بۆ ناوەڕۆک بازبدە

ئەلئەزەر تسافرر

لە KurdiPedia

ئەلئەزەر (گە'ئس) تسافرر (شابلۆن:حەس; * 1933 ئم ئران) ئست ئەئن ئسرائەلسجهەر ئائوتۆر کوردسجهەر ئابستاممونگ. ئەر وار متاربەئتەر دەس ئسرائەلسجهەن ئائوسلاندسگەهەئمدئەنستەس مۆسساد ئوند ووردە دورجه ڤەرسجهئەدەنە ئائوسساگەن ئوند بەرجهتە زو گەهەئمەن ئاکتڤتäتەن دەس مۆسساد ئم نۆردراک ئوند ئران بەکاننت. ئەر گلت ئالس ئەخپەرتە زور فراگە دەر حالتونگ دەس ئرانسجهەن ڤۆلکەس گەگەنüبەر دەم ئران-ئسرائەل-کۆنفلکت ئوند دەم ئرانسجهەن ئاتۆمپرۆگرامم.[1][2] ئەلئەزەر تسافرر

لەبەن

Üبەرسجهتسکارتە زور گەئۆگرافسجهەن لاگە ڤۆن ئسرائەل (گرüن مارکئەرت) ئوند دەم کوردسجهەن نۆردراک (ئۆرانگە)، ئن دەم تسافرر فüر دەن ئسرائەلسجهەن مۆسساد تäتگ گەوەسەن سەئن سۆلل. ئەلئەزەر تسافرر ووردە ناجه ئەئگەنەن ئانگابەن ئوند ڤەرسجهئەدەنەن مەدئەنبەرجهتەن سۆوئە ناجه دارستەللونگ ئن مەهرەرەن ساجهبüجهەرن ئالس ژونگەر ئۆففزئەر ڤۆم مۆسساد ئم کوردسجهەن نۆردراک ئەئنگەسەتزت. تسافرر، دەر سەلبست کوردسجهەر ئابستاممونگ ئست، سۆلل دابەئ مت حلفە دەس ئرانسجهەن ناجهرجهتەندئەنستەس ساڤاک دەن ئراک ڤۆم ئران هەر ئنفلترئەرت هابەن.[3][4][5] ئەر سۆلل ئن دەن 1960ەر ئوند 1970ەر ژاهرەن ئالس لەئتەر ئەئنەر مۆسساد-دەلەگاتئۆن ئم ئران ئوند ئراک سۆوئە ڤۆر ئاللەم ئم „ئراکسجهەن کوردستان“ تäتگ گەوەسەن سەئن.[6] ئن دەن سپäتەن 1970ەر ژاهرەن، نۆجه وäهرەند دەر لەتزتەن رەگئەرونگسزەئت دەس ئرانسجهەن سجهاهس مۆهامماد رەزا پاهلاڤ، سۆلل تسافرر ئالس ناجهفۆلگەر ڤۆن مەرهاڤ دەر لەتزتە مۆسساد-جهەف ئن تەهەران گەوەسەن سەئن.[4][7]

ناجهدەم ئەس ئن ئسرائەل ئم سەپتەمبەر 1986 زو ئەئنەم ئامتسوەجهسەل ناجه دەم ئسرائەلسجهەن مۆدەلل گەکۆممەن ئوند منستەرپرäسدەنت سجهمۆن پەرەس ڤۆن ژتزجهاک سجهامر ئابگەلöست وۆردەن وار، ووردە ئەئنگە زەئت سپäتەر تسافرر ڤۆم نەئوئەن منستەرپرäسدەنتەن سجهامر، دەر ئهن ئائوس فرüهەرەر گەمەئنسامەر تäتگکەئت بەئم مۆسساد کاننتە، ئالس بەراتەر فüر ئارابسجهە ئانگەلەگەنهەئتەن هنزوگەزۆگەن.[8] ئەئنەر دەر سجهوەرپونکتە ڤۆن تسافررس ئاربەئت لاگ دارن، دئە ئائوسبرەئتونگ دەر ئنتفادا ئم ئسرائەلسجهەن گەبئەت ئن دەن گرەنزەن ڤۆن 1967 زو ڤەرهندەرن.[9]

1992 گنگ تسافرر ئن دەن روهەستاند. ئەر لەبت ئن ئەئنەم ڤۆرۆرت ڤۆن تەل ئاڤڤ.[10]

ئائوتۆر، ئنتەرڤئەوپارتنەر، رەفەرەنت

سەئت سەئنەم ئائوسسجهەئدەن ئائوس دەم ئاکتڤەن دئەنست ڤەرöففەنتلجهتە تسافرر مەهرەرە، تەئلس ئائوتۆبئۆگرافسجهە بüجهەر سۆوئە ئەئنەن رۆمان، ئن دەنەن ئەر سەئنە ئەرلەبنسسە ڤەراربەئتەتە سۆوئە سجه زودەم مت زەئتگەسجهجهتلجهەن تهەمەن وئە دەم لبانۆنکرئەگ 1982 بەفاسستە. دئە ڤەرöففەنتلجهونگەن „دەس ئەهەمالگەن مۆسساد-ئاگەنتەن ئوند رەگئەرونگسبەراتەرس تسافرر“ ئالس „زەئوگە ڤۆن دراماتسجهەن گەسجهجهتلجهەن ئەرەئگنسسەن“ (حائارەتز[11]) ستئەßئەن ئائوف öففەنتلجهەس ئنتەرەسسە; سئە ئەرفوهرەن تەئلس وەئتەرە ئائوسگابەن ئوند ووردەن تەئلس زوسäتزلجه ئالس ئە-بۆئۆک ڤەرöففەنتلجهت. سەئنە 2002 ئەرسجهئەنەنە بئۆگرافئە Śئاṭئان گادۆل، Śئاṭئان ḳئاṭئان. ماهپەکهاه ئو-ملوṭ بە-ئران (دت. گرۆßئەر ساتان، کلەئنەر ساتان. رەڤۆلوتئۆن ئوند فلوجهت ئم ئران) ووردە ئو. ئا. ڤۆن دەر ئسرائەلسجهەن تاگەسزەئتونگ حائارەتز ئائوسفüهرلجه رەزەنسئەرت (رەزەنسئۆنسزتات: ئەنگل. „تهس بۆئۆک ئس فاسجناتنگ، ئاند ئس رەجۆممەندەد رەئادنگ فۆر ئانیۆنە وهۆ ئس ئنتەرەستەد ئن ئسرائەل-ئرانئان رەلاتئۆنس ئۆن تهە ئەڤە ئۆف تهە رەڤۆلوتئۆن“) سۆوئە ئم گلەئجهەن ژاهر ئم راهمەن ئەئنەس سەمنارس ئام بەگن-سادات-جەنتەر فۆر ستراتەگج ستودئەس (بەسا) ئان دەر بار-ئلان-ئونڤەرستäت ئن تەل ئاڤڤ زور دسکوسسئۆن گەستەللت.[11][12]

دارüبەر هنائوس گاب تسافرر سەئتهەر زاهلرەئجهە ئنتەرڤئەوس ئوند کۆممەنتارە ئن ئسرائەلسجهەن ئوند ئائوسلäندسجهەن مەدئەن.[13] سۆ ووردە تسافرر ز. ب. 2008 ڤۆن دەم ژۆئورنالستەن ماتت فرئەدمان فüر ئاسسۆجئاتەد پرەسس (ئاپ) ئنتەرڤئەوت; دەر (ئەنگلسجهسپراجهگە) ئاپ-بەرجهت üبەر داس ئنتەرڤئەو ئوند تسافررس ئائوسساگەن ئەرسجهئەن ئو. ئا. ئن دەر ئوس-ئامەرکانسجهەن تاگەسزەئتونگ ئوسا تۆدای.[10] ناجه ئەئنەم بەرجهت ئم دەئوتسجهسپراجهگەن پرۆگرامم دەس ستائاتلجه ئرانسجهەن ناجهرجهتەنسەندەرس ئرب ڤۆم ژول 2010، دەر سجه ئائوف ئنتەرڤئەوائوسساگەن ڤۆن تسافرر ئم ئسرائەلسجهەن ئارمەئەروندفونک بەزئەهت، سۆلل تسافرر ئنزوسجهەن دئە „سپئۆناگە فüر ئسرائەل ئم ئراک ڤۆر ئاللەم ئم نۆردەن دەس لاندەس زوگەگەبەن“ هابەن.[14]

ئم فەبروئار 2012 بەرجهتەتە داس سجهوەئزەر فەرنسەهەن (سف) ئن ئەئنەم بەئتراگ ئن دەر رەگەلمäßئگەن ئنفۆرماتئۆنسسەندونگ 10ڤۆر10 üبەر دەن کۆنفلکت زوسجهەن ئران ئوند ئسرائەل سۆوئە üبەر داس ئرانسجهە ئاتۆمپرۆگرامم، ئندەم ئو. ئا. فۆلگەندەس ستاتەمەنت ڤۆن تسافرر زتئەرت ووردە:[1] شابلۆن:زتات

ئەبەنفاللس ئم فەبروئار 2012 ووردە تسافرر زوم ئران-ئسرائەل-کۆنفلکت ئوند زوم ئرانسجهەن ئاتۆمپرۆگرامم ڤۆم ئسرائەلسجهەن رادئۆسەندەر ئاروتز سهەڤا ئنتەرڤئەوت. داس رادئۆ-ئنتەرڤئەو مت تسافرر، üبەر داس دەر سەندەر سپäتەر ئائوجه ئن سەئنەم وەبائوفترتت بەرجهتەتە، ئەرفۆلگتە ئم ڤۆرفەلد ئەئنەر فاجهتاگونگ ئام ترومان ئنستتوت ئان دەر حەبرäئسجهەن ئونڤەرستäت ژەروسالەم، ئان دەر تسافرر دانن ئالس رەفەرەنت تەئلناهم ئوند زور فراگە دەر حالتونگ دەس ئرانسجهەن ڤۆلکەس ستەللونگ بەزۆگ. لائوت ئۆنلنە-بەرجهت ڤۆن ئاروتز سهەڤا ساگتە تسافرر ئو. ئا.، ئەر گلائوبە، داسس ئەس لەتزتلجه کەئنە ئاندەرە واهل گەبەن وەردە، ئالس ئەئنەن ملتäرسجهلاگ گەگەن دئە ئرانسجهەن ئاتۆمانلاگەن ئائوسزوüبەن:[2] شابلۆن:زتات

دارüبەر هنائوس ووردە تسافرر زو ڤەرسجهئەدەنەن فۆرەن، تاگونگەن ئوند وسسەنسجهافتلجهەن کۆنفەرەنزەن ئن ئسرائەل ئوند دەم ئائوسلاند ئالس رەفەرەنت ئەئنگەلادەن. ئائوßئەردەم ئست تسافرر ئالس وسسەنسجهافتلجهەر متاربەئتەر ئام ئنتەرناتئۆنال ئنستتوتە فۆر جۆئونتەر-تەررۆرسم (ئجت) ئان دەر ئسرائەلسجهەن پرڤاتونڤەرستäت ئنتەردسجپلناری جەنتەر (ئدج) ئن حەرزلئا سۆوئە ئالس بەراتەر ڤۆن سجهەرهەئتسدئەنستەن تäتگ.[13]

پوبلکاتئۆنەن

  • „אנא כורדי. 75 שנות מולא מוצטפה ועוד 4000. רומן מלחמה ומילוט בכורדיסטאן“ (هەبر.: ئانا کورد. 75 سهەنۆت مولا موتسṭئافاه ṿئە-ʻئۆد 4000. رۆمان ملḥئاماه ئو-ملوṭ بە-کوردسṭئان). הוצאת הד ארצי/حەد ئارز پوبلسهنگ حۆئوسە، ئۆر ژەهودا 1999، شابلۆن:لججن (هەبرäئسجه; رۆمان; ئەبەنفاللس 1999 ئم گلەئجهەن ڤەرلاگ ئائوجه ئالس ئە-بۆئۆک ئن هەبرäئسجهەر سپراجهە ئەرسجهئەنەن، ڤگل. ئانگابەن زو دەن ڤەرسجهئەدەنەن ئائوسگابەن بەئ وۆرلدجات).
  • „שטן גדול، שטן קטן. מהפכה ומילוט באיראן“ (هەبر.: Śئاṭئان گادۆل، Śئاṭئان ḳئاṭئان. ماهپەکهاه ئو-ملوṭ بە-ئران). ספרית מעריב/سفریات ماʻئارڤ، ئۆر ژەهودا 2002، شابلۆن:لججن (هەبرäئسجه; بئۆگرافئە; ئەبەنفاللس 2002 ئم گلەئجهەن ڤەرلاگ ئائوجه ئالس ئە-بۆئۆک ئن هەبرäئسجهەر سپراجهە ئەرسجهئەنەن، ڤگل. ئانگابەن زو دەن ڤەرسجهئەدەنەن ئائوسگابەن بەئ وۆرلدجات; ئەنگل. رەزەنسئۆن ئن دەر حائارەتز).
  • „פלונטר. ״שוטר תנועה״ בסבך הלבנוני“ (هەبر.: پلۆنتەر: „سهۆṭئەر تەنوʻئاه“ با-سەڤاکه ها-لەڤانۆن). مśکال/یەدئۆته ئاجهارۆنۆته بۆئۆکس، تەل ئاڤڤ 2006، ئسبن 965-482-214-8;
    ئەئنە وەئتەرە ئائوسگابە ئەرسجهئەن 2006 بەئ הוצאת כרמל/جارمەل پوبلسهنگ، ژەروسالەم (هەبرäئسجه; ئەرلەبنسبەرجهت üبەر دەن لبانۆنفەلدزوگ 1982; ئەبەنفاللس 2006 بەئ یەدئۆته ئائوجه ئالس ئە-بۆئۆک ئن هەبرäئسجهەر سپراجهە ئەرسجهئەنەن، ڤگل. ئانگابەن زو دەن ڤەرسجهئەدەنەن ئائوسگابەن بەئ وۆرلدجات).
  • زوساممەن مت فارنūسه رāم: شابلۆن:فاس سهرکات-ئ کتāب، لۆس ئانگەلەس 2007، ئسبن 978-1-59584-053-0 (ئەروەئتەرتە، پەرسسجهسپراجهگە ئائوسگابە ڤۆن Śئاṭئان گادۆل، Śئاṭئان ḳئاṭئان. ماهپەکهاه ئو-ملوṭ بە-ئران، ئۆر ژەهودا 2002).

لتەراتور

  • ترتا پارس: ترەئاجهەرۆئوس ئاللئانجە. تهە سەجرەت دەئالنگس ئۆف ئسرائەل، ئران، ئاند تهە ئونتەد ستاتەس. یالە ئونڤەرستی پرەسس، نەو حاڤەن 2007، ئسبن 978-0-300-13806-1، ئو. ئا. س. 53–55، 77–79، 129، 288، 294، 300، 310، 360 (ئەنگلسجه).

ئەئنزەلناجهوەئسە

  1. 1،0 1،1 ڤگل.: ئاجهللە جاسانۆڤا: شابلۆن:تۆتەر لنک. ئابسجهلوسسبەرجهت دەر ئۆمبودسستەللە دەر سرگ دەئوتسجهسجهوەئز ڤۆم 30. ئاپرل 2012 زو ئەئنەر ئەئنگابە گەگەن دەن 10ڤۆر10-بەئتراگ ئسرائەل سئەهت گرۆسسە گەفاهر ئم ئران (سەندونگ ڤۆم 23. فەبروئار 2012). ئابگەروفەن ئام 24. ئاپرل 2013.
  2. 2،0 2،1 ئەلاد بەنار: ئەخپەرت: تهەرە ولل بە نۆ جهۆئجە، ئۆتهەر تهان تۆ ئاتتاجک ئران. ئم وەبائوفترتت ڤۆن ئاروتز سهەڤا ڤۆم 27. فەبروئار 2012; ئەنگلسجه، ئابگەروفەن ئام 1. مائ 2013.
  3. ترتا پارس: ترەئاجهەرۆئوس ئاللئانجە. تهە سەجرەت دەئالنگس ئۆف ئسرائەل، ئران، ئاند تهە ئونتەد ستاتەس. یالە ئونڤەرستی پرەسس، نەو حاڤەن 2007، ئسبن 978-0-300-13806-1، س. 49–60، 77–81 (ئەنگلسجه; ئائوسزوگ بەئ گۆئۆگلە بüجهەر).
  4. 4،0 4،1 یۆسس مەلمان، مەئر ژاڤەدانفار: تهە نوجلەئار سپهنخ ئۆف تەهران. ماهمۆئود ئاهمادنەژاد ئاند تهە ستاتە ئۆف ئران. باسج بۆئۆکس، نەو یۆرک 2008، ئسبن 978-0-7867-2106-1، س. 79–80 (زتات: „‚تۆ ئا جەرتائن دەگرەئە، وە وەرە تهە ماستەرس ئۆف ساڤاک‘، سایس ئەلئەزەر تسافرر. ئاس ئا یۆئونگ ئۆففجەر تسافرر سەرڤەد ئاس ئا مۆسساد لئائسۆن تۆ تهە کوردسه هەئادقوئارتەرس ئن تهە مۆئونتائنۆئوس نۆرتهەرن رەگئۆن ئۆف ئراق. حە ئاررڤەد تهەرە بی ئنفلتراتنگ ئراق فرۆم ئران وته تهە هەلپ ئۆف ساڤاک. ئا دەجادە لاتەر هە واس تهە لاست جهئەف ئۆف تهە مۆسساد ستاتئۆن ئن تهەران، ئن تهە سها'س لاست دایس.“) (ئەنگلسجه; ئائوسزوگ بەئ گۆئۆگلە بüجهەر).
  5. پهلپ ح. ژ. داڤئەس، کرستئان ج. گوستافسۆن: ئنتەللگەنجە ئەلسەوهەرە. سپئەس ئاند ئەسپئۆناگە ئۆئوتسدە تهە ئانگلۆسپهەرە. گەئۆرگەتۆون ئونڤەرستی پرەسس، واسهنگتۆن 2013، ئسبن 978-1-58901-957-7، س. 155–156، ئانمەرکونگ 57 (زتات: „ئەلئەزەر تسافرر، وهۆ هاد بەئەن ئا سەنئۆر مۆسساد ئۆففجئال، رەڤەئالەد تهات ئسرائەل-کوردسه رەلاتئۆنس وەرە سۆ گۆئۆد تهات ئسرائەل هاد ملتاری ئادڤسەرس ئن ئراق کوردسه رەگئۆنس دورنگ تهە پەرئۆد 1963–75 ئاند تهە کوردس هاد ئاسسستەد ئن تهە مۆڤەمەنت ئۆف ژەوس فرۆم تهە ئارەئاس تۆ ئسرائەل ئاس فار باجک ئاس تهە 1950س. رەئوتەرس فەبروئاری 21، 1999.“)(ئەنگلسجه; ئائوسزوگ بەئ گۆئۆگلە بüجهەر).
  6. ترتا پارس: ترەئاجهەرۆئوس ئاللئانجە. تهە سەجرەت دەئالنگس ئۆف ئسرائەل، ئران، ئاند تهە ئونتەد ستاتەس. یالە ئونڤەرستی پرەسس، نەو حاڤەن 2007، ئسبن 978-0-300-13806-1، س. 288، فوßنۆتە 29 (ئەنگلسجه; ئائوسزوگ بەئ گۆئۆگلە بüجهەر).
  7. رۆنەن بەرگمان: تهە سەجرەت وار وته ئران. تهە 30-یەئار جۆڤەرت ستروگگلە فۆر جۆنترۆل ئۆف ئا „رۆگوئە“ ستاتە. ئۆنەوۆرلد، ئۆخفۆرد 2008، ئسبن 978-1-85168-622-3، س. 18 (ئەنگلسجه; ئائوسزوگ بەئ گۆئۆگلە بüجهەر).
  8. ژولئا برائوجه: ناتئۆنالە ئنتەگراتئۆن ناجه دەم حۆلۆجائوست. ئسرائەل ئوند دەئوتسجهلاند ئم ڤەرگلەئجه (= جامپوس فۆرسجهونگ، باند 876). جامپوس-ڤەرلاگ، فرانکفورت ئام مائن 2004، ئسبن 3-593-37622-9، س. 210، فوßنۆتە 48 (زوگلەئجه دسسەرتاتئۆن، فرەئئە ئونڤەرستäت بەرلن 2004).
  9. ئۆر ستەندەل: تهە ئارابس ئن ئسرائەل. سوسسەخ ئاجادەمج پرەسس، 1996، ئسبن 1-898723-24-9، س. 33 (ئەنگلسجه; ئائوسزوگ بەئ گۆئۆگلە بüجهەر).
  10. 10،0 10،1 ماتت فرئەدمان (ئاسسۆجئاتەد پرەسس (ئاپ)): مۆسساد مان رەمەمبەرس سلائن ملتانت. ئن: ئوسا تۆدای. 19. فەبروئار 2008; ئەنگلسجه، ئابگەروفەن ئام 1. مائ 2013.
  11. 11،0 11،1 داڤد ئاربەل: ژوست منوتەس بەفۆرە مدنگهت. ئن: حائارەتز. 30. ئائوگوست 2002; ئەنگلسجه، ئابگەروفەن ئام 2. مائ 2013.
  12. شابلۆن:وەبارجهڤ. ئن: بەسا بوللەتن. نر. 15 ڤۆم فەبروئار 2003، هرسگ. ڤۆم بەگن-سادات-جەنتەر فۆر ستراتەگج ستودئەس (بەسا) ئان دەر بار-ئلان-ئونڤەرستäت، تەل ئاڤڤ; ئەنگلسجه، ئابگەروفەن ئام 2. مائ 2013.
  13. 13،0 13،1 ئانگابەن زو ئەلئەزەر تسافرر بەئم ئنتەرناتئۆنال ئنستتوتە فۆر جۆئونتەر-تەررۆرسم (ئجت) ئان دەر ئسرائەلسجهەن پرڤاتونڤەرستäت ئنتەردسجپلناری جەنتەر (ئدج) ئن حەرزلئا; ئابگەروفەن ئام 2. مائ 2013.
  14. (ئرب): ئسرائەل سپئۆنئەرت ئم نۆردراک. بەرجهت ڤۆم 5. ژول 2010 ئم دەئوتسجهەن پرۆگرامم دەس ستائاتلجه ئرانسجهەن ناجهرجهتەنسەندەرس ئرب. ئابگەروفەن ئام 24. ئاپرل 2013.

شابلۆن:نۆرمداتەن

شابلۆن:سۆرتئەرونگ:تسافرر، ئەلئەزەر

شابلۆن:پەرسۆنەنداتەن

ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن


دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „ئەلئەزەر تسافرر“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.