حادسجه قادر کۆی
حادسجه کادر کۆی (ئائوف کوردسجه حەجی قادرێ کۆیی) (* 1817; † 1897 ئن ئستانبول) وار ئەئن کوردسجهەر پۆئەت. ئن سەئنەن گەدجهتەن سەتزتە ئەر سجه فüر دئە ناتئۆنالە ئانەرکەننونگ دەر کوردەن ئوند ئهرە ئائوفکلäرونگ ئەئن. ئەر بەکلاگتە دئە رüجکستäندگکەئت، دەن رەلگöسەن فاناتسموس ئوند داس ئانالپهابەتەنتوم ئونتەر دەن کوردەن. کۆی ئەرموتگتە دئە مەنسجهەن دازو، سجه دەر وسسەنسجهافت ئوند دەن حەرائوسفۆردەرونگەن دەر مۆدەرنەن گەسەللسجهافت زو ستەللەن. ناجه کۆی وار دەرژەنگە کوردە، دەر ئائوجه کوردسجه سپراجه. ئن سەئنەن وەرکەن سند دئە زوەئ هäئوفگستەن وöرتەر بوجه ئوند سجهرەئبەن. ئەر ترات فüر دئە سجهاففونگ ئەئنەس ئونابهäنگگەن کوردستانس ئەئن. زور زەئت کۆیس ئالسۆ ئم سپäتەن 19. ژاهرهوندەرت ووردەن ناجه ئوند ناجه دئە کوردسجهەن فüرستەنتüمەر ڤۆن دەن ئۆسمانەن ئوند دەن سافاودەن ئائوفگەلöست.
کۆی کرتسئەرتە دئە سجهەئجهس ئوند مۆللاس سەهر دافüر، داسس دئەسە نجهتس فüر دئە کوردسجهە سپراجهە ئوند داس سجهجکسال دەر کوردەن ئونتەرناهمەن. سەئنە لەتزتەن ژاهرە ڤەربراجهتە ئەر ئن ئستانبول، وۆ ئەر مت دەن ناتئۆنالسمەن دەر ئاندەرەن ڤöلکەر ڤەرترائوت ووردە.[1] ئۆبوۆهل ئەر مەئستەنس گەدجهتە سجهرئەب، ئانمئەرتە ئەر دئە کوردەن دازو، کوردسجهسپراجهگە ماگازنە ئوند زەئتونگەن زو ڤەرöففەنتلجهەن. ئن کۆنستانتنۆپەل وار ئەر دەر لەهرەر دەر فاملئە ڤۆن بەدرخان بەگ، دەر 1847 ناجه ئەئنەم ئائوفستاند سەلبەر ئن داماسکوس ئم ئەخل وار.
لەسەپرۆبە
کورد ئاخر بلێ چ یە ئەیب؟
حەر کەلام هەق ئە، نیە ئەیب
یا لەگەل فارس چ فەرق هەیە؟
بۆ چ ئەو راست ئە، بۆ چ ئەم کەمیە؟
دەئوتسجهە Üبەرسەتزونگ:
ساگ، واس ئست ئام کوردسجهەن سۆ سجهاندبار؟
نور دئە هەئلگەن وöرتەر [دەس کۆرانس] سند کۆستبار،
واس ئابەر ئست دانن زوم پەرسسجهەن دەر ئونتەرسجهئەد؟
واروم ئست ژەنەس تەئوئەر ئوند دئەسەس ئونوüردگ؟
وەرکە
- دیوانی حاجی قادری کۆیی، ئەدئەرت ڤۆن ساردار حامد مران ئوند کارم مستافا سهارازا، 1986، باگداد.
قوئەللەن
- فارهاد سهاکەلی، کلاسسسجهە ئوند مۆدەرنە کوردسجهە پۆئەتک، ئوپپسالا ئونڤەرستäت، سجهوەدەن.
- ئامر حاسسانپۆئور، شابلۆن:وەبارجهڤ، ئونڤەرستی ئۆف تۆرۆنتۆ، کانادا.
- ئامر حاسسانپۆئور، ئا ستاتەلەسس ناتئۆن'س قوئەست فۆر سۆڤەرەئگنتی ئن تهە سکی، فرەئئە ئونڤەرستäت بەرلن، نۆڤ. 1995.
شابلۆن:سۆرتئەرونگ:کۆی، حادسجه قادر
ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن
دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „حادسجه قادر کۆی“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.