بۆ ناوەڕۆک بازبدە

بلوور

لە KurdiPedia

بلوور (کوردسجه „فلöتە“)، ئائوجه بلور، بلوور، بولوور، بالور،[1] بەلوێر، ئست ئەئنە ڤۆن کوردەن هائوپتسäجهلجه ئم سüدۆستەن دەر تüرکەئ گەسپئەلتە لäنگسفلöتە ئائوس حۆلز. سئە ئست داس ترادتئۆنەللە مەلۆدئەئنسترومەنت دەر هالبنۆمادسجهەن ڤئەههرتەن ئوند ئەنتسپرجهت ئن دەر بائوئارت ئوند ئن ئهرەر فونکتئۆن ئن دەر کوردسجهەن ڤۆلکسموسک دەر تüرکسجهەن فلöتە کاڤال.

دئە بلوور ئست ئەئنتەئلگ، üبەر 50 زەنتمەتەر، üبلجهەروەئسە ئەتوا 80 زەنتمەتەر لانگ ئوند بەستزت سئەبەن بس ئاجهت فنگەرلöجهەر ئۆبەن ئوند ئەئن دائومەنلۆجه ئونتەن. بەئدە ئەندەن سند ئۆففەن، ئەس گبت کەئن گەفۆرمتەس موندستüجک. داس زیلندرسجهە، ئام ئونتەرەن ئەندە ئەتواس وەئتەرە رۆهر ورد ئائوس دەم زوەئگ ئەئنەس مائولبەئەر- ئۆدەر والنوسسبائومس گەفەرتگت. دەر سپئەلەر هäلت دئە فلöتە ستەئل ناجه ئونتەن ئوند ئەتواس سجهرäگ ناجه ئەئنەر سەئتە. دئە لپپەن ئومسجهلئەßئەن نجهت ڤۆللستäندگ داس رۆهر، ئەس ئەنتستەهت ئەئن وەئجهەر تۆن مت هۆهەم رائوسجهانتەئل.

ئن مەهرەرەن ئارامäئسجهەن سپراجهەن کۆممەن ئابواندلونگەن دەر سەمتسجهەن کۆنسۆنانتەنسجهرەئبوەئسەن ب-ل-ر ئوند ب-ر-ل مت دەم وۆرتومفەلد „لەئوجهتەن، لجهت ئائوسستراهلەن“ ڤۆر. سۆوۆهل سیرسجه بĕرūلā ئالس ئائوجه بĕلūرā وەردەن مت „کرستالل، ئەدەلستەئن“ üبەرسەتزت. ماندäئسجه بلور، بلورا، بللور بەدەئوتەت داسسەلبە، فەرنەر ستەهت بلورا فüر ئەئن „بلاسنسترومەنت، بەئ دەم دەر تۆن دورجه ئاتەملوفت ئەرزەئوگت ورد.“[2] دئە ئارمەنسجهە فلöتە بلول ئوند دئە کوردسجهە بلور هäنگەن سپراجهلجه زوساممەن. ئن دەر پرۆڤنز موش ورد ئونتەر بüلüر ئەئنە بەستممتە فلöتەنمەلۆدئە ڤەرستاندەن. ئەئن لäندلجهەر نامە فüر دئە حرتەنفلöتە ئن بتلس لائوتەت بلۆر.[3] دەر نامە بلوور بەسجهرäنکت سجه ئائوف دەن نöردلجهەن، ئن دەر تüرکەئ گەلەگەنەن تەئل کوردستانس. ئم کوردسجهەن تەئل دەس ئران ئست ئەئنە äهنلجه لانگە فلöتە ئائوس ئەئسەن ڤەربرەئتەت، دئە بلوولێ ئاسن („ئەئسەنفلöتە“) ئۆدەر شمشال گەناننت ورد.[4]

دئە بلوور دئەنت زور بەگلەئتونگ ئالتەر ڤۆلکسلئەدەر، دئە ستران ئۆدەر ئم زەنترالکوردسجهەن دئالەکت سۆران گۆرانی گەناننت وەردەن. وەئتەرە ئنسترومەنتە فüر دئەسە لئەدەر ئوند زور بەگلەئتونگ ڤۆن ڤۆلکستäنزەن سند نەبەن دەر زیلندەرترۆممەل دەهۆل (تüرکسجه داڤول)، دەر راهمەنترۆممەل دەف ئۆدەر سەلبگەر مت سجهەللەنرنگ ئەربانە دئە کورزۆبۆئە دوودووک (تüرکسجه مەی)، دئە لانگهالسلائوتە تەمبوور (ئەئنە فۆرم دەر تانبور)، دئە ئەئنفاجهە سترەئجهلائوتە کەمâنچە ئوند دئە هöلزەرنە کەگەلۆبۆئە زورنا. ناجه دەر ترادتئۆن سۆللتە ژەدەر کوردسجهە سجهäفەر ئەئنە بلوور بەئ سجه تراگەن.[5]

حäئوفگ لäسست سجه دەر ئەپەنسäنگەر دەنگبێژ ڤۆن ئەئنەر بلوور بەگلەئتەن. دئە فلöتە ئست نەبەن دەر تەمبوور ئوند دەر دوودووک ئەئن تیپسجهەس بەگلەئتنسترومەنت فüر دئە گەتراگەنەن، لانگگەزۆگەنەن مەلۆدئەن شڤان پەروەرس، ئەئنەم دەر بەکاننتەستەن کوردسجهەن سäنگەر.[6]

وەئتەرە بلاسنسترومەنتە دەر کوردسجهەن ڤۆلکسموسک سند دئە دوزالە (ئاندەرە سجهرەئبوەئسەن ژوزالە، دازالە، دۆئۆزەلا، دüزالە[7] ئەئنە ئەتوا 25 زەنتمەتەر لانگە دۆپپەلکلارنەتتە (زەمāرە) ئائوس زوەئ متەئناندەر ڤەربوندەنەن سجهلفرۆهرەن ئۆدەر ڤۆگەلکنۆجهەن مت ژەوەئلس سەجهس فنگەرلöجهەرن ئوند ئەئنفاجهرۆهربلäتتەرن،[8] سۆوئە دئە شمشال (ئائوجه سهمسهال)، ئەئنە لانگە رۆهرفلöتە ئم سüدەن ئوند ئۆستەن کوردستانس، äهنلجه دەر ئن دەر کلاسسسجهەن تüرکسجهەن موسک گەسپئەلتەن نەی. دئە شمشال ئوند دئە راهمەنترۆممەل دەف گەهöرەن زور زەرەمۆنئەللەن موسک دەر کوردسجهەن سوف-ئۆردەن.

ئەئنزەلناجهوەئسە

  1. بالور. ئن: گرۆڤە موسج ئۆنلنە، 3. سەپتەمبەر 2014
  2. کژەلل ئائارتون: ستودئەن زور ئوگارتسجهەن لەخکۆگراپهئە. مت کولتور- ئوند رەلگئۆنسگەسجهجهتلجهەن پاراللەلەن. تەئل ئئ: بەئامتە، گöتتەرنامەن، گöتتەرەپتهەتا، کولتبەگرففە، مەتاللە، تئەرە، ڤەربالبەگرففە. نەئوئە ڤەرگلەئجهبارە ئنسجهرفتەن: ئا. حارراسسۆوتز، وئەسبادەن 2006، س. 60
  3. لائورەنجە پجکەن: فۆلک موسجال ئنسترومەنتس ئۆف تورکەی. ئۆخفۆرد ئونڤەرستی پرەسس، لۆندۆن 1975، س. 412، 418
  4. دئەتەر جهرستەنسەن: کوردستان. ئن: ڤرگنئا دانئەلسۆن، سجۆتت مارئوس، دوگهت رەینۆلدس (حرسگ.): تهە گارلاند ئەنجیجلۆپەدئا ئۆف وۆرلد موسج. باند 6: تهە مددلە ئەئاست. رۆئوتلەدگە، نەو یۆرک / لۆندۆن 2002، س. 746
  5. تهۆماس بۆئس: تهە کوردس. (پدف; 3،0 مب) کهایات بۆئۆک، بەئروت 1966، س. 62
  6. سوان پەروەر-مەگر. یۆئوتوبە-ڤدەئۆ
  7. تهۆماس بۆئس: کوردس، کوردستان – دانجەس ئاند موسج. ئن: تهە ئەنجیجلۆپائەدئا ئۆف ئسلام. نەو ئەدتئۆن، باند 5. برلل، لەئدەن 1986، س. 478
  8. کوردسه فۆلک سۆنگس ئاند دانجەس. لپ، ئائوفناهمەن ڤۆن رالپه سۆلەجک (ئەتهنج فۆلکوایس لبراری فە 4469) فۆلکوایس رەجۆردس، نەو یۆرک 1955، بەئهەفت س. 5ف

شابلۆن:سۆرتئەرونگ:بلور

ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن


دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „بلوور“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.