گۆران
شابلۆن:دئەسەر ئارتکەل شابلۆن:ئنفۆبۆخ سپراجهە
گۆران ئۆدەر گوورانی (کوردسجه/گووران: حەورامی; ئائوجه ئاورۆمان گەناننت) ئست ئەئنە نۆردوەسترانسجهە سپراجهە، دئە زوساممەن مت دەم زازائسجهەن دئە گەنەتسجهە ئونتەرگروپپە زازا-گۆران بلدەت. گۆران ورد ئم ئراک ئوند ئن ئران ڤۆن ئەتوا 500.000 مەنسجهەن گەسپرۆجهەن. ڤئەلە سپرەجهەر دئەسەر سپراجهە گەهöرەن دەر رەلگئۆنسگەمەئنسجهافت دەر ئاهل-ئە حاقق ئان.
نامە
دەن نامەن گووران، دەر ئەئنە ئەرفندونگ وەستلجهەر لنگوئستەن فüر حەورامی ئست، کەننەن دئە سپرەجهەر سەلبست نجهت. سئە نەننەن ئهرە سپراجهە ماجهوو (دەئوتسجه: „ئجه ساگە“)، کۆردی ئۆدەر هەورامی. دەر بەگرفف گۆران/گووران ئست مەهردەئوتگ; زوم ئەئنەن ئست ئەس ئەئنە بەزەئجهنونگ فüر ئەئنەن بائوئەرن بزو. ئەئنەن دەتربالسئەرتەن کوردەن ئائوس دەر ئونتەرسجهجهت، زوم ئاندەرەن بەزەئجهنەت ئەس ئەئنەن ئن کوردستان وەئتڤەربرەئتەتەن ڤۆلکسستامم، ئەرننەرت ئائوجه ئان داس وۆرت گۆرانی، واس ئم کوردسجهەن فüر „لئەد“ ئۆدەر ئائوجه „گەسانگ“ ستەهت.
ڤەردرäنگونگ دەس گۆران دورجه داس سۆران
سەئت دەم 14. ژاهرهوندەرت ئەنتستاند ئام فüرستەنهۆف ڤۆن ئاردالان ئەئنە بەئاجهتلجهە پۆئەسئە ئن گۆران، دئە ئم گانزەن سüدۆستەن دەس کوردسجهەن سپراجهگەبئەتس ڤەربرەئتونگ فاند[1] گۆران ووردە بس زوم 19. ژاهرهوندەرت ڤۆن ڤئەلەن سپرەجهەرن ئن ئران ئوند ئم ئراک بەنوتزت، ئابەر سپäتەر مەهر ئوند مەهر ڤۆم سۆران ڤەردرäنگت. حەئوتە ورد گۆران üبەروئەگەند ڤۆن دەن ئاهل-ئە حاقق گەسپرۆجهەن.
سپراجهلجهە بەمەرکونگەن
گۆران هات وئە داس کورماندسجه ئوند داس زازائسجهە ئەئنە زوەئکاسوسفلەخئۆن. ئەس بەستزت وئە داس زازائسجهە نۆجه دئە زوەئ گەنەرا ماسکولنوم ئوند فەمننوم. داس گۆران ئست ئم گەگەنساتز زوم کورماندسجه، زازائسجه ئوند سۆران ڤەرگلەئجهسوەئسە وەنگ ئەرفۆرسجهت. ئاللە کوردسجهەن سپراجهەن کەننزەئجهنەن سجه دورجه ئەرگاتڤتäت.
گۆران-سجهرفتوەرکە
دئە وجهتگستەن گۆران-سجهرفتوەرکە سند:
- سهیرین ئو خوسرەو ڤۆن خانای قووباد (1700–1759)، ئەئنە بەئاربەئتونگ دەر لئەبەسگەسجهجهتە جهۆسرائو ئوند سجهرن. حەرائوسگەگەبەن ئن باگداد 1975 (874 سەئتەن).
- دوان (789 سەئتەن) ئائوس دەم 19. ژاهرهوندەرت ڤۆم دجهتەر فەقە قادر حەمەوەند.
- دەر کۆران ئائوس دەم 19. ژاهرهوندەرت ڤۆن حاج نور ئەل ئلاه (نور ئەل سهاه).
ئەئنزەلناجهوەئسە
لتەراتور
- ژۆیەجە بلائوئە: گوران ئەت زازا. ئن: رüدگەر سجهمتت (حرسگ.): جۆمپەندئوم لنگوئاروم ئرانجاروم. رەئجهەرت ڤەرلاگ، وئەسبادەن 1989، ئسبن 3-88226-413-6.
- کارل حادانک: موندارتەن دەر گوران. بەرلن 1930.
وەبلنکس
- مجهئەل لەئەزەنبەرگ: گۆران ئنفلوئەنجە ئۆن جەنترال کوردسه: سوبستراتوم ئۆر پرەستگە بۆررۆونگ؟ (پدف; 56 کب)
- ئامر حاسسانپۆئور: تهە ئدەنتتی ئۆف حەورام سپەئاکەرس
- گۆرانتە (ناسهنج) (بگ.)
ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن
- ئاف
- العربية
- ئازəربایجانجا
- ئازب
- بگ
- بر
- سۆرانی
- جس
- دق
- ئەل
- ئەنگلسه
- ئەئۆ
- فارسی
- ف
- فرانچائس
- ها
- هر
- ئد
- ژا
- کا
- کگە
- کۆ
- کورمانجی
- مک
- نل
- ئۆس
- پل
- پمس
- Русский
- سه
- سڤ
- تلی
- تüرکچە
- ئوک
- زه
دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „گۆران“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.