ئاییوبدەن

دئە ئاییوبدەن (شابلۆن:کوس; شابلۆن:ئارس ئۆدەر شابلۆن:ئار) وارەن ئەئنە سوننتسجه-موسلمسجهە دیناستئە کوردسجهەر حەرکونفت، دئە ڤۆن 1171 بس 1254 ئن Äگیپتەن هەررسجهتە. سەئتەنلنئەن دەر ئاییوبدەن هەررسجهتەن ئن تەئلەن سیرئەنس بس 1341. بەناننت ئست دئە دیناستئە ناجه نادسجهموددن ئاییوب، دەم ڤاتەر سالادنس.

گەسجهجهتە

مت دەم نئەدەرگانگ دەر فاتمدەن ئن Äگیپتەن بەگاننەن ڤەرستäرکتە ئانگرففە دەر کرەئوزفاهرەر دەس کöنگرەئجهس ژەروسالەم. گەگەن دئەسە رئەفەن دئە فاتمدەن دئە زەنگدەن زور حلفە، دئە سیرئەن بەهەررسجهتەن. دئەسە ئەنتساندتەن تروپپەن ئونتەر سجهرکوه ناجه Äگیپتەن، دەر سجه زوم وەسر ئەرنەننەن لئەß. ناجه سەئنەم تۆد ووردە سەئن نەففە سالادن 1169 وەسر. ئەر بەسەئتگتە 1171 دئە دیناستئە دەر ئسمائلتسجهەن فاتمدەن-کالفەن ئوند بەگرüندەتە دئە دیناستئە دەر ئاییوبدەن.

ئونتەر سالادن (1171–1193) ووردە Äگیپتەن رەئۆرگانسئەرت ئوند دئە ورتسجهافت دورجه دئە فöردەرونگ ڤۆن لاندورتسجهافت ئوند حاندەل وەئتەر گەستäرکت، ئوم دئە کرەئوزفاهرەر ئائوس ژەروسالەم ئوند پالäستنا ڤەرترەئبەن زو کöننەن. بس 1181 ووردە دئە حەررسجهافت üبەر سیرئەن، ئۆبەرمەسۆپۆتامئەن، دەن ژەمەن ئوند نوبئەن ئائوسگەدەهنت، سۆداسس سالادن دەن گرۆßتەئل دەس ئارابسجهەن کەرنلاندەس رەگئەرتە. ناجه فەستگونگ دەر حەررسجهافت بەسئەگتە ئەر دئە کرەئوزفاهرەر ئام 4. ژول 1187 ئن دەر سجهلاجهت بەئ حاتتن ناهە تبەرئاس ئەنتسجهەئدەند ئوند ئەرۆبەرتە ژەروسالەم. ئم نون فۆلگەندەن درتتەن کرەئوززوگ کۆننتەن دئە کرەئوزفاهرەر زوار ئەئنگە کüستەنستäدتە (دارونتەر ئاککۆن) زورüجکەرۆبەرن، دۆجه دئە وئەدەرەئنناهمە ژەروسالەمس گەلانگ ئهنەن زونäجهست نجهت.

دا سالادن ڤۆر سەئنەم تۆد داس رەئجه گەتەئلت هاتتە، کام ئەس ئونتەر سەئنەن ناجهفۆلگەرن زونäجهست زو ماجهتکäمپفەن، بەئ دەنەن سجه ئال-ئادل ئ. (1200–1218) گەگەن ئال-مانسور (1198–1200)، دەن مندەرژäهرگەن سۆهن ئال-ئازز’ (1193–1198)، دورجهسەتزەن کۆننتە. زوار تەئلتە ئائوجه ئال-ئادل داس رەئجه ڤۆر سەئنەم تۆد، دۆجه کۆننتە سەئن ناجهفۆلگەر ئال-کامل (1218–1238) دەن کرەئوززوگ ڤۆن دامئەتتە (1217–1221) ئن Äگیپتەن ئابوەهرەن ئوند دەن کرەئوززوگ فرئەدرجهس ئئ. (1228–1229) دورجه ڤەرهاندلونگەن مت دەم کائسەر بەئەندەن، بەئ دەنەن داس ئونبەفەستگتە ژەروسالەم ئابگەترەتەن ووردە. کورز ڤۆر سەئنەم تۆد کۆننتە سجه ئال-کامل ئائوجه ئن سیرئەن دورجهسەتزەن.

ناجه دەم ئائوسبروجه دیناستسجهەر ماجهتکäمپفە گەلانگ ئەس ئاس-ساله (1240–1249)، وەئتە تەئلە دەس ئاییوبدەنرەئجهس وئەدەر زو ڤەرەئنگەن، ئائوجه وەنن نۆردسیرئەن، ئۆبەرمەسۆپۆتامئەن ئوند دەر ژەمەن ئەندگüلتگ ڤەرلۆرەن گنگەن. ئەبەنسۆ کۆننتە ئەر 1244 ژەروسالەم ئەندگüلتگ ڤۆن دەن کرەئوزفاهرەرن ئەرۆبەرن.

ئونمتتەلبار ناجه دەر ئابوەهر دەس سەجهستەن کرەئوززوگس (1249–1254)، دەر ئائوف Äگیپتەن ئابگەزئەلت هاتتە، فئەل دەر لەتزتە ئاییوبدە توران سجهاه ئەئنەر ڤەرسجهوöرونگ دەر تüرکسجهەن ماملوکەن ئم حەئەر زوم ئۆپفەر، ئالس ئەر دەرەن ئەئنفلوسس ئەئنسجهرäنکەن وۆللتە. بس 1257 فüهرتە نون دەسسەن ستئەفموتتەر سجهادسجهار ئاد-دور ئالس رەگەنتن دئە رەگئەرونگ، وۆبەئ سئە دەن ماملوکەنفüهرەر ئایباک هەئراتەتە. دئەسەر ئەرهۆب سجه ئالس ئال-مالک ئال-موئزز 1252 زوم سولتان، بەئەندەتە دئە دیناستئە دەر ئاییوبدەن ئن Äگیپتەن ئوند بەگرüندەتە داس ماملوکەنرەئجه (1252–1517).

سەئتەنلنئەن دەر ئاییوبدەن هەررسجهتەن ئن داماسکوس ئوند ئالەپپۆ نۆجه بس 1260، ئن حۆمس بس 1262 ئوند ئن حاما بس 1341. دانەبەن گاب ئەس ئائوجه نۆجه ئاییوبدسجهە حەررسجهەر ئن حاسانکەیف (حسن کەیفا)، دئە دۆرت بس ئن داس 15. ژاهرهوندەرت ئانسäسسگ بلئەبەن ئوند ئەرست ڤۆن دەن ئاق قۆیونلو بەسەئتگت ووردەن.

ئم گەگەنساتز زو دەن فاتمدەن ئوند دەن فۆلگەندەن ماملوکەن رەگئەرتەن دئە ئاییوبدەن کەئنەن زەنترالستائات. ڤئەلمەهر ووردەن دئە سöهنە دەس حەررسجهەرس ئوند ئاندەرە سەئتەنزوەئگە دەر دیناستئە ئان دەر ڤەروالتونگ دەس رەئجهەس بەتەئلگت. دئەس فüهرتە ئاللەردنگس ناجه دەم تۆد ئەئنەس حەررسجهەرس ئممەر وئەدەر زو کäمپفەن ئوم دئە ئەئنهەئت دەس گەسامترەئجهس.

ئارجهتەکتور

دئە ئارجهتەکتور دەر ئاییوبدەنزەئت ئست گەپرäگت ڤۆن ئالتەن رەگئۆنالەن کüنستلەرسجهەن ترادتئۆنەن، ڤەرمسجهت مت ستلەلەمەنتەن ئرانسجهەن ئورسپرونگس ئوند دەن وەئترەئجهەندەن ئەرفاهرونگەن، دئە مان دەر کرەئوزفاهرەر-ئارجهتەکتور ئەنتلەهنت هات.

دئە لەتزتگەناننتە کۆمپۆنەنتە سپئەگەلت سجه ئەئندرüجکلجه ئن دەر ملتäرسجهەن زوەجکەن دئەنەندەن بائوکونست، وئە دەم هەرڤۆرراگەندستەن وەرک، دەر زتادەللە ڤۆن ئالەپپۆ. دئە بەسۆندەرە بائوکونست äئوßئەرت سجه دورجه ئەئنەن گرۆßئەن، ناجکتەن ئوند سجهارفکانتگەن – ئن دەن حانگ زورüجکگەسەتزتەن – بائوکöرپەر، دورجه وەلجهەن ئەئن مäجهتگەر تۆربۆگەن زوگانگ زور زتادەللە بئەتەت. Üبەر ئەئنە برüجکە فندەت دئەسەس مۆنومەنت ئانسجهلوسس ئان دەن حائوپتەئنگانگ، ئەئنەن ڤۆربائو مت ترەپپە.

بەدەئوتەند ئست ئائوجه دئە – دورجه دئە ئۆرتهۆدۆخ رەلگöسە ئەئنستەللونگ دەس سالادن – ڤۆرانگەترئەبەنە ئەررجهتونگ زاهلرەئجهەر رەلگöسەر ستفتونگەن، وئە مەدرەسەن، ڤەرتەئلت ئائوف ستäدتە وئە ئالەپپۆ، داماسکوس ئوند داس äگیپتسجهە کائرۆ. بەئسپئەلە سند دئە ئال-زاهرییا-، دئە فردائوس- ئوند دئە ئال-سالهییا-مەدرەسەن.

دئە ئاییوبدسجهە ئارجهتەکتور کۆنزەنترئەرتە سجه ئائوßئەردەم ئائوف ئائوßئەنگەستالتونگەن، وئە تۆرانلاگەن (پۆرتالە) ئوند ئائوßئەندەکۆراتئۆنەن (نسجهەن ئالس گلئەدەرونگسەلەمەنتە، ستالاکتتەنمۆتڤە (موقارناس) ئوند پۆلیجهرۆمە ستەئنکۆمپۆستئۆنەن).

حەررسجهەر دەر ئاییوبدەن

حەررسجهەر ئن Äگیپتەن

• 1171–1193: ئان-ناسر یوسوف (سالادن)
• 1193–1198: ئال-ئازز ئوتهمان، دەسسەن سۆهن
• 1198–1200: ئال-مانسور موهامماد ئ.، دەسسەن سۆهن
• 1200–1218: ئال-ئادل ئابو باکر ئ. (ساپهادن)، برودەر سالادنس
• 1218–1238: ئال-کامل موهامماد ئ.، دەسسەن سۆهن
• 1238–1240: ئال-ئادل ئابو باکر ئئ.، دەسسەن سۆهن
• 1240–1249: ئاس-ساله ئاییوب، دەسسەن حالببرودەر
• 1249–1250: ئال-موʿئاززام توران سجهاه، دەسسەن سۆهن
• 1250–1254: ئال-ئاسجهراف موسا، ئورەنکەل ڤۆن ئال-کامل موهامماد ئ.

حەررسجهەر ئن داماسکوس

• 1174–1193: ئان-ناسر یوسوف (سالادن)
• 1193–1196: ئال-ئافدال نور، دەسسەن سۆهن
• 1196–1218: ئال-ئادل ئابو باکر ئ. (ساپهادن)، برودەر سالادنس
• 1218–1227: ئال-موʿئاززام ʿĪسā، دەسسەن سۆهن
• 1227–1229: ئان-ناسر داوود، دەسسەن سۆهن
• 1229–1237: ئال-ئاسجهراف موسا، دەسسەن ئۆنکەل
• 1237–1237: ئاس-ساله ئسمائل، دەسسەن برودەر
• 1237–1238: ئال-کامل موهامماد ئ.، دەسسەن برودەر
• 1238–1238: ئال-ئادل ئابو باکر ئئ.، دەسسەن سۆهن
• 1238–1239: ئاس-ساله ئاییوب، دەسسەن حالببرودەر
• 1239–1245: ئاس-ساله ئسمائل (2. مال)
• 1245–1249: ئاس-ساله ئاییوب (2. مال)
• 1249–1250: ئال-موʿئاززام توران سجهاه، دەسسەن سۆهن
• 1250–1260: ئان-ناسر یوسوف، ئورەنکەل سالادنس

ئەمرە ئن ئالەپپۆ

• 1183–1186: ئال-ئادل ئابو باکر ئ. (ساپهادن)، برودەر سالادنس
• 1186–1216: ئاس-زاهر گهاز، سۆهن سالادنس
• 1216–1236: ئال-ئازز موهامماد، دەسسەن سۆهن
• 1236–1260: ئان-ناسر یوسوف، دەسسەن سۆهن

ئەمرە ئن حاما

• 1178–1191: ئال-موزاففار ئومار ئ.، نەففە سالادنس
• 1191–1221: ئال-مانسور موهامماد ئ.، دەسسەن سۆهن
• 1221–1229: ئان-ناسر کلدسجه ئارسلان، دەسسەن سۆهن
• 1229–1244: ئال-موزاففار ماهمود، دەسسەن برودەر
• 1244–1284: ئال-مانسور موهامماد ئئ.، دەسسەن سۆهن
• 1284–1299: ئال-موزاففار ئومار ئئ.، دەسسەن سۆهن
• 1310–1331: ئال-مو'ئاییاد ئابو ل-فدا (جهرۆنست)، ئەنکەل ڤۆن ئال-موزاففار ماهمود
• 1331–1334: ئال-ئافدال موهامماد ئئئ.، دەسسەن سۆهن

ئەمرە ئن حۆمس

• 1164–1169: ئاساد ئاد-دن سجهرکوه ئ.، ئۆنکەل سالادنس
• 1178–1186: ناسر ئاد-دن موهامماد، دەسسەن سۆهن
• 1186–1240: ئال-مودسجهاهد سجهرکوه ئئ.، دەسسەن سۆهن
• 1240–1246: ئال-مانسور ئبراهم، دەسسەن سۆهن
• 1246–1248: ئال-ئاسجهراف موسا، دەسسەن سۆهن
• 1248–1260: ئان-ناسر یوسوف، ئورەنکەل سالادنس
• 1248–1263: ئال-ئاسجهراف موسا (2. مال)

ئەمرە ئن کاراک

• 1188–1218: ئال-ئادل ئابو باکر ئ. (ساپهادن)، برودەر ڤۆن سالادن
• 1218–1227: ئال-موʿئاززام ʿĪسā، دەسسەن سۆهن
• 1227–1248: ئان-ناسر داوود، دەسسەن سۆهن
• 1250–1263: ئال-موگهīته ʿئومار، سۆهن ڤۆن ئال-ئادل ئابو باکر ئئ.

ئەمرە ئن ژەمەن سئەهە دازو: ئاییوبدەن (ژەمەن)

• 1173–1179: ئال-موʿئاززام توران سجهاه، برودەر ڤۆن سالادن
• 1179–1197: ئال-ئازز توگهتەگن، دەسسەن برودەر
• 1197–1202: ئال-مو'ئزز ئسمائل، دەسسەن سۆهن
• 1202–1214: ئان-ناسر ئاییوب، دەسسەن برودەر
• 1214–1215: ئال-موزاففار سولائمان، ئورگرۆßنەففە سالادنس
• 1215–1229: ئال-ماس'ئود یوسوف، سۆهن ڤۆن ئال-کامل موهامماد ئ.

ئەمرە ئن ئال-دسجهازرا سئەهە دازو: ئۆرتۆقدەن

• 1185–1193: ئان-ناسر یوسوف (سالادن)
• 1193–1200: ئال-ئادل ئابو باکر ئ. (ساپهادن)، دەسسەن برودەر
• 1200–1210: ئال-واهاد ئاییوب، دەسسەن سۆهن
• 1210–1220: ئال-ئاسجهراف موسا، دەسسەن برودەر
• 1220–1247: ئال-موزاففار گهاز، دەسسەن برودەر
• 1247–1260: ئال-کامل موهامماد، دەسسەن سۆهن

ئەمرە ئن حسن کەیفا

• 1232–1239: ئاس-ساله ئاییوب، سۆهن ڤۆن ئال-کامل موهامماد ئ.
• 1239–1249: ئال-موʿئاززام توران سجهاه، دەسسەن سۆهن

(نجهت کۆمپلەتت)

ستاممبائوم (ئائوسزوگ)

ئالس سولتانە ڤۆن Äگیپتەن ئامتئەرەندە پەرسۆنەن سند فەتت ئونتەرلەگت.

ترڤئا

دئە ئن دەر تüرکەئ لەبەندەن ئاییوبدەن تراگەن هەئوتە دەن فاملئەننامەن ئەیüبۆğلو (ئاییوبس سۆهن).

سئەهە ئائوجه

• ئارجهتەکتور ئم ژەمەن

لتەراتور

• ئولرجه حائارمانن: گەسجهجهتە دەر ئارابسجهەن وەلت. حەرائوسگەگەبەن ڤۆن حەئنز حالم. 5. ئائوفلاگە. ج. ح. بەجک، مüنجهەن 2004، ئسبن 3-406-47486-1 (بەجک’س هستۆرسجهە ببلئۆتهەک).
• پەتەر مالجۆلم حۆلت: تهە ئاگە ئۆف تهە جروسادەس. تهە نەئار ئەئاست فرۆم تهە ئەلەڤەنته جەنتوری تۆ 1517. 7. ئائوفلاگە. لۆنگمان، لۆندۆن ئو. ئا. 1996، ئسبن 0-582-49303-خ (حستۆری ئۆف تهە نەئار ئەئاست).
• رجهارد ستەپهەن حومپهرەیس: فرۆم سالادن تۆ تهە مۆنگۆلس. تهە ئاییوبدس ئۆف داماسجوس، 1193–1260. ستاتە ئونڤەرستی ئۆف نەو یۆرک پرەسس، ئالبانی، 1977، ئسبن 0-87395-263-4.
• گئوسەپپە لگاتۆ: لا جرۆجە ئن جاتەنە. پرگئۆنئەر ئە ئۆستاگگ جرستئان نەللە گوئەررە د سالادنۆ. 1169–1193. فۆندازئۆنە جەنترۆ ئتالئانۆ د ستود سولل’ئالتۆ مەدئۆئەڤۆ، سپۆلەتۆ 2005، ئسبن 88-7988-092-6 (ئستتوزئۆن ئە سۆجئەتà 5).
• حەنر ماسسé: ʿئمâد ئاد-دین ئال-ئṣفاهâنی (519–597 / 1125–1201). جۆنقوئێتە دە لا سیرئە ئەت دە لا پالەستنە پار سالادن (ئال-فاتḥ ئال-قوسسی فی ل-فاتḥ ئال-قودسی). پائول گەئوتهنەر، پارس 1972 (دۆجومەنتس رەلاتفس à ل’حستۆئرە دەس جرۆئسادەس پوبلéس پار ل’ئاجادéمئە دەس ئنسجرپتئۆنس ئەت بەللەس-لەتترەس 10، شابلۆن:زدب).
• شابلۆن:لتەراتور
• کەننەته م. سەتتۆن (حرسگ.): ئا حستۆری ئۆف تهە جروسادەس. باند 2: تهە لاتەر جروسادەس، 1189–1311. کاپتەل 20: تهە ئائیوبدس. ئونڤەرستی ئۆف وسجۆنسن پرەسس، مادسۆن 1969، س. 693–714 (دگجۆلل.لبراری.وسج.ئەدو).

ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن

• العربية
• ئارز
• ئاست
• ئازəربایجانجا
• ئازب
• با
• بە
• بگ
• بن
• بس
• جا
• سۆرانی
• جس
• دا
• دق
• ئەل
• ئەنگلسه
• ئەئۆ
• ئەسپاñئۆل
• ئەئو
• فارسی
• ف
• فرانچائس
• گل
• گپە
• گسو
• هە
• هو
• ئد
• ئت
• ژا
• ژڤ
• کا
• کک
• کۆ
• کورمانجی
• لا
• لاد
• لت
• لڤ
• مگ
• مک
• مل
• مس
• مزن
• نان
• نب
• نل
• نن
• پل
• پس
• پت
• رۆ
• Русский
• سد
• سه
• س
• سمپلە
• سک
• سل
• سۆ
• سر
• سڤ
• تا
• تگ
• تüرکچە
• ئوک
• ئور
• ئوز
• ڤ
• ووئو
• خمف
• زه

---

دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „ئاییوبدەن“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.