جەللە جەلل
جەلیلێ جەلیل، ئائوجه ژاللە ژالل ئۆدەر دژالل ژاللە (* 26. نۆڤەمبەر 1936 ئن ژەرەوان، ئارمەنسجهە سسر، ئودسسر)، ئست ئەئن ئارمەنسجهەر حستۆرکەر ئوند سجهرفتستەللەر ژەسدسجه-کوردسجهەر ئابستاممونگ.
لەبەن
جەلل ستودئەرتە گەسجهجهتە ئان دەر ستائاتلجهەن ئونڤەرستäت ژەرەوان ئوند ئام ئنستتوت فüر ئۆرئەنتالسجهە ستودئەن دەر ئونڤەرستäت لەننگراد. ئەر ووردە 1963 مت ئەئنەر ئاربەئت üبەر دئە کوردەنائوفستäندە ئم 19. ژاهرهوندەرت پرۆمۆڤئەرت ئوند ئاربەئتەتە ڤۆن 1963 بس 1993 ئن دەر وسسەنسجهافتساکادەمئە. ئەر ساممەلتە زوساممەن مت سەئنەم برودەر ئۆردیخانێ جەلیل ژەسدسجهە رەلگöسە گەدجهتە ئوند کوردسجهە لەگەندەن ئوند مäرجهەن. 1991 هابلتئەرتە ئەر سجه ئن مۆسکائو. ناجه دەم زوساممەنبروجه دەر سۆوژەتونئۆن گنگ ئەر ناجه Öستەررەئجه ئوند ئونتەررجهتەتە ئان دەر ئونڤەرستäت وئەن فüر ڤئەلە ژاهرە کورماندسجه ئام ئنستتوت فüر سپراجهوسسەنسجهافت.[1] دەرزەئت ئست ئەر ئن سەئنەم ئەئگەنەن فۆرسجهونگسنستتوت (ئنستتوت فüر کوردۆلۆگئە وئەن) تäتگ، داس ئەر 1998 ئم حائوس سەئنەر فاملئە ئن ئەئجهگرابەن ئن نئەدەرöستەررەئجه ئەئنگەرجهتەت هات. ئەئنگە ژاهرە سپäتەر گەلانگ ئەس ئهم، دئە ببلئۆتهەک سەئنەر فاملئە ڤۆن ئارمەنئەن ئان سەئن ئنستتوت زو ترانسفەرئەرەن. دئە ببلئۆتهەک ئست ناجه سەئنەم 1998 ئن ژەرەوان ڤەرستۆربەنەن ڤاتەر، جاسمە جەلیل، بەناننت.
جەللە جەلل ئست متگلئەد دەس پ.ئە.ن.-جلوبس، دەر ڤەرەئنگونگ ئارمەنسجهەر ئائوتۆرەن ئوند ئەهرەنامتلجهەس متگلئەد دەر ئراکسجهەن ئاکادەمئە دەر وسسەنسجهافتەن.
ڤەرöففەنتلجهونگەن (ئائوسواهل)
جەلل هات مەهر ئالس 70 بüجهەر، ئارتکەل ئوند ئاندەرە بەئترäگە گەسجهرئەبەن.
بüجهەر
- ڤۆسستانیە کوردۆڤ 1880 گۆدا (دەر ئائوفستاند دەر کوردەن 1880)، 132 سەئتەن، ڤەرلاگ نائوکا، مۆسکائو، 1966
- زارگۆتنا کوردا (کوردسجهە فۆلکلۆرە)، جۆ-ئائوتهۆر ئۆردیخانێ جەلیل، ڤۆل. ئ، ئئ، ڤەرلاگ نائوکا، مۆسکائو، 1978.
- ژیانا رەوشەنبری ئوو سیاس یا کوردان (ئنتەللەکتوئەللەس ئوند پۆلتسجهەس لەبەن دەر کوردەن)، 200 سەئتەن، ڤەرلاگ ژینا نوو، 1985
- کوردسکئە سکازک، لەگەندی ئ پرەدانئئا (کوردسجهە مäرجهەن ئوند لەگەندەن)، جۆئائوتۆر مت ئۆردیخانێ جەلیل ئوند زینا جەلیل، ڤەرلاگ نائوکا، مۆسکائو، 1989.
- زارگۆتنا کوردێن سووریێ (فۆلکلۆرە دەر کوردەن ئن سیرئەن)، جۆئائوتۆر مت ئاهمەت ئۆمەر ئوند ئۆردیخانێ جەلیل، ڤەرلاگ ژینا نوو، ئوپپسالا، 1989، ئسبن 91-970927-3-8
- داستانێن کوردی (کوردسجهە ساگەن)، جۆئائوتۆر مت ئۆردیخانێ جەلیل، 244 سەئتەن، ڤەرلاگ زێل، ئستانبول، 1994
- ئائوتۆبیئۆگرافییا ئەبدوررزاق بەدرخان (ئائوتۆبئۆگرافئە دەس ئابدوررەزاق بەدرهانس)، 72 سەئتەن، ڤەرلاگ حاڤیبوون، 1999
- دیوارۆ تەرا دبێم بووکێ تو گوهدار بە، 158 سەئتەن، ڤەرلاگ پێری، ئستانبول، 2000
- سییاپووش سەیفولمولوک، 328 سەئتەن، ڤەرلاگ ئاڤەستا، 2000
- رووپەلێن بالکەش ژ دیرۆکا گەلێ کورد (وجهتگە کاپتەل ئائوس دەر گەسجهجهتە دەس کوردسجهەن ڤۆلکەس)، 195 سەئتەن، 2002
- کەشکوولا کورمانجی: سەدسالییێن خ - خخ، 311 سەئتەن، وئەن، 2004، ئسبن 3-902185-06-6
ئارتکەل
- بەلگەک ژ پێوەندیێن ئەرمەنیا کوردا یێ دیرۆکی چاندی (ئەئن دۆکومەنت üبەر دئە هستۆرسجهە ئوند کولتورەللە بەزئەهونگ زوسجهەن کوردەن ئوند ئارمەنئەرن)، ئەرسجهئەنەن ئن ژۆئورنال ئۆف تهە ئۆرئەنتال ئنستتوتە ئۆف ئارمەنئان ئاجادەمی، س. 105، ڤۆل. خئئ، 1985.
وەبلنکس
ئەئنزەلناجهوەئسە
ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن
دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „جەللە جەلل“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.