کğı
شابلۆن:ئنفۆبۆخ ئۆرت ئن دەر تüرکەئ کğı (شابلۆن:حیس، شابلۆن:کوس گێخ) ئست ئەئنە ستادت ئوند ئەئن گلەئجهنامگەر لاندکرەئس دەر پرۆڤنز بنگöل ئم ئۆستەن دەر تüرکەئ. دئە ستادت لئەگت 75 کم ڤۆن دەر ستادت بنگöل ئەنتفەرنت. ئن دەر ستادت کğı لەبەن ڤئەلە ئالەڤتەن. دئە ئم ستادتسئەگەل ئابگەبلدەتە ژاهرەسزاهل 1926 دüرفتە ئائوف داس ژاهر دەر ئەرهەبونگ زور (ستادت-)گەمەئندە (بەلەدیە/بەلدە) هنوەئسەن.
دەر لاندکرەئس گەهöرت فلäجهەن- ئوند ئائوجه بەڤöلکەرونگسمäßئگ زو دەن کلەئنستەن ئن دەر پرۆڤنز. دەر کرەئس لئەگت ئم نۆردوەستەن دەر پرۆڤنز بنگöل، سەئنە بەڤöلکەرونگسدجهتە بەترäگت مت 10،1 وەنگەر ئالس ئەئن درتتەل دەس پرۆڤنزدورجهسجهنتتس ڤۆن 35،2 ئەئنوۆهنەرن ژە کم².
دەر لاندکرەئس ورد ئم نۆردەن ڤۆم کرەئس یەدسو، ئم سüدوەستەن ڤۆم کرەئس یایلادەرە، ئم ئۆستەن ڤۆم کرەئس ئاداکلı ئوند ئم سüدەن ڤۆم زەنترالەن لاندکرەئس (مەرکەز) بەگرەنزت. پرۆڤنزüبەرسجهرەئتەندە گرەنزەن هات ئەر زوم کرەئس پüلüمüر (پرۆڤنز تونجەل) ئم نۆردوەستەن ئوند زوم کرەئس کاراکۆچان (پرۆڤنز ئەلازığ).
دئە کرەئسستادت کğı بەهەربەرگت کناپپ 61 پرۆزەنت دەر لاندکرەئسبەڤöلکەرونگ. دەر رەست ڤەرتەئلت سجه ئائوف 25 دöرفەر (کöی)، دئە ئم دورجهسجهنتت ڤۆن 76 ئەئنوۆهنەرن بەوۆهنت وەردەن. ناجاکلı ئست مت 379 ئەئنوۆهنەرن داس گرößتە دۆرف.
گەسجهجهتە
وئە ئن ئاندەرەن گەبئەتەن ئاناتۆلئەنس رەئجهت دئە گەسجهجهتە کğıس بس ئن دئە زەئت دەر حەتهتەر زورüجک. ئەئنگە ئاندەرە رەئجهە ئۆدەر ڤöلکەر، دئە üبەر کğı هەررسجهتەن، وارەن دئە ئورارتäئەر، دئە مەدەر، دئە پەرسەر، ئالەخاندەر دەر گرۆßئە، دئە سەلەئوکدەن، دئە رöمەر، دئە ئارمەنئەر، بیزانز، دئە ئارابەر، دئە ئاق قۆیونلو، دئە سەلدسجهوکەن ئوند دئە ئۆسمانەن.
دەر ئورسپرونگ دەس نامەنس کğı ئست ئونبەکاننت. دەر ئۆرت ئەنتوجکەلتە سجه ئوم دئە فەستونگ کğı، دئە وۆهل ڤۆن دەن ئورارتäئەرن ئەررجهتەت وۆردەن وار. 1616 ووردە دئە فەستونگ دورجه ئەئن ئەردبەبەن سۆ ستارک زەرستöرت، داسس دەر ئۆرت ئان دەن هەئوتگەن پلاتز ڤەرلەگت وۆردەن ئست. دئە Üبەررەستە دەر فەستونگ لئەگەن هەئوتە ئم دۆرف تۆپراکلı.
ئانفانگ دەس 16. ژاهرهوندەرتس ستاند کğı ئونتەر دەر حەررسجهافت دەر ئرانسجهەن سافاودەن. 1514 سجهلوگەن دئە ئۆسمانەن دئە سافاودەن ئوند ڤەرلەئبتەن سجه ئۆستاناتۆلئەن ئەئن. ئاب 1663 وار کğı ئەئن ساندسجهاک، داس ئان داس ڤلâیەت دیارباکıر ئانگەسجهلۆسسەن وار. 1926 ووردە کğı تەئل ڤۆن ئەرزنجان ئوند بلدەتە مت وەئتەرەن کرەئسەن 1936 دئە پرۆڤنز بنگöل. زوسجهەن 1987 ئوند 1990 ڤەرلۆر کğı درەئ ڤئەرتەل (77،5 %) سەئنەر ئورسپرüنگلجهەن گرößئە دورجه ئابسپالتونگ دەر نەئوئەن لاندکرەئسە ئاداکلı، یایلادەرە ئوند یەدسو.
بەڤöلکەرونگ
بەڤöلکەرونگسەنتوجکلونگ دەس لاندکرەئسەس
| ڤۆلکسزäهلونگسەرگەبنسسە[1] | 2000 | 1990 | 1985 | 1980 | 1975 | 1970 | 1965 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| لاندکرەئس کğı | 6.780 | 6.894 | 48.790 | 54.035 | 58.855 | 52.330 | 47.431 |
| کرەئسستادت کğı | 4.684 | 4.544 | 4.091 | 6.267 | 5.598 | 5.083 | 2.242 |
| ڤۆلکسزäهلونگسەرگەبنسسە[2] | 2020 | 2019 | 2018 | 2017 | 2016 | 2015 | 2014 | 2013 | 2012 | 2011 | 2010 | 2009 | 2008 | 2007 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| لاندکرەئس کğı | 4.863 | 4.578 | 5.013 | 5.097 | 4.838 | 4.958 | 5.496 | 5.500 | 4.886 | 5.803 | 5.051 | 4.945 | 5.672 | 5.159 |
| کرەئسستادت کğı | 2957 | 2.680 | 2.832 | 3.286 | 2.991 | 3.117 | 3.485 | 3.407 | 3.062 | 4.021 | 3.328 | 3.220 | 3.913 | 3.470 |
فüر دئە ژاهرە 2001 بس 2006 لئەگەن کەئنە زاهلەن ڤۆر. ئەرگەبنسسە ڤۆم زەنسوس 2011 لئەگەن نور فüر دئە پرۆڤنزەن ئنسگەسامت ڤۆر.
وەبلنکس
ئەئنزەلناجهوەئسە
ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن
- جە
- جەب
- سۆرانی
- دق
- ئەنگلسه
- فارسی
- فرانچائس
- Հայերեն
- ئت
- کورمانجی
- مرژ
- مس
- نان
- نب
- نل
- پنب
- Русский
- سو
- تüرکچە
- تت
- ئور
- ئوز
- ڤ
دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „کğı“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.