بۆ ناوەڕۆک بازبدە

گەسجهجهتە دەر ئاربەئتەرپارتەئ کوردستانس

لە KurdiPedia

سئەدلونگسگەبئەتە دەر کوردەن لائوت جئا 2002

دئە گرüندونگ دەر پکک فئەل ئن ئەئنە زەئت پۆلتسجهەر رادکالسئەرونگ. دئە پکک ئەنتستاند ئالس سترöمونگ ئم ئومفەلد دەر تüرکسجهەن گروپپە دەڤ گەنج.[1] متتە دەر 1970ەر ژاهرە لەگتە دئە کوردسجهە لنکە ئهرە سجهوەرپونکتە ئائوف دئە تاتساجهە دەر ئونتەرەنتوجکلونگ دەر ڤۆن کوردەن بەڤöلکەرتەن رەگئۆنەن ئوند ئەراجهتەتە ئەس بالد ئالس نۆتوەندگ، سجه ئونابهäنگگ ڤۆن دەر تüرکسجهەن لنکەن زو ئۆرگانسئەرەن.[2] ڤۆن 1973 بس 1978 ترات دئەسە سترöمونگ/بەوەگونگ ئالس کüردستان دەڤرمجلەر (کوردستان رەڤۆلوتئۆنäرە) ئائوف. ڤۆن گرۆßئەر بەدەئوتونگ سجهۆن ئن دەر گرüندونگسپهاسە وار دئە رۆللە دەس سپäتەرەن پکک-گەنەرالسەکرەتäرس ئابدوللاه Öجالان.[1] وجهتگە فونکتئۆنäرە ئائوس دەر فرüهزەئت دەر پکک سند ئوند وارەن: ئابدوللاه Öجالان، جەمل بایıک، دوران کالکان، مازلوم دۆğئان، ئال حایدار کایتان، مەهمەت شەنەر، ساکنە جانسıز، چەتن گüنگöر، کەسرە یıلدıرıم، موستافا کاراسو، سüپه کاراکوش، رەسول ئالتıنۆک، حاک کارەر، کەمال پر، شەمدن ساکıک.

ئۆرگانساتئۆنسگرüندونگ

ئام 27. نۆڤەمبەر 1978 گرüندەتەن 25 پەرسۆنەن ئونتەر دەر لەئتونگ ڤۆن Öجالان دئە پکک[3] ئم دۆرف زیارەت بەئ لجە ئن دەر پرۆڤنز دیارباکıر.[2] ئابدوللاه Öجالان ووردە ئالس گەنەرالسەکرەتäر ئوند جەمل بایıک ئالس ڤزە-سەکرەتäر گەوäهلت. مەهمەت کاراسونگور ووردە دەر ڤەرانتوۆرتلجهە فüر ملتäرسجهە ئانگەلەگەنهەئتەن، مەهمەت حایر دورموش، باک کارەر ئوند شاهن دورموش ووردەن ڤەرانتوۆرتلجهە فüر ئۆرگانساتۆرسجهە بەلانگە.[2] ئائوف ئهرەم گرüندونگسکۆنگرەسس ئام 26./27. نۆڤەمبەر 1978 ڤەرابسجهئەدەتەن دئە پکک ئەئنە گروندلەگەندە سجهرفت دەر وەگ دەر رەڤۆلوتئۆن کوردستانس ئوند ئەئن پرۆگرامم، داس بس 1995 گüلتگکەئت هاتتە.[1]

ئورسپرüنگلجهەس زئەل دەر مارخستسجه-لەننستسجه گەپرäگتەن پکک وار دئە ئەررجهتونگ ئەئنەس ئونابهäنگگەن ستائاتس „کوردستان“.[4] ئالس زەنترالەس پرۆبلەم کوردستانس ووردە ئەئنە دۆپپەلتە ئونتەردرüجکونگ گەسەهەن: ئەئنە ناتئۆنالە ئونتەردرüجکونگ دورجه دەن تüرکسجهەن ستائات ئوند دئە ئهن ئونتەرستüتزەندەن ئمپەرئالستسجهەن مäجهتە ئوند ئەئنە ئونتەردرüجکونگ دەر دەمۆکراتئە دورجه دئە فەئودالەن ئننەر-کوردسجهەن ستروکتورەن. دەم کامپف گەگەن ناتئۆنالە ئونتەردرüجکونگ ووردە ڤۆررانگ ئەئنگەرäئومت. ترäگەر دەر کوردسجهەن رەڤۆلوتئۆن سۆللتەن ئاربەئتەر، ئارمە بائوئەرن ئوند دئە کوردسجهە ژوگەند سەئن.[5] دەر سۆزئالە کامپف دەر ئاربەئتەرکلاسسە ئوند ئائوجه دەر بائوئەرنسجهافت مüسسە زونäجهست گەگەنüبەر دەم ناتئۆنالەن کامپف زورüجکستەهەن. سۆ ستەهت ئم گرüندونگسپرۆگرامم دەر پکک: شابلۆن:".[6]

دئە ئەرستەن ژاهرە

دئە پکک لەگتە ڤۆن ئانفانگ ئان ئهرەن سجهوەرپونکت ئائوف ملتانتە ئاکتئۆنەن ئوند ڤەرسوجهتە ئەئنە ودەرستاندسبەوەگونگ گەگەن دئە کوردسجهەن لاندبەستزەر (دئە ئالس ئاگها بەکاننتەن گرۆßگروندبەستزەر) ئوند دئە هەررسجهەندەن کوردەنفüهرەر ئائوفزوبائوئەن.[7] ئم ژاهرە 1979 کام ئەس ئن دەر رەگئۆن سڤەرەک-حلڤان ئن دەر پرۆڤنز شانلıئورفا زو ئائوسەئناندەرسەتزونگەن زوسجهەن ڤەرسجهئەدەنەن کوردسجهەن ستäممەن. دئە پکک گرفف زوگونستەن ئەنتەئگنەتەر ئاگهاس ئەئن، دا سئە دەرەن گەگنەر ئۆهنەهن ئالس فەئندە بەتراجهتەتە. بەئ دەن فۆلگەندەن کäمپفەن کامەن مەهرەرە حوندەرت مەنسجهەن زو تۆدە.[8] سەلبست وەنن دئە ئەرەئگنسسە ئن ئورفا وئە ئەئن کامپف ئونتەر ستäممەن ئائوسساه، سۆ دئەنتەن سئە ئائوجه دازو، داسس دئە پکک ئەرفاهرونگەن مت واففەن ڤەرتئەفتە. دئە ئۆرگانساتئۆن وار ئائوجه ئن ئەئنەن کرئەگ مت ئاندەرەن کوردسجهەن گروپپەن وئە دەن ناتئۆنالەن بەفرەئئەرن ڤۆن کوردستان (کوک) ئوند دەر ئونئۆن دەر ناتئۆنالەن دەمۆکراتسجهەن کرäفتە (ئودگ) ڤەروجکەلت.[9]

سجهۆن ڤۆر دەم ملتäرپوتسجه 1980 کام ئەس زو ماسسەنڤەرهافتونگەن ڤۆن ئانگەهöرگەن دەر پکک.[10] 1979 ووردەن فاست ئاللە ئەلازığ-کادەر دەر پکک فەستگەنۆممەن. شاهن دöنمەز، متگلئەد دەس زەنترالکۆمتەئەس، ماجهتە ئومفانگرەئجهە ئائوسساگەن زور پکک. Öجالان ئەرکلäرتە، داسس دئە ئۆرگانساتئۆن ئنس ئائوسلاند گەهەن مüسسە. ئم ژول 1979 رەئستە ئەر ناجه بەئروت ئم لبانۆن، وۆ ئهم ئادەل موراد ڤۆن دەر پوک بەئ دەر رەئۆرگانساتئۆن دەر پکک ئم ئائوسلاند هالف. ئەر لئەß ئهن 3 مۆناتە بەئ ئهم وۆهنەن ئوند بەسۆرگتە ئهم ئەئنەن رەئسەپاسس ئوند کۆنتاکتە بەئ دەر دفلپ. دئە دفلپ لئەفەرتە دەر پکک دئە ئەرستەن واففەن ئوند ئەرکلäرتە سجه بەرەئت کäمپفەر دەر پکک زو ترائنئەرەن، وۆرائوف دوتزەندە ڤۆن کäمپفەرن دەر پکک ڤۆن دەر تüرکەئ ئن دەن لبانۆن ئەئنرەئستەن.[11] سپäتەر رەئستە ئەر مت ئەتهەم ئاکچام، دەر ئن سیرئەن ڤەرواندتە هاتتە، ناجه سیرئەن. ناجه دەم ملتäرپوتسجه 1980 فۆلگتەن ئهم ڤئەلە کادەر. روند 2000 متگلئەدەر دەر ئۆرگانساتئۆن لاندەتەن ئم گەفäنگنس. دئە ملتäرس گلائوبتەن دامالس، سئە هäتتەن دەر پکک دەن تۆدەسستۆß ڤەرسەتزت. دۆجه Öجالان ئۆرگانسئەرتە دئە گروپپە ئم ئەخل نەئو.[12] ئالس دئە ڤئەلەن نەئو ئانکۆممەندەن پکک-کäمپفەر دئە ترائننگسکاپازتäتەن دەر دفلپ üبەرستئەگ، ئەررەئجهتە Öجالان، داسس دئە کäمپفەر ئن ترائننگسجامپس ڤۆن پالäستنەنسسجهەن گروپپەن وئە دەر فاتاه ڤۆن ژاسسر ئارافات، دەر پفلپ ئوند دەر پسف ئائوفگەنۆممەن ئوند ترائنئەرت وەردەن.[11]

1982 کäمپفتەن ئەئنهەئتەن دەر پکک ئائوف پالäستنەنسسجهەر سەئتە گەگەن دەن ئەئنمارسجه دەر ئسرائەلسجهەن ئارمەئە ئن دەن لبانۆن. دابەئ ستاربەن ئەلف کادەر.[13] دئەسەر ئەئنساتز سجهاففتە ئابەر دئە ڤۆرائوسسەتزونگ فüر دئە Üبەرناهمە دەس „جامپس حەلڤە“ 1986 ئن دەر بەکائا-ئەبەنە ئم لبانۆن. Öجالان بەناننتە ئەس مت دولدونگ سیرئەنس ئن „ماهسوم-کۆرکماز-ئاکادەمئە“ ئوم. دۆرت ووردەن نون متگلئەدەر دەر پکک پۆلتسجه ئوند ملتäرسجه گەسجهولت. زو دئەسەر زەئت ئومفاسستە دئە کادەرستäرکە دەر پکک 300 پەرسۆنەن، دئە ئەئنە پراکتسجهە ئائوسبلدونگ ئەرفاهرەن هاتتەن.[14]

دئە ئەرستەن کۆنگرەسسە

فلاگگە دەر پکک ڤۆن 1978 بس 1995 ئائوف دەم ئەرستەن پارتەئکۆنگرەسس دەر پکک، دەر ڤۆم 15.–26. ژول 1981 ئان دەر سیرسجه-لبانەسسجهەن گرەنزە ستاتتفاند، ووردە ئەئن ئاللگەمەئنەس رەسüمەئە دەر لەتزتەن ژاهرە گەزۆگەن. دئە گانزە پارتەئ ئونتەرزۆگ سجه ئەئنەر سەلبستکرتک.[14] دئەسە سەلبستکرتک öففنەتە دەن وەگ فüر دئە زوساممەناربەئت مت سئەبەن ئاندەرەن لنکەن ئۆرگانساتئۆنەن ئن دەر فکبدج (ئەئنهەئتسفرۆنت دەس ئانتفاسجهستسجهەن ودەرستاندەس).[13] دەر فکبدج گەهöرتەن نەبەن دەر پکک، دەڤرمج یۆل (رەڤۆلوتئۆنäرەر وەگ). تکەپ (تüرکیە کۆمüنست ئەمەک پارتس، کۆممونستسجهە ئاربەئتەرپارتەئ دەر تüرکەئ)، تحکپ/ج ئاجلجلەر، تکپ (İشچنن سەس، ستممە دەس ئاربەئتەرس)، سڤت (سۆسیالست ڤاتان پارتس، سۆزئالستسجهە ڤاتەرلاندسپارتەئ)، تەپ (تüرکیە ئەمەکچ پارتس، تüرکسجهە پارتەئ دەس وەرکتäتگەن) ئوند دس (دەڤرمج ساڤاش، رەڤۆلوتئۆنäرەر کرئەگ) ئان.[15] زوسجهەن دەم 20. ئوند 25. ئائوگوست 1982 هئەلت دئە پکک ئن سیرئەن ناهە ئان دەر گرەنزە زو ژۆردانئەن ئەئنەن 2. کۆنگرەسس ئاب. ئەس ووردە وئەدەر سەلبستکرتک بەزüگلجه ئهرەر بسهەرگەن پۆلتک گەüبت، دئە زور زوساممەناربەئت مت دەر فکبدج فüهرتە. زوەئتەنس ووردە دئە رüجکفüهرونگ دەر متگلئەدەر ڤۆم ئائوسلاند ئن دئە ئۆست-تüرکەئ بەسجهلۆسسەن.[16]

ئم ژاهرە 1983 ئونتەرزەئجهنەتەن دئە پکک ئوند دئە پدک ئن ئانبەتراجهت دەر ملتäرسجهەن ئۆپەراتئۆنەن دەر تüرکەئ ئم نۆرد-ئراک ئەئن ئابکۆممەن üبەر زوساممەناربەئت.[16] ئام 15. ئائوگوست 1984 گرüندەتە سئە دئە حرک (حەزەن رıزگاریا کüردستان – بەفرەئئونگسەئنهەئت کوردستان) ئوند بەگانن گلەئجهەنتاگس ئهرەن بس هەئوتە (ستاند نۆڤەمبەر 2018) ئاندائوئەرندەن بەواففنەتەن کامپف گەگەن دەن تüرکسجهەن ستائات.[16] دئە ستäدتە ئەروه (دهێ) ئوند شەمدنل (سەمزینان) ووردەن کورزفرستگ بەسەتزت. داس ملتäر ئوند دئە پۆلتسجهە ئەلتە ئن ئانکارا گلائوبتەن ئانفانگس نۆجه، دەر ڤۆرفالل ڤۆن ئەروه سەئ داس وەرک ئەئنەر کلەئنەن سجهار ڤۆن باندتەن، ڤۆن دەنەن مان نجهت وئەدەر هöرەن وەردە، ئابەر داس سۆللتە سجه ئالس ئررتوم هەرائوسستەللەن.[17]

زو بەگنن گاب ئەس نور وەنگە کامپفهاندلونگەن. دابەئ سۆللەن 1984 28 ملتانتە ئوند 1985 100 ملتانتە گەتöتەت وۆردەن سەئن. İسمەت گ. İمسەت بەزەئجهنەت دئەسە زەئت ئالس شابلۆن:"[18] ئەس ورد گەسجهäتزت ئن دەر تüرکسجهەن پرەسسە گەسجهäتزت، داسس 1500 مەنسجهەن ئۆرگانساتئۆنس-ئنتەرنەن حنرجهتونگەن زوم ئۆپفەر فئەلەن.[19] دەر برودەر ڤۆن ئابدوللاه Öجالان، ئۆسمان Öجالان، دەر سجه 2004 ڤۆن دەر پکک ترەننتە، گاب ئان، داسس ئاللەئن بەئ ئەئنەم ئەرەئگنس ئم ژاهرە 1987 68 فüهرەندە کادەر ئەرهäنگت ووردەن.[20] نەبەن دەن مۆردەن ئائوف دەر „ئۆبەرەن ئەبەنە“ سۆلل ئەس ئائوجه ئن دەن رەئهەن دەر ملتانتەن (بەواففنەتەن) متگلئەدەر ئممەر وئەدەر زو حنرجهتونگەن ئالس „ڤەررäتەر“ گەکۆممەن سەئن ئوند داس هäئوفگ ئائوس بانالەن گرüندەن وئە ڤەرمەئنتلجهە بەزئەهونگەن ڤۆن مäننلجهەن زو وەئبلجهەن گوئەرللا-کäمپفەرن. زور ئونتەرستüتزونگ ووردە ئام 21. مäرز 1985 دەر پۆلتسجهە فلüگەل ئەرنک (ئەنیا رıزگاریا نەتەوا کüردستان – ناتئۆنالە بەفرەئئونگسفرۆنت ڤۆن کوردستان) گەگرüندەت.[21] سئە ئەخستئەرتە بس 2000 ئوند ووردە دانن دورجه ئەئنە ئاندەرە ئۆرگانساتئۆنسستروکتور ئەرسەتزت. دئە ئەرنک وار دئە پۆلتسجه ئاربەئتەندە فرۆنتۆرگانساتئۆن دەر پکک. ئهر گەهöرتەن ئەئنە ڤئەلزاهل ڤۆن گەسەللسجهافتلجهەن ئۆرگانساتئۆنەن ئان، ئاربەئتەر-، ژوگەند- ئوند فرائوئەنۆرگانساتئۆنەن، ئابەر ئائوجه ڤەرسجهئەدەنە رەلگöسە ئنتەرەسسەنگروپپەن دەر ئسلامستەن، ئالەڤتەن، ژەسدەن، ئاسسیرەر سۆوئە سپäتەر بەروفسۆرگانساتئۆنەن.[13]

زوسجهەن دەم 26. ئوند 30. ئۆکتۆبەر 1986 ووردە دەر 3. کۆنگرەسس ئم لبانۆن ئابگەهالتەن. مان بەسجهلۆسس دئە ئائوسوەئتونگ دەس بەواففنەتەن کامپفەس ئوند ئەرسەتزتە دئە حرک دورجه دئە ئارگک (ئارتەشە رıزگاریە گەلە کüردستان – ڤۆلکسبەفرەئئونگسارمەئە ڤۆن کوردستان). ئائوف دەم درتتەن پارتەئکۆنگرەسس ووردەن زودەم ئائوجه دئە ئاللگەمەئنە وەهرپفلجهت، ستەئوئەرپفلجهت ئوند ئەئن ئەئگەنەس سترافگەسەتز بەسجهلۆسسەن. ئائوجه دەر فüهرونگسانسپروجه دەر پکک ئائوف گانز کوردستان ووردە زوم ئائوسدروجک گەبراجهت.[14] ئالس ڤۆردرنگلجهەس زئەل ووردە دئە بەسەئتگونگ دەس دۆرفسجهüتزەرسیستەمس بەسجهۆسسەن.[22] ئن دەر فۆلگە گرفف دئە پکک ئن دەر فۆلگەندەن سائسۆن کوردسجهە دöرفەر ئان، ئن دەنەن دۆرفسجهüتزەر لەبتەن. دئە بەکاننتەستەن فäللە سند دئە ماسساکەر ڤۆن پıنارجıک، ئاچıکیۆل ئوند کıلıچکایا، دەنەن زاهلرەئجهە مäننەر، فرائوئەن ئوند کندەر زوم ئۆپفەر فئەلەن.

ئم ژاهرە 1987 ووردە دئە ئونئۆن پاترئۆتسجهەر فرائوئەن کوردستانس (یەکتیا ژنێن وەلاتپارەزێن کوردستان) گەگرüندەت.[23]

مارتن ڤان بروئنەسسەن ئەرکلäرتە دئە ماسسڤە گەوالت ئننەرهالب دەر پکک مت ماجهتکäمپفەن ئوند ماجهتە دئە تەندەنز زو بلندەم گەهۆرسام ئەبەنفاللس فüر دئە گەوالت گەگەن ئەئگەنە متگلئەدەر ئوند ڤەرمەئنتلجهە ئابترüننگە ڤەرانتوۆرتلجه. ئەر سجهرئەب ئم مددلە ئەئاست رەپۆرت ڤۆن ژول/ئائوگوست 1988، دئە پکک سەئ بەرüجهتگت فüر ئهرە بروتالە گەوالت ئوند پۆلتسجهە مۆردە. کرتک ئان دەر پارتەئلنئە وەردە ئالس ڤەررات بەتراجهتەت. Üبەرالل وتتەرتە دئە پکک دامالس دەمناجه ڤەررäتەر. Öجالانس بەکاننتەستەر ئۆپپۆنەنت سەئ فەستگەسەتزت ئوند گەفۆلتەرت وۆردەن، ئوم ئەئن گەستäندنس زو ئەرپرەسسەن ئوند ئانسجهلئەßئەند هابە مان ئهن ئەرمۆردەت.[24]

دەر 4. ئوند 5. کۆنگرەسس

دەر 4. کۆنگرەسس دەر پکک فاند ڤۆم 26.–31. دەزەمبەر 1990 ئم نۆردراک ستاتت. ئن دەر زوسجهەنزەئت هاتتە ئەس کرتک ئان دەر ئومسەتزونگ دەر بەسجهلüسسە ئائوف دەم 3. کۆنگرەسس گەگەبەن، دئە ئم سپراجهگەبرائوجه دەر ئۆرگانساتئۆن فۆلگەندەرماßئەن ئائوسگەدرüجکت ورد:

شابلۆن:".

ئائوف دەم ئڤ. کۆنگرەسس دەر پارتەئ ووردەن ڤۆربەرەئتەندە سجهرتتە فüر ئەئن ناتئۆنالپارلامەنت ئونتەرنۆممەن. ئەئنگە زو ئونرەجهت ڤەرورتەئلتە متگلئەدەر ووردەن ئائوف دەم پارتەئکۆنگرەسس ئم راهمەن ئەئنەر ئومفاسسەندەن سەلبستکرتک دەر پارتەئ گەگەنüبەر دەم ڤۆلک رەهابلتئەرت. زوسجهەن دەم 20. ئوند 22. نۆڤەمبەر 1992 فاندەن واهلەن زو ئەئنەم کوردسجهەن ناتئۆنالپارلامەنت ئن ئەئورۆپا ستاتت. ئنسگەسامت 153 دەلەگئەرتە ووردەن ڤۆن 87.719 کوردننەن ئوند کوردەن گەوäهلت، دارونتەر 27 فرائوئەن. ئائوف دەر دەلەگئەرتەنکۆنفەرەنز ئەئنەن مۆنات سپäتەر ووردەن 15 ئابگەئۆردنەتە فüر دئە ئاربەئت ئم کوردسجهەن ناتئۆنالپارلامەنت گەوäهلت. دەر ڤەرسوجه، ئەئن سۆلجهەس ناتئۆنالپارلامەنت ئائوجه ئن دەر تüرکەئ دورجهزوفüهرەن، کۆننتە نور بەگرەنزت دورجهگەفüهرت وەردەن. ئنسگەسامت ووردە ئەئن ژاهر سپäتەر دئە ئدەئە ئەئنەس ناتئۆنالپارلامەنتس نجهت مەهر وەئتەرڤەرفۆلگت.[13] دەر پکک-ئابترüننگە سەلم چüرüککایا، دەر ئەئنەر دەر 15 دەلەگئەرتەن وار، گبت ئالس گروند فüر دئە ئائوفلöسونگ دەس پارلامەنتس ئان، داسس ئەر مت ئەئنەم ئاندەرەن ڤەرترەتەر ئائوس دەئوتسجهلاند نجهت ئاکزەپتئەرتە، داسس دئە دەلەگئەرتەن وەئسونگەن ڤۆن ئابدوللاه Öجالان ئەرهئەلتەن. دەسوەگەن سەئ ئەر ئم مäرز 1993 ئن حافت گەکۆممەن ئوند دەر ئاندەرە ڤەرترەتەر سەئ زورüجکگەسجهجکت وۆردەن.[25] 1993 ووردە دئە فرائوئەنارمەئە گەگرüندەت.[23]

ئائوف دەم 5. کۆنگرەسس، دەر زوسجهەن دەم 8. ئوند 27. ژانوئار 1995 ستاتتفاند، ووردە ئەئن نەئوئەس پارتەئپرۆگرامم، وەلجهەس داس ئالتە ڤۆن 1978 ئەرسەتزتە، ڤەرابسجهئەدەت.[26] ئن دئەسەر پهاسە وۆللتە دئە پکک مت دەم ئائوفبائو ڤۆن ئنستتوتئۆنەن ئەئنەس نەئوئەن ستائاتەس بەگننەن. دئەس ستاند ئونتەر دەر لۆسونگ „بلدونگ دەر ڤۆلکسماجهت“.[13] ئەس ووردە ئائوجه üبەر ڤۆلکسائوفستäندە، سۆگەناننتە سەرهلدانس، دسکوتئەرت، مت دەنەن دئە ماجهتەرگرەئفونگ دەس ڤۆلکەس ئوند دامت دئە سجهاففونگ رۆتەر زۆنەن، بەفرەئتەر گەبئەتە، ئانگەسترەبت وەردەن سۆللتە.

ناجه دەر ئەرگرەئفونگ ڤۆن ئابدوللاه Öجالان

دەر 6. کۆنگرەسس دەر پارتەئ فئەل ئن دئە زەئت دەر ئەرگرەئفونگ ڤۆن ئابدوللاه Öجالان ئوند ووردە زوسجهەن دەم 19. ژانوئار ئوند 16. فەبروئار 1999 ئائوف دەن کاندل بەرگەن ئم نۆردراک ئابگەهالتەن. ئائوس پرۆتەست گەگەن داس „کۆمپلۆتت“ (دئە „ڤەرسجهلەپپونگ“ دەس ڤۆرستزەندەن دەر پکک) سۆللتەن سەلبستمۆرداتتەنتاتە ئوند ماسسەندەمۆنستراتئۆنەن دورجهگەفüهرت وەردەن. دئە بەسجهلüسسە، دەن کرئەگ ئائوسزووەئتەن، ووردەن ژەدۆجه ئنفۆلگە دەس ئم سۆممەر 1999 ئەئنسەتزەندەن ستراتەگئەوەجهسەلس نجهت ئومگەسەتزت.[13]

زوسجهەن دەم 2. ئوند 23. ژانوئار 2000 فاند دەر 7. کۆنگرەسس دەر پارتەئ ئن دەن کاندل-بەرگەن ئم نۆردراک ئونتەر بەتەئلگونگ ڤۆن 380–400 ئۆرگانساتئۆنسمتگلئەدەرن ستاتت. دەر ئەئنساتز فüر دئە رەجهتە دەر کوردەن سۆللتە ئاب ژەتزت هائوپتسäجهلجه پۆلتسجه ئوند نجهت مەهر ملتäرسجه گەفüهرت وەردەن. داس زئەل، ئەئنە لöسونگ دەر کوردسجهەن فراگەن ئننەرهالب دەر بەستەهەندەن گرەنزەن دەر تüرکەئ زو فندەن، ووردە ئۆففەن فۆرمولئەرت.[13] ئالس زئەلە ووردەن دئە ئانەرکەننونگ دەر کوردسجهەن ئدەنتتäت، دئە ئابسجهاففونگ دەر تۆدەسسترافە ئوند دئە فرەئلاسسونگ ڤۆن ئابدوللاه Öجالان ئائوسگەگەبەن. دئە ئاکتئۆنەن سۆللتەن وئە دئە ئنتفادا (کر: سەرهلدان) ئن دەر فۆرم دەس زڤلەن ئونگەهۆرسام ستاتتفندەن. داهەر هابە دئە ئارگک ئهرە ئائوفگابە ئەرفüللت ئوند سۆللە دورجه دئە حپگ (حێزێن پاراستنا گەل – ڤۆلکسڤەرتەئدگونگسەئنهەئتەن) ئەرسەتزت وەردەن. ئان دئە ستەللە دەر ئەرنک سۆللتە دئە یدک (دەمۆکراتسجهە ڤۆلکسەئنهەئتەن) ترەتەن. زور ئونتەرستüتزونگ دەر پکک ووردە ئم ئراک ئم مäرز 2002 دئە پچدک (پارتیا چارەسەرا دەمۆکرات کüردستان – پارتەئ فüر ئەئنە پۆلتسجهە لöسونگ ئن کوردستان) گەگرüندەت ئوند ئانفانگ 2003 ووردە دئە پید (پارتیا یەکتییا دەمۆکرات – دەمۆکراتسجهە پارتەئ کوردستان) ئم ئراک گەگرüندەت. ئونتەر دەن کوردەن ئم ئران ووردە ئانفانگ 2003 پژاک (پارتیا ژیانە ئازادە کüردستان – پارتەئ فüر ئەئن فرەئئەس لەبەن ئن کوردستان) گەگرüندەت.

لۆگۆ دەس کادەک لۆگۆ دەس کۆنگرا-گەل لۆگۆ دەر ککک

دا دئە پکک ئنتەرناتئۆنال ئائوف دئە لستە دەر تەررۆرۆرگانساتئۆنەن کام، ووردە ئائوف دەم 8. کۆنگرەسس زوسجهەن دەم 4. ئوند 10. ئاپرل 2002 دئە ئومبەنەننونگ ئن کادەک (کۆنگرەیا-ئازادیا دەمۆکراتکا کüردستان – فرەئهەئتس- ئوند دەمۆکراتئەکۆنگرەسس کوردستان) بەسجهلۆسسەن. ئابدوللاه Öجالان ووردە ئهر ئەهرەنڤۆرستزەندەر. دەر کادەک ووردە ئائوف سەئنەم 2. کۆنگرەسس ئام 6. نۆڤەمبەر ئائوفگەلöست ئوند کۆنگرا-گەل (کوردستان ڤۆلکسکۆنگرەسس) ووردە گەگرüندەت.[13]

ئام ڤئئ. کۆنگرەسس دەر پارتەئ ناهمەن 285 دەلەگئەرتە تەئل. ئەس گنگ ئوم تهەسەن، دئە دەر ڤۆرستزەندە ئابدوللاه Öجالان ئەئنگەرەئجهت هاتتە. سەئنە بەسجهوەردە بەئم ئەئورۆپäئسجهەن گەرجهتسهۆف فüر مەنسجهەنرەجهتە (ئەگمر) ووردە زوم مانفەست ئەئنەر دەمۆکراتسجهەن زڤلساتئۆن ئەرکلäرت.[27] ئن بەزوگ ئائوف دەن ئومستروکتورئەرونگسپرۆزەسس، دەر 1993 ئەئنگەلەئتەت وۆردەن وار ئوند سجه مت دەم واففەنستللستاند ڤۆم 1. سەپتەمبەر 1998 ئەندگüلتگ دورجهگەسەتزت هابەن سۆلل، کام مان زوم سجهلوسس، داسس دئەسەر پرۆزەسس ئن ئدەئۆلۆگسجهەر ئوند ئۆرگانساتۆرسجهەر حنسجهت ئابگەسجهلۆسسەن ئست.[27] ئەس ووردە فەستگەستەللت، داسس دئە پکک مت ئهرەن ئەررونگەنسجهافتەن ئوند فەهلەرن ئهرە هستۆرسجهە مسسئۆن ئەرفüللت هات. ئەس ووردە ئەئن نەئوئەس ئۆرگانسئەرونگسمۆدەلل بەسجهلۆسسەن، داس ئائوف دەر نەئوئەن دەمۆکراتئە- ئوند فرئەدەنسلنئە باسئەرت.[27] دەر کادەک سترەبتە ئەئنە لöسونگ دەر کوردسجهەن فراگە ئائوف دەر باسس دەمۆکراتسجه-فرەئهەئتلجهەر پرنزپئەن ئان، ئۆهنە گüلتگە گرەنزەن ئن فراگە زو ستەللەن.[27]

نەئوئائوفبائو ئوند دەمۆکراتسجهەر کۆنفöدەرالسموس

ئم ژاهر 2004 کام ئەس زو سپالتونگەن ئننەرهالب دەر پکک. ئۆسمان Öجالان، دەر برودەر ڤۆن ئابدوللاه Öجالان، ڤەرلئەß ئم مائ 2004 داس پکک-لاگەر ئن دەن نۆردراکسجهەن کاندل-بەرگەن ئوند فلۆه مت وەئتەرەن فüهرونگسمتگلئەدەرن ئن دئە ئۆبهوت دەر نۆردراکسجهەن کوردەن ناجه مۆسول، وۆ سئە مت دەم ئائوفبائو دەر پاترئۆتسجهەن دەمۆکراتسجهەن پارتەئ (پود) بەگاننەن.[28] دەر ئەهەمالگە ئەئورۆپاسپرەجهەر دەر پکک کان یıلماز (مت بüرگەرلجهەم نامەن فایسال دونلایıجı) سجهلۆسس سجه دەر پود ئان. ئەر ووردە ئام 11. فەبروئار 2006 ئن سüلەیمانیە ئەرمۆردەت. ئەس گاب نۆجه ئاندەرە ئابوەئجهلەر وئە نزامەتتن تاش.[29]

ئم لائوفە دەر گەسجهجهتە هات ئەس ئن دەن رەئهەن دەر پکک ئەئنگە دسسدەنتەن گەگەبەن. لەگەندäر ئست دابەئ دئە بەوەگونگ „ڤەژن“ (وئەدەربەلەبونگ)، دئە مەهمەت شەنەر ڤەرترەتەن هابەن سۆلل. ئهر ورد کرتک ئام ئائوتۆرتäرەن فüهرونگسستل ڤۆن ئابدوللاه Öجالان ئوند ئائوجه ئان بەسۆندەرس بروتالەن فۆرمەن دەس بەواففنەتەن کامپفەس ناجهگەساگت. ئن دەر ئانکلاگەسجهرفت گەگەن ئابدوللاه Öجالان ورد ئم کاپتەل زوم 4. کۆنگرەسس دەر پکک دازو گەساگت: شابلۆن:".[30] ئائوجه دئە ئەئنستگە ئەهەفرائو ڤۆن ئابدوللاه Öجالان، کەسرە یıلدıرıم،[31] ئوند ئهر برودەر، دەر ئانوالت حüسەین یıلدıرıم، دەر ئالس ڤەرمەئنتلجهەس متگلئەد دەر پکک ئانفانگ دەر 80ەر ژاهرە ئنهافتئەرت وار ئوند ناجه سەئنەر فلوجهت ئەئورۆپاسپرەجهەر دەر ئەرنک ووردە،[32] سۆللەن „ڤەژن“ ئانگەهöرت هابەن.[33]

دەر دسسدەنت سەلم چüرüککایا، دەر ئەئن بوجه üبەر دئە حافتبەدنگونگەن ڤۆن پکک-گەفانگەنەن ئانفانگ دەر 80ەر ژاهرە ئن دیارباکıر سجهرئەب، ئوند سەئن برودەر سائت چüرüککایا، دئە سجه ئانفانگ بزو. ئەندە دەر 1990ەر ژاهرە ڤۆن دەر پکک ترەننتەن،[34] هابەن ئەس ئائوجه نجهت ڤەرمۆجهت، دەن فüهرونگسانسپروجه ڤۆن ئابدوللاه Öجالان ئنس وانکەن زو برنگەن. ناجه دەر ڤەرهافتونگ ئابدوللاه Öجالانس 1999 هات ئەس ئممەر وئەدەر هەفتگە فüهرونگسکäمپفە گەگەبەن، ئائوس دەنەن ژەدۆجه نئە ئەئنە فگور ئالس سئەگەر هەرڤۆرگەگانگەن ئست. ستاتتدەسسەن هات ئەس وئەدەرهۆلت ئابسپالتونگەن گەگەبەن، واس ئاللەردنگس نجهت دازو گەفüهرت هات، داسس دئە پکک ورکلجه ئن رڤالسئەرەندە فلüگەل زەرفاللەن وäرە.[35]

دئە ئاربەئتەرپارتەئ کوردستان (پکک) رەئۆرگانسئەرتە سجه ئم ئاپرل 2005، ناجهدەم سئە سجه 2002 فüر ئائوفگەلöست ئەرکلäرت هاتتە. ڤۆم 21. بس 30. ئائوگوست 2008 فاند ئهر 10. پارتەئکۆنگرەسس ستاتت.[36] بس زوم 10. کۆنگرەسس زوسجهەن دەم 16. ئوند 26. مائ 2004 ووردەن زوەئ کۆنگرەسسە ئن دەن کاندل بەرگەن ئوند ئن ئەئورۆپا ئابگەهالتەن. ئن ئەئنەم ئنتەرڤئەو گاب دوران کالکان گرüندە دافüر ئان، واروم دئە ئۆرگانساتئۆن وئەدەر پکک گەناننت وەردە: شابلۆن:".[36]

دەر دەمۆکراتسجهە کۆنفöدەرالسموس ئست ئەئنە ئدەئە ڤۆن ئابدوللاه Öجالان، دئە ڤۆن دەر پارتەئ ئائوف ئەئنەر ڤەرسامملونگ زوسجهەن دەم 4. ئوند 21. مائ 2005 بەسجهلۆسسەن ووردە. دئەسە ئدەئۆلۆگئە، وئە سئە ئو. ئا. ئائوجه ئونتەر کۆما جڤاکێن کوردستان دارگەستەللت ورد، ئەنتهäلت فۆلگەندە گەدانکەن:

  • دەر دەمۆکراتسجهە کۆنفöدەرالسموس ئۆرگانسئەرت دئە سەلبستڤەروالتونگ ئالس ئائوسدروجک دەر ئۆرگانسئەرتەن گەسەللسجهافت.
  • ئەس گەهت هئەر ئوم ئەئنە ئالتەرناتڤە زو ستائاتسگەبلدەن ئۆدەر ئوم دئە Üبەروندونگ دەر هئەرارجهسجه گەئۆردنەتەن ماجهتزەنترالسئەرونگ.
  • دئە کجک ئست دئە ڤەرەئنگونگ دەر کۆممونەن کوردستانس ئوند ئست ئائوف دئە ئدەئەن ئابدوللاه Öجالانس زورüجکزوفüهرەن.
  • ڤۆرگەسەهەن ئست ئەئنە کۆنفöدەرئەرتە ئۆرگانساتئۆنسستروکتور دەر کوردەن، بەئ دەر دئەسە üبەر دئە لاندەسگرەنزەن هنوەگ ئەنگە بەزئەهونگەن زوئەئناندەر ئائوفبائوئەن سۆللەن.

ئورسپرüنگلجهەس زئەل دەر پکک وار دئە ئەررجهتونگ ئەئنەس سۆزئالستسجه گەپرäگتەن ئونابهäنگگەن ستائاتەس کوردستان. داڤۆن ئست دئە پکک ژەدۆجه مەهر ئوند مەهر ئابگەرüجکت، ئۆففزئەلل گلت ئهر ئەئنساتز ژەتزت ئەئنەر کوردسجهەن ئائوتۆنۆمئە.[37] دئە گەگەنوäرتگە ئانزاهل ڤۆن پکک-کäمپفەرن ورد ئائوف هöجهستەنس 8000 گەسجهäتزت. سئە کöننەن دئە تüرکەئ، دئە ئەتوا 100.000 مانن ئم سüدۆستەن ستەهەن هات، نجهت ئەرنستهافت گەفäهردەن. 2015 ئەرکلäرتە دئە پکک دەن بەواففنەتەن ئائوفستاند گەگەن دئە تüرکسجهە رەگئەرونگ ئائوفزوگەبەن ئوند دئەسەن دورجه ئەئنە دەمۆکراتسجهە پۆلتک زو ئەرسەتزەن.[38]

سەئت 2014 ئست دئە پکک، وئە ئائوجه ئاندەرە کوردسجهە ئۆرگانساتئۆنەن، ئاکتڤ ئم کامپف گەگەن دئە تەررۆرۆرگانساتئۆن ئسلامسجهەر ستائات بەتەئلگت.[39]

سئەهە ئائوجه

شابلۆن:وکسۆئورجە

ئەئنزەلناجهوەئسە

  1. ↑ 1،0 1،1 1،2 ئەئنە حائوساربەئت ئائوس دەم ژاهرە 1997، ڤەرöففەنتلجهت بەئ دەر ئنفۆرماتئۆنسستەللە کوردستان ئونتەر دەم تتەل زور گەسجهجهتە ئوند پۆلتک دەر ئاربەئتەرپارتەئ کوردستانس (پکک)، زوگرفف ئام 20. سەپتەمبەر 2012.
  2. ↑ 2،0 2،1 2،2 دئە ئانگابەن سند دەم وەرک تüرکەئ-تورقوئئە دەر سجهوەئزەرسجهەن فلüجهتلنگسهلفە (سفح)، بەرن، ئاپرل 1997 ئەنتنۆممەن. سئە سند ئن ئەئنەم وک ئالس سەئتە زور پکک زو فندەن، زوگرفف ئام 20. سەپتەمبەر 2012.
  3. ↑ بەرجهت ئن زەئت ئۆنلنە، قوئەللەسدئە زەئت، 26. نۆڤەمبەر 1998 نر. 49
  4. ↑ زتئەرت ئائوس دەم شابلۆن:وەبارجهڤ، زوگرفف ئام 20. سەپتەمبەر 2012.
  5. ↑ سەلاهەتتن چەلک: دەن بەرگ ئارارات ڤەرسەتزەن. دئە پۆلتسجهەن، ملتäرسجهەن، öکۆنۆمسجهەن ئوند گەسەللسجهافتلجهەن دمەنسئۆنەن دەس ئاکتوئەللەن کوردسجهەن ئائوفستاندس. زامبۆن ڤەرلاگ، فرانکفورت 2002، ئسبن 3-88975-100-8، س. 40 فف.
  6. ↑ زتئەرت ناجه ئەئنەر ئانالیسە ڤۆن ئوتە رەئسسنەر ئوند ژوستوس لەئجهت شابلۆن:وەبارجهڤ، زوگرفف ئام 20. سەپتەمبەر 2012.
  7. ↑ ڤەرفاسسونگسسجهوتز-مڤ.دە: شابلۆن:وەبارجهڤ ئابگەروفەن ئام 26. سەپتەمبەر 2006.
  8. ↑ لۆتهار حەئنرجه: دئە کوردسجهە ناتئۆنالبەوەگونگ ئن دەر تüرکەئ. دەئوتسجهەس ئۆرئەنت-ئنستتوت حامبورگ 1989، س. 47.
  9. ↑ ڤگل. İسمەت گ. İمسەت: پکک: 20 ژاهرە سەپاراتستسجهەر گەوالت (پکک: ئایرıلıکچı شددەتن 20 یıلı) (1973–1992)، ئانکارا، ژون 1993، ئسبن 975-95711-0-2، س. 59/60.
  10. ↑ İسمەت گ. İمسەت: پکک: 20 ژاهرە سەپاراتستسجهەر گەوالت (پکک: ئایرıلıکچı شددەتن 20 یıلı) (1973–1992)، ئانکارا، ژون 1993، س. 67.
  11. ↑ 11،0 11،1 شابلۆن:لتەراتور
  12. ↑ برگت جەرها: گەوالت گەگەن گەوالت. دئە پکک ئوند ئهر فüهرەر ئابدوللاه Öجالان. ئن: نزز فۆلئۆ. 11/93، تهەما: کوردەن.
  13. ↑ 13،0 13،1 13،2 13،3 13،4 13،5 13،6 13،7 دئە ئانگابەن سند ئەئنەم بەرجهت دەر ئنفۆرماتئۆنسستەللە کوردستان (ئسکو) جهرۆنۆلۆگئە دەر کوردسجهەن گەسجهجهتە ئەنتنۆممەن. ڤەرانتوۆرتلجه زەئجهنەت ئەئن ئەرجان ئایبۆگا ڤۆم ڤەرباند دەر ستودئەرەندەن ئائوس کوردستان; زوگرفف ئام 21. سەپتەمبەر 2012.
  14. ↑ 14،0 14،1 14،2 ڤگل. سەلاهاتتن چەلک: دەن بەرگ ئارارات ڤەرسەتزەن. زت. ئن: سەردار یلماز: کوردسجهەر ناتئۆنسبلدونگسپرۆزەسس. س. 64 (دپلۆماربەئت; پدف; 3،5 مب)، ئابگەروفەن ئام 27. ئۆکتۆبەر 2018.
  15. ↑ زتئەرت ناجه دەر ئانکلاگەسجهرفت گەگەن ئابدوللاه Öجالان، تەئل 9 زو فندەن بەئ بەلگەنەت; زوگرفف ئام 21. سەپتەمبەر 2012.
  16. ↑ 16،0 16،1 16،2 شابلۆن:لتەراتور
  17. ↑ ئائوس ئەئنەم ئارتکەل ئن دەر فرانکفورتەر ئاللگەمەئنەن زەئتونگ ڤۆم 15. ئائوگوست 2009 مت دەم تتەل دەر ئمرال-فاکتۆر; زوگرفف ئام 21. سەپتەمبەر 2012.
  18. ↑ İسمەت گ. İمسەت، پکک، ئایرıلıکچı شددەتن 20 یıلı (20 ژاهرە سەپاراتستسجهەر گەوالت)، ئانکارا، ژون 1993، س. 114.
  19. ↑ ڤگل. ئەئنەن بەرجهت ڤۆن نامıک دوروکان ئن مللیەت ڤۆم 14. فەبروئار 2006: پکک'دان 1500 ئنفاز.
  20. ↑ داس بەرجهتەتە داس ئنتەرنەت-پۆرتال ئستانبول حابەر ئام 8. فەبروئار 2012 ئونتەر دەم تتەل: Öجالان پکک'نıن öرگüت ئچ ئنفازلارıنı ئانلاتتı; زوگرفف ئام 21. سەپتەمبەر 2012.
  21. ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
  22. ↑ لۆتهار ئا. حەئنرجه: دئە کوردسجهە ناتئۆنالبەوەگونگ ئن دەر تüرکەئ. دەئوتسجهەس ئۆرئەنت-ئنستتوت حامبورگ 1989، س. 56.
  23. ↑ 23،0 23،1 شابلۆن:لتەراتور
  24. ↑ مارتن ڤان بروئنەسسەن: بەتوەئەن گوئەررللا وار ئاند پۆلتجال موردەر: تهە وۆرکەرس’ پارتی ئۆف کوردستان ئن: مددلە ئەئاست رەپۆرت، ژول/ئائوگوست 1988.
  25. ↑ پکک: دئە دکتاتور دەس ئابدوللاه Öجالان. فرانکفورت ئام مائن 1997، ئسبن 3-596-13587-7، س. 155–161.
  26. ↑ ئەئنە دەئوتسجهە Üبەرسەتزونگ دەس پارتەئپرۆگراممس، وئە ئەس ئائوف دەم 5. کۆنگرەسس ڤەرابسجهئەدەت ووردە، کانن بەئ نادر.ئۆرگ گەفوندەن وەردەن. زوگرفف ئام 22. سەپتەمبەر 2012.
  27. ↑ 27،0 27،1 27،2 27،3 دئە ئابسجهلوسسەرکلäرونگ دەس 8. کۆنگرەسسەس ئن دەئوتسجهەر Üبەرسەتزونگ; زوگرفف ئام 22. سەپتەمبەر 2012.
  28. ↑ شابلۆن:لتەراتور
  29. ↑ زو دەن ئەنتوجکلونگەن ئم ژاهرە 2004 هات داس دەمۆکراتسجهە تüرکەئفۆروم ئەئنەن سۆندەربەرجهت ئونتەر دەم تتەل ئائوسەئناندەرسەتزونگەن ئن دەر پکک ڤەرفاسست; زوگرفف ئام 1. ئۆکتۆبەر 2012.
  30. ↑ دئەسەر تەئل دەر ئانکلاگەسجهرفت کانن بەئ بەلگەنەت ئن تüرکسجه ئونتەر بەسجهلüسسە ئائوف دەم 4. کۆنگرەسس ناجهگەلەسەن وەردەن; زوگرفف ئام 1. ئۆکتۆبەر 2012.
  31. ↑ بەئ دەر کوردسجهەن ئەنزیکلۆپäدئە کوردجا گبت ئەس ئەئنەن لەبەنسلائوف ڤۆن کەسرە یıلدıرıم; زوگرفف ئام 1. ئۆکتۆبەر 2012.
  32. ↑ سئەهە ئەئنە ناجهرجهت ئم سپئەگەل ڤۆم 17. ژون 1987 ستüجک فüر ستüجک; زوگرفف ئام 1. ئۆکتۆبەر 2012.
  33. ↑ سئەهە دئە تüرکسجهە سەئتە شابلۆن:وەبارجهڤ مت ئەئنەر ئارت لەبەنسلائوف ڤۆن ئابدوللاه Öجالان; زوگرفف ئام 1. ئۆکتۆبەر 2012.
  34. ↑ ناجه دەر حامبورگەر ئللوسترئەرتەن سجهرئەب شابلۆن:تۆتەر لنک (پدف; 383 کب) هاتتە سەلم چüرüککایا سجهۆن متتە دەر 1990ەر ژاهرە دئە کرتک ئام فüهرونگسستل ڤۆن Öجالان ئان دئە Öففەنتلجهکەئت گەبراجهت. سەئن بوجه ئاپۆ'نون ئایەتلەر (ئاپۆس سورەن) ووردە ئنس دەئوتسجهە üبەرسەتزت ئوند ئەرسجهئەن 1997 ئالس پکک – دئە دکتاتور دەس ئابدوللاه Öجالان ئم فسجهەر ڤەرلاگ. گüنتەر واللرافف سەتزتە سجه سەئنەرزەئت بەئ Öجالان پەرسöنلجه دافüر ئەئن، داسس دەر ئائوتۆر نجهت ئەرمۆردەت ورد.
  35. ↑ سئەهە ئەنتفüهرونگەن سۆللەن پکک-رڤالەن ئەئنسجهüجهتەرن، ئارتکەل ئم سپئەگەل ڤۆم 11. ژول 2008 ڤۆن ژüرگەن گۆتتسجهلجه، ئستانبول; زوگرفف ئام 1. ئۆکتۆبەر 2012.
  36. ↑ 36،0 36،1 ئەئنە ئونداتئەرتە سەئتە بەئ نادر.ئۆرگ زوم 10. پکک-کۆنگرەسس: دئە ڤۆللەندونگ دەس نەئوئائوفبائوس; زوگرفف ئام 30. سەپتەمبەر 2012.
  37. ↑ وۆلفگانگ گüنتەر لەرجه: وئەدەرائوففلاممەندەر کامپف. ئن: فاز. 29. ئۆکتۆبەر 2007، زوگرفف ئام 22. سەپتەمبەر 2012.
  38. ↑ ن-تڤ.دە
  39. ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە

ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن

دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „گەسجهجهتە دەر ئاربەئتەرپارتەئ کوردستانس“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.

وەرگیراو لە «https://kurdipedia.shiwan.online/index.php?title=Geschichte_der_Arbeiterpartei_Kurdistans&oldid=315»