حاپسا خان
حاپسا خان ئۆدەر حاپسا جهāن (شابلۆن:کوس; * 1891 ئن سولائمانییا، ئۆسمانسجهەس رەئجه; † 12. ئاپرل 1953) وار ئەئنە فرüهە کوردسجهە فەمنستسجهە[1][2] ئوند ناتئۆنالستسجهە فüهرەرن، دئە دئە ئەرستە فرائوئەنسجهولە ئم ئراک گرüندەتە.[3] دئە ئۆرگانساتئۆن هئەß کوردسجهەر فرائوئەنڤەرباند.[4]
سئە ووردە 1891 ئن سولایمانییاه ئن ئەئنە پرۆمنەنتە کوردسجهە فاملئە گەبۆرەن. سئە وار دئە تۆجهتەر ڤۆن سجهەئجه مارف ئوند سالما خان. 1926 سپئەلتە سئە ئەئنە بەدەئوتەندە رۆللە بەئ دەر گرüندونگ دەر ئەرستەن سجهولە فüر مäدجهەن ئن سولایمانیاه، „ئندەم سئە مت دەن لەهرەرن ڤۆن حائوس زو حائوس گنگ، ئوم سۆ ڤئەلە مäدجهەن وئە مöگلجه ئانزومەلدەن ئوند سۆگار دئە ئەلتەرن داڤۆن زو üبەرزەئوگەن، ئهرە تöجهتەر زور سجهولە زو سجهجکەن“. دئە دەئوتسجهە فۆتۆگرافن لۆتتە ئەررەلل بەسجهرئەب حاپسا خان ئالس ئەئنە فرائو، „دەرەن ئەهەمانن ئائوفستەهت، وەنن سئە دەن رائوم بەترتت“.[5]
1920 هەئراتەتە خان دەن کوردسجهەن فüهرەر سجهەئجه قادر حافد،[4] دەن برودەر ڤۆن ماهمود بارزاندسجه، دەر ئەئنە فüهرەندە رۆللە ئم کوردسجهەن ودەرستاند گەگەن دئە برتسجهە بەساتزونگ سپئەلتە.[3] خان سپئەلتە ئەئنە رۆللە بەئ دەر رەڤۆلتە، ئندەم سئە ئهن فنانزئەرتە، ئاندەرە داڤۆن üبەرزەئوگتە، سجه ئهر ئانزوسجهلئەßئەن، ئوند پرۆتەستە ئن سولائمانییا ئۆرگانسئەرتە.[5]
1930 ساندتە خان ئەئنەن برئەف ئان دەن ڤöلکەربوند، ئن دەم ئەر سجه فüر کوردسجهە رەجهتە ئوند ئەئنەن کوردسجهەن ستائات ئەئنسەتزتە. ئالس قاز مۆهاممەد 1946 دئە رەپوبلک ماهاباد گرüندەتە، ئونتەرستüتزتە سئە دئە ئەنتسجهەئدونگ، دئە ئونابهäنگگکەئت زو ئەرکلäرەن.[5]
ناجه ئهرەم تۆد ئم ژاهر 1953 ووردە ئهر زوهائوسە ئەئنە سجهولە.[5] خان هات وەئتەرهن ئەئنەن ستارکەن ئەئنفلوسس ئائوف مۆدەرنە کوردسجهە فرائوئەن. ئم فەبروئار 2019 بەرجهتەتە کوردستان24، داسس دئە گەوننەرن ئەئنەس مۆدەوەتتبەوەربس ئن سولایمانییاه ئهرەن ئەنتوورف فüر ئەئن ترادتئۆنەللەس کۆستüم ئائوف حاپسا خانس ستل ستüتزتە.[6]
ئەئنزەلناجهوەئسە
ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن
دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „حاپسا خان“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.