مەم ئوو زین
دئە ئەرزäهلونگ ڤۆن مەم ئوو زین ئست داس حائوپتوەرک دەس کوردسجهەن دجهتەرس ئەهمەدێ خانی (* 1651; † 1707). ئەس ورد ئالس کوردسجهەس ناتئۆنالەپۆس بەزەئجهنەت ئوند باسئەرت ئائوف ئەئنەر لەگەندە، دئە زوڤۆر ڤۆن گەنەراتئۆن زو گەنەراتئۆن مüندلجه üبەرلئەفەرت ووردە. دەر ئنهالت äهنەلت ئاندەرەن ئەرزäهلونگەن ئونگلüجکلجهەر لئەبەسپائارە.
سینۆپسس
مەم، ئائوس دەم ئالان-جلان ئوند زین، ئائوس دەم بۆتان-جلان، سند زوەئ لئەبەندە، دئە ئەئنەس تاگەس زوئەئناندەرفندەن. سئە مöجهتەن زوساممەن سەئن، ئابەر بەکۆ ئائوس دەم باکران-جلان ڤەرسوجهت دئەس زو ڤەرهندەرن. سجهلئەßلجه ورد مەم وەگەن ئەئنەر ڤەرسجهوöرونگ دورجه باکر ئەرمۆردەت.
ئالس زین دئە ناجهرجهت ڤۆم تۆدە مەمس ئەمپفäنگت، برجهت سئە ئائوف سەئنەم گراب زوساممەن ئوند ستربت. سئە ورد نەبەن مەم بەگرابەن. دئە ناجهرجهت ڤۆم تۆدە ڤۆن مەم ئوند زین ڤەربرەئتەت سجه سجهنەلل ئونتەر دەن لەئوتەن ڤۆن جزیرا بۆتان. داس ڤۆلک ئست وüتەند ئائوف باکر ئوند تöتەت ئهن. ئەر ورد ئونتەر دەن فüßئەن ڤۆن مەم ئوند زین بەگرابەن. ئەئن دۆرنبوسجه، گەنäهرت ڤۆن باکرس بلوت، وäجهست ئائوس سەئنەم گراب: دئە وورزەلن دەر بۆسهەئت درنگەن تئەف ئن دئە ئەردە زوسجهەن دەن گرäبەرن ڤۆن مەم ئوند زن. سۆ سند دئە زوەئ لئەبەندەن سۆگار ئم تۆد ڤۆنەئناندەر گەترەننت.
سیمبۆلسجهە بەدەئوتونگ دەر حائوپتفگورەن مەم ئوند زن
فüر دئە کوردەن سیمبۆلسئەرت مەم داس کوردسجهە ڤۆلک ئوند زین داس کوردسجهە لاند، دئە دورجه ئونگلüجکلجهە ئومستäندە ڤۆنەئناندەر گەترەننت بلەئبەن ئوند کەئنە ئەئنهەئت وەردەن کöننەن.
لتەرارسجهە بەئاربەئتونگەن
ئونتەر دەن ڤەرسجهئەدەنەن لتەرارسجهەن ڤەرسئۆنەن ئست داس وەرک ئەهمەدێ خانی ئام بەکاننتەستەن. رۆگەر لەسجۆت، ئەئن فرانزöسسجهەر ئۆرئەنتالست، ئەرگäنزتە ئن دەن 1930ەر ژاهرەن دئە مەمێ ئالان-ئەرزäهلونگ مت حلفە مەهرەرەر کوردسجهەر دەنگبێژ-سäنگەر ئائوس سیرئەن. دئە ساگە هات تەئلوەئسە هستۆرسجهە وورزەلن، ئەنتستاند ڤەرموتلجه ئم 14. ژاهرهوندەرت ووردە ڤۆن دەن دەنگبێژ ترادئەرت. سئە سجهلدەرت ئن ئەئنەر پرäزسەن ئوند پۆئەتسجهەن سپراجهە دئە گەسجهجهتە دەر ئونگلüجکلجهەن لئەبە ڤۆن مەم ئوند زن، ڤۆر دەم حنتەرگروند رتتەرلجهەر ترادتئۆنەن ئوند سۆزئالەر کۆنڤەنتئۆنەن. دئەسە....ڤەرسئۆن ئست مت دەر ڤەرسئۆن دەر ڤۆلکسەرزäهلونگ ئام نäجهستەن.[1] دئە ڤۆللستäندگە ڤەرسئۆن دەر ساگە مەمێ ئالان ئست هەئوتە فەستەر بەستاندتەئل دەر کوردسجهەن لتەراتور.
ڤەرفلمونگ دەس ئەپۆس
ئائوف دەر باسس دەس بوجهەس ووردە 1992 ڤۆن Üمت ئەلچ دەر گلەئجهنامگە فلم مەم ئوو زین (دت. مەم ئوند زن) گەدرەهت. دا دئە کوردسجهە سپراجهە ئن دەر تüرکەئ بس ئەندە دەر 1990ەر ژاهرە/ئانفانگ دەس 21. ژاهرهوندەرتس ڤەربۆتەن وار، موسستە داس کوردسجهە ئەپۆس ئن تüرکسجهەر سپراجهە گەدرەهت وەردەن.
لتەراتور
- کۆمکار: مەم ئوند زن، کوردسجهەس ڤۆلکسەپۆس. ئن دەر فاسسونگ ڤۆن رۆگەر لەسجۆت ئوند ل.-جه. وەنتزەل، کöلن 1995.
وەبلنکس
ئەئنزەلناجهوەئسە
ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن
دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „مەم ئوو زین“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.