حالل ئالتıندەرە
حالل ئالتıندەرە (* 1971 ئن ماردن، تüرکەئ; لەبت ئن ئستانبول) ئست ئەئن تüرکسجهەر مولتمەدئا- ئوند ئاکتئۆنسکüنستلەر کوردسجهەر ئابستاممونگ. ئەر ئاربەئتەت مت ڤدەئۆس ئوند ڤەرسجهئەدەنەن مولتمەدئا-تەجهنکەن، ئالس ئۆبژەکتکüنستلەر ئوند فۆتۆگراف. حالل ئالتıندەرە ئست ئەبەنفاللس حەرائوسگەبەر ئوند جهەفرەداکتەئور دەس ئارت-ئست جۆنتەمپۆراری ئارت ماگازنە ئن ئستانبول.
لەبەن ئوند وەرک
حالل ئالتıندەرەس کونست ئست ڤۆن پۆلتسجهەن ئنهالتەن گەپرäگت. بەرەئتس ئن سەئنەم فرüهوەرک سەتزت سجه ئالتıندەرە مت دەم رەپرەسسڤەن تüرکسجهەن رەگمە ئائوسەئناندەر.
ئالتıندەرە ڤەروەندەت ئن سەئنەن ئنستاللاتئۆنەن هäئوفگ دئە ئنسگنئەن ئوند سیمبۆلە ستائاتلجهەر ماجهت ئوند پرäسەنز، وئە برئەفمارکەن، فلاگگەن، بانکنۆتەن، ئۆدەر پەرسۆنالائوسوەئسە، دئە ئەر مانپولئەرت ئوند – تەئلوەئسە ئائوجه هومۆرستسجه – ڤەرفرەمدەت. سەئنە وەرکە هابەن داس زئەل، دئە سیستەمە ستائاتلجهەر رەپرäسەنتاتئۆن ئوند دئە ئدەنتفکاتئۆن مت دەم سیستەم زو ستöرەن. ئن سەئنەن ڤدەئۆس ئوند ئنستاللاتئۆنەن سەتزت ئەر سجه مت دەم لەبەن ئوند دەر سپراجهە دەر سوبکولتورەن ئوند دەر حەتەرۆگەنتäت دەر گرۆßستäدتە ئن دەر تüرکەئ ئائوسەئناندەر.
ئەئنەس سەئنەر بەکاننتەستەن پرۆژەکتە وار دئە ڤەرگرößئەرونگ سەئنەس تüرکسجهەن پەرسۆنالائوسوەئسەس، دەن ئەر 1997 ئن ئەئنەر پاسسدروجکەرەئ ئن ئستانبول ئائوسستەللتە.[1] دئەسە ئاکتئۆن وار بەسۆندەرس برسانت، دا دئە کرتسجهە حنتەرفراگونگ ڤۆن ناتئۆنالسیمبۆلەن دامالس ئن دەر تüرکەئ ئالس تابو گالت. دئە پرۆڤۆکاتئۆن لاگ نجهت نور ئن دەر کرتک ئام ناتئۆنالستۆلز، سۆندەرن ئائوجه ئن دەر سجهتبارماجهونگ سەئنەر کوردسجهەن ئدەنتتäت ئن ئەئنەم لاند، داس لانگە زەئت دئە ئانەرکەننونگ ئەتهنسجهەر مندەرهەئتەن ڤەرمئەد. سەئنە ئاربەئت مت دەن ڤەرگرößئەرتەن پەرسۆنالائوسوەئسەن زۆگ سۆگار دئە ئائوفمەرکسامکەئت دەر تüرکسجهەن پارلامەنتس ئائوف سجه ئوند فüهرتە زو ئەئنەر درۆهونگ مت ئەئنەر پارلامەنتارسجهەن ئونتەرسوجهونگ.[1]
ئم ژاهر 1999 گرüندەتە ئالتندەرە دئە کونستزەئتسجهرفت ئارت-ئست ئوند ئۆرگانسئەرتە ئائوسستەللونگەن، دورجه دئە ئەر سجه نجهت نور ئالس کüنستلەر، سۆندەرن ئائوجه ئالس وجهتگەر ئاکتەئور ئن دەر کونستسزەنە ئەتابلئەرتە.[1]
ئەئن وەئتەرەس بەمەرکەنسوەرتەس پرۆژەکت ئست سەئنە ئاربەئت حۆمماگە تۆ ملادەن ستلنۆڤć، دئە سجه دورجه ئەئنە ئرۆنسجهە ئائوسەئناندەرسەتزونگ مت دەم کۆنزەپت دەر ئرۆنئە ئائوسزەئجهنەت، ئنسپرئەرت ڤۆم سەربسجهەن نەئۆکۆنزەپتوئالستەن ملادەن ستلنۆڤć.[1]
ئەئنەس سەئنەر وەرکە، بەناننت ناجه دەم مۆتتۆ دەر ئانارجهستن ئەمما گۆلدمان „ئف ئ جان’ت دانجە، ئ دۆن’ت وانت تۆ بە پارت ئۆف یۆئور رەڤۆلوتئۆن“، زەئگت ئەئنە ژونگە فرائو مت ئەئنەر هاندگەفەرتگتەن گۆلدکەتتە، دئە ئەئن ت-سهرت ئن ئانارجهستەنفاربە سجهوارز ترäگت، ئوند دەمۆنسترئەرت دامت ئالتندەرەس فäهگکەئت، تئەفگرەئفەندە کرتک مت äستهەتسجهەر ئەلەگانز زو ڤەربندەن.[1]
ئم ژاهر 2007 وار ئالتıندەرە مت دەر ڤدەئۆئاربەئت دەنگبەژس تەئلنەهمەر دەر دۆجومەنتا 12 ئن کاسسەل. داس وۆرت دەنگبەژس بەدەئوتەت ئائوف کوردسجه گەسجهجهتەنەرزäهلەر. ئالتıندەرە ستەللت ئن دەم ڤدەئۆ دەنگبەژس ڤۆر، دئە ئن ئەئنەم مت مەسۆپۆتامسجهەن تەپپجهەن ئائوسگەلەگتەن رائوم ستزەن ئوند سنگەند گەسجهجهتەن ڤۆرتراگەن، دئە زور مüندلجه üبەرلئەفەرتەن کوردسجهەن کولتورگەسجهجهتە گەهöرەن. وەنن دئە گەسجهجهتەنەرزäهلەر دەن ئۆرت ڤەرلاسسەن، ئەرسجهەئنەن ڤەرسجهاجهتەلتە حۆلزهäئوسەرن، دئە üبەر دەن دäجهەرن ئەئنەر تüرکسجهەن ستادت ستەهەن. مت دەم فلم دەئوتەت ئالتıندەرە ئان، داسس مۆدەرنە ئوند ترادتئۆن سۆوۆهل نەبەن- ئالس ئائوجه üبەر- (ئوند ئونتەر-) ئەئناندەر ئەخستئەرەن. دەر ودەرسپروجه دەر ئارجهتەکتورەن ستەهت ئالس سننبلد فüر دەن ئانتمۆدەرنسموس دەر دەنگبەژس.
ئالتندەرە نوتزت ئرۆنئە ئوند حومۆر ئالس حائوپتواففەن ئن سەئنەر کونست، وئە ئن دەر ئاربەئت داس کاپتال (2009)، وۆ ئەر مت ئەئنەم لاسەر ئەئن پستۆلەنلۆجه ئن مارخ’ حائوپتوەرک سجهنەئدەت، ئوم ئائوف دئە تöدلجهەن کۆنسەقوئەنزەن ئدەئۆلۆگسجهەر دۆگمەن هنزووەئسەن.[1] ئن نۆ مان’س لاند پلاتزئەرت ئەر زوەجکس سیمبۆلسئەرونگ دەر کۆئەخستەنز ڤۆن فۆرتسجهرتت ئوند ڤەرگەسسەنەر گەسجهجهتە ئن دەر تüرکەئ ئەئنەن رائومفاهرەر ئائوف ئەئنەم پفەرد ئن دەر پرäهستۆرسجهەن لاندسجهافت کاپپادۆکئەنس.[1]
سەئن ئەنگاگەمەنت، گەسەللسجهافتلجهە ئوند پۆلتسجهە تهەمەن وئە دئە گەفäهردونگ ڤۆن کüنستلەرن ئن دەر تüرکەئ ئانزوسپرەجهەن، زەئگت سجه دەئوتلجه ئم ڤدەئۆ وهۆ سهۆت تهە ئارتست (2009)، ئن دەم ئالتندەرە سەلبست وäهرەند ئەئنەس ڤۆرتراگەس üبەر دئە تüرکسجهە کونستسزەنە بەئ دەر رەئاکتئۆن ئائوف سجهüسسە ئن ئەئنەم ئەئنکائوفسزەنتروم ئن ئستانبول زو سەهەن ئست.[1]
وجهتگە ئائوسستەللونگەن
- 1997 5. ئستانبول بئەننالە، ئستانبول
- 2000 ئەئارلی سپرنگ کونستهاللەن نکۆلاژ، کۆپەنهاگەن
- 2001 بۆزتەپە / رهۆمبەرگ / کاراموستافا / ئالتندەرە کüنستلەرهائوس پالائس تهورن & تاخس، برەگەنز
- 2002 بەتوەئەن تهە واتەرفرۆنتس گالەرئە رۆن ماندۆس، رۆتتەردام / ئن سەئارجه ئۆف بالکانئا نەئوئە گالەرئە، گراز / مانفەستا 4 فرانکفورت ئام مائن / ئۆه، ئت’س ئا جوراتۆر! رۆتۆر گراز
- 2003 ترانا بئەننالە 2 / ئن دەن سجهلوجهتەن دەس بالکان کونستهاللە فردەرجئانوم، کاسسەل / بلوت & حۆنگ - زوکونفت ئست ئام بالکان سامملونگ ئەسسل، کلۆستەرنەئوبورگ
- 2004 5. جەتنژە بئەننالە - لۆڤە ئت ئۆر لەئاڤە ئت بئەننالە جەتنژە / سهاکە - ئد ترۆئوبلەس-لüنەبورگ، حاللە فüر کونست لüنەبورگ
- 2005 پلۆت:2 پلۆت لۆندۆن / 9. ئستانبول بئەننالە
- 2006 ئۆجتۆبەر سالۆن 2006، بەلگراد / ئارت وتهۆئوت بۆردەرس ئاججەئا یەرەڤان، ژەرەوان
- 2007 دۆجومەنتا 12 کاسسەل
- 2015 وهۆ تهە ف*جک ئس حالل ئالتıندەرە کونستپالائس ئەرلانگەن
- 2016 ن.ب.ک. سپاجە رەفوگەئە بەرلن
- 2026 سەجورتی ترەئە، مانفەستا 16، ست. گەرترود، ئەسسەن[2]
لتەراتور ئوند قوئەللەن
- دۆجومەنتا 12 کاتالۆگ/جاتالۆگوئە، 2007، 416 سەئتەن، ئسبن 978-3-8228-1677-6
- دۆجومەنتا 12 بلدەربوجه، 2007، 228 سەئتەن، ئسبن 978-3-8228-1694-3
وەبلنکس
- شابلۆن:دنب-پۆرتال
- مانفەستا 4
- پلۆت 2 لۆندۆن
- شابلۆن:وەبارجهڤ
- زور ئائوسستەللونگ ئم کونستپالائس ئەرلانگەن
- زور ئائوسستەللونگ سپاجە رەفوگەئە ئم ن.ب.ک.
ئەئنزەلناجهوەئسە
شابلۆن:سۆرتئەرونگ:ئالتندەرە، حالل
ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن
دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „حالل ئالتıندەرە“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.