سجهکاک (ئەتهنئە)
دئە سجهکاک ئۆدەر شکاک (شابلۆن:فاس، ئائوجه سجهەکاک، سجهاککاک، سجهکاکان) ئست ئەئنەر دەر گرößتەن کوردسجهەن ستäممە ئن دەر ئرانسجهەن پرۆڤنز وەست-ئاسەربائدسجهان ئوند دەر ئانگرەنزەندەن گەبئەتە ئن دەر ئۆستتüرکەئ. دئەسەر ستامم لەبت ئوم دئە ستادت ماکو ئوند ڤۆن دۆرت سüدلجه بس ئورمئا.
سئە سپرەجهەن ئەئنەن دئالەکت دەس کورماندسجه، دەن مان سجهاکاک نەننت، ئوند سند سوننتسجهەن گلائوبەنس. ئهرە ئانزاهل ئم ئران بەتروگ ئم ژاهر 1960 4400 حائوسهالتە. دئە ئانزاهل دەر سجهکاک ئن دەر تüرکەئ ئست کلەئنەر. دئە سجهکاک وەردەن ئۆفت مت دەن تüرکسئەرتەن ستامم دەر سجهکاگه (ئائوجه ئالس سجهاکاک بەکاننت) ئائوس تäبرس ڤەروەجهسەلت.
دئە سجهکاک بەستەهەن ئائوس ڤئەلەن جلانس ئوند فاملئەن، وۆبەئ دئە فاملئەن دەر 'ئاودۆǐ ئوند دەر کāردāر دئە ستاممەسفüهرونگ ئننەهابەن.
گەسجهجهتە
گەمäß ئهرەر مüندلجهەن Üبەرلئەفەرونگ واندەرتەن دئە سجهکاک ئم 17. ژاهرهوندەرت ئائوس دیارباکıر ئائوس ئوند لئەßئەن سجه وەستلجه دەس ئورمئاسەئەس نئەدەر.[1] دابەئ ڤەردرäنگتەن سئە دەن ستامم دەر دومبول.[2]
دەر ئەرستە بەکاننتە ستاممەسفüهرەر وار ئسمائل ئاگها، دەر 1816 ستارب ئوند دەسسەن گراب ئام فلوسس ناسلو لئەگت.[2] سەئن ئەنکەل ژافار ئاگها ووردە ئالس باندت 1905 ئن تäبرس هنگەرجهتەت.[1] ژافارس برودەر سمکۆ ووردە نەئوئەر فüهرەر ئوند بەگانن ئەئنەن کامپف گەگەن دئە ئرانسجهە رەگئەرونگ فüر ئەئن ئونابهäنگگەس کوردستان. دابەئ وار سمکۆ ئائوجه ڤەرانتوۆرتلجه فüر ماسساکەر ڤۆر ئوند وäهرەند دەس ئەرستەن وەلتکرئەگس ئان جهرستەن ئن دەر رەگئۆن ڤۆن ئورمئا. سمکۆ ستارب 1930 ئوند ئان سەئنە ستەللە ترات ئامر ئاگها. سپäتەر بەتەئلگتەن ئەر سجه مت ئەئنگەن هوندەرت کäمپفەرن ئان دەر رەپوبلک ماهاباد، دئە 1946 ئن ماهاباد ڤۆن دەر دەمۆکراتسجهەن پارتەئ کوردستان-ئران گەگرüندەت وۆردەن وار. ئامر ئاگها سەلبەر وار متگلئەد دئەسەر پارتەئ.
دۆجه ئالس دئە رەپوبلک زوساممەنبراجه، ئاررانگئەرتەن سجه دئە سجهکاک مت دەر ئرانسجهەن رەگئەرونگ. دئەسە رەگئەرونگسترەئوئە حالتونگ بەهئەلت دەر ستامم فüر دئە نäجهستەن ژاهرزەهنتە بەئ. سۆ ئائوجه 1979 ناجه دەر ئسلامسجهەن رەڤۆلوتئۆن، ئالس سجه دورجه داس ماجهتڤاکوئوم ئم وەستران کوردسجهە پارتەئئەن وئە دئە دپک-ئ ئوند دئە کۆمالاه گەگەن جهۆمەئن ئائوفلەهنتەن. نور وەنگە سجهکاک-متگلئەدەر بەتەئلگتەن سجه هئەران، وäهرەند سجه دەر ستاممەسفüهرەر تاهر ئاگها مت دەن نەئوئەن ماجهتهابەرن ئاررانگئەرتە.
قوئەللە
- مارتن ڤان بروئنەسسەن: ئارتکەل سهاکāک. ئن: تهە ئەنجیجلۆپائەدئا ئۆف ئسلام. نەو ئەدتئۆن
- مارتن ڤان بروئنەسسەن: ئا کوردسه وارلۆرد ئۆن تهە تورکسه-پەرسئان فرۆنتئەر ئن تهە ئەئارلی توەنتئەته جەنتوری: ئسما`ئل ئاگها سمکۆ. ئن: تۆئوراژ ئاتاباک (حرسگ.): ئران ئاند تهە فرست وۆرلد وار: باتتلەگرۆئوند ئۆف تهە گرەئات پۆوەرس. ئ.ب. تائورس، لۆندۆن 2006، س. 69–93.
ئەئنزەلناجهوەئسە
- ↑ 1،0 1،1 م. ته. حۆئوتسما ئو. ئا.: ئارتکەل سالماس. ئن: ئە. ژ. برلل’س فرست ئەنجیجلۆپائەدئا ئۆف ئسلام، 1913–1936، باند 4. ئە.ژ. برلل، نەو یۆرک، 1993، ئسبن 90-04-09796-1، س. 118.
- ↑ 2،0 2،1 م. ته. حۆئوتسما ئو. ئا.: ئارتکەل سالماس. ئن: ئە. ژ. برلل’س فرست ئەنجیجلۆپائەدئا ئۆف ئسلام، 1913–1936، باند 4. ئە.ژ. برلل، نەو یۆرک، 1993، ئسبن 90-04-09796-1، س. 290.
ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن
دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „سجهکاک (ئەتهنئە)“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.