ماهموت جەلایر

ماهموت جەلایر (* 1. مائ 1951 ئن بنگöل، تüرکەئ) ئست ئەئن کوردسجه-دەئوتسجهەر مالەر.

لەبەن

حەرکونفت

ماهموت جەلایر ووردە ئام 1. مائ 1951 ئالس سۆهن دەس مائورەرس سەرف جەلایر ئوند سەئنەر فرائو کومەی سەدخونون ئن دەم کلەئنەن بەرگدۆرف کور ئالس ئەرستەس ڤۆن سەجهس کندەرن گەبۆرەن. کور لئەگت ئن دەر تüرکسجهەن پرۆڤنز بنگöل جا. 20 کم وەستلجه ڤۆن دەر پرۆڤنزهائوپتستادت بنگöل. جەلایر ئست کوردە ئوند گەهöرت زور ئرانسجهەن بەڤöلکەرونگسگروپپە دەر زازا.

ئائوسبلدونگ

ناجه دەم بەسوجه دەر گروند- ئوند متتەلسجهولە ڤۆن 1960 بس 1968 بەسوجهتە ئەر بس 1971 داس گیمناسئوم ئن تونجەل، داس ئەر مت دەم ئابتور ئابسجهلۆسس. ئالس زوانزگژäهرگەر بەگانن ئەر 1972 ئەئن ستودئوم مت دەم سجهوەرپونکت دروجکگراپهک ئان دەر حۆجهسجهولە فüر ئانگەواندتە کüنستە ئن ئستانبول ئونتەر دەن لەهرەرن موستافا ئاسلئەر، ب. ناج ئسلمیەل، ئەرگن ئنان ئوند موستافا پلەڤنەل. ئاب 1976 ئابسۆلڤئەرتە ئەر ئەئن زوەئژäهرگەس پراکتکوم ئان دەم تڤ ئنستتوت دەر ئانادۆلو-ئونڤەرستäت ئن ئەسکسەهر، وۆ ئەر سجه بەسۆندەرس دەن فäجهەرن گراپهک ئوند بüهنەنبلد ودمەتە. ناجه زوەئژäهرگەم ملتäردئەنست کەهرتە جەلایر 1980 ناجه ئستانبول زورüجک.

بüهنەنبلدنەر ئن ئستانبول

1982 ترات ئەر ئەئنە ستەللە ئالس بüهنەنبلدنەر ئام ستائاتستهەئاتەر ئستانبول ئان. دۆرت ورکتە ئەر ئائوجه ئان دەر گەستالتونگ دەس بüهنەنبلدس فüر داس تهەئاتەرستüجک „گöتتەر ئوند مەنسجهەن. گلگامەسجه“ مت، ئەئن وەرک دەس تüرکسجهەن دراماتکەرس ئۆرهان ئاسەنا. داس گلگامەسجه-ئەپۆس رەگتە ئهن ئان، سجه مت دەر کونست دەر حەتهتەر ئوند دەس ئالتەن مەسۆپۆتامئەن زو بەسجهäفتگەن، دئە ئەر ئن لۆکالەن موسەئەن ئوند تەئلوەئسە ڤۆر ئۆرت ستودئەرەن کۆننتە.

مالەر ئن بەرلن

1984 گاب جەلایر دئە فەستە ئانستەللونگ ئام تهەئاتەر ئائوف، ئوم زوکüنفتگ ئالس فرەئسجهاففەندەر کüنستلەر زو ورکەن. وئە ئن دەن ژاهرەن زوڤۆر ناهم ئەر ئائوجه 1984–1986 نۆجه ئەئنمال ئان وەتتبەوەربەن تەئل، بەئ دەنەن ئەئنگە سەئنەر وەرکە ئائوسگەزەئجهنەت ئوند ئانگەکائوفت ووردەن (سئەهە ئائوسزەئجهنونگەن). 1986 کام ئەر ئەرستمالس ناجه دەئوتسجهلاند. ئن بەرلن بەفاسستە ئەر سجه مت دەر لاندسجهافتسمالەرەئ، دئە ئەر زوم متتەلپونکت سەئنەس سجهاففەنس ئەرکۆرەن هاتتە. بەسۆندەرس دئە دەئوتسجهەن مەئستەر دەر رۆمانتک (ئو. ئا. جاسپار داڤد فرئەدرجه، جارل بلەجهەن ئوند ئادۆلپه ڤۆن مەنزەل) زۆگەن ئهن ئان، دئە ئەر ئن بەرلن ئم موسەئوم ستودئەرەن کۆننتە. زو جاسپار داڤد فرئەدرجه فüهلتە ئەر ئەئنە سەئەلەنڤەرواندتسجهافت، دەنن „مەئنە ترادتئۆن ئست دئە رۆمانتک، ئهرە مەلانجهۆلئە، دئە سوجهە ناجه دەر ئننەرەن لاندسجهافت. [جاسپار داڤد] فرئەدرجه … هات دئەسە ئننەرە لاندسجهافت گەسوجهت ئوند گەمالت“. ئن بەرلن کام ئەر ئن کۆنتاکت مت دەر گالەرئە ئۆبەرلجهت، وۆ 1987 ئائوجه سەئنە ئەرستە دەئوتسجهە ئەئنزەلائوسستەللونگ ستاتتفاند.

مالەر ئن ستوتتگارت

1988 ڤەرلەگتە جەلایر سەئنەن لەبەنسمتتەلپونکت ناجه دەئوتسجهلاند ئوند لئەß سجه ئن ستوتتگارت نئەدەر. دەن کۆنتاکت زور حەئمات ئەرهئەلت ئەر سجه دورجه ڤئەلە رەئسەن دۆرتهن ئوند دورجه وئەدەرهۆلتە ئائوسستەللونگەن ئن ئستانبول، ئانکارا ئوند ئزمر. ئەئن ئائوفەنتهالت ئن ئۆستاناتۆلئەن äندەرتە 1991 سەئنەن بلجک ئائوف دئە لاندسجهافت. ستاتت دەر لجهتدورجهفلوتەتەن وەئتە ئەئنسامەر لاندسجهافتەن ووردە نون دئە فلäجهەنفüللەندە ڤەگەتاتئۆن دەر ئەردسجهۆللە ئن ئەندلۆسەر وئەدەرکەهر دüررەر پفلانزەن، دئە سجه ئن پەرسپەکتڤسجهەر وەئتە ڤەرلئەرەن، زو سەئنەم تهەما. ئم لائوفە دەر ژاهرە واندەلت سجه دئە کۆنکرەت-رەئالستسجهە سجهت دەر سجهۆللە زو ئەئنەر ئابستراکتەرەن ئائوففاسسونگ، دئە ئۆفتمالس نۆجه دەن ئورسپرونگ ئەرکەننەن لäسست. پاراللەل دازو ئەنتستەهەن بس هەئوتە فۆتۆرەئالستسجهە لاندسجهافتەن ئوند لاندسجهافتسفۆتۆگرافئەن.

ناجه ئەرستەن ئائوسستەللونگەن ئن دەر تüرکەئ فۆلگتەن ئاب دەن 1990ەر ژاهرەن فاست ژäهرلجه ئەئنزەل- ئوند گروپپەنائوسستەللونگەن ئن دەئوتسجهلاند ئوند دەر تüرکەئ، سۆوۆهل ئن کونستگالەرئەن ئالس ئائوجه ئن رەنۆممئەرتەن موسەئەن. دئە بسهەر گرößتە وەرکسجهائو رجهتەتە 2008 داس موسەئوم ئم کلەئهوئەس-بائو ئن کۆرنوەستهەئم ئائوس، دئە ئەئنەن Üبەربلجک üبەر 24 ژاهرە سەئنەس سجهاففەنس گاب.

رüجککەهر

ناجه 22 ژاهرەن ئن ستوتتگارت کەهرتە دەر دامالس 59-ژäهرگە ئم ژاهر 2010 ئن دئە تüرکەئ زورüجک. ئەر لەبت ئوند ئاربەئتەت ژەتزت ئن ئستانبول.

وەرک

ناجه پهانتاستسجه-رەئالستسجهەن ئانفäنگەن سجهوف جەلایر ئەئنگە ژاهرە میتهسجه ئنسپرئەرتە وەرکە، بەڤۆر ئەر سجه سەئنەم زوکüنفتگەن حائوپتتäتگکەئتسفەلد، دەر لاندسجهافتسمالەرەئ زووەندەتە، ئائوف دەر سوجهە „ناجه دەم ڤەرلۆرەنەن پارادئەس“ سەئنەر حەئمات. ئن دەن ئەرستەن ژاهرەن مۆدەللئەرتە ئەر ئن پۆئنتللستسجهەر مانئەر دئە ئەئنسامە، وەئتە بەرگلاندسجهافت سەئنەر حەئمات. زو بەگنن دەر 1990ەر ژاهرە وەندەتە ئەر سجه ژەدۆجه ئاب ڤۆن دەر گرۆßرäئومگەن پەرسپەکتڤە ئوند سەزئەرتە ئن سەئنەن فلäجهەنفüللەندەن بلدەرن دەن بۆدەن سەئنەر حەئمات، ئندەم ئەر ئهن سجهۆللە ئوم سجهۆللە زو ئەئنەم تابلەئائو دەر دüررە ئوند کارگهەئت زوساممەنسەتزتە. نور وەنگ سپäتەر بەگننت ئەر دامت، دئە سجهۆللەنستروکتور ئائوفزولöسەن ئوند زو ڤەرسەلبستäندگەن. دئە بسهەر رەئالستسجه گەسەهەنە بۆدەنۆبەرفلäجهە ورد ئابستراکت ڤەرفرەمدەت. ناجه دەر ژاهرتائوسەندوەندە کرەئئەرت ئەر ئائوجه فۆتۆرەئالستسجهە لاندسجهافتەن ئوند لاندسجهافتسفۆتۆگرافئەن.

ئانفäنگە

Üبەر جەلایرس وەرکە ئائوس دەر زەئت ڤۆر 1972 ئست نجهتس بەکاننت. ئن دەن سئەبزگەر ژاهرەن پۆرترäتئەرتە ئەر ئو. ئا. بەوۆهنەر سەئنەس دۆرفس ئوند سجهوف پهانتاستسجه-رەئالستسجهە رادئەرونگەن.

• دئە کلەئنفۆرماتگە رادئەرونگ لاستەنساتتەل (ئاببلدونگ) زەئگت گلەئجهنسهافت داس رنگەن زوسجهەن ناتور ئوند مەنسجهلجهەر زڤلساتئۆن. ئەئن بائومرئەسە، دەر مت سەئنەن بۆمباستسجهەن ئائوسماßئەن ئان دەن وەلتەنبائوم ئەرننەرت، ورد ڤۆن ئەئنەم گگانتسجهەن حäئوسەرگەبرگە وئە ڤۆم بلتز متتلنگس ئن زوەئ حäلفتەن زەررسسەن. وەر ورد دەن کامپف üبەرستەهەن؟

میتهۆس

وäهرەند سەئنەر تäتگکەئت ئام ستائاتستهەئاتەر ئستانبول (1982–1984) بەسجهäفتگتە سجه جەلایر ڤۆروئەگەند مت تهەمەن ئائوس دەر مەسۆپۆتامسجهەن گەسجهجهتە. ئەر ڤەروەندەتە ڤەرساتزستüجکە ئائوس دەر ئارجهتەکتور ئوند دەر رەلئەفکونست مەسۆپۆتامئەنس ئوند سجهوف دارائوس ئەئگەنە، سوررەئال ئانموتەندە کۆمپۆستئۆنەن ئن مسجهتەجهنک ئوند Öل.

• ئن دەم ئەتوا دن ئا3-گرۆßئەن بلد گەدەنکستەئن (ئاببلدونگ) گرەئفت جەلایر ئەئن ئالتەس ئاسسیرسجهەس مۆتڤ ئائوف. سەئنە ئنس مۆنومەنتالە ڤەرگرößئەرتە سجهوتزتافەل ورد ستاتت ڤۆن ئەئنەم گöتتلجهەن سجهوتزگەئست ڤۆن ئەئنەم نۆمادەن گەهالتەن، ڤۆن دەم مان، وئە بەئ دئەسەن سجهوتزتافەلن üبلجه، نور کۆپف ئوند حäندە سئەهت. دئە تافەل سەلبست ئست ناجه ئارت ئەئنەس ئسجهتار-تۆرس گەستالتەت ئوند ترäگت ئەئن درەئستöجکگەس رەلئەف مت فگورەن دەر ئاسسیرسجهەن میتهۆلۆگئە. ئم حنتەرگروند öففنەت سجه ئەئن وەئتەس، öدەس بەرگلاند مت ئەئنەم ئونهەئلڤەرکüندەندەن حممەل.

دئە وەئتە لاندسجهافت

ڤۆن 1984 بس 1991 مۆدەللئەرتە جەلایر دئە وەئتە، ئەئنسامە بەرگلاندسجهافت سەئنەر حەئمات ئن مەئست گرۆßفۆرماتگەن بلدەرن. نور سەلتەن ورد دئە ئەئنسامکەئت دەر ئەندلۆسەن وەئتە دورجهبرۆجهەن (ئۆدەر ئونتەرسترجهەن) دورجه ڤەرەئنزەلتە نۆمادەن، تئەرە ئۆدەر زەلتە، ئۆفت نور دورجه ئەئنە ئەئنزگە، ئن دەر لاندسجهافت ڤەرلۆرەنە، فاست ئونسجهتبار ونزگە مەنسجهەنگەستالت.

ئابەر ئائوجه زەئجهەن ئەئنەر فەئندلجهەن زڤلساتئۆن تائوجهەن ئائوف، ز. ب. ڤەرەئنزەلتە لەئتپفۆستەن ئوند مەسسلاتتەن ئۆدەر دەر کۆندەنسسترەئفەن ئەئنەس ڤۆرüبەرفلئەگەندەن فلوگزەئوگس، دئە ئن ئهرەر فرەمدارتگکەئت ئەئن گەفüهل دەر بەدرۆهونگ هەرڤۆرروفەن. دئە بلدەر ئەرننەرن ئان گئۆرگئۆ دە جهرجۆ ئوند سەئنە بەکلەممەندەن مەتاپهیسسجهەن سزەنارئەن ئائوف ئەئنسامەن پلäتزەن ئۆدەر ئان دەن بەلگسجهەن سوررەئالستەن رەنé ماگرتتە، دەر گەبرگسلاندسجهافتەن ئالس بەدرۆهلجهەن حنتەرگروند ئەئنسەتزتە ئوند ڤەرهüللتە ئۆدەر ڤەردەجکتە گەسجهتەر، مۆندسجهەل ئوند سپئەگەل ئن ئابسورد ئەرسجهەئنەندەن سزەنەن کۆمبنئەرتە.

• ئن دەم بلد دەر سپئەگەل (ئاببلدونگ) زئەهت ڤۆر ئەئنەر بەرگکولسسە هۆجه ئام حممەل ئەئن فلوگزەئوگ ڤۆربەئ. ئەئن مانن ڤەربرگت سەئن گەسجهت هنتەر ئەئنەم سپئەگەل، ئوند ستاتت سجه ئن ئهم زو بەتراجهتەن، فäنگت ئەر مت ئهم داس ئاببلد دەر مۆندسجهەل ئائوف.

• ئن دئە گرۆßئە ئەئنسامکەئت دەر ئالامانج فرائو ئ (ئاببلدونگ) ئست ئەئنە فرائو مت ئهرەر تۆجهتەر ئن دەر ئونەندلجهەن وەئتە دەر حۆجهەبەنە ئونتەروەگس، ئوم ئن ئەئنەر ناهەن سجهوتزهüتتە ئهرە زوفلوجهت زو سوجهەن. دئە ئالامانج فرستەت ئهر لەبەن ئاللەئن هئەر، وäهرەند ئهر مانن ئن دەئوتسجهلاند سەئنەم برۆتەروەرب ناجهگەهت.

ڤۆن دەر مالتەجهنک هەر ئەرننەرن دئە بلدەر دئەسەر زەئت ئان دئە پۆئنتللستسجهە تەجهنک ئەئنەس سەئورات ئۆدەر دئە ڤرگولستسجهە تەجهنک ڤۆن ئمپرەسسئۆنستەن وئە ڤان گۆگه. کلەئنە ئۆدەر گرößئەرە فاربپونکتە ئۆدەر -سترجهە ڤەربندەن سجه زو ئەئنەم لۆکالتۆن، ئوند ئونەندلجه ڤئەلە پونکتە ئۆدەر سترجهە سەتزەن سجه زو ئەئنەم بلد زوساممەن. شابلۆن:ئابساتز

دئە ڤەردۆررتە لاندسجهافت

بەئ مانجهەن دەر وەئتەن لاندسجهافتەن سجهەئنت بەرەئتس دەر سامە ئانگەلەگت فüر جەلایرس فلäجهەنفüللەندە بلدەر دەر هەئماتلجهەن سجهۆللە، دئە ئەر 1991 زو سەئنەم تهەما ئەرکۆر. وäهرەند بس داهن دەر بلجک دەس مالەرس ئن دئە وەئتە دەر لاندسجهافت ئوند دەس حممەلس سجهوەئفتە، رجهتەتە ئەر ئهن نون هناب زور ئەردە، ئائوف دئە کارگە، ئەندلۆس وەئتە سجهۆللە سەئنەر حەئمات. سەتزتەن سجه دئە وەئتەن لاندسجهافتەن ئائوس ئونەندلجه ڤئەلەن پونکتەن ئوند سترجهەن زوساممەن، سۆ ڤەرباند ئەر نون سجهۆللەنستüجکە ئن ئەندلۆسەر، ئابوەجهسلونگسرەئجهەر وئەدەرکەهر زو ئەئنەم پەرسپەکتڤسجهەن بلدتەپپجه، دەسسەن ئەلەمەنتە ئممەر وەئتەر سجهرومپفەن، بس سئە سجه بەئناهە ئائوفلöسەن، ئوم سجه مانجهمال سۆگار ئن ئەئنەن فلممەرندەن سترەئفەن دەس بلائوئەن حممەلس زو ڤەرفلüجهتگەن.

ئەئنە پاراللەلە زو م. ج. ئەسجهەر ئست نجهت زو üبەرسەهەن. وäهرەند دئەسەر سەئنە رەگەلمäßئگەن فلäجهەنفüللونگەن (مەتامۆرپهۆسەن) مت گرافسجهەن ئەلەمەنتەن فüللتە، ناهم سجه جەلایر ژەدۆجه دئە ناتور زوم ڤۆربلد. حäئوفگ وئەدەرکەهرەندە مۆتڤە سند کلەئنە سجهۆللەننسەلن مت دجکەن بلäتتەرکوگەلن ئوند وئە سپارگەل هۆجهسجهئەßئەندەن ستäنگەلن، زوسجهەن دەنەن ئممەر وئەدەر دئە ناجکتە دونکلە ئەردە، کرئەجهپفلانزەن ئۆدەر ستەئنە ئائوفتائوجهەن. بسوەئلەن پاسست سجه دئە فاربگەبونگ دەم سپئەل دەس لجهتەس ئان ئوند وەجهسەلت مت زونەهمەندەر دستانز، ڤۆن فلاممەندەن رۆت ئۆدەر کناللگەم گەلب بس زو ڤەرسجهوممەندەن پاستەللتöنەن.

ڤئەلە دەر ئۆفت واندفüللەندەن بلدەر سند مەهرتەئلگ، مەئست ئالس دپتیجهۆن ئۆدەر ترپتیجهۆن ئانگەلەگت، ئەئن ستلمتتەل، داس ئەر ئائوجه سپäتەر وەئتەرڤەروەندەت. „تهەماتسجه ئوند گەستالتەرسجه ئائوفەئناندەر بەزۆگەن“ سند دئە ئەئنزەلبلدەر کائوم ڤۆنەئناندەر زو ئونتەرسجهەئدەن، واس دەن بلدەرن „ئەئنە فۆرم دەر ئەرهöهونگ، دەر ئنهالتلجهەن ستەئگەرونگ“ ڤەرلەئهت.

دئە ئابستراکتە لاندسجهافت

• 
  بلد 1: وەلات – حەئمات، 1992
• 
  بلد 2ا: لاندسجهافت، 1994
• 
  بلد 2ب: کاللگراپهئە، 1996
• 
  بلد 3ا: پەکەرون – حەئمات، 2001
• 
  بلد 3ب: سۆممەرلجهە لاندسجهافت، 2001
• 
  بلد 4: داس ڤاتەرلاند، 1994

ئاب 1992 ئەنتستەهەن بلدەر، ئن دەنەن جەلایر دئە ئەردسجهۆللەن دەر ڤەردۆررتەن لاندسجهافتەن ناجه ئوند ناجه ئن ئابستراکتە فۆرمەن ئائوفلöست. دابەئ گەهت ئەر درەئ ڤەرسجهئەدەنە وەگە:

1. دئە ئەردسجهۆللەن ڤەربندەن سجه ئوند دورجهزئەهەن ئن لانگەن، ئاننäهەرند مۆنۆجهرۆمەن سترەئفەن ئوند بöگەن دئە لاندسجهافت (بلد 1).
2. دئە سجهۆللەن لöسەن سجه ڤۆنەئناندەر ئوند سجهوەبەن ئن فەتزەن (بلد 2ا) ئۆدەر ئالس کاللگراپهسجهە فۆرمەن (بلد 2ب) üبەر مەئست ئەئنفاربگەن ئونتەرگرüندەن.
3. وئە ئن ئەئنەر ناهائوفناهمە سپرئەßئەن ئم ڤۆردەرگروند سپارگەلäهنلجهە ستەنگەل زوسجهەن ڤەردۆررتەن بلäتتەرن ئەمپۆر (بلد 3ا) – ئەئنە رەمنسزەنز ئان دئە ڤەردۆررتەن لاندسجهافتەن، ئۆدەر ئەس ڤەروەبەن سجه فاربەنفرۆهە کنäئوئەل ڤۆن دجهت گەسەتزتەن سترجهەن ئوند بöگەن زو ئەئنەر ئابستراکتەن سجهۆللەنستروکتور (بلد 3ب). ئن دەر فەرنە ڤەرژüنگت سجه دئە لاندسجهافت پەرسپەکتڤسجه ئوند لöست سجه ئن ئممەر کلەئنەرەن سترجهەن ئوند بöگەن ئائوف، دئە ئان لوفتائوفناهمەن گگانتسجهەر مەترۆپۆلەن ئەرننەرن.

تەئلوەئسە جۆللاگئەرت دەر کüنستلەر سەئنە بلدەر مت ئائوسرسسەن ئائوس زەئتونگەن (بلد 1)، ئۆدەر ئەر ڤەربندەت سئە مت مەسسلاتتەن ئوند گەسجهجهتەتەن ستەئنپیرامدەن (ستەئنمäننجهەن) زو ئنستاللاتئۆنەن (بلد 4).

دئە فۆتۆرەئالستسجهەن لاندسجهافتەن

• 
  بلد 1: دئە ستراßئە دەس کöنگس – کرال یۆلو، 2005
• 
  بلد 2: ئن دەر سپور دەر سجهاتتەن ئ، 2006
• 
  بلد 3: ئەئن سپازئەرگانگ ئم سپäتسۆممەر ئ، 2007

پاراللەل زو سەئنەن ئابستراکتەن وەرکەن ئەرسجهاففت جەلایر فۆتۆرەئالستسجهە لاندسجهافتەن ئن ناهسجهت. دئەسەن مەئست گرۆßفۆرماتگەن لاندسجهافتەن لئەگەن فاربفۆتۆگرافئەن زوگروندە، دئە جەلایر ئن دەن گەمäلدەن ڤەرفرەمدەت ئوند üبەرهöهت.

• مۆنۆجهرۆمە بلدەر. وäهرەند جەلایر ئن سەئنەن وەئتەن لاندسجهافتەن دەم بەتراجهتەر ئەئن ئەنتفەرنتەس گەبرگسپانۆرما ڤۆر ئائوگەن ستەللت، زەئجهنەن سجه دئە فۆتۆرەئالستسجهەن وەرکە دورجه دئە ئونمتتەلبارکەئت دەر ناهسجهت ئائوس. دەر بەتراجهتەر بلجکت بەئناهە ئائوس دەر فرۆسجهپەرسپەکتڤە ئن دئە ستەئنگە، دüررە سجهوارزوەئßلاندسجهافت، ئالس ستäندە ئەر متتەن دارن. دئە وەئت ئەنتفەرنتەن بەرگە دوجکەن سجه داگەگەن فاست وئە ئەئنە راندنۆتز ئام حۆرزۆنت (بلد 1).

• فاربگە بلدەر. وئە ئن دەن ڤەردۆررتەن لاندسجهافتەن کۆنزەنترئەرت ئەر سجه ئن سەئنەن فارببلدەرن ئائوف ئەئنەن، وەنن ئائوجه سەهر کلەئنەن ئائوسسجهنتت دەس بۆدەنس ئن ناهسجهت. نجهت دئە سجهۆللەنستروکتور ستەهت ژەدۆجه ئم ڤۆردەرگروند، سۆندەرن دئە بلüهەندە ناتور ئوند داس سپئەل ڤۆن گلەئßئەندەم لجهت ئوند تئەفسجهوارزەن سجهاتتەن (بلد 2). ئن ئاندەرەن بلدەرن زەئگت ئەر بۆدەنائوسسجهنتتە وئە ئن ئەئنەر ماکرۆئائوفناهمە ئوند ئن درائوفسجهت (بلد 3).

لاندسجهافتسفۆتۆگرافئە

دئە فۆتۆس دەر هەئماتلجهەن لاندسجهافت، دئە جەلایر بەئ سەئنەن ژäهرلجهەن ئورلائوبەن ئائوفناهم، دئەنتەن ئهم ئورسپرüنگلجه ئالس نۆتزەن فüر سەئنە مالەرسجهە ئاربەئت ئن ستوتتگارت.

بالد ئنسزەنئەرت ئەر دئەسە فۆتۆس ئابەر äهنلجه وئە سەئنە بلدەر. سۆرگفäلتگ وäهلت ئەر ڤۆر دەر کولسسە دەر ئۆستاناتۆلسجهەن بەرگلاندسجهافت دئە مۆتڤە، ئائوسسجهنتتە، پەرسپەکتڤەن ئوند دەن تاگەسزەئتلجهەن لجهتەئنفالل، سۆ داسس سئە وئە سەئنە گەمالتەن وەرکە دەئوتلجه دەن „پنسەلسترجه“ دەس کüنستلەرس ودەرسپئەگەلن.

ئن سەلبستبلدنسسەن مت لاندسجهافت پۆئنتئەرت ئەر نۆجه دئە وەئتە ئوند ئەئنسامکەئت دەر بەرگە (ئەئنە ستللە رەڤەرەنز ئان دەن ڤۆن ئهم بەووندەرتەن جاسپار داڤد فرئەدرجه). ئەئنە مەتاپهەر دەر ئەوگکەئت، ستەهت ئەر دا وئە ئەئنە ئارجهائسجهە ستاتوئە، فرۆنتال زوم بەتراجهتەر ئوند رەگونگسلۆس، بسوەئلەن مت ستەئنمäننجهەن ئالس سیمبۆلسجهەم بەئوەرک.

دروجکگراپهک

ئن سەئنەم دروجکگراپهسجهەن وەرک ڤارئئەرت جەلایر سەئن گروندتهەما، دئە لاندسجهافت، مت ڤەرسجهئەدەنەن تەجهنکەن، ز. ب.

• داس مۆتڤ دەر سەئدەنستراßئە ئن سجهوارزوەئß-مۆنۆتیپئەن ئائوف برائونەم پاجکپاپئەر (ئاببلدونگ)،
• داس مۆتڤ دەر ستراßئە دەس کöنگس ئن فاربگەن سئەبدروجک-مۆنۆتیپئەن
• ئوند فۆتۆرەئالستسجهە لاندسجهافتەن ئن سئەبدروجک ئائوف مت Öل بەمالتەر لەئنواند.

ئائوسستەللونگەن

ئەئنزەلائوسستەللونگەن

• 1977: گالەرئە تاکسم، ئستانبول
• 1978: گالەرئە ئاکدەنز، ئانکارا
• 1985: گالەرئە ڤاککۆ، ئستانبول
• 1987: گالەرئە ئۆبەرلجهت، بەرلن
• 1992: گالەرئە ئارکەئۆن، ئستانبول
• 1992: گالەرئە حالکبانک، ئانکارا
• 1994: لاندسجهافتەن، گالەرئە زاپاتا، ستوتتگارت
• 1996: لەئپزگەر کونست- ئوند ئائوکتئۆنسهائوس، لەئپزگ
• 1997: سەئدەنستراسسە – ئپەکیۆلو، گالەرئە زرائات، ئانکارا
• 1998: گالەرئە ئول لانگ، ببەراجه/رß
• 1999: سەئدەنستراßئە، گالەرئە دەر ستادت سندەلفنگەن ئم ئالتەن راتهائوس مائجهنگەن، سندەلفنگەن
• 1999: سەلچوک یاسار موسەئوم، ئزمر
• 2002: گالەرئە سیاه/بەیاز، ئانکارا
• 2002: بلدەر دەر ئەردە، گالەرئە دەر ستادت وائبلنگەن „کامەرالامت“، وائبلنگەن
• 2002: دەر وەگ دەس کöنگس، گالەرئە توربنەنهائوس، وەندلنگەن ئام نەجکار
• 2004: ئاتاتüرک-کولتورزەنتروم، ئستانبول
• 2004: بلدەر دەر ئەردە، گالەرئە ئم ئۆبەرلجهتسائال، سندەلفنگەن
• 2005: پەکەرون – حەئمات. داس گەهەئمنس هنتەر دەن ستەئنەن، گالەرئە فلوجتوئاتنگ ئماگەس، ستوتتگارت
• 2005: یۆللار ڤە کöکلەر (ستراßئەن ئوند وورزەلن)، کونستزەنتروم، دیارباکر
• 2005: کرال یۆلو (دەر وەگ دەس کöنگس)، گالەرئە ئالمەلەک، ئستانبول
• 2006: سپور هنتەر دەن ستەئنەن، گالەرئە سüدوەستبانک، ستوتتگارت
• 2006: ئن دەر سپور دەر سجهاتتەن، گالەرئە تاننەر، ستوتتگارت
• 2007: دئە ستراßئە دەس کöنگس، گالەرئە ئانگەلکا کاللەنباجه، بۆنن
• 2007: پèکەرون – ئۆرت هنتەر دەن فەلسەن، گالەرئە ئم تۆرهائوس، لەئوتکرجه ئم ئاللگäئو
• 2008: لاندسجهافت – میتهۆس ئوند مەتاپهەر، موسەئوم ئم کلەئهوئەس-بائو، کۆرنوەستهەئم
• 2009: پەکەرون – سپورەن هنتەر دەن ستەئنەن، گالەرئە ج. ئا. م.، ئستانبول
• 2010: ناجهمتتاگ ئەئنەس واندەرەرس، گالەرئە ج. ئا. م.، ئستانبول
• 2011: ئل پۆمەرگگئۆ د ئون ڤئاگگئاتۆرە، سپازئۆ ستودئۆ، مائلاند
• 2011: پاستۆرال دیالۆگلار (پاستۆرالە دئالۆگە)، گالەرئە ج. ئا. م.، ئستانبول
• 2013: ماهموت جەلایر – ئائوف دەر ستراßئە دەس کöنگس، گالەرئە ژودته ئاندرەئائە، بۆنن
• 2014: رۆئۆتس ئاند رۆئادس، لاندسجهافت زوسجهەن میتهۆس ئوند مەتاپهەر، کونستڤەرەئن رۆسەنهەئم
• 2015: پەکەرون ئئ، گالەرئە ج. ئا. م.، ئستانبول
• 2021: ستاتە ئاند ناتورە، ستائاتلجهە کونستهاللە بادەن-بادەن، بادەن-بادەن
• 2024: ئائوف دەن سپورەن دەر ئەردە، کüنستلەرهائوس پالائس تهورن ئوند تاخس، برەگەنز

گروپپەنائوسستەللونگەن

• 1977: ئ. کونستبئەننالە ئستانبول، ئاکادەمئە دەر بلدەندەن کüنستە، ئستانبول
• 1979: ئئ. کونستبئەننالە ئستانبول، ئاکادەمئە دەر بلدەندەن کüنستە، ئستانبول
• 1982: ئائوسستەللونگ دەس ڤەرەئنس بلدەندەر کüنستلەر، ئستانبول
• 1983: 17ته د.ی.ئۆ. جۆمپەتتڤە پائنتنگ ئەخهبتئۆن، ئزمر
• 1992: ژاهرەسائوسستەللونگ، وüرتتەمبەرگسجهەر کونستڤەرەئن، ستوتتگارت
• 1993: ڤۆر ئۆرت – کüنستلەر ئائوس ستوتتگارت، گالەرئە ئونتەرم تورم، ستوتتگارت
• 1999: کۆنتەخت لاندسجهافت، ئوگگە بäرتلە موسەئومسهائوس، تüبنگەن
• 2002: ئولمەر کونستستفتونگ پرۆ ئارتە، گالەرئە ئم کۆرنهائوسکەللەر، ئولم
• 2004: ژاهرەسائوسستەللونگ „بەست ئۆفف“، وüرتتەمبەرگسجهەر کونستڤەرەئن، ستوتتگارت
• 2004: ناه ئۆست – فüنف کüنستلەر ئائوس ئاسئەن، گالەرئە سجهلۆß مۆجهەنتال، ئەهنگەن-مۆجهەنتال
• 2004: رۆئادس ئاند رۆئۆتس، کونست ئم حەپپäجهەر، ئەسسلنگەن
• 2004: پرۆژەکت „پاسساگە“، گالەرئە دüرەر گۆئەتهە-ئنستتوت، ئستانبول
• 2005: لاندسجهافتەن، ستäدتسجهە گالەرئە ئم کۆرنهائوس، کرجههەئم ئونتەر تەجک
• 2005: ئارت کارلسروهە، کارلسروهە
• 2005: متەئناندەر، موسەئوم ئم کلەئهوئەس-بائو، کۆرنوەستهەئم
• 2006: ڤۆرفاهرت، ئنتەرناتئۆنالەس کونستپرۆژەکت، ستوتتگارت
• 2007: ئون جەرتائن رەگارد، گالەرئە لا جاپتالە، پارس
• 2008: ئەگۆ کرلمالار، گالەرئە ج. ئا. م.، ئستانبول
• 2011: رەمندەر، گالەرئە ج. ئا. م.، ئستانبول
• 2013: ماهموت جەلایر & روته بللەر: دەر وەئتە بلجک، راتسکەللەر، گالەرئە فüر زەئتگەنöسسسجهە کونست، بەرلن
• 2021: ستاتە ئاند ناتورە، ستائاتلجهە کونستهاللە بادەن-بادەن، بادەن-بادەن

ئائوسزەئجهنونگەن

ئن دەن ئانفانگسژاهرەن سەئنەر لائوفباهن بەتەئلگتە سجه جەلایر ئان وەتتبەوەربەن، دئە ئهم ئائوسزەئجهنونگەن ئوند ئانکäئوفە ئەئنبراجهتەن.

• 1974: دروجکگراپهکوەتتبەوەرب دەس حۆتەلس ئنتەرجۆنتنەنتال، ئستانبول
• 1978: وەتتبەوەرب دەس ڤەرەئنس بلدەندەر کüنستلەر دەر تüرکەئ، ئستانبول
• 1983: مالەرەئوەتتبەوەرب دەر فاربەنفرما دیۆ، ئزمر
• 1984: وەتتبەوەرب فüر وسسەنسجهافت ئوند کونست دەر بائوفرما ئەنکا، ئستانبول
• 1985: مالەرەئوەتتبەوەرب دەر فاربەنفرما تالەنس، ئستانبول
• 1986: وەتتبەوەرب فüر مالەرەئ ئوند دروجکگراپهک دەر فاربەنفرما ڤکنگ، ئستانبول

وەرکە ئن öففەنتلجهەن سامملونگەن

• دورموش یاشار موسەئوم، ئزمر
• گالەرئە دەر ستادت وائبلنگەن „کامەرالامت“، وائبلنگەن
• ئستانبول مۆدەرن، موسەئوم فüر مۆدەرنە کونست، ئستانبول
• موسەئوم ئم کلەئهوئەس-بائو، کۆرنوەستهەئم
• رەگئەرونگسپرäسدئوم تüبنگەن
• ستائاتلجهەس موسەئوم فüر مالەرەئ ئوند سکولپتور، ئانکارا
• ستائاتسگالەرئە ستوتتگارت

لتەراتور

• شابلۆن:ئانکەرکüنستلەر ئائوس دەر رەگئۆن: ماهموت جەلایر. ئن: ئارت ئنفۆ 1.2004، سەپتەمبەر/ئۆکتۆبەر، س. 18–21. (پدف)
• شابلۆن:ئانکەرماهموت جەلایر: ئن دەر سپور دەر سجهاتتەن. ئن: ئارت ئنفۆ 3.2006، مäرز/ئاپرل، سەئتە 24. (پدف)
• شابلۆن:ئانکەردەر واندەرەر زوسجهەن دەن وەلتەن. ماهموت جەلایر ئن دەر ستäدت. گالەرئە کۆرنوەستهەئم. ئن: ئارت ئنفۆ 5.2008، مäرز/ئاپرل، سەئتە 21. (پدف)
• شابلۆن:ئانکەرموستافا ئاسلئەر; ئادنان چۆکەر (سجهائوبلدەر): دئە گەسجهجهتە دەر تüرکسجهەن مالەرەئ، گەنف 1989.
• شابلۆن:ئانکەرگüنتەر بائومانن (تەخت); ماهموت جەلایر (ئللوستراتئۆن): سپور هنتەر دەن ستەئنەن [ئائوسستەللونگ ئن دەر گالەرئە سüدوەستبانک، ستوتتگارت، 3. مائ – 7. ژون 2006]، ستوتتگارت 2006.
• شابلۆن:ئانکەرماهموت جەلایر: ل’ئاپرèس مد د’ئون فائونە [ئائوسستەللونگ ئن سپازئۆ ستودئۆ، مائلاند، 17. فەبروئار – 11. مäرز 2011]، ئن ئتالئەنسجهەر سپراجهە، مائلاند 2011.
• شابلۆن:ئانکەر(جه): ئائوف دەر ستراßئە دەس کöنگس. دئە لاندسجهافتسمالەرەئ ڤۆن ماهموت جەلایر. ئن: ناه & فەرن 39.2008، س. 8–13.
• شابلۆن:ئانکەر17ته د.ی.ئۆ. جۆمپەتتڤە پائنتنگ ئەخهبتئۆن [ئائوسستەللونگ ئن ئزمر، 1983]، ئزمر 1983، س. 2–3.
• شابلۆن:ئانکەرئانگەلکا فلائگ (رەداکتئۆن): ڤۆر ئۆرت: کüنستلەر ئائوس ستوتتگارت [ئائوسستەللونگ دەر رەگئۆن ستوتتگارت ئم ڤەرباند بلدەندەر کüنستلەر وüرتتەمبەرگ ئن دەر گالەرئە ئونتەرم تورم، ستوتتگارت، 5. ئائوگوست بس 12. سەپتەمبەر 1993]، ستوتتگارت 1993، س. 6–7، 38.
• شابلۆن:ئانکەرباربارا لپپس-کانت (تەخت); ماهموت جەلایر (ئللوستراتئۆن): نەئوئە بلدەر – یەن رەسملەر 1991–1992 [ئائوسستەللونگ ئن دەر گالەرئە حالکبانک، ئانکارا، 1992]، دەئوتسجه-تüرکسجه، ئانکارا 1992.
• شابلۆن:ئانکەرباربارا لپپس-کانت (تەخت); ماهموت جەلایر (ئللوستراتئۆن): سەئدەنستراسسە – ئپەکیۆلو [ئائوسستەللونگ ئن دەر گالەرئە زرائات، ئانکارا، 21. مائ – 7. ژون 1997]، دەئوتسجه-تüرکسجه، ئانکارا 1997.
• شابلۆن:ئانکەرباربارا لپپس-کانت: ماهموت جەلایر – متۆس مازارا – میتهۆس لاندسجهافت، دەئوتسجه-تüرکسجه، کادکöی-ئستانبول 1999، ئسبن 975-8126-19-9.
• شابلۆن:ئانکەرستوتتگارت’ıن سۆنباهارıنı سەڤەرم [ئجه لئەبە دەن حەربست ئن ستوتتگارت]. ئن: حüرریەت سەیاهات، 15. نۆڤەمبەر 2010. هورارسڤ.هورریەت.جۆم.تر.
• شابلۆن:ئانکەرکایا Öزسەزگن (تەخت): 12 تüرکسجهە کüنستلەر ئائوس بادەن-وüرتتەمبەرگ [ئائوسستەللونگ دەس تüرکسجهەن کۆنسولاتس ئن ستوتتگارت، 1991]، ستوتتگارت 1991، س. 18–19، 39.
• شابلۆن:ئانکەرسانارت: گاللەرئەس’ جهۆئجە، جۆمپلەد ئەخهبتئۆنس جاتالۆگوئە، ڤارئۆئوس ئارت گاللەرئەس، ئانکارا، ئۆجتۆبەر – نۆڤەمبەر 1992، ئەنگلسجه-تüرکسجه، ئانکارا 1992، س. 26–27.
• شابلۆن:ئانکەرئرمگارد سەدلەر (تەخت); ماهموت جەلایر (ئللوستراتئۆن): لاندسجهافت – میتهۆس ئوند مەتاپهەر [ئائوسستەللونگ ئم موسەئوم ئم کلەئهوئەس-بائو، کۆرنوەستهەئم، فەبروئار – ئاپرل 2008]، کۆرنوەستهەئم 2008، ئسبن 978-3-938507-21-6.
• شابلۆن:ئانکەرجهرستا-ئورسولا سپولەر: داس تüرکسجهە دراما دەر گەگەنوارت: ئەئنە لتەرارهستۆرسجهە ستودئە، لەئدەن 1968، س. 78–90.
• شابلۆن:ئانکەرجهرستا فرئەدا ڤۆگەل: ئارتستانبول. جۆنتەمپۆراری ئارتستس فرۆم ئستانبول پرەسەنت تهەئر فاڤۆرتە هائونتس، ئن ئەنگلسجهەر سپراجهە، لüدەنسجهەئد 2011، ئسبن 978-3-934687-95-0، س. 38–41، 151.
• ماهموت جەلایر * 1951 ئن بنگöل، تüرکەئ. ئن: ئەئنە فراگە دەر فۆرم. ئابستراکتە ئوند ئانگەواندتە کونست ئائوس دەن ستäدتسجهەن سامملونگەن. براندەس، ئالتەنرئەد 2022، ئسبن 978-3-948818-19-7، س. 20ف.

وەبلنکس

• شابلۆن:دنب-پۆرتال
• حۆمەپاگە ڤۆن ماهموت جەلایر
• ماهموت جەلایر، فۆتۆرەئالستسجهە لاندسجهافتەن، 2002

ئەئنزەلناجهوەئسە ئوند ئانمەرکونگەن

---

دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „ماهموت جەلایر“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.