رافق حلم
رافق حلم (شابلۆن:کوس) (گەب. 1898 ئن کرکوک; گەست. 1960) وار ئەئن کوردسجه-ئراکسجهەر حستۆرکەر، سجهرفتستەللەر ئوند پۆلتکەر.
لەبەن
ئەر وار گرüندەر دەر کوردسجهەن پارتەئ حیوا ئم ژاهر 1938 ئوند ئائوتۆر زاهلرەئجهەر بüجهەر üبەر دئە گەسجهجهتە کوردستانس ئوند دئە کوردسجهە سپراجهە. ناجه دەم سجهولبەسوجه ئن سولائمانئا ئوند باگداد سەتزتە ئەر سەئنە ستودئەن ئان دەر ملتäراکادەمئە ئوند دەر تەجهنسجهەن سجهولە ڤۆن ئستانبول فۆرت.
لتەرارسجهە کاررئەرە
زو بەگنن سەئنەر کاررئەرە سجهرئەب ئەر فüر زوەئ کوردسجهە زەئتونگەن: رۆژی کوردستان، دئە ئۆففزئەللە زەئتونگ دەس کöنگرەئجهس کوردستان، ئوند بانگی کوردستان. ئەر ووردە ئالس بەگابتەر لتەراتورکرتکەر ئانەرکاننت، ناجهدەم 1956 دەر زوەئتە باند سەئنەر کوردسجهەن پۆئەسئە ئوند لتەراتور ئەرسجهئەنەن وار. ئن دئەسەم وەرک ووردەن زوم ئەرستەن مال گۆرانس دجهتونگ ئوند دئە مەرکمالە دەر ڤۆن ئهم ڤەرترەتەنەن مۆدەرنستسجهەن لتەرارسجهەن بەوەگونگ ئەئنگەهەند ئونتەرسوجهت ئوند ئانالیسئەرت.[1] ئەر هات ئائوجه مەهرەرە ئاندەرە بüجهەر üبەر دئە کوردسجهە گەسجهجهتە ئوند پۆلتک گەسجهرئەبەن.
پۆلتسجهەس لەبەن ئوند حیوا-پارتەئ
رافق حلم ئست ئن دەر کوردسجهەن پۆلتک ئالس گرüندەر ئەئنەر پارتەئ نامەنس حیوا (حۆففنونگ) بەکاننت.[2] ئورسپرüنگلجه هاندەلتە ئەس سجه ئوم ئەئنە گەهەئمە ئۆرگانساتئۆن، دئە ئائوس کوردسجهەن ئنتەللەکتوئەللەن ئوند ستائاتسبەئامتەن بەستاند. ئونتەر دەم ئەئنفلوسس دەر üبەروئەگەند ئارابسجهەن فاکولتäت ئن کرکوک ووردە 1937 ئەئنە ستودەنتەنبەوەگونگ نامەنس "دارکەر" (دارکەر ئست دەر کوردسجهە بەگرفف فüر کöهلەر، وار ئابەر ئەتوا دەر ئتالئەنسجهە بەگرفف دەر "جاربۆنار")،[3] ئائوس دەر سپäتەر دئە حیوا هەرڤۆرگنگ، گەگرüندەت ئوند ڤۆن رافق حلم گەلەئتەت، دئە سجه ئۆففەن زو ئهرەن گرۆßئەن ڤۆربلدەرن، دەم ئتالئەنسجهەن فاسجهسموس ئونتەر موسسۆلن ئوند دەم دەئوتسجهەن ناتئۆنالسۆزئالسموس ئونتەر حتلەر بەکاننتە.[3][2][4] دئەسە پرۆفەسسۆرەن هاتتەن ئهرەن ستودەنتەن دئە ناتئۆنالە ئەئنگونگ ئونتەر فüرست ڤۆن بسمارجک ئوند جامللۆ بەنسۆ، گراف ڤۆن جاڤۆئور، ڤۆر ئائوگەن گەفüهرت. ڤئەلە کوردەن ساهەن دارن ئەئن بەمەرکەنسوەرتەس بەئسپئەل فüر دئە کوردسجهە ئەئنهەئت.[3] وäهرەند داس پۆلتسجهە پرۆگرامم دەر حیوا هائوپتسäجهلجه ناتئۆنالستسجه وار ئوند سجه ئائوف دئە سجهەرونگ دەر ئائوتۆنۆمئە فüر ئراکسجه-کوردستان کۆنزەنترئەرتە، وارەن ڤئەلە متگلئەدەر ئائوجه لنکسۆرئەنتئەرت.[5] سپäتەر، ئالس سجه دئە مەئنونگەن ئوند پۆلتسجهەن ئانسجهتەن ئننەرهالب دەر پارتەئ ئممەر مەهر پۆلارسئەرتەن، زەرسپلتتەرتە دئە حیوا-پارتەئ سجهلئەßلجه. سئە سپالتەتە سجه ئن زوەئ فراکتئۆنەن: ئەئنەن رادکالەن، پرۆ-دەئوتسجهەن فلüگەل ئوند ئەئنەن گەمäßئگتەرەن، پرۆ-برتسجهەن فلüگەل.[3][4]
دئە حیوا ئونتەرهئەلت ئائوجه ڤەربندونگەن زو ئاکتڤستەن دەر کۆمالا ژک[6] ئن ماهاباد ئوند ئەنتساندتە زوەئ ئارمەئەئۆففزئەرە، موستافا کهوسهناو ئوند مر حاژ ئاهماد، زور گرüندونگسزەرەمۆنئە دەر کۆمالا ژک ئم سەپتەمبەر 1942. دئە حیوا ئونتەرهئەلت ئهرە ڤەربندونگەن زور ماهاباد-بەوەگونگ بس زوم زوساممەنبروجه دەر رەپوبلک ماهاباد ئەندە 1946.[7] رافق حمل بەکلەئدەتە ئائوßئەردەم زاهلرەئجهە Äمتەر ئونتەر ڤەرسجهئەدەنەن ئراکسجهەن ڤەروالتونگەن، دارونتەر 1943 داس ئامت دەس بلدونگسدرەکتۆرس ئن سولائمانیا، 1954 داس دەس ستەللڤەرترەتەندەن گۆئوڤەرنەئورس ڤۆن باگداد ئوند 1959 داس دەس ئراکسجهەن کولتوراتتاجهéس ئن ئانکارا.
وەرکە
بەللەترستک
- کوردسجهە گەدجهتە ئوند لتەراتور، ڤۆل. ئ، 1941. (ئائوف کوردسجه)
- کوردسجهە گەدجهتە ئوند لتەراتور، ڤۆل. ئئ، 1956. (ئائوف کوردسجه)
ساجهبüجهەر
- کورد لە سەرەتای مێژوووەوە تا کوو 1920، (کوردەن ئائوس دەر دäممەرونگ دەر گەسجهجهتە)، مۆسول، 1934. (ئائوف کوردسجه)
- دئە گەسجهجهتە کوردستانس
- کوردستان ئات تهە داون ئۆف تهە جەنتوری، 168 پپ.، نەو حۆپە پوبلسهەرس، 1998. (ئائوف ئەنگلسجه)
- دئە وسسەنسجهافت دەر ئارتهمەتک (ئائوف کوردسجه)
- یادداسهت، مەمۆئرس ئوند دەر سجهەئجه ماهمود رەڤۆلوتئۆن، 6 ڤۆلومەن، باگداد، 1956–1958. (ئائوف کوردسجه)
- زوساممەنفاسسونگ دەس کوردسجهەن فاللەس (دەر سéڤرە-ڤەرتراگ)
وەبلنکس
ئەئنزەلناجهوەئسە
- ↑ ف. سهاکەلی، تهە کوردسه قاسدا، پپ.327-338، ئن قاسدا پۆئەتری ئن ئسلامج ئاسئا ئاند ئافرجا، بی ج. سهاجکلە، س. سپەرل، برلل پوبلسهەرس، 1996، ئسبن 90-04-03587-7
- ↑ 2،0 2،1 شابلۆن:یۆئوتوبە
- ↑ 3،0 3،1 3،2 3،3 https://edoc.hu-berlin.de/handle/18452/17192?locale-attribute=en، پپ. 169 - 170
- ↑ 4،0 4،1 شابلۆن:جتە وەب
- ↑ گ.ر.ڤ. ستانسفئەلد، ئراق کوردستان: پۆلتجال دەڤەلۆپمەنت ئاند ئەمەرگەنت دەمۆجراجی، 224 پپ.، رۆئوتلەدگە پوبلسهەرس، 2003. ئسبن 0-415-30278-1 (سئەهە سەئتە 64)
- ↑ تهە جۆممتتەئە فۆر تهە رەڤڤال ئۆف کوردستان، د. مجدۆوالل، ئا مۆدەرن حستۆری ئۆف تهە کوردس، ئ.ب. تائورس، 504 پپ.، 2004، ئسبن 1-85043-416-6 (سئەهە سەئتە 237)
- ↑ د. مجدۆوالل، ئا مۆدەرن حستۆری ئۆف تهە کوردس، پپ.290،294
ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن
دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „رافق حلم“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.