ئابدول راهمان گهاسسەملۆئو
ئابدول-راهمان گهاسسەملۆئو (شابلۆن:فاس; شابلۆن:کوس ئەبدولرەهمان قاسملۆ; * 22. دەزەمبەر 1930 ئن ئورمئا، پەرسئەن; † 13. ژول 1989 ئن وئەن، Öستەررەئجه) وار ئەئن کوردسجهەر پۆلتکەر ئوند ڤۆرستزەندەر دەر دەمۆکراتسجهەن پارتەئ کوردستان-ئران (کورز: دپک-ئ).
لەبەن
گهاسسەملۆئو کام ئالس کند ئەئنەر رەئجهەن فەئودالەن کوردسجهەن فاملئە ئن ئورمئا زور وەلت. سەئن ڤاتەر مۆهاممەد گهاسسەملۆئو ستاممتە ئائوس دەم ئەشرەت دەر سجهکاک، وäهرەند سەئنە موتتەر نانا ژان تمسار – دئە درتتە ئەهەفرائو سەئنەس ڤاتەرس – ئەئنە کۆنڤەرتئەرتە ئاسسیرسجهە جهرستن وار. ناجه سەئنەر سجهولبلدونگ ئن ئورمئا گنگ ئەر زور وەئتەربلدونگ ناجه تەهەران. ئەر ووردە زوم زەئتزەئوگەن دەر رەپوبلک ماهاباد ئوند ووردە متگلئەد دەر دپک-ئ.
ئم ئائوسلاند
1947 گنگ ئەر زوم ستودئوم ناجه پارس. ناجه ئەئنەم گەسجهەئتەرتەن ئانسجهلاگ ئائوف سجهاه مۆهامماد رەزا پاهلاڤ ئان دەر ئونڤەرستäت تەهەران ئام 4. فەبروئار 1949 دەمۆنسترئەرتەن ئرانسجهە ستودەنتەن ئن پارس گەگەن دەن سجهاه. گهاسسەملۆئو ووردە وەگەن ئەئنەر رەدە ئائوف دەر دەمۆنستراتئۆن دورجه دئە ئرانسجهە بۆتسجهافت ئونتەر بەئۆباجهتونگ گەستەللت ئوند کۆننتە ئائوس فنانزئەللەن گرüندەن سەئن ستودئوم نجهت فۆرتسەتزەن. ئەر ئەرهئەلت ژەدۆجه ئەئن ستپەندئوم ئوند زۆگ ئن دئە تسجهەجهۆسلۆواکەئ ناجه پراگ. دۆرت ووردە ئەر متگلئەد ئەئنەر ستودەنتەنۆرگانساتئۆن، ناهم ئان دەن وەلتفەستسپئەلەن دەر ژوگەند ئوند ستودەنتەن 1949 ئن پراگ ئوند 1951 ئن ئۆست-بەرلن تەئل ئوند بەکاننتە سجه زوم ستالنسموس.
ئن دەر Čسسر لەرنتە ئەر سەئنە سپäتەرە ئەهەفرائو حەلەن کرüلجه کەننەن. سئە بەکامەن زوەئ تöجهتەر نامەنس منا (* 1953) ئوند حڤا (* 1955). ئالس مۆهامماد مۆسسادەگه ئرانسجهەر منستەرپرäسدەنت ووردە، کەهرتە گهاسسەملۆئو ناجه سەئنەم ئونڤەرستäتسابسجهلوسس 1952 ئن دەن ئران زورüجک. ئەر بەگانن دۆرت مت سەئنەن پۆلتسجهەن ئاربەئتەن، ئندەم ئەر دئە دپک-ئ وئەدەر ئۆرگانسئەرتە ئوند سئە 1955 ڤۆن دەر بەڤۆرموندونگ دەر تودەه-پارتەئ لۆسلöستە. 1959 گنگ ئەر فüر ئەئن ژاهر ئن دەن ئراک، ئوم ئان ئەئنەر ئونڤەرستäت ئن باگداد کوردسجهە گەسجهجهتە زو لەهرەن.
فüنف ژاهرە سپäتەر ئوند ناجه دەم ستورز ڤۆن مۆسسادەگه گنگ گهاسسەملۆئو وئەدەر ئن دئە تسجهەجهۆسلۆواکەئ، وۆ ئەر 1962 ئن پراگ سەئنەن دۆکتۆر دەر ورتسجهافتسوسسەنسجهافتەن ماجهتە. دۆرت سجهرئەب ئەر ئائوف تسجهەجهسجه داس بوجه کوردستان ئاند تهە کوردس، داس سپäتەر ئن مەهرەرە سپراجهەن üبەرسەتزت ووردە. ئن دئەسەم بوجه گاب ئەر ئەئنە مارخستسجه-لەننستسجهە سجهت ئائوف دئە کوردەن ئاب. دەر ئەئنمارسجه دەر وارسجهائوئەر-پاکت-ستائاتەن ئن دئە Čسسر زور بەئەندگونگ دەس پراگەر فرüهلنگس فüهرتە زو گهاسسەملۆئوس ئابکەهر ڤۆم کۆممونسموس هن زور سۆزئالدەمۆکراتئە. بس 1970 لەهرتە ئەر ئن پراگ ئان دەر کارلس-ئونڤەرستäت ئوند کەهرتە دانن ئن سەئنە حەئمات زورüجک.
دۆرت ئاربەئتەتە ئەر ئن سەئنەم بەروف ئوند ووردە 1971 زوم ڤۆرستزەندەن دەر دپک-ئ گەوäهلت. سەئن پۆلتسجهەر لەئتساتز وار: „دەمۆکراتئە فüر دەن ئران، ئائوتۆنۆمئە فüر کوردستان“.
زوسجهەن 1975 ئوند 1978 هئەلت ئەر سجه وئەدەر ئن پراگ ئوند پارس ئائوف. داناجه کەهرتە ئەر ئن دەن ئران زورüجک، ئوم سجه دەر بەوەگونگ گەگەن دەن سجهاه (ئسلامسجهە رەڤۆلوتئۆن) ئانزوسجهلئەßئەن. دابەئ ئونتەرستüتزتە ئەر روهۆللاه جهۆمەئن، وەئل ئەر گلائوبتە، داسس جهۆمەئن دەن سجهاه ستüرزەن کöننتە. نەبەنبەئ مۆدەرنسئەرتە گهاسسەملۆئو دئە پارتەئ، ڤەرژüنگتە دئە کادەر ئوند فüهرتە دئە پارتەئ ناجه ئەئنگەن ژاهرزەهنتەن ئائوس دەم ئونتەرگروند هەرائوس. ئەر ئەرکلäرتە ئم مäرز 1979 ئان ئەئنەم پۆلتسجهەن مەئەتنگ ئن ماهاباد سەئنە بەرەئتسجهافت زور زوساممەناربەئت مت دەم نەئوئەن رەگمە، فاللس دئەسەس دەن فۆردەرونگەن دەر کوردەن ناجهکäمە. دەر ستورز دەر مۆنارجهئە ووردە ڤۆن دەن کوردەن ئم ئران ئالس ئەئنە جهانجە ئائوف مەهر رەجهتە ئوند سەلبستبەستممونگ ئەمپفوندەن. دارائوفهن سەتزتەن سجه دئە دپک-ئ ئوند دئە کۆمالاه مت دەر نەئوئەن رەگئەرونگ ئن تەهەران ئن ڤەربندونگ.
ئم ئائوگوست 1979 ووردە ئەئن نەئوئەس پارلامەنت گەوäهلت، داس ئەئنە نەئوئە ڤەرفاسسونگ ئائوساربەئتەن سۆللتە. گهاسسەملۆئو گەوانن ئەئن ماندات، کۆننتە ئابەر نجهت ئان دەر ئەرöففنونگ دەس پارلامەنتس تەئلنەهمەن، وەئل ئەس ئن دەن کوردسجهەن گەبئەتەن زو کäمپفەن گەگەن دئە تروپپەن دەس نەئوئەن رەگمەس کام. داس نەئوئە رەگمە هاتتە کەئن ئنتەرەسسە ئان ئەئنەر ئائوتۆنۆمئە دەر کوردەن ئوند هاتتە نور ئائوف زەئت گەسپئەلت. ئن دەن فۆلگەندەن لانگەن کäمپفەن کۆننتەن دئە کوردەن گرۆßئە گەبئەتە ئونتەر ئهرە کۆنترۆللە برنگەن. ئن دئەسەر ستوئاتئۆن وۆللتە گهاسسەملۆئو نۆجه مال مت دەم رەگمە ڤەرهاندەلن، ووردە ئابەر وئەدەر ئابگەوئەسەن. دئە رەگئەرونگستروپپەن کۆننتەن ناجه ئوند ناجه دئە کوردسجهەن کäمپفەر ئائوس ڤئەلەن ستäدتەن هنائوسدرäنگەن. دئە دپک-ئ زۆگ سجه ئنس گرەنزلاند زوم ئراک زورüجک ئوند کۆننتە ئائوف دئە حلفە دەر ئراکسجهەن رەگئەرونگ زäهلەن.
وäهرەند دەس ئەرستەن گۆلفکرئەگس سۆللتە دئە دپک-ئ ئائوف سەئتەن ساددام حوسسەئنس کäمپفەن ئوند ئەئنەن کوردسجهەن ستائات ئم ئران گرüندەن. دۆجه گهاسسەملۆئو ڤەروەئگەرتە سجه، وەئل کوردەن دەس نۆردراکس ئەبەنسۆ ئونتەردرüجکت ووردەن ئوند فüر ئهرە فرەئهەئت کäمپفتەن ئوند دورجه دئە ئراکسجهە رەگئەرونگ بروتال ڤەرفۆلگت ئوند سۆگار مت گفتگاس بەکäمپفت ووردەن. ئائوßئەردەم وۆللتە گهاسسەملۆئو نور ئەئنە کوردسجهە ئائوتۆنۆمئە ئننەرهالب ئەئنەس دەمۆکراتسجهەن ئرانس.
مۆرد
ناجه زوەئ ڤەرمتتلونگسگەسپرäجهەن زوسجهەن ڤەرترەتەرن تەهەرانس ئوند ئەئنەر دەلەگاتئۆن دەر کوردەن ئم دەزەمبەر 1988 ئن وئەن کام ئەس زو ئەئنەم ئەرنەئوتەن ترەففەن ئام 13. ژول 1989 ئن وئەن. ئاللەردنگس تöتەتەن دئە مت ئرانسجهەن دپلۆماتەنپäسسەن ناجه وئەن ئەئنگەرەئستەن „ڤەرهاندلونگسپارتنەر“ گەنەرالسەکرەتäر گهاسسەملۆئو ئوند سەئنە زوەئ بەگلەئتەر ئام ڤەرهاندلونگستسجه. دئە تاتڤەردäجهتگەن تائوجهتەن ئن دەر ئرانسجهەن بۆتسجهافت ئونتەر ئوند کۆننتەن ناجه ماسسڤەم دروجک تەهەرانس ئائوف دئە öستەررەئجهسجهەن بەهöردەن ئونبەهەللگت ئائوسرەئسەن. ئەئنەر ڤۆن ئهنەن، ئەئن هۆهەر فونکتئۆنäر دەر رەڤۆلوتئۆنسگاردەن „پاسداران“، ووردە ئونتەر پۆلزەئسجهوتز زوم وئەنەر فلوگهافەن ئەسکۆرتئەرت. گهاسسەملۆئو ووردە ئائوف دەم پارسەر فرئەدهۆف پèرە-لاجهائسە بەگرابەن. 1991 کلاگتە سەئنە وتوە دەن öستەررەئجهسجهەن ستائات وەگەن دەسسەن ڤەرفەهلونگەن ئان، دۆجه دئە کلاگە ووردە 1992 ئابگەوئەسەن.
ئائوف دەم بلۆگ ڤۆن ئال سجهراس ئەرسجهئەن ئام 11. ئائوگوست 2017 ئەئن ئارتکەل üبەر مۆهامماد ژافار ساهرارود، دەر دۆرت ئالس لەئتەر دەس تەررۆرکۆمماندۆس بەزەئجهنەت ورد، وەلجهەس در. گهاسسەملۆئو ئوند سەئنە بەگلەئتەر ئن وئەن ئەرسجهۆسس. دەر ئارتکەل سجهلدەرت دئە وەئتەرە کاررئەرە دەس مöردەرس ئم ئران.[1]
وەرکە
- 40 ژاهرە فرەئهەئتسکامپف، رۆهرباجه 1985
- ئران کüردستان، ئستانبول 1991
- کوردستان ئاند تهە کوردس، 1959
لتەراتور
وەبلنکس
- شابلۆن:ئەئر
- شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
- شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
- شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
- وەبستە دەس پدک-بüرۆس فüر ئنتەرناتئۆنالە بەزئەهونگەن
- شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە گەسپرäجه ڤۆن ببج پەرسئان مت گهاسسەملۆئو ئائوس دەم 14. ژون 1989 ئن وئەن
ئەئنزەلناجهوەئسە
شابلۆن:سۆرتئەرونگ:گهاسسەملۆئو، ئابدول راهمان
ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن
- العربية
- ئازəربایجانجا
- جا
- سۆرانی
- دق
- ئەل
- ئەنگلسه
- فارسی
- فرانچائس
- هە
- ئد
- ئت
- کورمانجی
- مزن
- نب
- نل
- Русский
- تüرکچە
دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „ئابدول راهمان گهاسسەملۆئو“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.