یورتسەڤەر دەڤرمج گەنچلک حارەکەت
دئە یورتسەڤەر دەڤرمج گەنچلک حارەکەت (دەئوتسجه پاترئۆتسجه رەڤۆلوتئۆنäرە ژوگەندبەوەگونگ; کوردسجه تەڤگەرا جوانێن وەلاتپارێز ئوو شۆرەشگەر)، کüرزەل یدگ-ح، ئست ئەئنە ئۆرگانساتئۆن، وەلجهە 2013 ڤۆن ژوگەندلجهەن پکک-سیمپاتهسانتەن گەگرüندەت ووردە. سئە ورد ئالس ژوگەندۆرگانساتئۆن دەر پکک[1] ئۆدەر ئالس ستادتگوئەرللا[2] بەزەئجهنەت.
ئەنتستەهونگ ئوند ستروکتور
ئۆبوۆهل دەر نامە دەر ئۆرگانساتئۆن ئم زوساممەنهانگ مت دەمۆنستراتئۆنەن ئوند ئانسجهلئەßئەندەن فەستناهمەن سجهۆن فرüهەر ئائوفتائوجهتە، ئەنتستاند دئە ئۆرگانساتئۆن 2013 ئن کوردسجه بەوۆهنتەن ستäدتەن دەر تüرکەئ. ئن جزرە تراتەن ڤەرموممتە متگلئەدەر ئن ت-سهرتس مت ئەئنەم بلد ڤۆن ئابدوللاه Öجالان ئن ملتäرسجهەر فۆرماتئۆن ئوند فلاگگەن، ئابەر ئۆهنە واففەن ئائوف. ئۆفت ورد دئە ڤئەرتە پهاسە دەس ستراتەگسجهەن کامپفەس، دئە ڤۆن دەر پکک 2010 ئەئنگەلەئتەت ووردە،[3] ئالس ستارتسجهوسس فüر دئە گرüندونگ دەر یدگ-ح ئانگەسەهەن. ئم ژاهرە 2012 سۆللتە دەر „رەڤۆلوتئۆنäرە ڤۆلکسکرئەگ“ بەگننەن. داران سۆللتەن نجهت نور گوئەرللاس ئائوف دەم لاندە، سۆندەرن ئائوجه ئەئنە ستادتگوئەرللا بەتەئلگت سەئن.[4] ئاللەردنگس وار سجهۆن بەئ دەن ئەرمتتلونگەن گەگەن دئە کجک ئائوس دەم ژاهرە 2007 ڤۆن ئەئنەر ژوگەندۆرگانساتئۆن دەر پکک دئە رەدە، سەلبست وەنن دەر نامە نۆجه نجهت یدگ-ح وار.[5]
کندەر ئوند ژوگەندلجهە، دئە ئن دەن 1990ەر ژاهرەن ئونتەر دەر ئەخترەمەن گەوالت ئم گەبئەت ئونتەر ئائوسناهمەزوستاند ئائوفگەواجهسەن وارەن، ووردەن ئن دەر تüرکەئ ئالس „ستەئنە وەرفەندە کندەر“ (شابلۆن:ترس) بەکاننت. سئە ودەرسەتزتەن سجه دەر ئائوففۆردەرونگ، نجهت ئانگەمەلدەتە دەمۆنستراتئۆنەن ئائوفزولöسەن، ئندەم سئە ستەئنە ئائوف دئە ئۆردنونگسهüتەر وارفەن. ئەئنگە ڤۆن ئهنەن ووردە ئەرسجهۆسسەن ئوند ڤئەلە ئاندەرە ئونتەر دەم ڤۆروورف، ئاکتئۆنەن ئم نامەن ئەئنەر (ئللەگالەن) ئۆرگانساتئۆن دورجهزوفüهرەن، ئۆهنە سەلبست متگلئەد زو سەئن، ئانگەکلاگت ئوند زو هۆهەن سترافەن ڤەرورتەئلت.[6] ناجه دەر ئۆففزئەللەن گرüندونگ دەر یدگ-ح ووردەن دئە ئاکتئۆنەن ملتانتەر. بەئ دەن پرۆتەستەن گەگەن دەن بائو نەئوئەر فەستونگەن (گەناننت „کالەکۆل“ ئن ئانلەهنونگ ئان داس وۆرت „کاراکۆل“[7]) ئان دەن گرەنزەن دەر تüرکەئ وارفەن ئم سۆممەر 2013 ژوگەندلجهە دەمۆنسترانتەن نجهت نور ستەئنە، سۆندەرن ئائوجه مۆلۆتۆو-جۆجکتائلس. ئم ژاهرە 2014 ووردەن ئان ئەئنگەن ستراßئەن گرäبەن ئائوسگەهۆبەن، ئوم دئە ڤەرسۆرگونگ دەر بائوستەللەن زو ڤەرهندەرن.[8]
دئە یدگ-ح ئەرهäلت کەئنە درەکتەن ئانوەئسونگەن ڤۆن دەر پکک. ئەئنە هئەرارجهسجهە ستروکتور ئست نجهت بەکاننت.[9] دئە ژوگەندلجهەن، دئە نور سەلتەن äلتەر ئالس 20 ژاهرە ئالت سند، سند ئن تەئامس („زەللەن“) ڤۆن 10 ئۆدەر مەهر متگلئەدەرن ئۆرگانسئەرت. سئە بەنەننەن سجه ناجه گەفاللەنەن کäمپفەرن دەر پکک (سۆ گەناننتە مäرتیرەر). وەنن ئەئنە گروپپە مەهر ئالس 30 متگلئەدەر هات، سپالتەت سئە سجه ئن کلەئنەرە گروپپەن.[10] بەئ ئهرەن ئاکتئۆنەن ترەتەن سئە ڤەرموممت ئائوف.[11]
ئەنتوجکلونگ سەئت ئۆکتۆبەر 2014
بەکاننت ووردە دئە گروپپئەرونگ ئم زوساممەنهانگ مت دەم کامپف ئوم کۆبانێ. نەبەن دەر تاتساجهە، داسس سجه ئەتلجهە متگلئەدەر ئائوف کوردسجهەر سەئتە درەکت ئان دەن کäمپفەن بەتەئلگتەن، سپئەلتە دئە یدگ-ح ئەئنە وەسەنتلجهە رۆللە بەئ دەن پرۆتەستەن ئن دەر تüرکەئ. ناجه ئەئنەم بەرجهت دەر ستفتونگ فüر مەنسجهەنرەجهتە ئن دەر تüرکەئ (تحڤ) ستاربەن بەئ دەن گەوالتسام گەفüهرتەن ئائوسەئناندەرسەتزونگەن ئوم دئە پاسسڤتäت دەر رەگئەرونگ زو دەر سجهلاجهت ئوم کۆبانە سۆوۆهل بەئ سجهئەßئەرەئئەن ئونتەر پۆلتسجهەن گروپپەن، ئالس ئائوجه دورجه سجهüسسە دەر سجهەرهەئتسکرäفتە ئۆدەر ئائوف دئە سجهەرهەئتسکرäفتە 43 پەرسۆنەن.[12] بەئ دەن رڤالسئەرەندەن گروپپەن هاندەلتە ئەس سجه ئوم دئە یدگ-ح ئوند متگلئەدەر دەر حüدا پار.[13]
دئە ئائوسەئناندەرسەتزونگەن زوسجهەن دەر یدگ-ح ئوند حüدا پار دائوئەرتەن ڤۆر ئاللەم ئن جزرە ئان. دۆرت وارەن ئن وەنگەر ئالس 2 مۆناتەن 20 ئەهەمالگە متگلئەدەر دەر یدگ-ح، دئە بەئ کäمپفەن ئوم سندسجهار، کۆبانە ئوند ئار-راققا گەگەن دەن ئسلامسجهەن ستائات گەفاللەن وارەن، بەئەردگت وۆردەن. دئە یدگ-ح بەتراجهتەتە دئە حüدا پار ئالس ڤەرلäنگەرتەن ئارم دەس ئسلامسجهەن ستائاتەس.[11] ئن ئاندەرتهالب مۆناتەن ووردەن بەئ دەن کäمپفەن ئن جزرە 7 ئانگەهöرگە دەر یدگ-ح ئوند ئەئن متگلئەد ڤۆن حüدا پار گەتöتەت.[11] دئە یدگ-ح سپەررتە دەن زوگانگ زو دەن ستادتتەئلەن جود، نور، یافەس ئوند سور دورجه ئائوسگەهۆبەنە گرäبەن ئاب. دئەسە ستوئاتئۆن دائوئەرتە مەهر ئالس 3 مۆناتە.[11] ئەئن ئائوفروف ڤۆن ئابدوللاه Öجالان، دئە ستوئاتئۆن زو بەئەندەن، وەلجهە دەر حدپ-ئابگەئۆردنەتە حاتپ دجلە متتە ژانوئار 2015 üبەربراجهتە، بلئەب ئائوفگروند ئەئنەس وەئتەرەن مۆردەس ئەرفۆلگلۆس. ئەرست ناجه وەئتەرەن ڤەرمتتلونگەن ووردەن 184 گرäبەن، دئە دئە یدگ-ح ئائوسگەهۆبەن هاتتە، ڤۆن دەر ستادتڤەروالتونگ (دەر ئامتسنهابەر ئست متگلئەد دەر دبپ) وئەدەر زوگەسجهüتتەت.[14]
یدگ-ح ئالس حüتەر دەر سەلبستڤەروالتونگ
ناجه دەن واهلەن ڤۆم ژون 2015، دئە زو کەئنەر ئەئندەئوتگەن مەهرهەئت فüر دئە رەگئەرەندە ئاکپ گەفüهرت هاتتە، ئەسکالئەرتە دئە گەوالت ئن دەن کوردسجهەن گەبئەتەن. داس تüرکسجهە ملتäر فلۆگ ئائوجه ئەئنسäتزە گەگەن ستەللونگەن دەر پکک ئائوßئەرهالب دەر تüرکەئ. ئەندە ژول 2015 ئەرکلäرتە ستائاتسپرäسدەنت رەجەپ تاییپ ئەردۆğئان دەن فرئەدەنسپرۆزەسس فüر بەئەندەت.[15] ئم ئائوگوست 2015 ئەرکلäرتەن سۆ گەناننتە ڤۆلکسپارلامەنتە، ئۆفت مت بەتەئلگونگ دەر ئن دەن ستادتڤەروالتونگەن دۆمنئەرەندەن دبپ، داسس ئان ئهرەن ئۆرتەن سەلبستڤەروالتونگ گەلتە. بس زوم 20. ئائوگوست 2015 وار ئن 16 ئۆرتسجهافتەن، دارونتەر دئە پرۆڤنزهائوپتستäدتە حاککâر ئوند باتمان سۆوئە زوەئ ستادتتەئلەن ئن ئستانبول ئەئنە سەلبستڤەروالتونگ ئائوسگەروفەن وۆردەن.[16] گلەئجهزەئتگ ووردە ئەرکلäرت، داسس دئە ستائاتسگەوالت ئن دئەسەن ئۆرتەن نجهت مەهر گەلتە. ملتانتە دەر یدگ-ح هۆبەن گرäبەن ئائوس ئوند ئەررجهتەتەن باررکادەن، ئوم دەن زوگانگ زو دەن ڤۆن ئهنەن دۆمنئەرتەن ستادتڤئەرتەلن زو سپەررەن.[17] ئم گەگەنزوگ ڤەرهäنگتەن دئە ژەوەئلگەن گۆئوڤەرنەئورە ئائوسگانگسسپەررەن. ئم دەزەمبەر 2015 سوممئەرتەن سجه دئە ئائوسگانگسسپەررەن ئن 17 کرەئسستäدتەن ڤۆن سەجهس پرۆڤنزەن ئائوف 163 تاگە. دەر ئابگەئۆردنەتە دەر حالکلارıن دەمۆکراتک پارتس (حدپ = دەمۆکراتسجهە پارتەئ دەر ڤöلکەر) فüر دئە پرۆڤنز دیارباکıر، İدرس بالوکەن گاب بەکاننت، داسس ئم ڤەرلائوف دئەسەر ئائوسگانگسسپەررەن 78 زڤلستەن ئهر لەبەن ڤەرلۆرەن.[18] ناجه ئانگابەن دەس مگراتئۆنسڤەرەئنس گöچ-دەر ڤەرلئەßئەن مەهر ئالس 200.000 مەنسجهەن دئە ئۆرتە.[19] دەننۆجه ئەرکلäرتە دئە یدگ-ح، داسس سئە دئە تاکتک دەر „ئائوسگەهۆبەنەن گرäبەن“ فۆرتفüهرەن وەردە.[20]
زئەلە
زئەل دەر ئۆرگانساتئۆن ئست ئەس، ئائوتۆنۆمە ستروکتورەن ئن دەن کوردسجه بەسئەدەلتەن گەبئەتە هەرزوستەللەن. دئە ئۆرگانساتئۆن فۆلگت دەر ئدەئۆلۆگئە ڤۆن ئابدوللاه Öجالان. سئە ڤەرستەهت سجه ئائوجه ئالس ئۆردنونگسهüتەر دەر بەڤöلکەرونگ ئم کامپف گەگەن پرۆستتوتئۆن، درۆگەن ئوند داس سپتزەلوەسەن.[21]
ئەئنزەلناجهوەئسە
- ↑ تüرکەن گەگەن کوردەن گەگەن کوردەن. زەئت ئۆنلنە، 13. ئۆکتۆبەر 2014; ئابگەروفەن ئام 17. دەزەمبەر 2015
- ↑ ئانالیسە: جهانجەن ئوند رسکەن دەر تüرکەئ ئن رۆژاڤا. ئن: ئەئوراسئا نەوس، 25. ئاپرل 2015; ئابگەروفەن ئام 17. دەزەمبەر 2015
- ↑ پکک دەڤلەتİ ناسل کورولدو. فاروک ئارسلان، 29. ژون 2015; ئابگەروفەن ئام 18. دەزەمبەر 2015
- ↑ یدگ-ح نەدر کمدر؟ یدگ ح کورولوش ئاماجı نەدر؟ حابەر61، 22. ژول 2015; ئابگەروفەن ئام 18. دەزەمبەر 2015
- ↑ یدگح: داğدان شەهرە یەن پکک مı؟ ئامەرکان'ئن سەس، 9. ئۆکتۆبەر 2015; ئابگەروفەن ئام 18. دەزەمبەر 2015
- ↑ شابلۆن:وەبارجهڤ ئامنەستی ئنتەرناتئۆنال، ژون 2010. پرۆتەستنگ ئاس ئا تەررۆرست ئۆففەنسە. حومان رگهتس واتجه، نۆڤەمبەر 2010; ئابگەروفەن ئام 17. دەزەمبەر 2015
- ↑ „کالەکۆل“: بۆللوەرک گەگەن „تەررۆر“. سۆندەربەرجهت دەس دەمۆکراتسجهەن تüرکەئفۆرومس (دتف)، ژون 2014; ئابگەروفەن ئام 18. دەزەمبەر 2015
- ↑ لجە'دە کالەکۆل پرۆتەستۆسونا ببەر گازلı مüداهالە. ت24، 27. مائ 2014; ئابگەروفەن ئام 17. دەزەمبەر 2015
- ↑ کارایıلان: ئەردۆğئان 400 مللەتڤەکل ئچن بو ساڤاشı یüرüتüیۆر. ناجهرجهتەناگەنتور فıرات (ئانف)، 17. سەپتەمبەر 2015; ئنتەرڤئەو مت مورات کارایıلان; ئابگەروفەن ئام 18. دەزەمبەر 2015
- ↑ ئوندەرستاندنگ تهە کوردسه رەسستانجە. پلاتتفۆرم جرمەتهنج، حەربست 2015; ئابگەروفەن ئام 18. دەزەمبەر 2015
- ↑ 11،0 11،1 11،2 11،3 10 سۆرو 10 یانıتتا جزرە گەرچەğئ. حüرریەت، 22. ژانوئار 2015; ئابگەروفەن ئام 18. دەزەمبەر 2015
- ↑ 11-13 ئەکم 2014-گüنلüک İنسان حاکلارı راپۆرو. تحڤ، 11.–13. ئۆکتۆبەر 2014; ئابگەروفەن ئام 17. دەزەمبەر 2015
- ↑ تüرکەن گەگەن کوردەن گەگەن کوردەن. زەئت ئۆنلنە، 13. ئۆکتۆبەر 2014; ئابگەروفەن ئام 17. دەزەمبەر 2015
- ↑ جزرە’دە حەندەک کالمادı. ئن: روداو، 3. مäرز 2015; ئابگەروفەن ئام 18. دەزەمبەر 2015.
- ↑ ئەردۆگان سەتزت فرئەدەنسپرۆزەسس مت کوردەن ئائوس. سپئەگەل ئۆنلنە، 28. ژول 2015; ئابگەروفەن ئام 18. دەزەمبەر 2015
- ↑ شابلۆن:وەبارجهڤ فرئەدرجه-نائومانن-ستفتونگ فüر دئە فرەئهەئت; ئابگەروفەن ئام 18. دەزەمبەر 2015
- ↑ واس ئست دئە یدگ-ح؟ سۆندەربەرجهت دەس دەمۆکراتسجهەن تüرکەئفۆرومس (دتف)، ژانوئار 2015، ئاکتوئالسئەرت ئم دەزەمبەر 2015; ئابگەروفەن ئام 18. دەزەمبەر 2015
- ↑ 6 ئایدا 5 ئای 13 گüن ئەڤلەرندەن چıکامادıلار. بئانەت، 10. دەزەمبەر 2015; ئابگەروفەن ئام 18. دەزەمبەر 2015
- ↑ کۆرکوتان ‘گöچ’ ئاراشتıرماسı. مللیەت، 11. دەزەمبەر 2015; ئابگەروفەن ئام 18. دەزەمبەر 2015
- ↑ شابلۆن:وەبارجهڤ ئمج تڤ، 14. دەزەمبەر 2015; ئابگەروفەن ئام 18. دەزەمبەر 2015
- ↑ ئنتەرڤئەو ڤۆن پەتەر سجهابەر. ئن: ژونگە وەلت، 21. ئائوگوست 2015، ئابگەدروجکت: شابلۆن:وەبارجهڤ ئائوفبائو.ئۆرگ; ئابگەروفەن ئام 18. دەزەمبەر 2015
ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن
دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „یورتسەڤەر دەڤرمج گەنچلک حارەکەت“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.