەکهار بەوۆهنتەن ئەئن ئەئگەنەس حائوس ئن سهاهراک دانەسهگاه، ئەئنەم متتەلکلاسسەبەزرک ڤۆن ساققەز. ئهر گرۆßڤاتەر راهمان ئائل گاب ژنا دەن کوردسجهەن کۆسەنامەن سهنە („برسە“)، دا سئە ئممەر روهگ، سانفت ئوند فرئەدلجه گەوەسەن سەئ. ئالس سئە ئاجهت ژاهرە ئالت وار، ئەنتفەرنتەن Äرزتە ئەئنەن گوتارتگەن تومۆر ئائوس ژناس گەهرن. لائوت ئهرەن ئانگەهöرگەن هاتتە سئە سەئتهەر کەئنە گەسوندهەئتسپرۆبلەمە مەهر. ئالس سجهüلەرن سەئ سئە بەلئەبت ئوند ئەئن „لەرنهونگرگەر بüجهەروورم“ گەوەسەن، هابە دەن گرۆßڤاتەر ئۆفت ناجه دەم ئسلام گەفراگت ئوند دەن کۆران گەئەهرت.

ناجه ئهرەر سجهولزەئت وۆللتە سئە بئۆلۆگئە ستودئەرەن ئوند بەوارب سجه ئان مەهرەرەن ئونڤەرستäتەن، بلئەب ئابەر زوهائوسە وۆهنەن. دۆرت بەرەئتەتە سئە سجه ئنتەنسڤ ئائوف دئە ئائوفناهمەپرüفونگ ڤۆر ئوند لاس دازو ڤئەلە لەهربüجهەر. وäهرەند دەر وارتەفرست ئم سۆممەر 2022 سجهەنکتە ئهر ڤاتەر ئهر ئەئن کلەئنەس مۆدەگەسجهäفت ئن ئەئنەم ئەئنکائوفسزەنتروم دەر ئننەنستادت. ئۆبوۆهل سئە سجهۆن لäنگەر ئەئنەن فüهرەرسجهەئن هاتتە، فوهرەن ئهر ڤاتەر ئۆدەر ئهر برودەر سئە تäگلجه دۆرتهن. سئە ناننتە ئهر گەسجهäفت „بەستە بۆئوتقوئە“، زەئگتە رەگەلمäßئگ مت ڤدەئۆس ئائوف ئنستاگرام ئهرە مۆدەکۆللەکتئۆن ئوند بەوارب دئەسە ئالس „نەئوئە ستلە ئن ئائوßئەرگەوöهنلجهەر قوئالتäت“. دارونتەر وارەن ژەئانس، بلوسەن مت بلومگەن حالسکراگەن، سجهالس، ڤۆرسجهرفتسمäßئگە فاربگە سجهلەئئەر ئوند کۆپفتüجهەر سۆوئە گلتزەرندە، بەدروجکتە ت-سهرتس، دئە وەگەن دەر کلەئدەرڤۆرسجهرفتەن ئم ئران نور ڤەردەجکت گەتراگەن وەردەن کۆننتەن. ئهرە تانتە ئالیا ئائل وار ئالس 18-ژäهرگە ئن دەن 1990ەر ژاهرەن ناجه نۆروەگەن گەزۆگەن ئوند بەسوجهتە دئە فاملئە ئامن ئەرستمالس وئەدەر ئم ژول 2022 فüر فüنف وۆجهەن. ژنا ئامن زەئگتە ئهر دئە بۆئوتقوئە ئوند ئەرکلäرتە ئهر وئەدەرهۆلت دئە کلەئدەرڤۆرسجهرفتەن، کاننتە دئەسە ئالسۆ گەنائو. لائوت ئهرەن ڤەرواندتەن بەدەجکتە سئە ستەتس ئهر حائار، سەلبست زوهائوسە، وۆ ئەس نجهت نöتگ وار. سئە سەئ نئە ئونبەگلەئتەت ئرگەندوۆ ئائوسگەگانگەن، سۆندەرن هابە ناجه دەر ئاربەئت ڤەرواندتە بەسوجهت ئۆدەر سەئ زوهائوسە گەبلئەبەن. ڤەرواندتە بەسجهرئەبەن سئە ئالس سجهەئو، فرەئوندلجه، هلفسبەرەئت گەگەنüبەر گäستەن،[1] ئممەر لäجهەلند، ڤۆللەر بەگەئستەرونگ ئوند ئەنەرگئە. سئە ئەرسترەبتە ئەئن ئونابهäنگگەس لەبەن ناجه ئەئگەنەن ئەنتسجهەئدونگەن ئوند وار وئە ڤئەلە ئرانەرننەن ئونگلüجکلجه üبەر دەن ستائاتلجهەن حدسجهاب-زوانگ، ئابەر کەئنە پۆلتسجهە ئاکتڤستن. نەبەن مۆدە لئەبتە سئە موسک، تانز، رەئسەن، کونست ئوند لتەراتور.[2]

ئن ئەئنەر کورزبئۆگرافئە فüر ئهر ئنستاگرامکۆنتۆ ستەللتە سجه ژنا ئامن ئالس „کوردسجهەس مäدجهەن“ ڤۆر ئوند پۆستەتە پۆرترäتفۆتۆگرافئەن ڤۆن سجه مت کۆپفتوجه ئوند سۆرگفäلتگەم ماکەئوپ. ڤئەلە ئهرەر ڤدەئۆس زەئگەن سئە سنگەند، تانزەند ئوند لاجهەند. ئن ئەئنەم جلپ سانگ سئە ئەئن لئەد دەر سäنگەرن گۆئۆگۆئۆسه مت، دەرەن ئائوفترتتە داس ئرانسجهە رەگمە 1979 ڤەربۆتەن هاتتە ئوند دەرەن سۆنگس فüر ئرانەر ئم ئنتەرنەت ئەرست ئاب دەم ژاهر 2000 وئەدەر زو هöرەن وارەن. ئهرەر تانتە ئائوس نۆروەگەن ساگتە سئە مەهرفاجه، سئە وۆللە ناجه ئابسجهلوسس ئهرەس ستودئومس دەن ئران ڤەرلاسسەن. ئهرە موتتەر بەستäتگتە داس: ژنا وەردە گانز سجهەر نجهت ئم ئران هەئراتەن، سۆندەرن ئەئنەس تاگەس ئنس ئائوسلاند زئەهەن.[1]

فüر دەن سەمەستەربەگنن ئام 23. سەپتەمبەر 2022 ئەرهئەلت ژنا ئامن ئەئنەن ستودئەنپلاتز ئن دەر گرۆßستادت ئورمئا، 220 کلۆمەتەر ڤۆن ساققەز ئەنتفەرنت. ئوم سجه ئەئنزوسجهرەئبەن، رەئستە سئە ئەتوا زوەئ وۆجهەن داڤۆر مت ئهرەر موتتەر ئوند ئهرەم برودەر دۆرتهن. سئە سۆللتە داس زممەر ئەئنەر دۆرت ئانسäسسگەن جۆئوسنە بەزئەهەن ئوند بەئ دەرەن فاملئە لەبەن. ئهر ڤاتەر ئوند ئهر برودەر وۆللتەن ئهرە بۆئوتقوئە ئن ساققەز فüر سئە فۆرتفüهرەن. ناجه دەر ئەئنسجهرەئبونگ رەئستەن دئە درەئ وەئتەر ناجه تسجهالوس ئام کاسپسجهەن مەئەر، ئوم دۆرت دەن رەست دەر فەرئەن زو ڤەربرنگەن. دانن رەئستە دئە فاملئە وەئتەر ناجه تەهەران، ئوم دۆرت وەئتەرە ڤەرواندتە زو بەسوجهەن ئوند دئە ستادت زو بەسجهتگەن. ئام 13. سەپتەمبەر 2022 ناجهمتتاگس وارەن ژنا ئامن، ئهر برودەر ئوند زوەئ جۆئوسنس ئن دەر ئننەنستادت ئونتەروەگس زور تابئات-برüجکە، ئەئنەر تۆئورستەناتتراکتئۆن تەهەرانس. ئائوف ئەئنەم دەر لەتزتەن فۆتۆس ڤۆن ژنا، ئائوفگەنۆممەن ئن دەر ئو-باهن کورز ڤۆر ئهرەر فەستناهمە، تروگ سئە ئەئنەن لانگەن سجهوارزوەئßئەن ئومهانگ ئوند ئەئن سجهوارزەس کۆپفتوجه، ئائوس دەم نور ئەئن پائار حائارسترäهنەن هەرڤۆرستاندەن.[1]

تۆدەسومستäندە

ئام 13. سەپتەمبەر 2022 زوسجهەن 18:00 ئوند 18:30 ئوهر ستئەگەن ژنا ئامن ئوند ئهرە درەئ بەگلەئتەر ئان دەر ئو-باهن-ستاتئۆن سهاهد حاققان ناهە دەر تابئات-برüجکە ئائوس دەر ئو-باهن ئائوس. دئە ستتەنپۆلزەئ هئەلت سئە ئان، ئانگەبلجه وەگەن „ئونسلامسجهەر کلەئدونگ“. ناجه ئائوسساگە ئەئنەس جۆئوسنس ڤەرسوجهتە ژنا، ئهرە فەستناهمە زو ڤەرمەئدەن، ووردە ئابەر مت گەوالت ئن ئەئنەن پۆلزەئواگەن گەدرäنگت. دئە پۆلزەئ ناهم نور سئە مت زور زەنترالەن ڤۆزاڤا-پۆلزەئستاتئۆن.[1] ئهرەم پرۆتەستئەرەندەن برودەر ساگتە مان، ژنا وەردە ئەئنە „ئەرزئەهونگس- ئوند ئۆرئەنتئەرونگس-لەکتئۆن“ ئەرهالتەن ئوند ناجه ئەئنەر ستوندە فرەئگەلاسسەن.[4]

ئهر جۆئوسن ئەرفان مۆرتەزائەئ بەزەئوگتە ئن ئەئنەم تەلەفۆننتەرڤئەو، سۆفۆرت ناجه بەمەرکەن دەر گروپپە هابە دئە پۆلزەئ ئەنتسجهئەدەن، داسس ژناس حدسجهاب نجهت کۆررەکت گەسەسسەن هابە. ئهر برودەر هابە ئەرکلäرت، سئە سەئئەن فرەمدە ئن تەهەران، ئوند گەبەتەن، سئە نجهت متزونەهمەن. دارائوفهن هابە ئەئن پۆلزست ئهم پفەففەرسپرای ئنس گەسجهت گەسپرüهت ئوند سەئنە سجهوەستەر ئن دەن پۆلزەئبوس گەزوونگەن.[5]

ئهرە بەگلەئتەر فۆلگتەن دەم بوس زور پۆلزەئواجهە ئوند وارتەتەن دۆرت زوەئ ستوندەن لانگ.[1] ناجه ئهرەن ئانگابەن هöرتەن سئە ئوند ئاندەرە بەئم وارتەن سجهرەئئە ئائوس دەر واجهە. ڤئەلە فرائوئەن، دئە داس گەبäئودە ڤەرلئەßئەن، ئەرکلäرتەن: „دئە هابەن دا درن ژەماندەن ئومگەبراجهت.“[6] ناجه ئاندەرەن ئانگابەن ساگتەن سئە: „سئە هابەن سئە [ژنا ئامن] گەتöتەت.“[1]

سپäتەر فرەئگەگەبەنە Üبەرواجهونگسڤدەئۆس زەئگەن، وئە ژنا ئامن مت ئاندەرەن فرائوئەن ئائوس ئەئنەم پۆلزەئبوس ستئەگ ئوند دئە ستوفەن زور پۆلزەئواجهە هنائوفگەفüهرت ووردە. دۆرت ساß سئە ئەئنە وەئلە ئن ئەئنەم وارتەرائوم، ستاند دانن ئائوف، سپراجه ئەئنە پۆلزستن ئان ئوند زەئگتە ئهر ئهرەن لانگەن ئومهانگ. ئوم 7:56 ئوهر لەگتە سئە ئهرە حäندە ئائوف ئهرەن کۆپف، سترەجکتە سجه کورز ئوند براجه دانن زوساممەن.[1]

ناجه ئهرەم کۆللاپس کام ئەئن کرانکەنواگەن ئوند براجهتە سئە ئن داس کاسرا-کرانکەنهائوس ئن تەهەران. لائوت ئهرەم جۆئوسن برائوجهتە دەر کرانکەنواگەن 30 منوتەن بس زور پۆلزەئواجهە ئوند نۆجهمالس ئاندەرتهالب ستوندەن بس زوم کرانکەنهائوس. ناجه ئەئنەم کرانکەنهائوسبەرجهت ئەرلتت ئامن ئەئن سجهäدەل-حرن-ترائوما ئوند وار سجهۆن بەئ دەر ئانکونفت مەدزنسجه تۆت.[5] سئە لاگ نۆجه زوەئئەئنهالب تاگە لانگ ئم کۆما، بس سئە ئام 16. سەپتەمبەر 2022 ئۆففزئەلل فüر تۆت ئەرکلäرت ووردە.[1]

مەهرەرە زەئوگەنبەرجهتە ئوند دۆکومەنتە لەگەن گەوالت ئالس تۆدەسورساجهە ناهە. ئەئنە متگەفانگەنە بەسجهرئەب دئە ڤۆرگäنگە ئم پۆلزەئبوس: مەهرەرە فرائوئەن، ئائوجه ئامن، هäتتەن ئونتەروەگس گەگەن ئهرە فەستناهمە پرۆتەستئەرت. دئە پۆلزستەن هäتتەن سئە مت سجهلäگەن زوم سجهوەئگەن زو برنگەن ڤەرسوجهت. ئامن هابە سجه داناجه سەهر سجهلەجهت گەفüهلت. دئەس هäتتەن وەئتەرە زەئوگەن ئن دەر پۆلزەئواجهە بەمەرکت ئوند دئە پۆلزستەن ڤەرگەبلجه ئوم حلفە فüر سئە گەبەتەن. وەئل سجه نئەماند داروم کüممەرتە، هäتتەن سئە گەسجهرئەن، وۆرائوف دئە پۆلزستەن سئە مت کنüپپەلن ئوند پفەففەرسپرای ئانگەگرففەن هäتتەن. ئامن سەئ دابەئ ئەرنەئوت گەسجهلاگەن وۆردەن ئوند هابە دانن داس بەووسستسەئن ڤەرلۆرەن. ئەئنگە بەئامتە هäتتەن سئە وئەدەرزوبەلەبەن ڤەرسوجهت، ئاندەرە هäتتەن ئاللە حاندیس دەر حäفتلنگە ئەئنگەساممەلت، دامت سئە دەن ڤۆرگانگ نجهت ئائوفزەئجهنەن کۆننتەن. ئەرست ناجه لانگەم وارتەن سەئ ئەئن کرانکەنواگەن گەکۆممەن ئوند هابە ئامن ئابترانسپۆرتئەرت. ئهر برودەر کئاراسه بەستäتگتە، ئەر هابە سجهرەئئە ڤۆن ئننەن گەهöرت ئوند دئە پۆلزستەن گەفراگت، واس دا ڤۆرگەهە. سئە هäتتەن نجهت گەئانتوۆرتەت، سۆندەرن دئە ئانگەهöرگەن ئەرنەئوت مت پفەففەرسپرای ئوند کنüپپەلن ئانگەگرففەن. ئالس دەر کرانکەنواگەن کام، هابە مان سئە بەلۆگەن ئوند بەهائوپتەت، ئەئن ڤەرلەتزتەر بەئامتەر مüسسە ئنس کرانکەنهائوس. ئەرست ئاندەرە حäفتلنگە هäتتەن ئهم بەستäتگت، دئە ئابترانسپۆرتئەرتە پەرسۆن سەئ سەئنە سجهوەستەر. داس کاسرا-کرانکەنهائوس هابە دەن ئانگەهöرگەن دانن گەساگت، سئە لئەگە ئم کۆما ئوند وەردە ڤئەللەئجهت نئە مەهر ئائوفواجهەن.[7]

ئەئن ئم سەلبەن پۆلزەئبوس ئابترانسپۆرتئەرتەر متهäفتلنگ بەستäتگتە دئە پرۆتەستە ئم بوس ئوند دئە سجهلäگە، دئە ژنا ئامن دۆرت ئەرهالتەن هاتتە. سئە سەئ زوار داناجه نۆجه بەئ بەووسستسەئن، ئابەر سەهر دەسۆرئەنتئەرت گەوەسەن.[8] ئەئن وەئتەرەر متگەفانگەنەر بەرجهتەتە دەر فاملئە، وäهرەند دەر بوسفاهرت زور پۆلزەئواجهە هابە مان ژنا گەقوäلت ئوند بەلەئدگت.[5] لائوت ئەئنەم زەئوگەن تەئلتە ژنا ئهم ئن دەر پۆلزەئواجهە مت، پۆلزستەن هäتتەن سئە ئم پۆلزەئبوس ئائوف دەن کۆپف گەسجهلاگەن. ئەئن فۆتۆ زەئگت دئە بەووسستلۆسە ژنا ئامن ئم کرانکەنهائوسبەتت مت بلوت ئن ئهرەم رەجهتەن ئۆهر. بلدەر ئەئنەر جۆمپوتەرتۆمۆگرافئە ڤۆن ئهرەم کۆپف، ئائوفگەنۆممەن ئم کاسرا-کرانکەنهائوس ناجه ئهرەم تۆد، زەئگەن لائوت فاجهäرزتەن ئەئنەن بروجه دەر رەجهتەن سجهäدەلسەئتە، دورجه دەن بلوت ئن دئە رەجهتە حرنهäلفتە لائوفەن کۆننتە. ئهرە ئەلتەرن، دئە نۆجه ڤۆر ئهرەم تۆد ئنس کرانکەنهائوس گەکۆممەن وارەن، ئوند ئاللە بەفراگتەن ئانگەهöرگەن سند داهەر üبەرزەئوگت، داسس سئە گەوالتسام گەتöتەت ووردە.[1]

فۆلگەن

ئەرستبەرجهتە

ئام 15. سەپتەمبەر 2022 ئنفۆرمئەرتەن ژنا ئامنس ئانگەهöرگە کوردسجه-ئرانسجهە مەنسجهەنرەجهتساکتڤستەن ڤۆن ئهرەم کۆما ناجه سجهلäگەن ئن ئهرەر حافت. دئە ئەخلرانسجهەن ناجهرجهتەناگەنتورەن ئرانورە،[9] ئران ئنتەرناتئۆنال[10] ئوند حەنگاو سۆوئە دئە ئاگەنجە فرانجە-پرەسسە (ئافپ) بەرجهتەتەن دارüبەر.[11] ئەئنگە ئائوسلäندسجهە پرنتمەدئەن گرففەن دەن ئافپ-بەرجهت ئائوف.[12] نۆجه ئام سەلبەن تاگ دەمەنتئەرتە دئە فاملئە گەرüجهتە ئم ئنتەرنەت، داسس ژنا بەرەئتس گەستۆربەن سەئ.[13]

سپäتەر ئام 15. سەپتەمبەر 2022 ستەللتە داس کرانکەنهائوس ژنا ئامنس „حرنتۆد“ فەست. دارائوفهن بەزەئوگتەن ئهرە ئانگەهöرگەن گەگەنüبەر کوردسجه-ئرانسجهەن مەدئەن، ژنا سەئ گەسوند گەوەسەن ئوند هابە کەئنە ڤۆرەرکرانکونگ گەهابت. دئە ستتەنپۆلزەئ هابە سئە موتماßلجه مسسهاندەلت. دئە کوردسجهە وەبسەئتە کوردپا ڤەرöففەنتلجهتە دازو ئەئن فۆتۆ دەر بەووسستلۆسەن ژنا ئامن ئم کرانکەنهائوسبەتت. دارائوفهن بەسەتزتەن رەگمەئاگەنتەن ئوند پۆلزەئ داس کرانکەنهائوس، ڤەربۆتەن دەن ئانگەهöرگەن ئاللە فۆتۆگرافئەن ئوند ئنتەرڤئەوس ئوند براجهتەن üبەر داس ستائاتسمەدئوم فارس نەوس فالسجهە ئوند ودەرسپرüجهلجهە ئانگابەن زو ئامنس تۆدەسورساجهەن ئن ئوملائوف. ئەئن پۆلزەئبەرجهت بەهائوپتەتە، مان هابە سئە سۆفۆرت ئنس کرانکەنهائوس گەبراجهت; دۆرت سەئ ئهرە حەرزسجهوäجهە فەستگەستەللت وۆردەن. ناجه ئاندەرەن ڤەرسئۆنەن ئەرلتت سئە ئائوف دەر واجهە ئەئنەن حەرزنفارکت، ناجه وەئتەرەن زوگلەئجه ئەئنەن سجهلاگانفالل. دئە پۆلزەئ بەستزە ئاللە بەوەئسە ئوند وەردە دئەسە بەکاننت گەبەن.[7]

ئام 16. سەپتەمبەر 2022 ڤەرöففەنتلجهتەن ئرانسجهە ستائاتسمەدئەن ئەئن Üبەرواجهونگسڤدەئۆ دەر ڤۆزاڤا-پۆلزەئواجهە ئۆهنە زەئتستەمپەل. ئەس زەئگتە دەن کۆللاپس ڤۆن ژنا ئامن، نجهت ژەدۆجه، واس ئهم ڤۆرائوسگنگ. ئائوفناهمەن ڤۆن دەن ڤۆرگäنگەن ئم پۆلزەئبوس گاب دئە پۆلزەئ نجهت فرەئ.[8] ئائوف داس ڤدەئۆ ستüتزتەن ئرانس بەهöردەن ئهرە بەهائوپتونگ، ئامن سەئ ئان مولتپلەم ئۆرگانڤەرساگەن گەستۆربەن، ئائوسگەلöست دورجه سائوئەرستۆففمانگەل ئم گەهرن ئالس فۆلگە ئەئنەر ڤۆرەرکرانکونگ. دامت سپئەلتەن سئە ئائوف ئهرە فرüهەرە تومۆرۆپەراتئۆن ئان.[1]

ئام سەلبەن تاگ سپراجه نلۆئۆفار حامەد، ژۆئورنالستن دەر رەفۆرمۆرئەنتئەرتەن تاگەسزەئتونگ سهارگه، ئام کاسرا-کرانکەنهائوس مت ژنا ئامنس ئەلتەرن، فۆتۆگرافئەرتە سئە، ئالس سئە ئەئناندەر ئومارمتەن، ئوند لود داس فۆتۆ ئائوف توتتەر هۆجه. ئهر توەئەت گلت ئالس ئائوسلöسەر دەر فۆلگەندەن پرۆتەستوەللە ئم ئران. نور ستوندەن سپäتەر ووردە ژنا ئامن فüر تۆت ئەرکلäرت.[14]

ڤۆن دا ئان ئەرسجهئەنەن ئائوسفüهرلجهە مەدئەنبەرجهتە üبەر ژنا ئامنس رەئسە ناجه تەهەران، ئهرە گەوالتسامە فەستناهمە وەگەن ئانگەبلجهەر ڤەرستößئە گەگەن حدسجهابرەگەلن، دئە „ئەرزئەهونگسلەکتئۆن“ دەر ستتەنپۆلزەئ ئوند دئە زەئوگەنائوسساگەن زو دەن سجهلäگەن ئن حافت. ژنا ئامنس تۆد ووردە نون ئنتەرناتئۆنال بەئاجهتەت ئوند ئالس فۆلگە دەر رەگئەرونگسکامپاگنە گەگەن فرائوئەنرەجهتە ئم ئران واهرگەنۆممەن. ئرانس پرäسدەنت ئەبراهم رائس هاتتە ئام 12. ژول 2022 ئەئنەن ناتئۆنالەن „حدسجهاب- ئوند کەئوسجههەئتستاگ“ ئەرکلäرت ئوند ئام 15. ئائوگوست 2022 ئانگەئۆردنەت، دئە سەئت 1979 گەلتەندەن کلەئدونگسڤۆرسجهرفتەن فüر فرائوئەن سترەنگەر دورجهزوسەتزەن ئوند öففەنتلجهە ڤەرستößئە داگەگەن هäرتەر زو بەسترافەن. سەئتدەم ووردەن لاندەسوەئت ڤئەلە ئرانسجهە فرائوئەن ڤەرهافتەت، ئەئنگە ئائوجه گەفۆلتەرت ئوند زو öففەنتلجهەن ئەنتسجهولدگونگەن گەزوونگەن.[15]

ئام 20. سەپتەمبەر 2022 ووردە نلۆئۆفار حامەد ڤەرهافتەت، ئام 7. ئۆکتۆبەر 2022 ئائوجه ئهرە کۆللەگن ئەلاهەه مۆهامماد. سئە هاتتە فüر ئهرە تاگەسزەئتونگ حام-مهان üبەر ژنا ئامنس بەستاتتونگ ئن ساققەز بەرجهتەت. بەئدە ژۆئورنالستننەن ئاربەئتەتەن فüر ستائاتلجه ئەرلائوبتە زەئتونگەن ئوند هاتتەن ئهرە بەرجهتە ئن دەرەن ئائوفتراگ ئوند ئونابهäنگگ ڤۆن دەن پرۆتەستەن ئەرستەللت. سئە ووردەن دانن ئابەر ئۆهنە ئانکلاگەگرüندە ئنس تەهەرانەر ئەڤن-گەفäنگنس گەبراجهت ئوند سپäتەر ئالس ئانگەبلجهە سپئۆنە ئوند لاندەسڤەررäتەر بەسجهولدگت. دامت درۆهت ئهنەن ئم ئران دئە تۆدەسسترافە.[16]

پرۆتەستە

شابلۆن:حائوپتارتکەل پرۆتەستە، مەلبۆئورنە 2022

سجهۆن دئە ئەرستەن ناجهرجهتەن ڤۆن ژنا ئامنس کۆما ئوند تۆد رئەفەن ئم ئران گرۆßئە ئەمپöرونگ هەرڤۆر. وەگەن دەر تäگلجهەن گەوالت گەگەن فرائوئەن ئوند مندەرهەئتەن ئم لاند ماجهتەن ڤئەلە ئرانەر دئە ستتەنپۆلزەئ فüر ئهرەن تۆد ڤەرانتوۆرتلجه. ئرانسجهە پرۆمنەنتە ئوند رەفۆرمۆرئەنتئەرتە پۆلتکەر ڤەرورتەئلتەن دەرەن ڤۆرگەهەن، ڤەرگلجهەن ژنا ئامنس تöتونگ مت دەم پۆلزستەنمۆرد ئان دەم سجهوارزەن ئوس-ئامەرکانەر گەئۆرگە فلۆید ئوند فۆردەرتەن دەن ئۆبەرستەن فüهرەر ئرانس، ئایاتۆللاه ئال جهامەنەئ، زور ستەللونگناهمە ئائوف.[15]

ئام 16. سەپتەمبەر 2022 بلدەتە سجه ئەئنە پرۆتەستڤەرسامملونگ ئام کاسرا-کرانکەنهائوس. دارائوفهن سجهجکتە داس رەگمە پۆلزەئکرäفتە دۆرتهن ئوند رئەگەلتە دئە گەگەند ئاب.[8] ئام 17. سەپتەمبەر 2022 ووردە دئە تۆتە زور بەستاتتونگ ئن ئهرە حەئماتستادت ساققەز üبەرفüهرت. دئە فاملئە موسستە سئە ئۆهنە ژەدە زەرەمۆنئە بەستاتتەن. دەننۆجه ڤەرساممەلتەن سجه حوندەرتە دۆرت، رئەفەن ئونتەر ئاندەرەم „تۆد دەم دکتاتۆر“، رسسەن پلاکاتە ڤۆن ئال جهامەنەئ ئاب ئوند ماجهتەن سۆ دئە ئسلامسجهە رەپوبلک ئنسگەسامت، نجهت نور ئەبراهم رائسس رەگئەرونگ، فüر ژنا ئامنس تۆد ڤەرانتوۆرتلجه. کوردسجهە ئاکتڤستەن رئەفەن زو ئەئنەم گەنەرالسترەئک ئائوف.[17] ئن دەن نäجهستەن تاگەن گرففەن دئە پرۆتەستە ئائوف مەهرەرە گرۆßستäدتە ئم ئران üبەر، ڤۆر ئاللەم ئن دەر پرۆڤنز کوردستان.[18] ئائوس پرۆتەست گەگەن ئامنس تۆد ئوند سۆلدارتäت مت ئهر سجهنتتەن بەکاننتە ئرانەرننەن ئهرە حائارە ئاب ئوند ڤەربرەئتەتەن ڤدەئۆس ئوند فۆتۆس داڤۆن ئم ئنتەرنەت.[19]

ئن دەن فۆلگەندەن مۆناتەن ئەرفاسستەن دئە پرۆتەستە هوندەرتە ستäدتە، ئاللە ئونڤەرستäتەن ئوند لاندەستەئلە دەس ئرانس. ئەس ئەنتستاند دئە گرößتە پرۆتەستوەللە ئن دەر ئسلامسجهەن رەپوبلک ئران سەئت دەرەن گرüندونگ ئم ژاهر 1979. داس رەگمە فüهرتە دئەسە ترادتئۆنەلل ئائوف ئائوسلäندسجهە دراهتزئەهەر زورüجک ئوند وئەس دئە باسدسجه-ملزەن ئوند دئە ئرانسجهە رەڤۆلوتئۆنسگاردە زو هارتەم ڤۆرگەهەن گەگەن دئە دەمۆنسترانتەن ئان. دئە رەگمەکرäفتە تöتەتەن حوندەرتە دورجه سجهüسسە، کنüپپەل، فۆلتەر، ڤەروەئگەرتە مەدزنسجهە حلفە ئۆدەر حنرجهتونگەن، ئوند ئنهافتئەرتەن زەهنتائوسەندە. بس زوم 8. دەزەمبەر 2022 رەگسترئەرتە دئە مەنسجهەنرەجهتسۆرگانساتئۆن حرانا 481 نامەنتلجه بەکاننتە سۆوئە ئەتوا 130 ئونبەکاننتە تۆدەسۆپفەر دەر پرۆتەستە ئم ئران ئاب سەپتەمبەر 2022.[20]

رەجهتلجهە ئوند پۆلتسجهە رەئاکتئۆنەن

ئام 16. سەپتەمبەر 2022، ناجهدەم ژنا ئامنس تۆد بەکاننت گەوۆردەن وار، درüجکتە ژاڤائد رەهمان، سۆندەربەرجهتەرستاتتەر دەر ڤەرەئنتەن ناتئۆنەن، تئەفە ترائوئەر üبەر داس ڤەرهالتەن دەس ئرانرەگمەس گەگەن سئە ئائوس. داس ئەرەئگنس سەئ ئەئن زەئجهەن دەر وەئتڤەربرەئتەتەن مسساجهتونگ ڤۆن مەنسجهەنرەجهتەن ئن ئران.[21] دئە مەنسجهەنرەجهتسۆرگانساتئۆن ئامنەستی ئنتەرناتئۆنال (ئائ) فۆردەرتە، دئە ڤۆروüرفە ڤۆن فۆلتەر ئوند مسسهاندلونگ ئامنس ئن حافت سترافرەجهتلجه زو ئونتەرسوجهەن ئوند ئاللە بەتەئلگتەن ستائاتسبەئامتەن گەرەجهت زو بەسترافەن.[22] ئران حومان رگهتس (ئحر) فۆردەرتە ڤۆم ئون-مەنسجهەنرەجهتسرات، ئەئنە ئنتەرناتئۆنالە کۆممسسئۆن زور ئەرمتتلونگ دەر فاکتەن دئەسەس فاللس ئەئنزوسەتزەن. ئانگەسجهتس دەر بەکاننتەن پراخس دەس رەگمەس، سترافتاتەن سەئنەر کرäفتە زو تارنەن، سەئ ئەس ئەگال، وەلجهە تۆدەسورساجهە داس رەگمە بەئ ژنا ئامن بەهائوپتە. حئەر سەئ ئەئن مۆرد گەسجهەهەن، فüر دەن ئال جهامەنەئ ئالس رەلگöسەر فüهرەر، ئەبراهم رائس ئالس ستائاتسپرäسدەنت ئوند دئە پۆلزەئ ئونتەر بەئدەر کۆمماندۆ ڤەرانتوۆرتلجه سەئئەن.[23]

ئام 18. سەپتەمبەر 2022 بەسترتت دەر ئرانسجهە ئننەنمنستەر ئاهماد ڤاهد گەوالتانوەندونگ گەگەن ژنا ئامن. لائوت دەر ستائاتلجهەن ناجهرجهتەناگەنتور ئرنا سپراجه ستائاتسپرäسدەنت ئەبراهم رائس دەر فاملئە تەلەفۆنسجه سەئن بەئلەئد ئائوس ئوند ئۆردنەتە ئەئنە ئونتەرسوجهونگ دەس فاللس ئان. دەر ئەنکەل دەس فرüهەرەن ئۆبەرستەن فüهرەرس روهۆللاه جهۆمەئن سجهرئەب ئائوف ئنستاگرام، دئە ناجهرجهت ڤۆم تۆد ئامنس ڤەرلەتزە دئە گەفüهلە دەر گەسەللسجهافت. دئە ئرانسجهە ژوستز دüرفە دەن تäتەرن نجهت گلەئجهگüلتگ گەگەنüبەرستەهەن. دەر ئەهەمالگە ئرانسجهە ستائاتسپرäسدەنت مۆهامماد جهاتام وارف دەر ستتەنپۆلزەئ ئائوف توتتەر ڤۆر، ئهرە مەتهۆدەن ڤەرستئەßئەن گەگەن دئە سجهارئا ئوند مüسستەن بەئەندەت وەردەن.[24] تەهەرانس پۆلزەئجهەف حۆسسەئن راهم، زوگلەئجه ژوستزمنستەر دەس لاندەس، ناننتە ئامنس تۆد ئن حافت ئەئن „ئونگلüجکلجهەس ئەرەئگنس“، داس ئەر نجهت وئەدەرهۆلت هابەن وۆللە. دئە ئائوگەنزەئوگەنبەرجهتە زو پۆلزەئسجهلäگەن ئائوف ئامن سەئئەن „فەئگە ئانکلاگەن“.[25]

ئام 22. سەپتەمبەر 2022 فۆردەرتە ئائ ڤۆن دەر دامالگەن ئون-ڤۆللڤەرسامملونگ ئەئنەن ئونابهäنگگەن ئنتەرناتئۆنالەن ئونتەرسوجهونگس- ئوند رەجهەنسجهافتسمەجهانسموس زو سترافتاتەن ڤۆن رەگمەکرäفتەن دەس ئران. دئە دۆرتگە „سیستەماتسجهە سترافلۆسگکەئت“ ئەرمöگلجهە وللکüرلجهە ڤەرهافتونگەن، وەئت ڤەربرەئتەتە فۆلتەر، ئابسجهتلجهە ئوند گەزئەلتە سجهüسسە مت سجهرۆتکوگەلن ئوند سجهارفەر مونتئۆن ئائوف دەمۆنسترانتەن، ئائوßئەرگەرجهتلجهە حنرجهتونگەن، ئاندەرە رەجهتسودرگە تöتونگەن ئوند دئە بروتالە نئەدەرسجهلاگونگ ڤۆن پرۆتەستەن. دارائوف مüسستەن دئە ئون رەئاگئەرەن ئوند سۆ دەر وەلتوەئتەن ئانتەئلناهمە ئام تۆد ڤۆن ماهسا ئامن کۆنکرەتە ورکسامە سجهرتتە فۆلگەن لاسسەن. ئائ دۆکومەنتئەرتە دەتائللئەرت ڤئەلە ئائوگەنزەئوگەنبەرجهتە زو دەن گەزئەلتەن تöتونگەن ئوند سۆنستگەن سترافتاتەن دەر رەگمەکرäفتە بەئ پرۆتەستەن سەئت ژنا ئامنس تۆد. ئائ کرتسئەرتە، داسس دئە ئرانسجهەن بەهöردەن زوار ئەئگەنە ئەرمتتلونگەن ئانگەکüندگت، ئابەر داس ئننەنمنستەرئوم دامت بەئائوفتراگت هاتتەن ئوند زوگلەئجه ژەدەس ئەئگەنە فەهلڤەرهالتەن لەئوگنەتەن، ئالسۆ کەئنە ئونابهäنگگە ئوند ئۆبژەکتڤە ئونتەرسوجهونگ دەس تۆدەس ڤۆن ژنا ئامن زولئەßئەن.[26] ئائوجه دئە دەئوتسجهە بوندەسرەگئەرونگ فۆردەرتە، دئە ئونۆ سۆللە ئامنس تۆدەسومستäندە ئونتەرسوجهەن. دئە ئوس-رەگئەرونگ ڤەرهäنگتە سانکتئۆنەن گەگەن ئەئنگە ئامتسترäگەر دەس ئران-رەگمەس.[27]

دئە مەنسجهەنرەجهتسۆرگانساتئۆن حومان رگهتس واتجه وەرتەتە ئامنس تۆد ئالس „ئندز فüر ئابسجهەئولجهە ڤەرکۆممەنهەئت“ ئوند فۆردەرتە، داس ستائاتلجهە حدسجهابگەسەتز فüر فرائوئەن ئائوسزوسەتزەن ئوند ئاندەرە گەسەتزە زوگونستەن دەر فرائوئەنرەجهتە زو ڤەرäندەرن.[6] گلەئجهزەئتگ ناهم دئە ستائاتلجهە گەوالت گەگەن دئە پرۆتەستە ئم ئران زو. ئن ئەئنگەن ستäدتەن بەسەتزتەن دەمۆنسترانتەن پۆلزەئرەڤئەرە ئوند زüندەتەن سئە ئان.[28]

ئم ڤەرلائوف لئەß داس رەگمە ڤئەلە پرۆتەستئەرەندە تöتەن ئوند هنرجهتەن. ئم ژول 2023 لەگتە ئەس ئن درەکتەر رەئاکتئۆن ئائوف دئە پرۆتەستوەللە ئەئنەن گەسەتزەنتوورف زو ئسلامسجهەن کلەئدونگسرەگەلن ڤۆر، دەر داس مسساجهتەن دەر کۆپفتوجهپفلجهت مت بس زو 15 ژاهرەن حافت بەدرۆهتە. ترۆتزدەم تروگەن ڤئەلە فرائوئەن ئم ئران ئائوجه داناجه دەمۆنستراتڤ کەئنەن حدسجهاب مەهر. ئم ئائوگوست 2023 درۆهتە پرäسدەنت ئەبراهم رائس ئهنەن ئەرنەئوت هۆهە حافتسترافەن ئان ئوند بەهائوپتەتە، ئائوسلäندەر هäتتەن سئە دازو ئائوسگەبلدەت، زئەلە فەئندلجهەر رەگئەرونگەن زو ڤەرفۆلگەن. دئە درۆهونگ ئەرفۆلگتە ئم ڤۆرفەلد دەر پارلامەنتسابستممونگ زوم ڤەرسجهäرفتەن گەسەتزەنتوورف.[29]

گەدەنکەن ئوند ئەهرونگەن

ژنا ئامنس گرابستەئن ڤۆم 17. سەپتەمبەر 2022 ترäگت دئە ئەئنگراڤئەرتە پەرسسجهە ئنسجهرفت: „لئەبە ژنا، دو بست نجهت تۆت. دەئن نامە ورد ئەئن جۆدە سەئن.“[1] ئاندەرس üبەرسەتزت، لائوتەت دئە ئنسجهرفت: „لئەبە ژنا، دو ورست نجهت ستەربەن. دەئن نامە ورد ئەئن سیمبۆل وەردەن.“[30]

ئام ئنتەرناتئۆنالەن تاگ زور بەسەئتگونگ ڤۆن گەوالت گەگەن فرائوئەن 2022 ووردە ئم „حەئلکرäئوتەرگارتەن حەڤرین خەلەف“ ئائوف دەم ست.-ژاجۆب-کرجههۆف ئ ئن بەرلن-نەئوکöللن ئەئن گەدەنکبائوم فüر ژنا ماهسا ئامن گەپفلانزت. دئە سجهوارزە مائولبەئەرە نامەنس „ژنا“ سۆلل ئامنس ڤۆرلئەبەن وئە تانزەن ئوند موسزئەرەن سیمبۆلسئەرەن. ئەئن تەئلنەهمەر فüهرتە ئائوس: „وەئل سئە لئەبتە، ووردە سئە ئومگەبراجهت. ئائوجه دئە ئاندەرەن فرائوئەن کäمپفەن ئوم لئەبە ئوند فرەئهەئت. ئائوف داس ماسساکەر، داس گەگەن سئە ڤەرüبت ووردە، کانن نور ئەئنە رەڤۆلوتئۆن دەر لئەبە، دەس تانزەس ئوند دەر فرەئهەئت فۆلگەن.“[31]

ئام 10. دەزەمبەر 2022، دەم ئنتەرناتئۆنالەن تاگ دەر مەنسجهەنرەجهتە، ڤەرلئەهەن دئە ئائوßئەنمنستەرننەن دەئوتسجهلاندس ئوند فرانکرەئجهس، ئاننالەنا بائەربۆجک ئوند جاتهەرنە جۆلۆننا، ژنا ماهسا ئامن پۆستوم دەن دەئوتسجه-فرانزöسسجهەن پرەئس فüر مەنسجهەنرەجهتە ئوند رەجهتسستائاتلجهکەئت.[32]

ئام ئەرستەن ژاهرەستاگ دەس گەوالتسامەن تۆدەس ڤۆن ژنا ئامن، ئام 16. سەپتەمبەر 2023، ڤەرهندەرتە ئەئن گرۆßئائوفگەبۆت ئان ئرانسجهەن سجهەرهەئتسکرäفتەن ئن ئهرەر حەئماتستادت ئەئنە گەپلانتە ترائوئەرزەرەمۆنئە. ئهر ڤاتەر ئامدسجهاد ئامن ووردە ناجه ئانگابەن ڤۆن مەنسجهەنرەجهتساکتڤستەن ڤۆرüبەرگەهەند فەستگەنۆممەن، ئالس ئەر سەئن حائوس ئن ساققەز ڤەرلئەß. ناجه ئانگابەن دەر ڤۆن ئۆپپۆستئۆنەللەن ئم ئەخل بەترئەبەنەن وەبستە ئران ورە ووردە ئەر سپäتەر فرەئگەلاسسەن ئوند ئونتەر حائوساررەست گەستەللت. رەڤۆلوتئۆنسوäجهتەر ڤەرسپەررتەن دەن زوگانگ زوم فرئەدهۆف ڤۆن ساققەز.[33] دئە کوردسجهە مۆدەدەسگنەرن لارا دزایەئە ودمەتە ژنا ماهسا ئامن ئهرە فرە کۆللەکتئۆن.[34]

دئە ستادت وئەن هات 2023 زوم ئاندەنکەن ئان ژنا ماهسا ئامن ئەئنە ڤەرلäنگەرونگ دەر باربارا-پراممەر-ئاللەئە ناجه ئهر بەناننت: دئە „ژنا ماهسا ئامن ئاللەئە“. سئە لئەگت ئم نöردلجهەن تەئل دەر سەئەستادت ئاسپەرن ئن دۆنائوستادت.[35]

ئام 21. سەپتەمبەر 2023 ووردە ئن حاننۆڤەر دەر ستەپهانوسپلاتز ئن ژنا-ماهسا-ئامن-پلاتز بەناننت ئوند ئام 24. ژانوئار 2024 ئەئنگەوەئهت. ئام 16. سەپتەمبەر 2024 ووردە ئن فرانکفورت ئام مائن-نۆردەند دەر ڤۆرپلاتز دەس گüنتهەرسبورگپارکس ئن ژنا-ماهسا-ئامن-پلاتز ئومبەناننت.[36] زوم فاهرپلانوەجهسەل ئام 14. دەزەمبەر 2025 ووردە دئە سجه ئن دەر نäهە بەفندلجهە حالتەستەللە گüنتهەرسبورگپارک دەر ستراßئەنباهن فرانکفورت ئام مائن ئن گüنتهەرسبورگپارک (ژنا-ماهسا-ئامن-پلاتز) ئومبەناننت.[37] ئام 25. نۆڤەمبەر 2024 ووردە دەر ڤۆرپلاتز دەر ستادتهاللە گöتتنگەن ئن ژنا-ماهسا-ئامن-پلاتز ئومبەناننت.[38] ئەبەنسۆ ووردە ئام 4. ژون 2025 دەر ڤۆرپلاتز ڤۆر دەم فۆجکە-موسەئوم ئن برەمەن ناجه ئهر بەناننت.[39]

2023 ووردە ئهر پۆستهوم دەر ساجهارۆو-پرەئس زوئەرکاننت.[40]

سئەهە ئائوجه

لتەراتور

  • گلدا ساهەب: „ئونسەر سجهوەرت ئست لئەبە“. دئە فەمنستسجهە رەڤۆلتە ئم ئران. س. فسجهەر، فرانکفورت ئام مائن 2023، ئسبن 3-10-397551-1.
  • کارم ئزاد: ماهسا ئامن، نکا & نەدا. ئەپوبل، بەرلن 2022، ئسبن 3-7565-4008-1.
  • کاملاه ئامساه: ماهسا ئامن’س دسمسسال. ئامازۆن دگتال سەرڤجەس للج، 2022، ئسبن 979-8-35464241-0.
  • ئانتهۆنی ئا. پاتۆن: تهە ئونەخپەجتەد تراگەدی ئن ئران: ماهسا ئامن دەئاته ئاند پوبلج رەئاجتئۆنس. ئامازۆن دگتال سەرڤجەس للج، 2022، ئسبن 979-8-35579439-2.
  • ئانوراگ سهارما: می مس-تاکە. ئا سهۆرت پۆئەم فۆر ماهسا ئامن. کندلە، 2022.
  • ژوستنە مرۆ: فرائوئەن، لەبەن، فرەئهەئت. ئەئن بلدباند üبەر دەن کامپف دەر ئرانسجهەن فرائوئەن. حرسگ. ڤۆن لەنا سجهوارز. 27امگۆس، مüنجهەن 2022، ئسبن 978-3-7505-3158-1.

شابلۆن:جۆممۆنسجات

ئەئنزەلناجهوەئسە

  1. ↑ 1،00 1،01 1،02 1،03 1،04 1،05 1،06 1،07 1،08 1،09 1،10 1،11 1،12 دئالکا نەئوفەلد، ئۆمد بارن، نلۆئۆفار گهۆلام، ئانا ماهمود، یۆئوهاننا ناژد، یالدا زارباکهجه: ئۆپفەر دەس موللاه-رەگمەس: وەر وار ژنا ماهسا ئامن؟ سپئەگەل نر. 49، 2. دەزەمبەر 2022 (کۆستەنپفلجهتگ); ئەنگلسجهە ڤەرسئۆن: ئان ئرانئان ئجۆن: وهۆ واس ژنا ماهسا ئامن؟ سپئەگەل، 8. دەزەمبەر 2022
  2. ↑ 2،0 2،1 2،2 ئائدا گهاژار: ئەخجلوسڤە: فاملی جۆنفرم تهە رەگمە’س جلائمس ئابۆئوت ماهسا ئامن ئارە لئەس. ئائوف: ئرانورە، 22. سەپتەمبەر 2022.
  3. ↑ مەرال چچەک: ژینا ‘ماهسا’ ئامن واس کوردسه ئاند تهات ماتتەرس. ئائوف: نۆڤارامەدئا، 4. ئۆکتۆبەر 2022.
  4. ↑ فوری ئن ئران ئاس یۆئونگ وۆمان دئەس فۆللۆونگ مۆرالتی پۆلجە ئاررەست. ببج، 16. سەپتەمبەر 2022
  5. ↑ 5،0 5،1 5،2 ئالستائر بونکال: ماهسا ئامن واس 'تۆرتورەد ئاند ئنسولتەد' بەفۆرە دەئاته ئن پۆلجە جوستۆدی ئن ئران، هەر جۆئوسن سایس. سکی.جۆم، 26. سەپتەمبەر 2022
  6. ↑ 6،0 6،1 تارا سەپەهر فار: وۆمان دئەس ئن جوستۆدی ئۆف ئران’س ‘مۆرالتی پۆلجە’. حومان رگهتس واتجه، 16. سەپتەمبەر 2022
  7. ↑ 7،0 7،1 شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
  8. ↑ 8،0 8،1 8،2 یۆئونگ وۆمان دئەس وهلە ئن جوستۆدی ئۆف تهە حژاب پۆلجە. رادئۆ زامانەه، 16. سەپتەمبەر 2022
  9. ↑ ئائدا گهاژار: ئرانورە ئەخجلوسڤە: مۆرالتی پاترۆل بەئاتس ئا وۆمان ئنتۆ ئا جۆما. ئرانورە، 15. سەپتەمبەر 2022
  10. ↑ یۆئونگ ئرانئان وۆمان دئەس ئافتەر بەئنگ بەئاتەن بی حژاب پۆلجە. ئران ئنتەرناتئۆنال، 15. سەپتەمبەر 2022
  11. ↑ یۆئونگ وۆمان ئن جۆما ئافتەر دەتائنەد بی مۆرالس پۆلجە ئن ئران. نالئا رادئۆ ئاند تەلەڤسئۆن (نرت)، 15. سەپتەمبەر 2022
  12. ↑ بەئسپئەلە: ئرانئان وۆمان ئن جۆما ئافتەر مۆرالتی پۆلجە ئاررەست: ئاجتڤستس. باررۆن’س، 15. سەپتەمبەر 2022; یۆئونگ ئرانئان وۆمان ئن جۆما توۆ هۆئورس ئافتەر مۆرالتی پۆلجە ئاررەست، ئاجتڤستس سای. تهە ناتئۆنال، 15. سەپتەمبەر 2022; ئرانئان وۆمان ئن جۆما ئافتەر پۆلجە ئاررەست. تهە نەوس ئنتەرناتئۆنال، 16. سەپتەمبەر 2022
  13. ↑ وۆمان لەفت ئن جۆما بی مۆرالتی پاترۆل ستلل ئالڤە، فاملی سایس. ئرانورە، 15. سەپتەمبەر 2022
  14. ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
  15. ↑ 15،0 15،1 وەرۆنکا سترزیżیńسکا: ئرانئان وۆمان دئەس ‘ئافتەر بەئنگ بەئاتەن بی مۆرالتی پۆلجە’ ئۆڤەر هژاب لاو. تهە گوئاردئان، 16. سەپتەمبەر 2022; ئادام پۆئوراهماد، ژۆننی حاللام: وۆمان، 22، دئەس ئافتەر فاللنگ ئنتۆ جۆما وهلە ئن جوستۆدی ئۆف ئران’س مۆرالتی پۆلجە. جنن، 17. سەپتەمبەر 2022
  16. ↑ سهابنام ڤۆن حەئن: تەهەران سپەررت کرتسجهە ژۆئورنالستننەن وەگ. دەئوتسجهە وەللە، 23. نۆڤەمبەر 2022
  17. ↑ پرۆتەستس ئن ئران ئات دەئاته ئۆف کوردسه وۆمان ئافتەر ئاررەست بی مۆرالتی پۆلجە. گوئاردئان، 17. سەپتەمبەر 2022
  18. ↑ ئران: تۆد ڤۆن ژونگەر فرائو ناجه ڤەرهافتونگ دورجه ستتەنپۆلزەئ لöست پرۆتەستە ئائوس. سپئەگەل، 18. سەپتەمبەر 2022; ماهسا ئامن’س دەئاته سپارکس ناتئۆنودە پرۆتەستس. حرانا، 19. سەپتەمبەر 2022; شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
  19. ↑ ئرانەرن گەستۆربەن: فرائوئەن سجهنەئدەن ئائوس پرۆتەست حائارە ئاب. ئۆرف.ئات، 19. سەپتەمبەر 2022
  20. ↑ ئا جۆمپرەهەنسڤە رەپۆرت ئۆف تهە فرست 82 دایس ئۆف ناتئۆنودە پرۆتەستس ئن ئران. حرانا، 8. دەزەمبەر 2022 (پدف)
  21. ↑ واکە ئوپ زهنا! پەئۆپلە هاڤە جۆمە فۆر یۆئو! – ماهسا ئامن’س گرئەڤنگ مۆتهەر. وۆمەن.نجر-ئران.ئۆرگ، 17. سەپتەمبەر 2022
  22. ↑ ئران وۆمان’س دەئاته ئافتەر مۆرالس پۆلجە ئاررەست سپارکس پرۆتەستس. رەئوتەرس، 16. سەپتەمبەر 2022
  23. ↑ تهە موردەر ئۆف ماهسا ئامن; ئران حومان رگهتس جاللس فۆر ئان ئنتەرناتئۆنال فاجت-فندنگ مسسئۆن. ئرانهر.نەت، 16. سەپتەمبەر 2022
  24. ↑ ئران: „فرائو، لەبەن، فرەئهەئت“. تاگەسسجهائو.دە، 19. سەپتەمبەر 2022
  25. ↑ داڤد گرتتەن: ماهسا ئامن: ئران پۆلجە سای وۆمان’س دەئاته واس 'ئونفۆرتوناتە'. ببج، 19. سەپتەمبەر 2022
  26. ↑ ئران: ئنتەرناتئۆنالەر ئونتەرسوجهونگسمەجهانسموس گەگەن سترافلۆسگکەئت نۆتوەندگ. ئامنەستی ئنتەرناتئۆنال، 22. سەپتەمبەر 2022
  27. ↑ ئوسا ڤەرهäنگەن سانکتئۆنەن گەگەن ئرانس مۆرالپۆلزەئ. سپئەگەل، 22. سەپتەمبەر 2022
  28. ↑ رائنەر حەرمانن: پرۆتەستە ئن ئران وەردەن بلوتگەر. فرانکفورتەر ئاللگەمەئنە زەئتونگ (فاز)، 22. سەپتەمبەر 2022
  29. ↑ ڤەرستۆß گەگەن کلەئدونگسڤۆرسجهرفت: ئرانس پرäسدەنت درۆهت فرائوئەن ئۆهنە کۆپفتوجه. تاگەسسجهائو.دە، 9. ئائوگوست 2023
  30. ↑ سایەه ئسفاهان: ‘وۆمەن، لفە، لبەرتی’: ئران’س فوتورە ئس فەمالە. ئاتلانتج جۆئونجل، 26. سەپتەمبەر 2022
  31. ↑ ڤجتۆرئا ئاتاناسۆڤ: ژنا ماهسا ئامن: ئەئن بائوم فüر فرائوئەن لەبەن فرەئهەئت. بەرلنەر مۆرگەنپۆست، 25. نۆڤەمبەر 2022
  32. ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
  33. ↑ ڤاتەر ڤۆن ژنا ماهسا ئامن ئۆففەنبار زوسجهەنزەئتلجه فەستگەسەتزت. سپئەگەل، 16. سەپتەمبەر 2023; ئرانسجهە رەڤۆلوتئۆنسوäجهتەر ڤەرهندەرن ترائوئەر. فرانکفورتەر ئاللگەمەئنە زەئتونگ (فاز)، 16. سەپتەمبەر 2023
  34. ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
  35. ↑ حانکە/وئەننگەر (سپÖ): وئەن ئەهرت داس ئاندەنکەن ئان ژنا ماهسا ئامن مت ئەئنەر ئاللەئە. ئۆتس.ئات، 16. سەپتەمبەر 2023
  36. ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
  37. ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
  38. ↑ ستادت گöتتنگەن: ڤۆرپلاتز دەر گöتتنگەر ستادتهاللە هەئßت نون ژنا-ماهسا-ئامن-پلاتز. گۆئەتتنگەن.دە، 25. نۆڤەمبەر 2024
  39. ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
  40. ↑ ساجهارۆو-پرەئس ئان ئرانسجهە فرائوئەنبەوەگونگ ئوند ماهسا ئامن. ئۆرف.ئات، 19. ئۆکتۆبەر 2023

شابلۆن:ناڤگاتئۆنسلەئستە ترäگەر دەس ساجهارۆو-پرەئسەس شابلۆن:نۆرمداتەن

شابلۆن:سۆرتئەرونگ:ئامن، ژنا ماهسا

شابلۆن:پەرسۆنەنداتەن

ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن

دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „ژنا ماهسا ئامن“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.

وەرگیراو لە «https://kurdipedia.shiwan.online/index.php?title=Jina_Mahsa_Amini&oldid=427»