بۆ ناوەڕۆک بازبدە

ئابدوللاه Öجالان

لە KurdiPedia

ئابدوللاه Öجالان (1997) ئابدوللاه Öجالان [[[:شابلۆن:ئپا]]] (ئائوجه ئاپۆ گەناننت; * 4. ئاپرل 1949 ئن Öمەرل، شانلıئورفا، تüرکەئ) ئست فüهرەر ئوند گرüندونگسمتگلئەد دەر ئونتەر ئاندەرەم ئن دەن ئوسا، ئن دەن ستائاتەن دەر ئەئو ئوند دەر تüرکەئ ئالس تەررۆرۆرگانساتئۆن ئەئنگەستوفتەن پکک، دەرەن ڤۆرستزەندەر ئەر ڤۆن ئهرەر گرüندونگ 1978 بس زو ئهرەر ئومبەنەننونگ 2002 وار. ئەر ستزت ئن دەر تüرکەئ ئن لەبەنسلانگەر حافت.

لائوت گرüندونگسڤەرتراگ دەر ژüنگستەن ئائوس دەر پکک هەرڤۆرگەگانگەنەن ئۆرگانساتئۆن، دەر کجک، ئۆبلئەگت Öجالان وەئتەرهن دئە فüهرونگ. ئەر ورد داهەر ڤۆن سەئنەن ئانهäنگەرن „سەرۆک“ (فüهرەر) گەناننت. ئەر ورد ڤۆن دەر تüرکەئ ئائوف ئەئنەر گەفäنگنسنسەل ئنهافتئەرت ئوند گلت ئالس ڤۆردەنکەر دەر کوردسجهەن بەفرەئئونگسبەوەگونگ.

لەبەن

حەرکونفت ئوند پەرسöنلجهەس

ئابدوللاه Öجالان ئست سۆهن ئەئنەر تüرکن ئوند ئەئنەس کوردەن.[1] ئەندە دەر 1970ەر ژاهرە هەئراتەتە Öجالان دئە کوردسجه-ئالەڤتسجهە ستودەنتن کەسرە یıلدıرıم (* 21. ئۆکتۆبەر 1951[2]). ئننەرهالب دەر ئۆرگانساتئۆن گاب ئەس ستارکە ڤۆربەهالتە گەگەن دئە ئەهە ئالس ئنستتوتئۆن ئوند گەگەن دئە حەرکونفت سەئنەر فرائو. 1980 ترەننتەن سجه دئە بەئدەن. زوسجهەنزەئتلجه سپئەلتەن ئەئنگە ڤۆن Öجالانس ئانهäنگەرن مت دەم گەدانکەن، یıلدıرıم زو ئەرمۆردەن. 1984 لئەß Öجالان سئە فەستسەتزەن.[3] ئەس ووردە ئەئن تۆدەسورتەئل ڤەرهäنگت، Öجالان ڤەرهندەرتە ژەدۆجه دئە ئائوسفüهرونگ.[4] سپäتەر ووردە یıلدıرıم بەگنادگت ئوند دامت بەئائوفتراگت، دئە پارتەئئاربەئت ئن ئاتهەن زو ئۆرگانسئەرەن. 1988 ئونتەرناهم یıلدıرıم ئن ئاتهەن سجهلئەßلجه ئەئنەن ئننەرپارتەئلجهەن پوتسجهڤەرسوجه گەگەن Öجالان، سجهەئتەرتە ئابەر دابەئ.[5]

ستودئوم ئوند ئانفäنگە دەس پۆلتسجهەن ئەنگاگەمەنتس

ئانهäنگەر Öجالانس ئن لۆندۆن، 2003 ناجه ئەئنەر ئائوسبلدونگ ئان دەر بەروفسسجهولە فüر گروندبوجه ئوند کاتاستەر، دئە Öجالان 1969 ئابسجهلۆسس، بەگانن ئەر 1971 ئەئن ستودئوم ئان دەر ژورستسجهەن فاکولتäت ئن ئستانبول. دۆرت ناهم Öجالان ئان دەن ڤەرسامملونگەن دەر کوردسجه-سۆزئالستسجهەن ئۆرگانساتئۆن ددکۆ تەئل ئوند دسکوتئەرتە ئەرستمالس سەئنە تهەسە، وۆناجه „کوردستان ئەئنە کۆلۆنئە“ سەئ. ئەنتسجهەئدەندەن ئەئنفلوسس ئائوف Öجالانس وەئتەرە پۆلتسئەرونگ سۆللتە ژەدۆجه ئەئنە رەدە دەس رەڤۆلوتئۆنäرس ماهر چایان هابەن، دئە دئەسەر ئەندە 1971 ئان دەر تەجهنسجهەن ئونڤەرستäت ئستانبول هئەلت.[6] Öجالان براجه کورز دارائوف سەئن ژوراستودئوم ئن ئستانبول ئاب ئوند بەگانن ئن ئانکارا پۆلتکوسسەنسجهافت زو ستودئەرەن. ئنزوسجهەن وار ئەر سیمپاتهسانت دەر تحکپ-ج ڤۆن ماهر چایان. دەر پۆلتسجهە ئەئنفلوسس دەر تحکپ-ج ووجهس ئن دئەسەر زەئت سۆوۆهل ئن دەر تüرکسجهەن ئالس ئائوجه ئن دەر کوردسجهەن بەڤöلکەرونگ.

وەگەن دەر تەئلناهمە ئان ئەئنەر پرۆتەستاکتئۆن گەگەن دئە ئەرسجهئەßئونگ ڤۆن ماهر چایان ئوند ئاندەرەن فüهرەندەن پەرسۆنەن دەر تحکپ-ج ووردە Öجالان ئم ئاپرل 1972 ڤەرهافتەت. ئم گەفäنگنس ماماک ووردە ئەر زەئوگە دەر حنرجهتونگەن ڤۆن فüهرونگسکادەرن دەر تحکۆ (دەنز گەزمش، یوسوف ئاسلان ئوند حüسەین ئنان).[7]

ناجه سەئنەر ئەنتلاسسونگ ئائوس دەم گەفäنگنس ئم ئۆکتۆبەر 1972[7] گرüندەتە Öجالان زوساممەن مت دەن بەئدەن تüرکسجهەن سۆزئالستەن حاک کارەر ئوند کەمال پر ئەئنە گروپپە، دئە ئدەئۆلۆگسجه ڤۆن سۆزئالستسجهەن ئدەئەن ئوند ناتئۆنالەن سۆوئە ئانتکۆلۆنئالەن بەفرەئئونگسکäمپفەن بەئەئنفلوسست وار. دئە گروپپە پرۆپاگئەرتە ئەئنەن ناتئۆنالەن بەفرەئئونگسکامپف ئن کوردستان. ئالس گەگنەر ووردەن زونäجهست دئە کوردسجهەن گرۆßگروندبەستزەر ئائوسگەماجهت، دا دئەسە ئائوس دەر سجهت دەر گروپپە دئە بائوئەرن ئائوسبەئوتەتەن ئوند ئونتەردرüجکتەن.

رۆللە ئالس پکک-ڤۆرستزەندەر

دئە پکک ووردە ئام 27. نۆڤەمبەر 1978 گەگرüندەت ئوند Öجالان زوم ڤۆرستزەندەن گەوäهلت. متگلئەدەر دەس زەنترالکۆمتەئەس ووردەن شاهن دöنمەز ئوند جەمل بایıک. زئەل وار دئە کۆممونستسجهە رەڤۆلوتئۆن ئوند دئە گرüندونگ ئەئنەس ئونابهäنگگەن کوردسجهەن ستائاتەس. داس متتەل زوم زئەل وار دەر گوئەرللاکرئەگ. ئم ژول 1979، ئالس ناجه دەر ڤەرهافتونگ ئوند بەفراگونگ ڤۆن دöنمەز ئەئنە ڤەرهافتونگسوەللە گەگەن دئە ئۆرگانساتئۆن ئەئنسەتزتە، سوجهتە Öجالان ئوند مت ئهم وەئتەرە متگلئەدەر دەر پکک زوفلوجهت ئن سیرئەن.[8] ئەرست رەئستە Öجالان ناجه بەئروت، لبانۆن، وۆ ئهم ئادەل موراد ڤۆن دەر پوک بەئ دەر رەئۆرگانساتئۆن دەر پکک ئم ئائوسلاند هالف ئوند درەئ مۆناتە بەئ سجه وۆهنەن لئەß. موراد بەسجهاففتە Öجالان ئەئنەن رەئسەپاسس ئوند ڤەرسجهاففتە ئهم کۆنتاکتە زور دفلپ، وەلجهە دئە پکک مت دەن ئەرستەن واففەن بەلئەفەرتە ئوند ئائوجه بالد ئەئنوللگتە، کäمپفەر دەر پکک زو ترائنئەرەن.[9] سپäتەر وۆهنتە Öجالان ئن داماسکوس ئوند درگئەرتە ڤۆن دۆرت ئائوس دئە ئائوسبلدونگ دەر کäمپفەر ئن دەر دامالس ڤۆن سیرئەن کۆنترۆللئەرتەن لبانەسسجهەن بەکائا-ئەبەنە، دئە ئام 15. ئائوگوست 1984 ئن ئەئنەم „گرۆßئەن ڤۆرستۆß“ (بüیüک ئاتıلıم) دەن بەواففنەتەن کامپف وئەدەر ئائوفناهمەن. ئن سەئنەر داماسزەنەر زەئت فüهرتە Öجالان دەن بەواففنەتەن کامپف دەر پکک ئان ئوند ڤەرفاسستە ئەئنە گرۆßئە ئانزاهل ڤۆن سجهرفتەن، دئە دەن کادەرن دەر پکک ئان دەر ماهسوم-کۆرکماز-ئاکادەمئە ئن دەر بەکائا-ئەبەنە ئالس سجهولونگسماتەرئال دئەنتەن. ئائوجه دئە فونکگەسپرäجهە Öجالانس مت دەن فەلدکۆمماندانتەن دەر گوئەرللا ووردەن ئونتەر دەم نامەن تەلسز کۆنوشمالارı ئالس بüجهەر ڤەرöففەنتلجهت. ئن دئەسە زەئت فäللت ئائوجه دئە ئەنتوجکلونگ دەس پەرسۆنەنکولتس ئوم Öجالان.

Öجالان بەهەررسجهتە دئە پکک، گنگ گەگەن دسسدەنتەن ڤۆر ئوند لئەß ڤەرمەئنتلجهە رڤالەن ئۆدەر ڤەررäتەر هنرجهتەن. پکک-کادەر ئۆدەر -دسسدەنتەن، ڤۆن دەنەن بەکاننت ئست، داسس سئە مت سەئنەم وسسەن ئۆدەر ئائوف سەئنەن بەفەهل هن ئەرمۆردەت ووردەن، سند بەئسپئەلسوەئسە کüرشات تمورۆğلو (1986 ئن دەئوتسجهلاند)، سائمە ئاشکıن (1984/1985 ئم ئراک)، ماهموت بلگل (1987 ئن دەن نئەدەرلاندەن)، چەتن گüنگöر (1985 ئن سجهوەدەن)، ئال Öمüرجان (1983 ئم لبانۆن) ئوند مەهمەت شەنەر (1991 ئن سیرئەن). سەئنەن برودەر ئۆسمان (1958–2021) ئوند سەئنە ئەهەفرائو کەسرە یıلدıرıم لئەß Öجالان زوم تۆدە ڤەرورتەئلەن، ڤەرهندەرتە ژەدۆجه دئە ڤۆللسترەجکونگ.

سترافڤەرفۆلگونگ، پرۆزەسسە ئوند حافت

حافتبەفەهل ئوند فەستناهمە

ناجه ئەئنەم مۆرد ئان ئەئنەم دسسدەنتەن ئم ژاهر 1984 ئن رüسسەلسهەئم ووردە 1990 ڤۆن دەئوتسجهلاند ئەئن ئنتەرناتئۆنالەر حافتبەفەهل گەگەن Öجالان ئەرلاسسەن.[10]

ئام 9. ئۆکتۆبەر 1998 ووردە Öجالان ئائوفگروند دەس ئادانا-ئابکۆممەنس ئائوس سیرئەن ئائوسگەوئەسەن، ناجهدەم دئە تüرکەئ سیرئەن مت کرئەگ گەدرۆهت هاتتە.[11] سیرئەن لئەß ئهن ناجه زیپەرن ئائوسرەئسەن، ڤۆن وۆ ئەر ناجه گرئەجهەنلاند ئوند مۆسکائو وەئتەررەئستە.[12] ئن روسسلاند ووردە ئهم زوار ڤۆم پارلامەنت پۆلتسجهەس ئاسیل گەوäهرت، ئابەر دئە رەگئەرونگ سوجهتە ناجه ئەئنەر ئاندەرەن لöسونگ. ئام 12. نۆڤەمبەر رەئستە ئەر ئن بەگلەئتونگ ئەئنەس ئتالئەنسجهەن ئابگەئۆردنەتەن وەئتەر ناجه ئتالئەن،[12] وۆ ئەر ئائوفگروند ئەئنەس دەئوتسجهەن حافتبەفەهلس فەستگەنۆممەن ووردە.[13] ئتالئەن سەتزتە Öجالان ئونتەر حائوساررەست،[14] دەن ئەر ئن ئەئنەر ڤللا ئن ئنفەرنەتتۆ بەئ رۆم ڤەربراجهتە.[15] ناجهدەم دئە بوندەسرەگئەرونگ ئام 23. نۆڤەمبەر ئەرکلäرت هاتتە، داسس ئائوف ئەئن ئائوسلئەفەرونگسەرسوجهەن ڤەرزجهتەت ورد،[16] ووردە Öجالان ئم دەزەمبەر 1998 ئائوس دەم حائوساررەست ئەنتلاسسەن.[17] ڤەرسوجهە Öجالانس، ئن ئەئورۆپا پۆلتسجهەس ئاسیل ئوند ئونتەرستüتزونگ فüر ئەئنە پۆلتسجهە لöسونگ زو ئەرهالتەن، سجهلوگەن فەهل. ئم ژانوئار 1999 ڤەرلئەß دەر پکک-فüهرەر رۆم.[13]

Öجالان هئەلت بەئ ڤەرسجهئەدەنەن لäندەرن ئوم ئاسیل ئان (ئو. ئا. ئتالئەن ئوند گرئەجهەنلاند)، دئەسەس ووردە ئهم ژەدۆجه ڤەروەئگەرت. ئام 15. فەبروئار 1999 ووردە ئەر ئن نائرۆب (کەنئا) ناجه دەم ڤەرلاسسەن دەر گرئەجهسجهەن بۆتسجهافت ڤۆم تüرکسجهەن گەهەئمدئەنست مت دەر حلفە دەر جئا ئائوفگەگرففەن ئوند ئن دئە تüرکەئ ڤەربراجهت.[18][19] Öجالان تروگ ئەئنەن زیپرسجهەن پاسس بەئ سجه، دەر ئائوف دەن نامەن „لازارۆس ماڤرۆس“ ئائوسگەستەللت وار. دئە سەئتەنس دەر تüرکەئ ئائوفگەستەللتە بەهائوپتونگ، Öجالان هابە دئەسەن ڤۆن دەر رەپوبلک زیپەرن ئەرهالتەن، بەزەئجهنەتە لەتزتەرە ئالس „ڤöللگ هالتلۆس[ئە]“ پرۆپاگاندا („[…] تورکسه پرۆپاگاندا […] ئس تۆتاللی باسەلەسس“).[20]

ناجه ئانسجهت Öجالانس ستەجکتەن „دئە ژودەن“ هنتەر سەئنەر ئەرگرەئفونگ. دەر ئسرائەلسجهە گەهەئمدئەنست مۆسساد هابە ناجه لانگەر ڤۆربەرەئتونگ مت حللاری جلنتۆن ئوند مۆنجا لەونسکی زوەئ ژüدسجهستäممگە ئاگەنتننەن ئن داس وەئßئە حائوس پلاتزئەرت ئوند دەن سکاندال ئنسزەنئەرت. جلنتۆن هابە „ئوم بللگ داڤۆنزوکۆممەن“ دانن سەئنە ئەرگرەئفونگ ئانگەئۆردنەت.[21]

ڤۆر گەرجهت کامەن ئنسبەسۆندەرە ئائوسساگەن ئن Öجالانس رەدەن زور سپراجهە، دئە ئەر ئائوف دەم پکک-سەندەر مەد تڤ گەهالتەن هاتتە. دابەئ گنگ ئەس بەئسپئەلسوەئسە ئوم ئانوەئسونگەن Öجالانس زو براند- ئوند بۆمبەنانسجهلäگەن، زو ئانگرففەن گەگەن کوردسجهە دۆرفسجهüتزەر، زور نئەدەربرەننونگ ڤۆن وäلدەرن ئن ئستانبول، ئزمر ئوند ئالانیا ئۆدەر ئوم ئانوەئسونگەن زو سجهلäگەن گەگەن دەن تۆئورسموسسەکتۆر. Öجالان رäئومتە دئەسە ئائوسساگەن ئەئن. ئائوف دئە فراگە، واروم دئە پکک زومەئست مەنسجهەن کوردسجهەر حەرکونفت گەتöتەت هابە، ئەرکلäرتە Öجالان، لەئوتە وئە شەمدن ساکıک، کöر جەمال، شاهن بالچ ئۆدەر جەمل ئشıک هäتتەن دئە فüهرونگ ڤۆر ئۆرت ئان سجه گەرسسەن ئوند دئەسە ئونتاتەن بەگانگەن. دئە لەتزتەن درەئ هابە ئەر بەسترافت. بەئ شەمدن ساکıک هابە ئەر ئەس ڤەرسوجهت، ئابەر دئە ڤەرهافتونگ سەئ دازوسجهەن گەکۆممەن. دەن تöتونگسبەفەهل گەگەن دەن بüرگەرمەئستەر ڤۆن ڤرانشەهر İبراهم کەلەش ئابدئۆğلو ئەرکلäرتە ئابدوللاه Öجالان مت دەر ڤەرگەلتونگ فüر ئەئنەن بۆمبەنانسجهلاگ گەگەن ئهن ئم مائ 1996. Öجالان گاب فەرنەر ئائوسکونفت üبەر سەئنە متسترەئتەر ئوند هۆجهرانگگە پکک-فüهرەر جەمل بایıک، دوران کالکان، موستافا کاراسو، مورات کارایıلان ئوند ئەرلäئوتەرتە، داسس فایسال دونلایıجı دئە پکک ئن ئەئورۆپا، نومان ئوچار ئن مۆسکائو لەئتە. ئائوجه سäمتلجهە فüهرونگسکادەر دەر فرائوئەنۆرگانساتئۆنەن ئوند گەبئەتسلەئتەر ئن دەر تüرکەئ گاب ئەر نامەنتلجه پرەئس. فەرنەر بەرجهتەتە ئەر üبەر دئە فنانزەن دەر ئۆرگانساتئۆن ئوند دارüبەر، وەم ئەر وئە ڤئەل گەلد گەگەبەن هابە، ئالس ئەر سیرئەن هابە ڤەرلاسسەن مüسسەن.[22] ڤۆر گەرجهت رäئومتە Öجالان دەس وەئتەرەن تۆدەسورتەئلە دەر پکک گەگەن پەرسۆنەن وئە شاهن بەلچ، جەمل ئشıک، شەمدن ساکıک ئۆدەر سەئنە ئەهەفرائو کەسرە یıلدıرıم ئەئن. دەن مۆرد ئان ئۆلۆف پالمە وەرتەتە Öجالان ئالس کۆمپلۆتت گەگەن ئهن ئننەرهالب دەر پکک. ڤەرانتوۆرتلجه دافüر سەئئەن دەر دامالگە ئەئورۆپافüهرەر دەر پکک ئال چەتنەر، سەئنە ئەهەفرائو کەسرە یıلدıرıم ئوند حüسەین یıلدıرıم، دەر ئائوßئەنڤەرانتوۆرتلجهە دەر ئۆرگانساتئۆن.[4]

ناجه دەر فەستناهمە Öجالانس بەسەتزتەن کوردەن ئن ئەئنەر ئۆرگانسئەرتەن ئاکتئۆن ئن ڤئەلەن ئەئورۆپäئسجهەن لäندەرن ڤۆرنەهملجه گرئەجهسجهە، ئابەر ئائوجه کەنئانسجهە ئوند نگەرئانسجهە دپلۆماتسجهە ڤەرترەتونگەن. Üبەر ئەئن دوتزەند گرئەجهسجهە ئەئنرجهتونگەن ووردەن بەسەتزت، تەئلوەئسە ووردەن فüر کورزە زەئت گەئسەلن گەنۆممەن.[23] بەئسپئەلسوەئسە ئەرستüرمتەن 400–500 کوردەن داس گرئەجهسجهە گەنەرالکۆنسولات ئن فرانکفورت، دئە گەسامتە ئەئنرجهتونگ دەر دەنکمالگەسجهüتزتەن ڤللا ووردە زەرستöرت. ئەئن ئام 17. فەبروئار 1999 ئەرفۆلگتەر ڤەرسوجه ڤۆن کوردسجهەن دەمۆنسترانتەن، داس دامالگە ئسرائەلسجهە گەنەرالکۆنسولات ئن بەرلن ئەئنزونەهمەن، ووردە دورجه ئسرائەلسجهە سجهەرهەئتسکرäفتە ئونتەر گەبرائوجه دەر سجهوسسواففە ڤەرهندەرت. دابەئ ستاربەن ڤئەر دەمۆنسترانتەن. ئن گەنف ووردە دئە سجهوەئزەر ئارمەئە ئەئنگەسەتزت، ئوم دئە زاهلرەئجهەن دپلۆماتسجهەن ئەئنرجهتونگەن زو سجهüتزەن، ناجهدەم ئەس زو کوردسجهەن بەسەتزونگەن ڤۆن ئونۆ-گەبäئودەن کام.[24] فüر ئانهäنگەر ڤۆن Öجالان گلت دەر 15. فەبروئار ئالس ئەئن ترائوئەرتاگ (سجهوارزەر تاگ) ئوند ورد ژäهرلجه مت دەمۆنستراتئۆنەن بەگانگەن.

ئورتەئلە

ئام 29. ژون 1999 ووردە Öجالان ڤۆر دەم ستائاتسسجهەرهەئتسگەرجهت ئانکارا № 2 وەگەن حۆجهڤەرراتس گەمäß ئارت. 125 تستگب ئا.ف. زوم تۆدە ڤەرورتەئلت.[25] داس ئورتەئل ووردە ئونتەر ئاندەرەم ئائوف ئەئورۆپäئسجهەن دروجک هن نجهت ڤۆللسترەجکت ئوند 2002 مت دەر ئابسجهاففونگ دەر تۆدەسسترافە ئن لەبەنسلانگە حافت ئومگەواندەلت.[26]

دەر ئەئورۆپäئسجهە گەرجهتسهۆف فüر مەنسجهەنرەجهتە (ئەگمر) هات ئن لەتزتەر ئنستانز ئام 12. مائ 2005 داس ڤەرفاهرەن گەگەن Öجالان ئالس ئونفائر بەزەئجهنەت. دئە تüرکەئ ووردە ڤەرپفلجهتەت، دئە کۆستەن سەئنەر ئانوäلتە ئن حöهە ڤۆن 120.000 ئەئورۆ زو تراگەن. زور ئانۆردنونگ ئەئنەر وئەدەرائوفناهمە دەس ئننەرستائاتلجهەن سترافڤەرفاهرەنس کام ئەس نجهت. دەر ئەگمر ئەنتسجهئەد، داسس دئە فەستستەللونگ ئەئنەر ڤەرلەتزونگ دەر ئارت. 3، 5 ئوند 6 دەر ئەئورۆپäئسجهەن مەنسجهەنرەجهتسکۆنڤەنتئۆن (ئەمرک) ئەئنە هنرەئجهەندە گەرەجهتە ئەنتسجهäدگونگ فüر سäمتلجهەن ئەرلتتەنەن سجهادەن دارستەللت.[27]

حافتبەدنگونگەن

Öجالان ورد سەئت دەم 15. فەبروئار 1999 ئائوف دەر گەفäنگنسنسەل İمرالı ئم مارمارامەئەر فەستگەهالتەن; دئە ئەرستەن ژاهرە وار ئەر ئن ئەئنزەلهافت. سەئت دەم 15. نۆڤەمبەر 2009 بەفاند سجه Öجالان نجهت مەهر ئن ئەئنزەلهافت، سۆندەرن وار مت فüنف وەئتەرەن حäفتلنگەن ئنهافتئەرت. ئەر سۆلل دئە ئاندەرەن گەفانگەنەن 10 ستوندەن پرۆ وۆجهە سەهەن دüرفەن. ڤۆن دۆرت مەلدەتە ئەر سجه مت حلفە سەئنەر ئانوäلتە ئن فۆرم ڤۆن گەسپرäجهسپرۆتۆکۆللەن (گöرüشمە نۆتلارı) زو وۆرت. ئن دەر حافت هات ئەر دارüبەر هنائوس زاهلرەئجهە بüجهەر ڤەرفاسست. ڤۆم 6. ئۆکتۆبەر 2014 بس سەپتەمبەر 2016 دورفتە Öجالان کەئنەن بەسوجه ئەمپفانگەن. ئام 12. سەپتەمبەر 2016 بەکام ئەر بەسوجه ڤۆن سەئنەم برودەر مەهمەت Öجالان.[28][29] دئەس وار سەئن لەتزتەر بەکاننتەر بەسوجه بس ژول 2018. دئە ئانوäلتە هاتتەن Öجالان سەئت دەم 27. ژول 2011 بس 2019 نجهت مەهر گەسەهەن.[30] لائوت دەر پکک-ناهەن ناجهرجهتەناگەنتور ئانف هاتتەن دئە ئانوäلتە ڤۆن Öجالان بس ئۆکتۆبەر 2018 757 ئانترäگە ئائوف بەسوجه ئهرەس کلئەنتەن گەستەللت. ئاللە سەئئەن لائوت ئانف مت ڤەرسجهئەدەنەن بەگرüندونگەن وئە „سجهلەجهتەس وەتتەر“ ئۆدەر „تەجهنسجهە پرۆبلەمە مت دەم بۆئۆت“ ئابگەلەهنت وۆردەن.[31] ناجهدەم ئهنەن ئانفانگ مائ 2019 ئەرستمالس سەئت 2011 وئەدەر ئەئن بەسوجه گەستاتتەت وۆردەن وار، هۆب دئە تüرکسجهە رەگئەرونگ ئام 17. مائ 2019 داس کۆنتاکتڤەربۆت فüر سەئنە ئانوäلتە ئائوف.[32] ئام 27. مائ 2019 ووردە بەرجهتەت، داسس دئە تۆتالسۆلاتئۆن ڤۆن Öجالان ئائوفگەهۆبەن ووردە. دامت سەئ ئائوجه دەر سەئت مۆناتەن ئاندائوئەرندە حونگەرسترەئک ڤۆن تائوسەندەن کوردسجهەن حäفتلنگەن ئن دەر تüرکەئ ئوند ئاکتڤستەن ئن ئەئورۆپا بەئەندەت. ناجه دئەسەم بەرجهت وار ئام تاگ زوڤۆر، ئام سۆننتاگ، دەن 26. مائ 2019، ڤۆن دەن ئانوäلتەن Öجالانس ئائوف ئەئنەر پرەسسەکۆنفەرەنز ئن ئستانبول ئەرکلäرت وۆردەن، داسس داس بەسوجهسڤەربۆت ئائوف دەر گەفäنگنسنسەل İمرالı ئائوفگەهۆبەن سەئ.[33] ئم ژاهر 2024 دورفتە Öجالان ئەرستمالس سەئت ژاهرەن فاملئەنبەسوجه ئەمپفانگەن. ئم ژاهر 2020 هاتتە Öجالان سەئنەن ئانوالت رەزان سارجا زولەتزت گەسەهەن.[34] ئەندە دەزەمبەر 2024 ووردە دەن ئابگەئۆردنەتەن سıررı سüرەییا Öندەر ئوند پەرڤن بولدان ڤۆن دەر پرۆکوردسجهەن دەم ئەرلائوبت، ئهن ئم گەفäنگنس زو بەسوجهەن.[35]

ئانگەبلجهە ڤەرگفتونگ Öجالانس

ئام 1. مäرز 2007 ئەرکلäرتەن دئە ئانوäلتە Öجالانس، داسس ئهر ماندانت ڤەرگفتەت وەردە. دئە پکک ئۆرگانسئەرتە دەمۆنستراتئۆنەن، ئاکتئۆنەن ئوند حونگەرسترەئکس، ئان دەنەن زەهنتائوسەندە مەنسجهەن تەئلناهمەن. ئەندە مäرز 2007 ئونتەرسوجهتە ئەئنە ئونابهäنگگە Äرزتەدەلەگاتئۆن دەس جپت Öجالانس گەسوندهەئتسستوئاتئۆن. ئام 6. مäرز 2008 گاب داس جپت بەکاننت، داسس بەئ ئابدوللاه Öجالان کەئنە ئانزەئجهەن ئەئنەر ڤەرگفتونگ گەفوندەن وەردەن کۆننتەن.[36][37]

ڤەرداجهت دەر پهیسسجهەن فۆلتەر Öجالانس

ئام 16. ئۆکتۆبەر 2008 تەئلتەن دئە ئانوäلتە Öجالانس ئن ئەئنەر پرەسسەمتتەئلونگ مت، داسس گەگەن ئهن (نەبەن پسیجهسجهەر فۆلتەر ئن فۆرم ڤۆن ژاهرەلانگەر ئسۆلاتئۆنسهافت) نون ئائوجه „پهیسسجهە فۆلتەر“ ئانگەواندت وۆردەن سەئ. ئن دەن دارائوففۆلگەندەن تاگەن گنگەن زەهنتائوسەندە کوردەن لاندەسوەئت ئائوف دئە ستراßئەن، ئوم فüر Öجالان ئوند گەگەن سەئنە ئانگەبلجهە فۆلتەرونگ زو دەمۆنسترئەرەن. ئن ئەئنگەن ستäدتەن سüدۆستاناتۆلئەنس ووردەن زاهلرەئجهە گەسجهäفتە گەسجهلۆسسەن. بەئ دەن مەئستەن دەمۆنستراتئۆنەن کام ئەس زو گەوالتسامەن ستراßئەنسجهلاجهتەن زوسجهەن ژوگەندلجهەن دەمۆنسترانتەن ئوند دەر پۆلزەئ. ئن ئەئورۆپا ڤەرلئەفەن دئە دەمۆنستراتئۆنەن فرئەدلجه.

ئۆففەنەر برئەف 2024

ئم ژول 2024 سپراجهەن سجه 69 نۆبەلپرەئسترäگەر، دارونتەر ئەلفرئەدە ژەلنەک، فüر دئە فرەئلاسسونگ Öجالانس ئائوس. دەر زوگەهöرگە ئۆففەنە برئەف ووردە ڤۆن ژۆدی وللئامس ڤەرفاسست ئوند پلäدئەرت فüر „دئە فرئەدلجهە بەئلەگونگ دەس کۆنفلکتس مت دەن کوردەن“ سۆوئە مندەستەنس دئە ئائوفهەبونگ دەر ئسۆلاتئۆنسهافت Öجالانس.[38]

فرئەدەنسنتئاتڤە

ترۆتز سەئنەر بس نۆڤەمبەر 2009 گەلتەندەن ئەئنزەل- ئوند ئسۆلاتئۆنسهافت گالت Öجالان ناجه وئە ڤۆر ئالس ئەئنە سجهلüسسەلفگور بەئ دەر لöسونگ دەر کوردەنفراگە ئوند ئاگئەرتە ئائوس دەم گەفäنگنس هەرائوس üبەر سەئنە ئانوäلتە. وäهرەند سجه دەر تüرکسجه-کوردسجهە کۆنفلکت ئن دەن ژاهرەن 2011 ئوند 2012 ڤەرسجهäرفتە، رئەف Öجالان ئم نۆڤەمبەر 2012 ئەرفۆلگرەئجه دازو ئائوف، ئەئنەن زوەئمۆناتگەن حونگەرسترەئک ڤۆن جا. 1700 کوردسجهەن گەفانگەنەن ئوند پۆلتکەرن (دارونتەر لەیلا زانا) زو بەئەندەن. دەر ئراکسجهە ستائاتسپرäسدەنت دسجهالال تالابان سەتزتە سجه وäهرەنددەسسەن دپلۆماتسجه فüر ئەئنەن فرئەدەنسپلان ئەئن، دەر زو ڤەربەسسەرونگەن ڤۆن Öجالانس حافتبەدنگونگەن ئوند ئەئنەر سپäتەرەن ئامنەستئە فüهرەن کöننتە. وäهرەند سجه دئە تüرکسجهە رەگئەرونگ، Öجالان ئوند دئە پکک-فüهرونگ گەسپرäجهسبەرەئت زەئگتەن، دورفتەن ئام 3. ژانوئار 2013 ئەرستمالس زوەئ ئابگەئۆردنەتە دەر کوردسجهەن پارتەئ بارıش ڤە دەمۆکراس پارتس (بدپ) Öجالان بەسوجهەن.[39] متتە فەبروئار 2013 رەئجهتە دئە بدپ ئۆففزئەلل بەئم تüرکسجهەن ژوستزمنستەرئوم ئن ئانکارا ئەئنە ئەرلائوبنس فüر دەن بەسوجه ئەئنەر دەلەگاتئۆن کوردسجهەر پۆلتکەر بەئم ئنهافتئەرتەن پکک-فüهرەر ئەئن; دەر تüرکسجهە منستەرپرäسدەنت رەجەپ تاییپ ئەردۆğئان هاتتە زوڤۆر ئم گروندساتز سەئنە زوستممونگ زو ئەئنەم بەسوجه گەگەبەن.[40]

ئم مäرز 2013 لئەß Öجالان ئن دیارباکıر دورجه بدپ-پۆلتکەر ئەئنەن ئائوفروف زو ئەئنەر واففەنروهە ڤەرکüندەن. ئاللە کوردسجهەن کäمپفەر سۆللتەن سجه ئائوس دەر تüرکەئ زورüجکزئەهەن. „ئونسەر زئەل ئست ئەئنە دەمۆکراتسئەرونگ ئائوف دەم گەبئەت دەر گانزەن تüرکەئ“، ووردە Öجالان زتئەرت. ئن دەن وۆجهەن زوڤۆر هاتتە دئە پکک ئاجهت ئن دەن نۆردراک ڤەرسجهلەپپتە تüرکەن فرەئگەلاسسەن.[41] ئانفانگ مائ دەسسەلبەن ژاهرەس بەگانن دئە پکک مت دەم ئابزوگ ئهرەر کäمپفەر ئائوس دەر تüرکەئ.[42] ئم سەپتەمبەر 2013 ئونتەربراجه دئە پکک دەن ئابزوگ دەر کäمپفەر بەئ گلەئجهزەئتگەر ئائوفرەجهتەرهالتونگ دەر واففەنروهە.[43] ئم مäرز 2015 رئەف Öجالان ئەرنەئوت زو ئەئنەم فرئەدەنسپرۆزەسس زوسجهەن دەر تüرکەئ ئوند دەر پکک ئائوف، ئن دەسسەن ڤەرلائوف دئە پکک دەن بەواففنەتەن کامپف ئەئنستەللەن وüردە.[44] دەر ئائوفروف ڤۆن Öجالان هات نجهت زو فرئەدەنسڤەرهاندلونگەن زوسجهەن دەر تüرکەئ ئوند دەر پکک گەفüهرت. ئم ژول 2015 ئەرکلäرتە ئەردۆğئان دەن فرئەدەنسپرۆزەسس ئۆففزئەلل فüر بەئەندەت.[45]

ئم ژاهر 2024، ناجهدەم دەڤلەت باهچەل گەفۆردەرت هاتتە، داسس Öجالان „ئنس پارلامەنت“ کۆممت ئوند دۆرت ئەرکلäرت، داسس دئە پکک ئائوفگەلöست سەئ، ئونتەرستüتزتە ئەردۆğئان دئەسەن ڤۆرسجهلاگ. دارائوفهن دورفتە Öجالان فاملئەنبەسوجه ئەمپفانگەن. Üبەر سەئنەن نەففەن Öمەر واندتە سجه Öجالان ئان دئە Öففەنتلجهکەئت: „وەنن دئە ڤۆرائوسسەتزونگەن ستممەن، بن ئجه ئمستاندە، دئە گەفەجهتسپهاسە ئائوف دئە رەجهتلجهە ئوند پۆلتسجهە ئەبەنە زو ڤەرلاگەرن.“ لائوت مەدئەنبەرجهتەن سۆلل ئانسجهلئەßئەند Öجالان مت دەر پکک-فüهرونگ تەلەفۆنئەرت هابەن.[34]

ئەندە فەبروئار 2025 فۆردەرتە Öجالان سجهلئەßلجه دئە ئائوفلöسونگ دەر پکک ئوند دئە نئەدەرلەگونگ دەر واففەن.[46]

پۆستئۆنەن

رەلگئۆن

Öجالان ئست ئاتهەئست ئوند ئەرکلäرت، دئە پکک سەئ تۆلەرانت گەگەنüبەر ئاللەن گلائوبەنسرجهتونگەن.[47]

پۆلتک

Öجالانس سجهرفتەن ئوند رەدەن ئائوس دەن 1970ەر-ژاهرەن سند گەپرäگت ڤۆن ئەئنەم رەلاتڤ کلاسسسجهەن مارخسموس، گەپائارت مت ئدەئەن ناتئۆنالەر بەفرەئئونگسبەوەگونگەن وئە دەر ڤئەتنامەسسجهەن ئۆدەر دەر ئالگەرسجهەن ئم سننە ڤۆن فرانتز فانۆن. ئاب متتە دەر 1980ەر-ژاهرە üبتە Öجالان کرتک ئام رەئالسۆزئالسموس.

ئم ژاهر 1993 ئەرکلäرتە Öجالان ئم ئنتەرڤئەو مت دەم ناجهرجهتەنماگازن فۆجوس، ئەر بەگرüßئە ئاکتئۆنەن ڤۆن ئائوسلäندەرفەئندلجهەن دەئوتسجهەن گەگەن تüرکەن. دەنن ئەر فندە ئەس نجهت گوت، داسس سجه دئە تüرکەن ئن دەئوتسجهلاند ئونبەگرەنزت فرەئ بەوەگەن کöننتەن.[48]

ئم ژاهرە 1999 ئەرکلäرتە Öجالان ئن دەر سەرخوەبوون نر. 207، ئائوف سەخوئەللە ڤەرگەهەن ئننەرهالب دەر پارتەئ ستەهە دئە تۆدەسسترافە. سەخوئەللە ڤەرفüهرونگ دورجه مانن ئۆدەر فرائو ڤەرستۆßئە گەگەن گروندلەگەندە پرنزپئەن ئوند سەئ دەر تۆد دەس کرئەگەرتومس.[49]

ئن دەن لەتزتەن ژاهرەن لئەß Öجالان سجه دورجه موررای بۆئۆکجهنس کۆنزەپت دەس جۆنفەدەرالسم زوم سۆگەناننتەن دەمۆکراتسجهەن کۆنفöدەرالسموس ئنسپرئەرەن. وەئتەرە ئنسپراتئۆنسقوئەللەن سند ئممانوئەل واللەرستەئن، فەرناند برائودەل، ماخ حۆرکهەئمەر ئوند تهەئۆدۆر و. ئادۆرنۆ.

ئم راهمەن ڤۆن فرئەدەنسڤەرهاندلونگەن زوسجهەن Öجالان ئوند ڤەرترەتەرن دەس تüرکسجهەن سجهەرهەئتساپپاراتەس 2013 ئونتەرستüتزتە Öجالان بەئ ئەئنەم گەسپرäجه مت ئەئنەر بدپ-دەلەگاتئۆن ئونتەر بەتەئلگونگ ڤۆن ئالتان تان ئوند سıررı ساکıک دئە ئەئنفüهرونگ ئەئنەس پرäسدئالسیستەمس ناجه ئامەرکانسجهەم ڤۆربلد ئوند ئەئنە کاندداتور ڤۆن رەجەپ تاییپ ئەردۆğئان. Öجالان براجهتە ئائوجه ئەئن واهلبüندنس مت دەر ئادالەت ڤە کالکıنما پارتس (ئاکپ) ئن دئەسەر فراگە ئنس سپئەل. ئەر هابە دەر ئاکپ دئە ماجهت قوئاس ئائوف ئەئنەم „گۆلدەنەن تابلەتت“ پرäسەنتئەرت. بەئ دەم ترەففەن ڤەرترات Öجالان دئە ئانسجهت، لەئوتە ئننەرهالب دەس رەگئەرونگساپپاراتەس هäتتەن 2011 ئەئنەن پوتسجه گەگەن دەن تüرکسجهەن گەهەئمدئەنست (مت) گەپلانت ئوند دەن دامالگەن منستەرپرäسدەنتەن رەجەپ تاییپ ئەردۆğئان ئابسەتزەن ئوند وەگەن حۆجهڤەرراتس ڤۆر گەرجهت ستەللەن وۆللەن. ئەر، Öجالان، هابە دئەس ڤەرهندەرت.[50]

فرائوئەنپۆلتک

سەئت دەن 1990ەر-ژاهرەن گبت Öجالان دەر فرائوئەنبەفرەئئونگ ئن سەئنەن سجهرفتەن برەئتەن رائوم. ئائوف ئهن گەهت ئائوجه دئە گرüندونگ دەر فرائوئەنارمەئە ئوند سپäتەر دەر „پارتەئ دەر فرەئئەن فرائو“ (پژاک)، ئەئنەر ئونتەرۆرگانساتئۆن دەر پکک، زورüجک. Öجالان ستەهت ئائوجه دافüر ئەئن، داسس فرائوئەن مەهر ڤەرانتوۆرتونگ ئن دەر پۆلتک üبەرنەهمەن. ئەس گبت مت دەر حدپ ئوند دەر بدپ ئن دەر تüرکەئ سۆوئە دەر پید ئن سیرئەن درەئ پۆلتسجهە پارتەئئەن، وەلجهە دئە ئدەئەن Öجالانس ئن بەزوگ زو دەن فرائوئەن ئانوەندەن مöجهتەن ئوند داس زوم تەئل ئائوجه تون. سۆ وەردەن بەئ ئاللەن درەئ پارتەئئەن دئە سپتزەنäمتەر بەئ پارتەئپرäسدئەن، بüرگەرمەئستەرäمتەرن ئۆدەر پارتەئبüرۆس ئائوف رەگئۆنالەر ئوند کۆممونالەر ئەبەنە ڤۆن ژەوەئلس ئەئنەم مانن ئوند ئەئنەر فرائو زوساممەن گەفüهرت.

Öجالان ئست ئائوجه بەگرüندەر دەر ژنەئۆلۆگئە، ئائوجه بەکاننت ئالس وسسەنسجهافت دەر فرائو ئۆدەر کوردسجهەر فەمنسموس.[51] سئەهە ئائوجه: فرائوئەنرەجهتە ئن کوردستان

ئن سەئنەر سجهرفت ناسıل یاشامالı؟ بەسجهرئەب Öجالان، واروم ئەر بەزئەهونگەن زوسجهەن مانن ئوند فرائو ئننەرهالب دەر پکک ئونتەر ئاندرۆهونگ دەر ئەرمۆردونگ ڤەربۆت:

شابلۆن:زتات

دەر کوردسجهە ئائوتۆر، ئەهەمالگە بüرگەرمەئستەر ئوند متگلئەد ئم کوردسجهەن ئەخلپارلامەنت نەژدەت بولدان، دەسسەن برودەر ڤۆم تüرکسجهەن ملتäر گەتöتەت ووردە، ئنتەرڤئەوتە ئن سەئنەم بوجه پکک'دە کادıن ئۆلماک (2004) ئەهەمالگە کäمپفەرننەن دەر پکک، دارونتەر ئائوجه ئەئن وەئبلجهەس گرüندونگسمتگلئەد دەر ئۆرگانساتئۆن. دئە ئەهەمالگەن کäمپفەرننەن بەرجهتەتەن ڤۆن سەخوئەللەن Üبەرگرففەن دورجه Öجالان، دئە سئە ئەنتوەدەر سەلبست دورجهلەبت، دەرەن زەئوگننەن سئە گەوۆردەن وارەن ئۆدەر ڤۆن دەنەن سئە ڤەرنۆممەن هاتتەن.

ئن سەئنەر ڤەرتەئدگونگسسجهرفت „ژەنسەئتس ڤۆن ستائات، ماجهت ئوند گەوالت“ (2010) äئوßئەرت سجه Öجالان ئائوف سەئتە 144 بەزüگلجه دەر لاگە دەر فرائو فۆلگەندەرماßئەن: „دئە پرۆبلەماتک ئەنتستەهت نجهت ئائوس ئەئنەر سمپلەن سجهوäجهە ئۆدەر ئەئنەم بئۆلۆگسجهەن ئونتەرسجهئەد دەر گەسجهلەجهتەر. سئە رüهرت داهەر، داسس دئە هئەرارجهسجه-ئەتاتستسجهە گەسەللسجهافت دئە فرائو ئالس ئەرستەس ئۆبژەکت ئەئنەر ستراتفکاتئۆن ئائوف دئە ئونتەرستە ستوفە گەستەللت هات. داسس ئەس سجه هئەربەئ ئوم داس فوندامەنتالستە پرۆبلەم دەر گەسەللسجهافت هاندەلت، لئەگت ئان دەن ئەئگەنسجهافتەن دەس ستاتوس، دەر ئهر ئن دەر گەسەللسجهافت زوگەوئەسەن ووردە.“

وەئتەرهن ئەرفäهرت مان ئائوف سەئتە 144 بس 145 دەسسەلبەن بوجهەس فۆلگەندەس üبەر دئە ئانسجهتەن Öجالانس: „داس، واس مان „ئەهرە دەر فاملئە“ ئۆدەر „ئەهرە دەر ئەهە“ نەننت، بەدەئوتەت ئم گروندە نجهتس ئاندەرەس، ئالس ستäندگ ئونتەر دەم „کلەئنەن ئمپەراتۆر“ زو لەئدەن. سۆ وئە دەر گرۆßئە ئمپەراتۆر ئەس ئالس جاسوس بەلل (کرئەگسگروند) ئائوففاسست، وەنن سەئنەم ستائاتسبەستز ئەتواس زوستößت، سۆ هäلت ئائوجه دەر کلەئنە ئمپەراتۆر ئەس فüر ئەئنەن گرۆßئەن ئانگرفف ئائوف سەئنە ئەهرە ئوند داهەر ئەئنەن گروند زو کäمپفەن، وەنن مت سەئنەر فرائو، دئە ئەر زو سەئنەم بەستز زäهلت، ئەتواس پاسسئەرت. نۆجه مەرکوüردگەر ئست، وئە دئە فرائو ڤöللگ سەئەلەنلۆس گەماجهت ئوند äئوßئەرلجه ئن ئەئنەن ئەخترەم فەمننەن، گەسجهمüجکتەن „کäفگڤۆگەل“ مت هüبسجهەر ستممە ڤەرواندەلت ورد. ستممە ئوند ماکە-ئوپ هابەن مت دەر ناتüرلجهەن فرائو فاست نجهتس مەهر گەمەئن ئوند بەروهەن ئائوف ئەئنەر ستارکەن سەلبستڤەرلەئوگنونگ، دئە ڤەرنجهتەند فüر دئە پەرسöنلجهکەئت ورکت. ئنسبەسۆندەرە دئە سجهüرزەنژäگەرەئ بەرائوبت دئە فرائو ئهرەر پەرسöنلجهکەئت. سئە ئست ئەئنە ئەرفندونگ دەس ماننەس، ئەر بەستەهت دارائوف.“

وەئتەر ئونتەن ئائوف سەئتە 145 ڤەرسوجهت Öجالان دئە هەئوتگە ستوئاتئۆن دەر فرائو فۆلگەندەرماßئەن زو ئەرکلäرەن: „داس وەئبلجهە گەسجهلەجهت، دورجه پۆرنۆگراپهئە ژەدەر حەئلگکەئت بەرائوبت، ورد ئم کاپتالسموس وئەدەر ئائوف دئە ستوفە دەر مەنسجهەناففەن رەدوزئەرت. داسس ئم لائوفە دەر زڤلساتئۆنسگەسجهجهتە دئە فرائو ئائوس دەر گەسەللسجهافت ئائوسگەلöسجهت ووردە، هäنگت سۆوۆهل مت دەر ئەنتوجکلونگ ڤۆن حئەرارجهئە ئوند کلاسسەن ئالس ئائوجه مت دەم ئائوفستئەگ دەر پاترئارجهالەن گەسەللسجهافت زوساممەن.“

ئەئن ئەرستەر فرائوئەنکۆنگرەسس دەر پکک ووردە ئەندە 1992 دورجهگەفüهرت. ئونتەر ئاندەرەم ووردە داس رەجهت زو هەئراتەن ئەئنگەفۆردەرت، دا بسهەر دئە کäمپفەرننەن دەر پکک ئائوف دئە ئەهەسجهلئەßئونگ ڤەرزجهتەن موسستەن. دەر کۆنگرەسس ووردە ڤۆن Öجالان ئالس ڤەرسوجه، دئە پکک زو بەسەئتگەن (تاسفیەجلک)، گەوەرتەت ئوند ئاننوللئەرت.[52]

ئانتسەمتسموس

ئابدوللاه Öجالان بەسجهرەئبت دئە ژüدسجهە رەلگئۆن ئن سەئنەم 1991 ئەرسجهئەنەنەن بوجه „دن سۆرونونا دەڤرمج یاکلاشıم“ ئالس ئەخترەم جهائوڤنستسجه ئوند ناتئۆنالستسجه. ئەس گەهە ئهر داروم، دئە وەلت زو بەهەررسجهەن. وەگەن دئەسەر Üبەرلەگەنهەئتسدەئە وüردەن ژودەن ستەتس ئانگەگرففەن. ژودەن وüردەن ئاللەن ئاندەرەن فەئندلجه بەگەگنەن ئوند üبەرالل زوئەتراجهت سäهەن. دئەس هابە ئن دەئوتسجهلاند زو گرۆßئەن ماسساکەرن گەفüهرت. مان مüسسە دئەسە ئەئگەنسجهافت دەر ژودەن بەئ حتلەرس فاناتسجهەر ژودەنفەئندلجهکەئت مت بەدەنکەن. رەجەپ ماراشلı کۆممت ئانهاند دئەسەر ئائوسفüهرونگەن زو دەم سجهلوسس، داسس Öجالان بەهائوپتەت، داسس دئە ژودەن ئان دەن پۆگرۆمەن ئوند لەتزتلجه ئائوجه ئام حۆلۆجائوست سەلبست سجهولد سەئئەن. Öجالان بەروفت سجه ئن دەم بوجه دارائوف، داسس بەرەئتس دەر پرۆپهەت مۆهاممەد فەستگەستەللت هابە، وئە گەوسسەنلۆس ژüدسجهە حäندلەر سەئئەن.[53]

ئن دەر Öزگüر گüندەم ڤۆم 28. ئوند 29. ئائوگوست 1994 بەدئەنت سجه ئابدوللاه Öجالان تۆپۆئ دەس ئسلامسجهەن ئانتسەمتسموس ئن دەر تüرکەئ. ئاتاتüرک سەئ ئەئن ژüدسجهەر کۆنڤەرتت. دئە تüرکەئ سەئ ئەئن وەرک دەس زئۆنسموس ئوند وەردە ڤۆن ژودەن ئوند فرەئمائورەر بەهەررسجهت. دئە مۆرالسجهە ڤەرکۆممەنهەئت ئەئورۆپاس سەئ ئەبەنفاللس دورجه ژودەن هەربەئگەفüهرت وۆردەن.[54]

داس حاربنگەر ژۆئورنال کۆممت ئن ئەئنەر ئانالیسە دەر ئائوسساگەن Öجالانس ئن دەر ئەنگلسجهسپراجهگەن ئائوسگابە ڤۆن دەسسەن درەئبäندگەن „مانفەستۆ فۆر ئا دەمۆجراتج جڤلزاتئۆن“ ئوند ڤۆن سەئنەم بوجه „تهە سۆجئۆلۆگی ئۆف فرەئەدۆم“ زو دەم سجهلوسس، داسس Öجالانس ئانسجهتەن ئائوسدروجک ئەئنەس ئانتژüدسجهەن راسسسموس سند. Öجالانس ئائوسفüهرونگەن لئەگەن دەمناجه دئە ڤۆرستەللونگەن دەس „ئونڤەرسەللەن ژودەن“ ئوند دەس گەلدژودەن زوگروندە. Öجالان سجهرەئبە „دەن ژودەن“ ئەنۆرمەن ئەئنفلوسس، وەلتوەئتە Üبەرلەگەنهەئت ئوند فاکتەنودرگ ئائوجه دئە ڤەرانتوۆرتونگ فüر دئە ئەنتستەهونگ ڤۆن ناتئۆنالستائاتەن ئوند دەم کاپتالسموس زو. دەس وەئتەرەن ڤەرزەررت Öجالان ئن سەئنەر ئانالیسە دەن حۆلۆجائوست، ئندەم ئەر ژودەن دئە سجهولد ئان دەر ئەئگەنەن ڤەرنجهتونگ زوسجهئەبت.[55] دەر فرانزöسسجهە پوبلزست یڤەس جۆلەمان بەزەئجهنەت ئابدوللاه Öجالانس ئارتکەل „ئن جۆممەمۆراتئۆن ئۆف تهە حۆلۆجائوست“ دەمەنتسپرەجهەند ئالس نەئوئەس کاپتەل دەر پرۆتۆکۆللە دەر وەئسەن ڤۆن زئۆن.[56]

ناجه دەم سجهەئتەرن دەر فرئەدەنسگەسپرäجهەن، دئە ئابدوللاه Öجالان 2013 ئم گەفäنگنس فüهرتە، ماجهتە Öجالان ئو. ئا. دئە ژüدسجهە لۆببی فüر داس سجهەئتەرن دەس فرئەدەنسپرۆزەسسەس ڤەرانتوۆرتلجه.[57]

دەر ڤەرفاسسونگسسجهوتزبەرجهت فüر داس ژاهر 2023 کۆممت زو دەر ئەئنسجهäتزونگ، داسس سجه Öجالان ئممەر وئەدەر ئانتسەمتسجه گەäئوßئەرت هابە ئوند ئو. ئا. دەن ژودەن ئەئنە متسجهولد ئام حۆلۆجائوست زوسجهرەئبە.[58]

Öجالان هäلت دئە ئسلامستسجهە تەررۆرۆرگانساتئۆن ئسلامسجهەر ستائات فüر ئەئن پرۆژەکت ئسرائەلس.[59]

دەر ئانتسەمتسموسبەئائوفتراگتە دەر لاندەسرەگئەرونگ ڤۆن بادەن-وüرتتەمبەرگ، مجهائەل بلومە، ئدەنتفزئەرت ئم بوجه سۆزئۆلۆگئە دەر فرەئهەئت ئانتسەمتسجهە ڤەرسجهوöرونگستهەئۆرئەن üبەر دەن ئەئنفلوسس دەر دöنمە. Öجالان ڤەرکüندە دۆرت، داسس دئە ئوسا ئوند دەر وەلتوەئتە „کاپتالسموس“ دورجه ژüدسجهە ئوند دöنمە-ڤەرسجهوöرەر گەلەنکت وüردەن. ئائوجه سجهۆن داس جهرستەنتوم سەئ ڤۆن دئەسەن ڤەرسجهوöرەرن ئالس „راجهە ئام رöمسجهەن رەئجه“ گەگرüندەت وۆردەن. نور بەئم ئسلام سەئ ئەر سجه نۆجه نجهت گانز سجهەر.[60]

بەرەئتس ئەندە دەر 1980ەر-ژاهرە ڤەربرەئتەتە Öجالان دئە ئانسجهت، داسس دئە ژودەن ئەئن „گروندüبەل“ سەئئەن.[61] Öجالان ڤەرترتت دئە ئانسجهت، دەر تüرکسجهە ناتئۆنالسموس سەئ نجهت ڤۆن تüرکەن، سۆندەرن ڤۆن „ئەنگلسجهەم ئوند ژüدسجهەم کاپتال“ گەسجهاففەن وۆردەن. دئە کرەئسە دەس ژüدسجهەن ئوند ئەنگلسجهەن کاپتالس سەئئەن ئالارمئەرت، وەئل ئەر دئە واهرهەئت ساگە. داس ژüدسجهە ئوند ئەنگلسجهە کاپتال ڤەرسوجهە، دئە تüرکەئ ئونتەر سەئنە کۆنترۆللە زو بەکۆممەن. دەر محپ-ڤۆرستزەندە دەڤلەت باهچەل هابە دئەس بەمەرکت ئوند ڤەرسوجهت گەگەنزوستەئوئەرن. ئاللەردنگس هابە داس ژüدسجهە کاپتال ئهن نجهت گەلاسسەن.[62] Öجالان ستممت ئن دەم ئەرستەن باند سەئنەس مانفەستەس دەر دەمۆکراتسجهەن زڤلساتئۆن، دەم بوجه ماسکەل تانرıلار ڤە Öرتüک کراللار چاğı، دەر ئەئنسجهäتزونگ حتلەرس üبەر دئە ژودەن زو. وöرتلجه سجهرئەب Öجالان: „حتلەر ماجهتە دئە ژودەن فüر دئە نئەدەرلاگە ئم ئەرستەن وەلتکرئەگ ڤەرانتوۆرتلجه. ئەر هاتتە ڤöللگ رجهتگ ئەرکاننت، داسس دئە Üبەرلەگەنهەئت لۆندۆنس مت دەر ژüدسجهەن ئدەئۆلۆگئە ئوند دەم ژüدسجهەن ناتئۆنالسموس زوساممەنهنگ. دەئوتسجهلاند وار ڤەرراتەن وۆردەن. ڤەرانتوۆرتلجه وارەن دئە ژودەن.“[63]

ئن دەن سۆگەناننتەن گەسپرäجهسنۆتزەن ڤۆم 1. مäرز 2008، دئە ئن دەر یەن Öزگüر پۆلتکا ڤەرöففەنتلجهت ووردەن، ڤەرترات Öجالان دئە ئانسجهت، دئە ژودەن ستەجکتەن هنتەر دەن مۆردەن ئم زرڤە-ڤەرلاگ. فەرنەر وüردەن دئە ژودەن دەر ئاکپ گەلد زوستەجکەن، دامت دئەسە واهلگەسجهەنکە ڤەرتەئلەن کöننە.[64] ئام 4. ئاپرل 2008 ڤەرترات ئەر دئە ئانسجهت، ژودەن هäتتەن 1926 دەن تورکسموس ئەنتوجکەلت. سئە هäتتەن دەن ساتز „وئە گلüجکلجه دەر، دەر ساگت، ئجه بن تüرکە“ گەپرäگت. ئاتاتüرک هابە سۆ ئەتواس نئە گەساگت. سۆگار حتلەر هäتتەن دئە ژودەن دئەسە گەدانکەن ئەئنگەئمپفت. ئەس سەئئەن دئە ژودەن گەوەسەن، دئە حتلەر گەسجهاففەن هäتتەن. سپäتەر هäتتەن دئە ژودەن دانن ساددام گەسجهاففەن، ئوم ئهرە پلäنە زو ڤەرورکلجهەن.[65] دەر تهنک تانک ڤۆجال ئەئورۆپە بەزەئجهنەتە ئانسجهتەن Öجالانس، داسس دەر ئسلامسجهە ستائات ئەئن ئسرائەلسجهەس پرۆژەکت سەئ[66] ئوند ئسرائەل داناجه سترەبە، ئسرائەل ئن تüرکسجه-کوردستان زو ئەررجهتەن، ئالس بزارر.[67] فەرنەر ڤەرترات Öجالان دئە ئانسجهت، داس سüدۆستاناتۆلئەن-پرۆژەکت دئەنە دەم زئەل ئسرائەلس، دەم ڤۆلک لاند ئوند واسسەر زو رائوبەن ئوند ئەئن ئسرائەل ئن دەر رەگئۆن زو ئەررجهتەن.[67]

حالتونگ زوم ڤöلکەرمۆرد ئان دەن ئارمەنئەرن

ئم گەسپرäجه مت سەئنەن ئانوäلتەن ڤەرترات ئابدوللاه Öجالان ئم سەپتەمبەر 2008 دئە ئانسجهت، دەر ژüدسجهە ناتئۆنالسموس ستەجکە هنتەر دەر ڤەرترەئبونگ ئوند دەن ماسساکەرن ئان دەن ئارمەنئەرن.[68][69] Öجالان äئوßئەرتە سجه سپäتەر مەهرفاجه زوم ڤöلکەرمۆرد ئان دەن ئارمەنئەرن. ئەر ڤەرترات دابەئ دئە ئانسجهت، دئە ئارمەنئەر سەئئەن „ئەئنەم پهیسسجهەن گەنۆزد ئونتەرزۆگەن وۆردەن“، وەئل سئە ئنتەللگەنت سەئئەن. ئۆهنە ئونتەرستüتزونگ دەئوتسجهلاندس فüر داس ئۆسمانسجهە رەئجه هäتتە دەر ڤöلکەرمۆرد نئە ستاتتفندەن کöننەن. ئەئن وەئتەرەر گروند فüر دەن ڤöلکەرمۆرد سەئ دەر ئارمەنسجهە ناتئۆنالسموس گەوەسەن. دئەسەر هابە ئەرست دەن گروندستەئن فüر دەن ڤöلکەرمۆرد گەلەگت.[70] سجهولد ئام ڤöلکەرمۆرد سەئئەن „کۆمپلۆتتە دەر کاپتالستسجهەن مۆدەرنە“.[71] ئەس سەئئەن فرانزöسسجهە ئوند ئەنگلسجهە مسسئۆنارە گەوەسەن، دئە دەن گەدانکەن دەس سەپاراتسموس ئن دئە ئارمەنسجهە کرجهە گەتراگەن هäتتەن. دئەسەر ئونهەئلڤۆللە پرۆزەسس هابە زو دەر فاست ڤۆللستäندگەن ڤەرنجهتونگ دەر ئارمەنئەر گەفüهرت.[72] دەر حستۆرکەر تانەر ئاکچام وەرتەتە Öجالانس Äئوßئەرونگەن زوم ڤöلکەرمۆرد ئان دەن ئارمەنئەرن ئن دەر تüرکسجهەن تاگەسزەئتونگ رادکال ئالس ڤەرسوجه، زو ڤەرهەئملجهەن، داسس دئە واهرەن سجهولدگەن تüرکەن ئوند کوردەن سەئئەن.[73]

ئەهرەنبüرگەرسجهافتەن ئوند ئائوسزەئجهنونگەن

فۆلگەندە ئۆرتسجهافتەن هابەن ئابدوللاه Öجالان زوم ئەهرەنبüرگەر ئەرناننت:

ئەر ووردە زودەم مت دەم ئنتەرناتئۆنال پەئاجە پرزە بی تهە ئنتەرناتئۆنال پەئاجە بورەئائو ئائوسگەزەئجهنەت.[78]

ئائوسواهلببلئۆگراپهئە

Üبەرسەتزونگەن

  • زور لöسونگ دەر کوردسجهەن فراگە – ڤسئۆنەن ئەئنەر دەمۆکراتسجهەن رەپوبلک (Öجالانس ئەرستە ڤەرتەئدگونگسسجهرفتەن، 1999; مت ئەئنەم ڤۆروۆرت ڤۆن نۆرمان پائەجه).
  • گلگامەسجهس ئەربەن بد. ئ (2001، دەئوتسجهە ئائوسگابە 2003)، ئسبن 3-926529-15-6.
  • گلگامەسجهس ئەربەن بد. ئئ (2001، دەئوتسجهە ئائوسگابە 2003)، ئسبن 3-926529-16-4.
  • پلäدۆیەر فüر دەن فرەئئەن مەنسجهەن (2003، دەئوتسجهە ئائوسگابە 2005)، ئسبن 3-931885-73-9.
  • پرسۆن ورتنگس ئ: تهە رۆئۆتس ئۆف جڤلساتئۆن. 2007، ئسبن 978-0-7453-2616-0.
  • کرئەگ ئوند فرئەدەن ئن کوردستان (پدف; 239 کب) 2008.
  • ئورفا – سەگەن ئوند فلوجه ئەئنەر ستادت. (2001، دەئوتسجهە ئائوسگابە 2009)، ئسبن 978-3-931885-94-6.
  • ژەنسەئتس ڤۆن ستائات، ماجهت ئوند گەوالت (2004، دەئوتسجهە ئائوسگابە 2010)، ئسبن 978-3-941012-20-2.
    • نەئوئائوفلاگە ئونراست ڤەرلاگ، مüنستەر، 2019، ئەدتئۆن مەزۆپۆتامیا، ئسبن 978-3-89771-854-8.
  • پرسۆن ورتنگس ئئ: تهە پکک ئاند تهە کوردسه قوئەستئۆن ئن تهە 21ست جەنتوری. 2011، ئسبن 978-0-9567514-0-9.
  • کرئەگ ئوند فرئەدەن ئن کوردستان. مەسۆپۆتامئەن-ڤەرلاگ، نەئوسس 2008، ئسبن 978-3-941012-66-0.
  • دەمۆکراتسجهەر کۆنفöدەرالسموس. مەسۆپۆتامئەن-ڤەرلاگ، کöلن 2012، ئسبن 978-3-941012-48-6.
  • دئە رۆئادماپ فüر ڤەرهاندلونگەن. پاهل-روگەنستەئن، بۆنن 2013، ئسبن 978-3-89144-461-0.
  • دئە بەفرەئئونگ دەس لەبەنس: دئە رەڤۆلوتئۆن دەر فرائو. مەسۆپۆتامئەن-ڤەرلاگ، نەئوسس 2014، ئسبن 978-3-941012-88-2.
  • مانفەست دەر دەمۆکراتسجهەن زڤلساتئۆن. ئونراست ڤەرلاگ، مüنستەر 2019، ئسبن 978-3-89771-073-3 (باند 1 ڤۆن 5).

تüرکسجه

  • دن سۆرونونا دەڤرمج یاکلاشıم. 1991 (رەڤۆلوتئۆنäرە بەتراجهتونگ دەر رەلگئۆنسفراگە)
  • 12 ئەیلüل فاشزم ڤە پکک درەنش. 1995 (دەر فاسجهسموس دەس 12. سەپتەمبەرس ئوند دەر ودەرستاند دەر پکک)
  • کüردستان’دا حالک ساڤاشı ڤە گەرللا. 1991 (دەر ڤۆلکسکرئەگ ئوند دئە گوئەرللا ئن کوردستان)
  • Öندەرلک گەرچەğئ ڤە پکک دەنەیم. 1992 (دئە رەئالتäت دەس فüهرەرس [Öجالانس] ئوند دئە ئەرفاهرونگ دەر پکک)
  • کüردستان یورتسەڤەرلğئ ڤە ئولوسال کورتولوش جەپهەس. 1992 (دەر پاترئۆتسموس کوردستانس ئوند دئە ناتئۆنالە بەفرەئئونگسفرۆنت)
  • کüردستان’دا İشبرلکچلک ڤە İهانەت (کۆللابۆراتئۆن ئوند ڤەررات ئن کوردستان)
  • پکک’یا دایاتıلان تاسفیەجلک ڤە تاسفیەجلğئن تاسفیەس. 1993 (دئە دەر پکک ئائوفگەزوونگەنە ئائوسمەرزونگسپۆلتک ئوند دئە ئائوسمەرزونگ دەر ئائوسمەرزونگسپۆلتک)
  • کüردستان’دا کادıن ڤە ئائلە. 1993 (فرائو ئوند فاملئە ئن کوردستان)
  • حالک ساڤاشıندا ملتان کشلک. 1994 (دئە ملتانتە پەرسöنلجهکەئت ئم ڤۆلکسکرئەگ)
  • بر موهاتاپ ئارıیۆروم – ئاتەشکەس کۆنوشمالارı. 1994 (ئجه سوجهە ئەئنەن ئانسپرەجهپارتنەر – رەدەن زور واففەنروهە)
  • ناسıل یاشامالı. 1996 (وئە موسس مان لەبەن؟)
  • سۆسیالزم’دە ئسرار İنسان ئۆلماکتا ئسراردıر. 1998 (داس بەهاررەن ئائوف دەن سۆزئالسموس ئست داس بەهاررەن ئائوف داس مەنسجهسەئن)
  • کüرت سۆرونوندا دەمۆکراتک چöزüم بلدرگەس. (دئە ڤەرکüندونگ ئەئنەر دەمۆکراتسجهەن لöسونگ دەر کوردەنفراگە)
  • سüمەر راهپ دەڤلەتندەن حالک جومهوریەتنە. 2002 (ڤۆم پرئەستەرستائات دەر سومەرەر زور ڤۆلکسرەپوبلک)
  • بر حالکı ساڤونماک. 2004 (دئە ڤەرتەئدگونگ ئەئنەس ڤۆلکەس)
  • Öزگüر İنسان ساڤونماسı. ئستانبول 2005 (دئە ڤەرتەئدگونگ دەس فرەئئەن مەنسجهەن)

سئەهە ئائوجه

لتەراتور

  • ئال کەمال Öزجان: تورکەی’س کوردس: ئا تهەئۆرەتجال ئانالیسس ئۆف تهە پکک ئاند ئابدوللاه ئۆجالان. نەو یۆرک 2006.
  • پەتەر سجهابەر: دئە Üبەروندونگ دەر کاپتالستسجهەن مۆدەرنە. ئەئنە ئەئنفüهرونگ ئن دئە پۆلتسجهە پهلۆسۆپهئە ئابدوللاه Öجالانس. ئونراست ڤەرلاگ، مüنستەر 2020، ئسبن 978-3-89771-082-5.
  • سەئان مجهائەل ولسۆن ئەت ئال.: ئابدوللاه Öجالان. ئەئنە ئللوسترئەرتە بئۆگرافئە. ئونراست ڤەرلاگ، مüنستەر 2024، ئسبن 978-3-89771-394-9.

شابلۆن:جۆممۆنسجات

ئەئنزەلناجهوەئسە

  1. ↑ Öجالان ئوند دئە کوردەنفراگە. ئارتە-سەندونگ ڤۆم 10. فەبروئار 2015.
  2. ↑ مجهائەل م. گونتەر: حستۆرجال دجتئۆناری ئۆف تهە کوردس. سجارەجرۆو پرەسس، لانهام (ماریلاند) ئاند ئۆخفۆرد 2004.
  3. ↑ ئالزا مارجوس: بلۆئۆد ئاند بەلئەف. نەو یۆرک 2007، س. 110.
  4. ↑ 4،0 4،1 شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
  5. ↑ ئالزا مارجوس: بلۆئۆد ئاند بەلئەف. نەو یۆرک 2007، س. 42 ف.
  6. ↑ شابلۆن:لتەراتور
  7. ↑ 7،0 7،1 شابلۆن:لتەراتور
  8. ↑ ئالزا مارجوس: بلۆئۆد ئاند بەلئەف. نەو یۆرک 2007، س. 48 ف.
  9. ↑ شابلۆن:لتەراتور
  10. ↑ مجهائەل لüدەرس: ئانگست ڤۆر Öجالان. ئن: دئە زەئت، نر. 49/1998.
  11. ↑ شابلۆن:لتەراتور
  12. ↑ 12،0 12،1 شابلۆن:لتەراتور
  13. ↑ 13،0 13،1 شابلۆن:لتەراتور
  14. ↑ شابلۆن:لتەراتور
  15. ↑ شابلۆن:لتەراتور
  16. ↑ شابلۆن:لتەراتور
  17. ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
  18. ↑ ئەمروللاه ئوسلو: تاجکلنگ تهە پکک: نەو درەجتئۆنس فۆر تورکەی’س سپەجئال فۆرجەس. تهە ژامەستۆون فۆئونداتئۆن، 10. ژول 2008.
  19. ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
  20. ↑ شابلۆن:وەبارجهڤ
  21. ↑ ئابدوللاه Öجالان: سüمەر راهپ دەڤلەتندەن دەمۆکراتک ئویگارلığئا، بد. 2.، کöلن 2001، س. 291.
  22. ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
  23. ↑ شابلۆن:جتە وەب
  24. ↑ ئنتەرپەللاتئۆن گرۆبەت
  25. ↑ ئە. 1999/21، ک. 1999/73.
  26. ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
  27. ↑ ئەئوگرز: شابلۆن:وەبارجهڤ ئم وەب.ئارجهڤە. 6. ئاپرل 2008.
  28. ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
  29. ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
  30. ↑ شابلۆن:لتەراتور
  31. ↑ شابلۆن:لتەراتور
  32. ↑ تüرکسجهە رەگئەرونگ هەبت بەسوجهسڤەربۆت فüر پکک-گرüندەر ئائوف. سپئەگەل ئۆنلنە، 17. مائ 2019، ئابگەروفەن ئام سەلبەن تاگە.
  33. ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
  34. ↑ 34،0 34،1 شابلۆن:لتەراتور
  35. ↑ ئابدوللاه Öجالان: تüرکەئ ئەرلائوبت ئۆپپۆستئۆن بەسوجه بەئ ئنهافتئەرتەم پکک-فüهرەر Öجالان. ئن: زەئت ئۆنلنە. 27. دەزەمبەر 2024، ئابگەروفەن ئام 28. دەزەمبەر 2024.
  36. ↑ شابلۆن:وەبارجهڤ. جنن تüرک، ئابگەروفەن ئام 6. مäرز 2008.
  37. ↑ رەداکتئۆن: شابلۆن:جتە وەب
  38. ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
  39. ↑ ئابدوللاه Öجالان. ئن: ئنتەرناتئۆنالەس بئۆگراپهسجهەس ئارجهڤ 04/2013 ڤۆم 22. ژانوئار 2013 (ئابگەروفەن ڤئا مونزنگەر ئۆنلنە).
  40. ↑ ئانتراگ ئائوف حافتبەسوجه بەئ Öجالان. ئن: فرانکفورتەر ئاللگەمەئنە زەئتونگ، 15. فەبروئار 2013، نر. 39، س. 5.
  41. ↑ رەداکتئۆن/دەئوتسجهە پرەسسە-ئاگەنتور: کوردەن: پکک-جهەف Öجالان روفت زو واففەنروهە ئائوف. ئن: فرانکفورتەر ئاللگەمەئنە زەئتونگ، 21. مäرز 2013، ئابگەروفەن ئام 21. مäرز 2013.
  42. ↑ رەداکتئۆن/ئاگەنجە فرانجە-پرەسسە، ئاسسۆجئاتەد پرەسس: واففەنروهە: پکک ستارتەت رüجکزوگ ئائوس دەر تüرکەئ ئن: سپئەگەل ئۆنلنە، 8. مائ 2013، ئابگەروفەن ئام 8. مائ 2013.
  43. ↑ شابلۆن:جتە وەب
  44. ↑ ئسمائل کüپەل: دئە گرائوسامە گەسجهجهتە سۆلل ئەندەن ئن: نەئوئەس دەئوتسجهلاند، 23. مäرز 2015.
  45. ↑ شابلۆن:لتەراتور
  46. ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
  47. ↑ دەر لەتزتە کامپف دەر کوردەن. ئن: دئە زەئت.
  48. ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
  49. ↑ دەر وۆرتلائوت دەر پاسساگە: سەن پارتنن یەتکسیلە، پارتنن ئۆلاناکلارıیلا گەلەن کıزı دüشüرüرسەن ڤەیا کıز دا کەند باست کادıنلığıیلا بزم فوکارا، زاڤاللı ئەرکەğئمز دüشüرüرسە، بو ئەن بüیüک سوچتور. بونون جەزاسı ئدامدıر. چüنکü ئەن تەمەل ئلکەلەر، ئەن تەمەل ساڤاشچıلığı öلدüرüیۆر.
  50. ↑ ئابدوللاه Öجالان: ئابدوللاه Öجالان دەمۆکراتک کورتولوش ڤە Öزگüر یاشامı İنشا (İمرالı نۆتلارı)، نەئوسس 2015، س. 19.
  51. ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
  52. ↑ نەژدەت بولدان: پکک'دە کادıن ئۆلماک. ئستانبول 2004، س. 20–25.
  53. ↑ رەجەپ ماراشلı: ئانتسەمتسموس ئوند دئە کوردسجهە ناتئۆنالبەوەگونگ، ئن: جۆرری گوتتستادت (هرسگ.) ئانتسەمتسموس ئن ئوند ئائوس دەر تüرکەئ. لاندەسزەنترالە فüر پۆلتسجهە بلدونگ حامبورگ ئەت ئال.، سەئتە 267
  54. ↑ رەجەپ ماراشلı: ئانتسەمتسموس ئوند دئە کوردسجهە ناتئۆنالبەوەگونگ، ئن: جۆرری گوتتستادت (هرسگ.) ئانتسەمتسموس ئن ئوند ئائوس دەر تüرکەئ. لاندەسزەنترالە فüر پۆلتسجهە بلدونگ حامبورگ ئەت ئال.، سەئتە 268
  55. ↑ حاربنگەر ژۆئورنال: قوئەستئۆننگ Öجالان’س ژەوسه قوئەستئۆن
  56. ↑ یڤەس جۆلەمان: ئابدوللاه Öجالان ئاددس ئا نەو جهاپتەر تۆ تهە پرۆتۆجۆلس ئۆف تهە ئەلدەرس ئۆف زئۆن
  57. ↑ رەجەپ ماراشلı: ئانتسەمتسموس ئوند دئە کوردسجهە ناتئۆنالبەوەگونگ، ئن: جۆرری گوتتستادت (هرسگ.) ئانتسەمتسموس ئن ئوند ئائوس دەر تüرکەئ. لاندەسزەنترالە فüر پۆلتسجهە بلدونگ حامبورگ ئەت ئال.، سەئتە 271
  58. ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
  59. ↑ ئنتەرڤئەو ئن دەر پکک-زەئتونگ Öزگüر پۆلتکا، 24. سەپتەمبەر 2014
  60. ↑ پدف ئائوف سجهلۆسس.سپەکتروم.دە
  61. ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
  62. ↑ شابلۆن:وەبارجهڤ
  63. ↑ ئابدوللاه Öجالان: ماسکەل تانرıلار ڤە Öرتüک کراللار چاğı. ئانکارا، س. 175.
  64. ↑ شابلۆن:وەبارجهڤ
  65. ↑ شابلۆن:وەبارجهڤ.
  66. ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
  67. ↑ 67،0 67،1 شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
  68. ↑ شابلۆن:وەبارجهڤ
  69. ↑ بöلüجüباشı ینە کۆنوشتو! ئن: ڤاتان، 27. سەپتەمبەر 2008.
  70. ↑ Öجالان’ıن ئاğزıندان ‘ئەرمەن مەسەلەس. ئن دەر ئارمەنسجهەن وۆجهەنزەئتونگ ئاگۆس ڤۆم 17. ژانوئار 2014.
  71. ↑ ئابدوللاه Öجالان: دەمۆکراتسجهەر کۆنفöدەرالسموس. نەئوسس 2018، س. 39.
  72. ↑ شابلۆن:لتەراتور
  73. ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
  74. ↑ 74،0 74،1 74،2 74،3 شابلۆن:لتەراتور شابلۆن:وەبارجهڤ
  75. ↑ شابلۆن:لتەراتور
  76. ↑ 76،0 76،1 شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
  77. ↑ 77،0 77،1 77،2 شابلۆن:لتەراتور
  78. ↑ شابلۆن:لتەراتور

شابلۆن:نۆرمداتەن

شابلۆن:سۆرتئەرونگ:ئۆجالان، ئابدوللاه

شابلۆن:پەرسۆنەنداتەن

ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن

دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „ئابدوللاه Öجالان“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.

وەرگیراو لە «https://kurdipedia.shiwan.online/index.php?title=Abdullah_Öcalan&oldid=15»