شابلۆن:ئنفۆبۆخ پرۆڤنز ئن دەر تüرکەئ

کاهرامانماراش (شابلۆن:حیس، شابلۆن:کوس گورگوم ئۆدەر مەرەش) ئست ئەئنە تüرکسجهە پرۆڤنز ئوند زäهلتە ئم مäرز 2021 گەسجهäتزتە 1،176 مئۆ. ئەئنوۆهنەر. بس زوم ئەندە دەس تüرکسجهەن ئونابهäنگگکەئتسکرئەگەس هئەß دئە پرۆڤنز نور ماراش. ئالس ئانەرکەننونگ فüر ئهرەن ودەرستاند ئەرهئەلت سئە دەن بەئنامەن کاهرامان (حەلد) ئوند هەئßت سەئت 1973 کاهرامانماراش.

ئم زوگە ئەئنەر ڤەروالتونگسرەفۆرم ووردە 2013 دئە پرۆڤنز ئن ئەئنە گرۆßستادتگەمەئندە (بüیüکشەهر بەلەدیەس) ئومگەواندەلت، بەئ دەر ئاللە دöرفەر ئوند ئاللە گەمەئندەن (بەلەدیە) ئن ماهاللە üبەرفüهرت ووردەن. دئە کرەئسە ئەنتسپراجهەن نون دەن ستادتبەزرکەن، دەر زەنترالە لاندکرەئس (مەرکەز ئلچە) دەر پرۆڤنزهائوپتستادت ووردە ئن زوەئ نەئوئە کرەئسە ئائوفگەتەئلت.

گەئۆگرافئە

ئانگەفانگەن ئم نۆردەن ئم ئوهرزەئگەرسنن هات ماراش فۆلگەندە ناجهبارپرۆڤنزەن: سڤاس، مالاتیا، ئادıیامان، گازئانتەپ، ئادانا، ئۆسمانیە ئوند کایسەر.

دئە پرۆڤنز کاهرامانماراش ئست ئەئنە بننەنپرۆڤنز ئۆهنە زوگانگ زوم مەئەر، گەهöرت ئابەر زور تüرکسجهەن متتەلمەئەررەگئۆن. دەر بەڤöلکەرونگسانتەئل بەتروگ ئەندە 2020 10،86 پرۆزەنت، دەر فلäجهەنانتەئل لئەگت بەئ ئەتوا 16 پرۆزەنت.

داس گەلäندە ئست بس 3000 م هۆجه ئوند بەستەهت ئائوس بەرگەن دەس تائوروسگەبرگەس مت ئەبەنەن دازوسجهەن. دئە پرۆڤنز هات ڤئەلە فلüسسە ئابەر کەئنە ناتüرلجهەن سەئەن.

بەرگە ئوند حۆجهەبەنەن

بەرگە نەهمەن مەهر ئالس دئە حäلفتە دەر پرۆڤنزفلäجهە ئەئن. دئە مەئستەن بەرگە سند ئائوسلäئوفەر دەس تائوروسگەبرگەس. مت 3081 م ئست دەر نورهاک دەر هöجهستە بەرگ دەر پرۆڤنز. ئاندەرە وجهتگە بەرگە ئۆدەر گەبرگە سند دئە ئامانۆس داğلارı (ئائوجه نور داğلارı ئۆدەر گاڤور داğلارı)، دەر ئەنگزەک داğı (2815 م)، دەر ئاهıر داğı (2301 م)، بنبۆğئا داğلارı (2942 م) ئوند دەر دەلهöبەک داğı (2338 م).

دئە حۆجهەبەنەن، دئە ئەتوا ئەئن ڤئەرتەل دەر فلäجهە ئائوسماجهەن، لئەگەن مەهر ئم نۆردەن دەر پرۆڤنز ئن حöهەن زوسجهەن 1500 ئوند 2000 م.

گەوäسسەر

دەر وجهتگستە فلوسس دەر پرۆڤنز ئست دەر جەیهان. دئە گەسامتە پرۆڤنز ورد ڤۆن دئەسەم فلوسس ئەنتوäسسەرت. دەر جەیهان ئەنتسپرنگت ئن ئەئنەر حöهە ڤۆن 2000 م ئم لاندکرەئس ئەلبستان ئوند فلئەßت ئن مäئاندەر-فۆرم ئەرست ئن سüدوەستلجهەر رجهتونگ ئوند دانن ناجه سüدەن، وۆ ئەر سجه بەئم دۆرف ئۆرتاکلı مت دەم گöکسون-باجه ڤەرەئنت. ناجهدەم ئەر ئان گرößئە زوگەنۆممەن هات، دورجهفلئەßت ئەر ڤئەلە تäلەر ئوند ڤەرلäسست دئە پرۆڤنزگرەنزەن ئم سüدوەستەن. ئەئن ئاندەرەر وجهتگەر فلوسس ئست دەر ئاکسو، دەر بەئم ئەنگزەک داğı ئەنتسپرنگت.

دەر سومپف گاڤور گöلü ووردە ترۆجکەنگەلەگت. مت دەر ئائوفستائوئونگ دەس ئاکسو 1972 ئەنتستاند دەر کüنستلجهە کارتالکایا-ستائوسەئە. ئەر هات ئەئن ڤۆلومەن ڤۆن 195 مللئۆنەن م³ ئوند بەوäسسەرت ئەتوا 27.000 حەکتار لاند.

ڤەروالتونگ

کاهرامانماراش ئست سەئت 2012 ئەئنە گرۆßستادت (بüیüکشەهر بەلەدیەس). ناجه ئەئنەر ڤەروالتونگسرەفۆرم 2013 ئست داس گەبئەت دەر گرۆßستادت مت دەم دەر پرۆڤنز ئدەنتسجه، ئن ژەدەم دەر İلچە (ئونتەرگەئۆردنەتە ستائاتلجهە ڤەروالتونگسبەزرکە) بەستەهت ئەئنە نامەنسگلەئجهە گەمەئندە، دئە ژەوەئلس دەسسەن گەسامتەس گەبئەت ئومفاسست ئوند دئە دەر گرۆßستادتگەمەئندە زوگەئۆردنەت ئست. ئاللە ئاندەرەن گەمەئندەن (بەلەدیە) ئوند ئاللە دöرفەر (کöی) ئن دەن İلچەس ووردەن ئائوفگەلöست ئوند ئهر گەبئەت دەر ژەوەئلگەن زەنترالگەمەئندە دەس İلچە ئالس ماهاللە (ستادتڤئەرتەل) زوگەسجهلاگەن. ئن دەن 709 ماهاللەس ئست دەر موهتار دەر ئۆبەرستە بەئامتە. دەر گۆئوڤەرنەئور دەر پرۆڤنز (ڤال) ئست سەئتدەم ئەئن رەئنەر ستائاتسبەئامتەر، دئە زوستäندگکەئتەن دەر فرüهەرەن پرۆڤنزڤەرسامملونگ (İل مەجلس)، دئە ئونتەر سەئنەم ڤۆرستز تاگتە، ووردەن ئائوف دئە گرۆßستادتکۆممونە üبەرتراگەن. دئە ئەلف ستائاتلجهەن İلچە ئوند دئە ئەنتسپرەجهەندەن گەمەئندەن سند ئەبەنسۆ ستادتبەزرکە:

کرەئس-
جۆدەشابلۆن:فن
لاندکرەئس
İلچە
کوردسجهەر
نامە
فلäجهەشابلۆن:فن
(کم²)
بەڤöلکەرونگ ئام 31.12.2020شابلۆن:فن ئانزاهل
دەر
ماهاللە
بەڤöلکە
رونگس
دجهتە
(ئەئنو./کم²)
سەخ راتئۆشابلۆن:فن
فرائوئەن
ئائوف 1000
مäننەر
گرüن-
دونگس
داتومشابلۆن:فن،شابلۆن:فن
گەسامت مäننلجه وەئبلجه
1107 ئافشن ئاڤشین 1502 80.980 41.061 39.919 66 53،9 972 1944
1136 ئاندıرıن دێرکۆلێ 1202 32.377 16.431 15.946 57 26،9 971
1785 چاğلایانجەرت جرید 470 23.292 11.960 11.332 17 49،6 948 1987
2084 دولکادرۆğلو زولقەدەرۆخلی 1176 223.277 114.346 108.931 103 189،9 953 2012
1919 ئەکنöزü جەلâ 656 10.988 5.782 5.206 21 16،8 900 1990
1299 ئەلبستان ئالبستان 2201 142.778 72.710 70.068 93 64،9 964
1353 گöکسون کۆکسەن 1942 52.136 26.459 25.677 72 26،9 970
1975 نورهاک نورهاخ 1028 12.399 6.400 5.999 15 12،1 937 1990
2085 ئۆنکشوبات 2429 441.681 220.846 220.835 137 181،8 1000 2012
1570 پازارجıک بازارجخ 1253 69.686 35.032 34.654 84 55،6 989
1694 تüرکۆğلو کردۆخلی 660 78.569 41.893 36.676 44 119،0 876 1960
46 کاهرامانماراش گورگوم 14519 1.168.163 592.920 575.243 709 80،5 970

شابلۆن:فنبۆخ

بەڤöلکەرونگ

  دئە بەڤöلکەرونگ دەر پرۆڤنز کاهرامانماراش سەتزت سجه مەهرهەئتلجه ئائوس تüرکەن زوساممەن. دئە گرößتە مندەرهەئت مت 20 % ستەللەن دئە کوردەن دار.[1] دئە مەئستەن مەنسجهەن سند سوننتسجهەر رەلگئۆنسزوگەهöرگکەئت، دانەبەن گبت ئەس ئائوجه زاهلرەئجهە ئالەڤتەن، ڤۆن دەنەن ئاللەردنگس ڤئەلە ناجه دەم پۆگرۆم ڤۆن کاهرامانماراش 1978 ناجه ئادانا ئائوسگەواندەرت سند. بس زوم ڤöلکەرمۆرد ئان دەن ئارمەنئەرن ئاب 1915 گاب ئەس ئائوجه ئەئنە گرۆßئە ئارمەنسجهە گەمەئندە. دئەژەنگەن Üبەرلەبەندەن دەس ڤöلکەرمۆردس، دئە ناجه ئارمەنئەن فلۆهەن، گرüندەتەن ئن ژەرەوان داس ستادتڤئەرتەل نۆرک-ماراسجه.

ژäهرلجهە بەڤöلکەرونگسەنتوجکلونگ

ناجهفۆلگەندە تابەللە زەئگت دئە ژäهرلجهە بەڤöلکەرونگسەنتوجکلونگ ناجه دەر فۆرتسجهرەئبونگ دورجه داس 2007 ئەئنگەفüهرتە ئادرەسسئەربارە ئەئنوۆهنەررەگستەر (ئادنکس). زوسäتزلجه سند دئە بەڤöلکەرونگسواجهستومسراتە ئوند داس گەسجهلەجهتەرڤەرهäلتنس (سەخ راتئۆ د. ه. دئە رەجهنەرسجه ئەرمتتەلتە ئانزاهل دەر فرائوئەن پرۆ 1000 مäننەر) ئائوفگەفüهرت.[2] شابلۆن:تابەللەنستلە

ژاهر بەڤöلکەرونگ ئام ژاهرەسەندە واجهستومس-
راتە دەر بە-
ڤöلکەرونگ
(ئن %)
گەسجهلەجهتەر
ڤەرهäلتنس
(فرائوئەن ئائوف
1000 مäننەر)
رانگ
(ئونتەر دەن 81 پرۆڤنزەن)
گەسامت مäننلجه وەئبلجه
2020 1.168.163 592.920 575.243 1،22 970 18
2019 1.154.102 586.616 567.486 0،81 967 18
2018 1.144.851 580.410 564.441 1،53 972 18
2017 1.127.623 572.111 555.512 1،35 971 18
2016 1.112.634 565.816 546.818 1،46 966 18
2015 1.096.610 556.607 540.003 0،70 970 18
2014 1.089.038 553.493 535.545 1،24 968 18
2013 1.075.706 546.943 528.763 1،18 967 18
2012 1.063.174 539.998 523.176 0،85 969 18
2011 1.054.210 534.845 519.365 0،90 971 18
2010 1.044.816 528.711 516.105 0،71 976 18
2009 1.037.491 526.401 511.090 0،80 971 18
2008 1.029.298 521.728 507.570 2،48 973 18
2007 1.004.414 506.711 497.703 0،00 982 18

ڤۆلکسزäهلونگسەرگەبنسسە

ناجهفۆلگەندە تابەللەن گەبەن دەن بەئ دەن 15 ڤۆلکسزäهلونگەن دۆکومەنتئەرتەن ئەئنوۆهنەرستاند دەر پرۆڤنز کاهرامانماراش وئەدەر. دئە وەرتە دەر لنکەن تابەللە ئەنتستاممەن ئە-بۆئۆکس (دەر ئۆرگنالدۆکومەنتە[3]) ئەنتنۆممەن، دئە وەرتە دەر رەجهتەن تابەللە باسئەرەن ئائوس دەر داتەنابفراگە دەس تüرکسجهەن ستاتستکنستتوتس تÜئک[4]

ژاهر بەڤöلکەرونگ
ئام زەنسوستاگ
ژäهرل. واجهس-
تومسراتە ئن %
ر
ئا
ن
گ
تüرکەئ پرۆڤنز کاهرامانماراش
1927 13.648.270 186.855 33
1935 16.158.018 188.877 2،30 41
1940 17.820.950 202.073 2،06 43
1945 18.790.174 261.550 1،09 35
1950 20.947.188 288.843 2،30 37
1955 24.064.763 336.797 2،98 31
1960 27.754.820 389.857 3،07 31
ژاهر بەڤöلکەرونگ
ئام زەنسوستاگ
ژäهرل. واجهس-
تومسراتە ئن %
ر
ئا
ن
گ
تüرکەئ پرۆڤنز کاهرامانماراش
1965 31.391.421 438.423 2،49 30
1970 35.605.176 528.982 4،13 26
1975 40.347.719 641.480 4،25 22
1980 44.736.957 738.032 3،01 19
1985 50.664.458 840.472 2،78 18
1990 56.473.035 892.952 1،25 19
2000 67.803.927 1.002.384 1،23 18

شابلۆن:ئابساتز ئانزاهل دەر پرۆڤنزەن بەزۆگەن ئائوف دئە جەنسوسژاهرە:

دەتائللئەرتە ڤۆلکسزäهلونگسەرگەبنسسە

ژاهر گەسامتبەڤöلکەرونگ ستادتبەڤöلکەرونگ لاندبەڤöلکەرونگ
گەسامت مäننلجه وەئبلجه گەسامت % مäننلجه وەئبلجه گەسامت % مäننلجه وەئبلجه
1927 184.958 92.676 92.282 36.343 19،65 19.124 17.219 148615 80،35 73.552 75.063
1935 188.877 95.029 93.848 39.343 20،83 19.785 19.558 149534 79،17 75.244 74.290
1940 202.073 101.701 100.372 38.470 19،04 19.949 18.521 163603 80،96 81.752 81.851
1945 261.550 133.126 128.424 49.491 18،92 25.575 23.916 212059 81،08 107.551 104.508
1950 288.843 کەئنە ئانگابەن 54.000 18،70 کەئنە ئانگابەن 234843 81،30 کەئنە ئانگابەن
1955 336.797 172.568 164.229 66.963 19،88 35.419 31.544 269834 80،12 137.149 132.685
1960 389.857 197.607 192.250 85.828 22،02 44.077 41.751 304029 77،98 153.530 150.499
1965 438.423 222.104 216.319 105.090 23،97 54.938 50.152 333333 76،03 167.166 166.167
1970 528.982 266.819 262.163 165.056 31،20 87.503 77.553 363926 68،80 179.316 184.610
1975 641.480 330.443 311.037 220.710 34،41 117.725 102.985 420770 65،59 212.718 208.052
1980 738.032 377.607 360.425 281.382 38،13 148.550 132.832 456650 61،87 229.057 227.593
1985 840.472 426.554 413.918 342.428 40،74 179.244 163.184 498044 59،26 247.310 250.734
1990 892.952 450.243 442.709 407.215 45،60 210.156 197.059 485737 54،40 240.087 245.650
2000 1.002.384 510.662 491.722 536.007 53،47 277.087 258.920 466377 46،53 233.575 232.802

ڤەرکەهر

دورجه ئەئنە نەبەنلنئە ئست ماراش مت دەر زوگسترەجکە ئادانامالاتیا ڤەربوندەن. ئەئنە لاندستراßئە فüهرت üبەر تüرکۆگلو زور ئائوتۆباهن ئۆ-52 ڤۆن ئادانا ناجه گازئانتەپ. ئائوßئەردەم ڤەرفüگت کاهرامانماراش üبەر ئەئنەن فلوگهافەن، دەر 5 کم ڤۆن دەر ستادت ئەنتفەرنت ئست ئوند دەر دحم گەهöرت.

سۆنستگەس

دئە سپەزئالتäت دەر رەگئۆن ئست داس سپەئسەئەئس ماراش دۆندورماسı، داس ترادتئۆنەلل ئائوس زئەگەنملجه ئوند دەم سجهنەئە دەس بەرگس ئاهıر داğı زوبەرەئتەت ورد. دئەسەس ئەئس هات ئەئنە ئەلاستسجهە، کائوگوممئارتگە کۆنسستەنز، بس ئەس سجهملزت. ئەس کام ئنس گوئننەسس-بوجه دەر رەکۆردە، ئالس مان ئەس ڤۆن ئەلەکترزتäتسماست زو ئەلەکترزتäتسماست سپاننتە ئۆدەر ئەس ئان بوسسە ئانفرۆر ئوند دئەسە دانن üبەر داس ئەئس مت ئەئنەم کران هۆجه هۆب.

وەئتەرە سپەزئالتäتەن سند ماراش ئچل کöفتە (بولگور-تاسجهەن گەفüللت مت والنوسس ئوند فلەئسجه)، ئەکسل چۆرباس (ئەئنە سالزگ-سائورە سوپپە، مت ڤئەلەن کرäئوتەرن) ئوند ماراش تارهاناس. دئەسەر ئن پلاتتەن گەترۆجکنەتە وەئزەنتەئگ مت ژۆگهورت کانن پور ئۆدەر گەرöستەت گەگەسسەن، ئابەر ئائوجه ئن سوپپە ڤەراربەئتەت وەردەن. ئائوجه دئە سوپپە کەللە پاچا ئائوس وەئجهەم فلەئسجه ورد ئن دەر پرۆڤنز زوبەرەئتەت. دەر رۆتە سجهارفە جهل ئائوس ماراش سۆوئە فıستıک ئەزمەس (ئەئنە سüßسپەئسە ئائوس پستازئەن-پüرەئە) سند ئەبەنفاللس بەکاننت.

سەهەنسوüردگکەئتەن

ئم زەنتروم دەر پرۆڤنزهائوپتستادت لئەگت ئەئنە متتەلالتەرلجهە زتادەللە üبەر دەر ستادت. سüدلجه داڤۆن، ئام ئازەربایجان بولڤارı، بەفندەت سجه ئەئن ئارجهäئۆلۆگسجهەس موسەئوم مت ئەئنەر سامملونگ هەتهتسجهەر سکولپتورەن ئائوس دەر رەگئۆن. زودەم گبت ئەس ئەئنگە مۆسجهەئەن، دارونتەر دئە ئولو جام ئائوس دەم 15. ژاهرهوندەرت سۆوئە حاتونیە ئوند بەیازت ئائوس دەر ئۆسمانسجهەن ئەپۆجهە، کۆرانسجهولەن، ڤۆن دەنەن بەسۆندەرس دئە تاش مەدرەسەس ئائوس دەم 15. ژاهرهوندەرت ئەروäهنەنسوەرت ئست، ئوند ئالتە کرجهەن زو سەهەن. دەس وەئتەرەن هات دئە پرۆڤنز ئەئنەن ستائوسەئە، مەهرەرە ئالمەن مت سەئەن، قوئەللەن، واسسەرفäللەن ئوند ترۆپفستەئنهöهلەن.

ئم بەزرک ئافشن ووردە 2009 ئام ئوفەر دەس حورمان چایı دئە سپäتهەتهتسجهە فەلسنسجهرفت ڤۆن تانıر ئائوس دەم 9. ئۆدەر 8. ژاهرهوندەرت ڤ. جهر. ئەنتدەجکت.

پەرسöنلجهکەئتەن

شابلۆن:جۆممۆنسجات

ئەئنزەلناجهوەئسە

  1. شابلۆن:وەبارجهڤ
  2. کاهرامانماراش نüفوسو، ئابگەروفەن ئام 26. ئاپرل 2021
  3. بüجهەرەئ دەس تüرکسجهەن ستاتستکنستتوتس تÜئک، ئابروفبار ناجه سوجهداتەنەئنگابە
  4. گەنەل نüفوس سایıملارı (ڤۆلکسزäهلونگسەرگەبنسسە 1965 بس 2000) ئابروفبار ناجه ئائوسواهل دەس ژاهرەس ئوند دەر رەگئۆن

شابلۆن:ناڤگاتئۆنسلەئستە پرۆڤنزەن ئن دەر تüرکەئ

شابلۆن:نۆرمداتەن

ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن


دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „کاهرامانماراش (پرۆڤنز)“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.