نهات یوسوفۆğلو
نهات یوسوفۆğلو (ئائوجه نهاد; * 1974 ئن دەر تüرکەئ; † 28. دەزەمبەر 1990 ئن حاجهەنبورگ، رهەئنلاند-پفالز) وار ئەئن ئائوس دەر تüرکەئ ناجه دەئوتسجهلاند ئەئنگەواندەرتەر کوردە، دەر ڤۆن ئەئنەم نەئۆناز-سکنهەئاد ئەرستۆجهەن ووردە. ئەر وار ئەئنەس دەر ئەرستەن تۆدەسۆپفەر رەجهتسەخترەمەر گەوالت ئن دەر بوندەسرەپوبلک دەئوتسجهلاند ناجه دەر وئەدەرڤەرەئنگونگ. ئن تüرکسجهەن مەدئەن فندەت یوسوفۆğلو ئالس ئەرستەس ڤۆن بس زو زوöلف تüرکسجهەن ئۆپفەرن رەجهتسەخترەمەر گەوالت ئن دەئوتسجهلاند ناجه دەر وئەدەرڤەرەئنگونگ ئەروäهنونگ.[1] سەئن مۆرد هات لائوت ئانگابە دەر رهەئن-زەئتونگ ئن دەر رەگئۆن ئەئنە „برەئتە دەباتتە üبەر راسسسموس ئوند نەئۆنازسموس“ ئائوسگەلöست.[2]
حەرکونفت
ئن دەر تüرکەئ وارەن دئە متگلئەدەر دەر فاملئە یوسوفۆğلو ئالس کوردەن ڤەرفۆلگت وۆردەن. ئەئن ئۆنکەل ئوند ئەئن گرۆßڤاتەر ڤۆن نهات وارەن ئومگەبراجهت وۆردەن. دئە ئەلف ئن حاجهەنبورگ لەبەندەن فاملئەنمتگلئەدەر هاتتەن ئن دەئوتسجهلاند ئاسیل بەئانتراگت.[3]
تاتهەرگانگ
بەرەئتس ئم ڤۆرفەلد دەس مۆردەس وار دئە فاملئە یوسوفۆğلو üبەر وۆجهەن ڤۆن نەئۆنازس مت بەلەئدگونگەن ئوند بەدرۆهونگەن ئاتتاجکئەرت وۆردەن. دئەسە هاتتەن ئهرەن ترەففپونکت ئان ئەئنەم پارکهائوس گەگەنüبەر دەم حائوس دەر یوسوفۆğلوس.[4][5] ئام 28. دەزەمبەر 1990 ڤەرساممەلتەن سجه ئنسگەسامت سەجهس بۆنەهەئادس ڤۆر دەم حائوس ئوند سکاندئەرتەن „کاناکەن رائوس“، وۆرائوفهن نهات ئوند زوەئ سەئنەر برüدەر هەرائوستراتەن ئوند سجه ئەئنە تäتلجهە ئائوسەئناندەرسەتزونگ ئەنتوجکەلتە. دەر 20-ژäهرگە سکنهەئاد ئالەخاندەر ت. ئەرمۆردەتە نهات یوسوفۆğلو مت ئەئنەم مەسسەرستجه دورجه دەن رüجکەن ئنس حەرز.[6] ناجه دەم مۆرد ووردە داس حائوس دەر فاملئە یوسوفۆğلو مت ستەئنەن بەوۆرفەن، دئە فاملئەنمتگلئەدەر بەدرۆهت، بەلەئدگت ئوند دئە کندەر ڤەرپرüگەلت. ئابەر ئەس گاب ئائوجه ئەئنە مەنسجهەنکەتتە ئن گەدەنکەن ئان داس ئۆپفەر. دئە فاملئە ڤەرلئەß ناجه دەر ئەرمۆردونگ دەن ئۆرت، واس ئائوفگروند ئهرەس ستاتوس ئالس ئاسیلسوجهەندە ئوند دەر دامت ڤەربوندەنەن رەسدەنزپفلجهت نجهت ئەئنفاجه وار.[7]
پرۆزەسس
ناجه ئانگابەن دەر ستائاتسانوالتسجهافت کۆبلەنز گەهöرتە دەر مöردەر ت. زوم ئومفەلد دەر رەجهتسەخترەمەن „تائونوسفرۆنت“، ئالس دەرەن „رäدەلسفüهرەر“ ئەر سجه گەگەنüبەر دەر پۆلزەئ بەزەئجهنەت هاتتە. ت. وار دەم ڤەرفاسسونگسسجهوتز ڤۆن üبەررەگئۆنالەن رەجهتسەخترەمەن ئائوفمäرسجهەن بەکاننت. گەگەن ئهن لئەف بەرەئتس ئەئن ئەرمتتلونگسڤەرفاهرەن وەگەن دەس ڤەروەندەنس ڤەرفاسسونگسودرگەر کەننزەئجهەن. ئۆبوۆهل ئەر کورز ڤۆر دەر تات ڤۆن گەوالتبەرەئتەن سکنهەئادس ئائوس سائاربرüجکەن بەسوجهت وۆردەن وار، بەهائوپتەتە ئەر ڤۆر گەرجهت، سجه زو دەم زەئتپونکت دەر تات سجهۆن ڤۆن دەر سکنهەئادسزەنە ئابگەواندت زو هابەن.[6] ئن دەر تاز ووردە دەر ستائاتسانوالتسجهافت ڤۆرگەوۆرفەن، سئە هابە ڤەرسوجهت، دئە تات زو ئەئنەم ئونپۆلتسجهەن دوممە-ژونگەن-سترەئجه هەرونتەرزوسپئەلەن، ئۆبوۆهل دەر حائوپتتäتەر سۆگار دەم ڤەرفاسسونگسسجهوتز بەکاننت گەوەسەن سەئ.[8] دەر تäتەر ووردە وەگەن تۆتسجهلاگس زو سەجهس ژاهرەن ژوگەندهافت ڤەرورتەئلت. داس گەرجهت بلئەب مت دەم ئورتەئل ئونتەر دەر فۆردەرونگ دەر ستائاتسانوالتسجهافت.[9] ئن سەئنەر بەگرüندونگ گنگ دەر ژوگەندرجهتەر نجهت ڤۆن ئەئنەر رەجهتسەخترەمەن ئوند راسسستسجهەن مۆتڤاتئۆن دەر تات ئائوس، وۆفüر ئەر ئن دەر بەرجهتەرستاتتونگ کرتسئەرت وۆردەن ئست.[3][6]
ناجهورکونگەن
دەر فالل ئەررەگتە ئائوفسەهەن ئن دەر دەئوتسجهەن[10] وئە دەر کوردسجهەن ئوند تüرکسجهەن پرەسسە[11][12] ئوند ورد ئن دەر تۆدەسۆپفەرلستە دەر ئامادەئو ئانتۆنئۆ ستفتونگ گەفüهرت.[13] دانەبەن ئست دئە سجهلدەرونگ دەس فاللەس تەئل زوەئئەر واندەرائوسستەللونگەن.[14][15] دئە تات بزو. دئە ڤەرورتەئلونگ دەس تäتەرس وەردەن 1990 بزو. 1992 ئن دەن ڤەرفاسسونگسسجهوتزبەرجهتەن دەس بوندەسننەنمنستەرئومس ئەروäهنت.[16] دئە بەدەئوتونگ، دئە دئە ئەرمۆردونگ ئن دەر رەگئۆن هاتتە، ئەرمسست سجه ئائوجه ئن دەر ئائوفلستونگ دەس فاللس ئن دەر وەستەروäلدەر-جهرۆنک دەس 20. ژاهرهوندەرتس.[17] زوم 20. ژاهرەستاگ دەس تöدلجهەن Üبەرفاللس ئائوف نهات یوسوفۆğلو گاب ئەس ئن دەر ستادت حاجهەنبورگ ئەئنە دەمۆنستراتئۆن، ئان دەر üبەر 300 مەنسجهەن، دارونتەر دەر بüرگەرمەئستەر دەر ستادت پەتەر کلöجکنەر ئوند دەر دەکان مارتن فرئەس، تەئلناهمەن.[7][18]
وەبلنکس
لتەراتور
- ئول ژونگبلوته: دورجه دەن رüجکەن ئن دئە حەرزکاممەر. رەجهتسەخترەمسموس ئوند پäداگۆگسجهەس حاندەلن، فöلباجه، کۆبلەنز 1991، ئسبن 3-923532-11-3.
- بەرند سئەگلەر، ئۆلڤەر تۆلمەئن، جهارلۆتتە وئەدەمانن: دەر پاکت. دئە رەجهتەن ئوند دەر ستائات، ڤەرلاگ دئە وەرکستاتت، 1993، سەئتە 83–84.
قوئەللەن
- ↑ شابلۆن:وەبارجهڤ ئن: حامبورگ حابەر، 1. دەزەمبەر 2010 (تüرکسجه)
- ↑ ئەرننەرونگەن ئان نهاد یوسوفۆگلو، ئن: رهەئن-زەئتونگ، 30. دەزەمبەر 2010، س. 21
- ↑ 3،0 3،1 مجهائەل گرابەنسترöئەر: ئەئنە کلەئنستادت ئم وەستەروالد ئوند ئەئن مەسسەر ئم ستادتبروننەن، فرانکفورتەر روندسجهائو، 26. فەبروئار 1992
- ↑ سجهوەئگەمارسجه فوئەر ئەرمۆردەتەن کوردەن، ئن: تاز نر. 3299 ڤۆم 7. ژانوئار 1991، س. 4
- ↑ http://www.wwtv.de/?conlabz_video=region-aktuell-vom-29-12-2010، 2:50
- ↑ 6،0 6،1 6،2 بەرند سئەگلەر، ئۆلڤەر تۆلمەئن، جهارلۆتتە وئەدەمانن: دەر پاکت. دئە رەجهتەن ئوند دەر ستائات، ڤەرلاگ دئە وەرکستاتت، 1993، سەئتە 83–84
- ↑ 7،0 7،1 http://www.wwtv.de/?conlabz_video=region-aktuell-vom-29-12-2010
- ↑ „ور وۆللتەن دئە پلاتتماجهەن“، ئن: تاز نر. 3627 ڤۆم 10. فەبروئار 1992 س. 6
- ↑ ئەئن ملدەس ئورتەئل گەگەن سکنهەئاد، ئن: نüرنبەرگەر ناجهرجهتەن ڤۆم 26. فەبروئار 1992
- ↑ شابلۆن:جتە وەب
- ↑ شابلۆن:وەبارجهڤ
- ↑ http://www.sabah.de/tr/irkci-saldiri-kurbanlari-sergiyle-anildi.html
- ↑ موت گەگەن رەجهتە گەوالت: تۆدەسۆپفەر رەجهتسەخترەمەر ئوند راسسستسجهەر گەوالت سەئت 1990
- ↑ http://www.netz-gegen-nazis.de/lexikontext/ausstellungen-theater-und-veranstaltungsreihen
- ↑ شابلۆن:وەبارجهڤ
- ↑ بوندەسمنستەرئوم دەس ئننەرن: ڤەرفاسسونگسسجهوتزبەرجهت، 1990، سەئتە 114، 1992، سەئتە 87
- ↑ ئنستتوت فüر گەسجهجهتلجهە لاندەسکوندە ئان دەر ئونڤەرستäت مائنز ئە.ڤ.: سجهلاگزەئلەن ئم 20. ژاهرهوندەرت ئائوس دەر گەسجهجهتە دەر ستادت حاجهەنبورگ
- ↑ دەمۆنستراتئۆن ئەرننەرت ئان دەن تۆد ڤۆن نهاد یوسوفۆگل، رهەئن-زەئتونگ، 29. دەزەمبەر 2010
ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن
دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „نهات یوسوفۆğلو“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.