قامسجهل
قامسجهل، ئائوجه کامسجهل، قامسجهلۆ (شابلۆن:کوس قامشلۆ، شابلۆن:ئارس، شابلۆن:سیرس شابلۆن:حیس)، ئست ئەئنە مولتئەتهنسجهە گرۆßستادت ئم گۆئوڤەرنەمەنت ئال-حاساکا ئم نۆردۆستەن سیرئەنس ئان دەر گرەنزە زور تüرکەئ.
ئالس فۆلگە دەس سیرسجهەن بüرگەرکرئەگس لئەگت قامسجهل ئن ئەئنەم ڤۆن کوردەن بەهەررسجهتەن گەبئەت مت دەم کوردسجهەن نامەن رۆژاڤا، ئن دەم سجه دە فاجتۆ ئەئگەنستäندگە پۆلتسجهە ستروکتورەن ئەنتوجکەلت هابەن. قامسجهل ووردە زوم حائوپتۆرت ڤۆن جزیرێ، ئەئنەم دەر درەئ کانتۆنە رۆژاڤاس، ئەرکلäرت.[1]
لاگە ئوند ڤەرکەهر
قامسجهل لئەگت ئام فلوسس دسجهاگهدسجهاگه، دەر ئن دەر تüرکەئ ئەنتسپرنگت ئوند بەئ ئال-حاساکا ئەتوا 80 کلۆمەتەر سüدلجه ئن دەن جهابور مüندەت. دئە گرەنزە زوم ئراک لئەگت ئن دەرسەلبەن ئەنتفەرنونگ ئم ئۆستەن. دئە رەگئۆن گەهöرت زوم لاندورتسجهافتلجه ئنتەنسڤ گەنوتزتەن، سیرسجهەن تەئل دەر دسجهازīرا. ئم رەگەنفەلدبائو وەردەن ئن دەر ئومگەبونگ گرۆßفلäجهگ وەئزەن ئوند بائوموۆللە ئانگەپفلانزت، ئائوف ئەئنەم تەئل دەر فەلدەر گەسجهئەهت دئەس ئائوجه ئن دەن ترۆجکەنەن سۆممەرمۆناتەن مت کüنستلجهەر بەوäسسەرونگ دورجه دئەسەلپومپەن ئائوس دەم گروندواسسەر.
زوەئ کلۆمەتەر سüدوەستلجه دەس ستادتزەنترومس لئەگت دەر ناتئۆنالە فلوگهافەن قامسجهل مت ڤەربندونگەن ناجه داماسکوس.
وۆرتهەرکونفت
دئە ئەرستەن سئەدلەر ناننتەن دەن ئۆرت ئن سیرسجهەر سپراجهە بەت زالن („حائوس ئائوس سجهلفرۆهر“)، ڤئەللەئجهت ناجه دەر ڤەگەتاتئۆن ئان دەن ئوفەرن دەس دسجهاگهدسجهاگه.[2] دەر ئارابسجهە نامە قامسجهل ئست موتماßلجه ئائوس دەم تüرکسجهەن وۆرت کامıش مت دەم سوففخ -ل گەبلدەت ئوند بەدەئوتەت „مت سجهلف بەواجهسەن“.
بەڤöلکەرونگ
قامسجهل وار مت کناپپ 190.000 ئەئنوۆهنەرن زوم زەنسوس 2004 ئەتوا سۆ گرۆß وئە دئە دسترکتهائوپتستادت ئال-حاساکاه.[3] دئە بەڤöلکەرونگ سەتزت سجه ئائوس کوردەن، ئارابەرن، ئارمەنئەرن ئوند ئەئنەر رەلاتڤ هۆهەن زاهل ڤۆن ئاسسیرەرن/ئارامäئەرن زوساممەن.
ئم ژاهر 1920 بەستاند ئان دەر ستەللە ڤۆن قامسجهل ئەئنە فرانزöسسجهە گارنسۆن. ئانفانگ دەر 1920ەر ژاهرە سئەدەلتەن سجه دئە ئەرستەن ئارامäئەر/ئاسسیرەر ئائوس ئاناتۆلئەن ئان، دئە دەم ڤöلکەرمۆرد ئان ئهرەر بەڤöلکەرونگسگروپپە وäهرەند دەس ئۆسمانسجهەن رەئجهس ئەنتکۆممەن وارەن. ئن دەن فۆلگەندەن ژاهرەن üبەرسئەدەلتەن ئەتوا زوەئ درتتەل دەر ئەئنوۆهنەر ڤۆن نوسایبن، دەر هەئوتە ئائوف تüرکسجهەر سەئتە لئەگەندەن ناجهبارستادت، ناجه قامسجهل. دەر ئۆرت ووردە (1926)[4] 1928 زو ئەئنەر ستاتئۆن ئان دەر ئەئسەنباهنسترەجکە ڤۆن مۆسول ناجه ئالەپپۆ، ئەئنەم ئابسجهنتت دەر باگدادباهن.[5] ئم ژاهر 1929 کامەن روند 4000 ئارمەنسجهە فلüجهتلنگە ئائوس دەر تüرکەئ، دئە زونäجهست ئن لاگەرن روند ئوم قامسهل، ئال-حاساکا ئوند ئالەپپۆ ئونتەرگەبراجهت ووردەن. دئە مەئستەن ئارمەنسجهەن ئانکöمملنگە وارەن لانداربەئتەر. 1932 گاب ئەس 8000 ئەئنوۆهنەر.[6]
وەئتەرە ئارمەنسجهە ئوند کوردسجهە فلüجهتلنگە ترافەن ئن دەن فۆلگەندەن ژاهرزەهنتەن ئەئن. 1970 هاتتە دئە ستادت ناجه ئەئوگەن ورته ئەتوا 35.000 ئەئنوۆهنەر.[5] دەم وۆرلد گازەتتەئەر زوفۆلگە ئەرگاب دئە ڤۆلکسزäهلونگ ڤۆن 1960 ئەئنە ئەئنوۆهنەرزاهل ڤۆن 34.198 ئوند 1970 ڤۆن 47.714. بس 1981 هاتتە سجه دئەسە زاهل ئائوف 92.990 مەهر ئالس ڤەردۆپپەلت.[7]
دئە کوردسجه سپرەجهەندەن ژودەن ڤۆن قامسجهل بلدەتەن ناجه دەن ژüدسجهەن ئەئنوۆهنەرن ڤۆن داماسکوس ئوند ئالەپپۆ ئەئنە دەر درەئ گرößئەرەن ژüدسجهەن زەنترەن ئن سیرئەن.[8] دئە مەئستەن ژودەن ڤەرلئەßئەن زوسجهەن 1947 ئوند 1970 داس لاند. دئە لەتزتە ئۆرگانسئەرتە ئائوسرەئسەوەللە فاند ڤۆن 1992 بس 1994 ستاتت. داناجه ڤەربلئەبەن نور نۆجه روند 300 ژودەن ئن سیرئەن.[9] دئە ژەروسالەم پۆست بەرجهتەتە، داسس ئم ژاهر 2006 نۆجه درەئ ژودەن ئن دەر ستادت لەبتەن.[10]
ستادتبلد
ناجه دەم ئەندە دەس ئەرستەن وەلتکرئەگس ووردە ئانفانگ دەر 1920ەر ژاهرە داس فرانزöسسجهە مانداتسگەبئەت دەس هەئوتگەن سیرئەن ڤۆم ئۆسمانسجهەن رەئجه ئابگەتەئلت. دئە گرەنزە زور هەئوتگەن تüرکەئ ڤەرلäئوفت ئن دئەسەم بەرەئجه ئەنتلانگ دەر باهنلنئە. دامت ووردەن قامسجهل ئوند نوسایبن گەترەننت. دئە ئەنتفەرنونگ ڤۆم ستادتزەنتروم بس زوم ئۆففزئەللەن گرەنزüبەرگانگ بەترäگت ئەتوا ئەئنەن کلۆمەتەر، ئائوف دەر ئاندەرەن سەئتە لئەگت ئونمتتەلبار دئە تüرکسجهە ستادت.
قامسجهل هات سجه سەئت دەن 1980ەر ژاهرەن دورجه سەئنە زونەهمەندە بەدەئوتونگ ئالس گرەنزüبەرگانگسۆرت ستارک ڤەرäندەرت. ئن نۆجه ستäرکەرەم ماß ووردە دەر ورتسجهافتلجهە ئائوفسجهوونگ دورجه دئە سجه سەئت دەن 1970ەر ژاهرەن ئنتەنسڤئەرەندە ئائوسبەئوتونگ دەر Öلفەلدەر ڤۆن قاراه سهوک ئوند رومایلان ئان دەر ئراکسجهەن گرەنزە ئم äئوßئەرستەن نۆردۆستەن دەس لاندەس بەفöردەرت.[11] ئەنتلانگ ئوند ئن دەر ئومگەبونگ دەر حائوپتستراßئە ئار-را’ئس حافز ئال-ئاسساد سند سەئتهەر مەهرەرە حۆتەلس گەبائوت وۆردەن، وەئتەرە حۆتەلس وارەن 2009 ڤۆر دەر فەرتگستەللونگ. داس گەسجهäفتگە مۆدەرنە ستادتزەنتروم ورد ئم ئۆستەن دورجه دەن فلوسس بەگرەنزت، ئائوف دەسسەن öستلجهەر سەئتە داس ڤئەرتەل ئەئنەر ئنفۆرمەللەن سئەدلونگ ئەئنەن کۆنتراست بلدەت. ناجه ئاللەن رجهتونگەن، ئابگەسەهەن ڤۆن نۆردەن، وäجهست دئە ستادت سجهنەلل دورجه زوەئ- بس ڤئەرگەسجهۆسسگە رەئهەنهäئوسەر ئۆدەر فرەئستەهەندە گرößئەرە وۆهنەئنهەئتەن، مت دەنەن تەئلوەئسە äلتەرە دöرفلجهە ستروکتورەن üبەربائوت وەردەن.
پۆلتک
قامسجهل وار ئم مäرز 2004 ناجه ئەئنەم فوßباللسپئەل ئائوسگانگسپونکت لاندەسوەئتەر کوردسجهەر ئونروهەن. بەئم زوساممەنترەففەن ڤۆن ئارابسجهەن ئوند کوردسجهەن فانس ئم ستادئۆن ئەسکالئەرتە داس سپئەل زو ئەئنەم پۆلتسجهەن کۆنفلکت; بەواففنەتە سجهەرهەئتسکرäفتە گرففەن ئەئن. 30 مەنسجهەن ستاربەن ئوند 160 ووردەن ڤەرلەتزت.[12] دئە کوردسجهەن ئۆپفەر دئەسەر ئونروهەن گەلتەن سەئتهەر ئالس وەئتەرە مäرتیرەر دەر کوردسجهەن ناتئۆنالبەوەگونگ.[13]
بەئ ئەئنەر ئانسجهلاگسەرئە ئەندە دەزەمبەر 2015 ستاربەن ناجه ئانگابەن دەر ئۆپپۆستئۆن مندەستەنس 16 مەنسجهەن. ئن درەئ رەستائورانتس ئن ئەئنەم جهرستلجهەن ستادتڤئەرتەل ئەخپلۆدئەرتەن بۆمبەن.[14]
ئام 27. ژول 2016 گاب ئەس زوەئ بۆمبەنانسجهلäگە (مت سپرەنگستۆفف بەلادەنەر لکو، ئەئن وەئتەرەر ئاتتەنتäتەر ئائوف ئەئنەم مۆتۆرراد)، زو دەنەن سجه دەر ئس بەکاننتە. ئەتوا فüنفزگ مەنسجهەن ستاربەن.[15]
ئام 5. ئۆکتۆبەر 2023 بەسجهۆسسەن تüرکسجهە کامپففلوگزەئوگە ئەتوا 30 زئەلە ئن دەر رەگئۆن، دارونتەر داس ئەلەکترزتäتسوەرک ڤۆن قامسجهل.[16] وەئتەرە ئانگرففە فلۆگەن تüرکسجهە کامپففلوگزەئوگە ئوند درۆهنەن ڤۆم 23. بس 26. دەزەمبەر 2023 ئن نۆرد- ئوند ئۆستسیرئەن (رۆژاڤا). ئم زوگە دەسسەن ووردە ئن قامسجهل ئەئن بەهاندلونگسزەنتروم فüر دئالیسە-پاتئەنتەن ئوند ئەئنە پرۆدوکتئۆنسستäتتە فüر مەدزنسجهەن سائوئەرستۆفف زەرستöرت. ئام وەئهناجهتستاگ ووردە ئائوßئەردەم ئەئنە دروجکەرەئ بۆمباردئەرت. بەئ دئەسەم ئانگرفف کامەن فüنف زڤلستەن ئوند زڤلستننەن ئومس لەبەن.[17]
ستادتتەئلە
قامسجهل ئست ئن مەهرەرە بەزرکە ئونتەرتەئلت، دئە وئەدەروم ئن ناجهبارسجهافتەن ئونتەرتەئلت سند.
دئەس ئست ئەئنە لستە دەر ستادتتەئلە ڤۆن قامسجهل.
- ئال-زاهرا (ئال-ووستا)[18]
- ئال-قوسۆئور[19]
- ئال-مووازافن
- قودۆئور بەک[20]
- ئال-گهاربیاه[21]
- کورنسجهە/کوورنیش[22]
- ئال-ئارباویاه[23]
- ئال-ئاسهۆئورین (ئاسسیرئان)[24]
- ئال-سریان (سیرئاج)
- ئال-باسهریاه[25]
- تای/ئال-تایی[26]
- ئال-تهاورا[27]
- ئال-گۆلان (بەرکلا)
- قانات ئال-سووایس[28]
- ئال-ئانتاریاه/ئێنتەرئێ[29]
- مایسالۆئون[30]
- ئال-حلالیاه/حلێلکێ[31]
- ژرناک[32]
- ئالائیا (حاتتن)[33]
- ماهماکیاه[34]
- ژومائایاه (چوما)[35]
- حالکۆ[36]
بلدونگ
ئم ژاهر 2003 ئەرöففنەتە دئە پرڤاتە سیرسجهە مامۆئون ئونڤەرستی فۆر سجئەنجە ئاند تەجهنۆلۆگی (موست) ئەئنەن جامپوس ئن قامسجهل، دئە هەئوتە ئونتەر دەم نامەن جۆردۆبا پرڤاتە ئونڤەرستی (جپو) فرمئەرت.[37] ئم سەپتەمبەر 2014 ووردە ئن قامسجهل مت دەر مەسۆپۆتامسجهەن ئاکادەمئە فüر سۆزئالوسسەنسجهافتەن ئەئنە کۆئەدوکاتڤە ئونڤەرستäت ئەرöففنەت.[38][39]
کلماتابەللە
ئم سۆممەر ئست ئەس هەئß ئوند ترۆجکەن مت تاگەستەمپەراتورەن üبەر 40 °ج. دئە نئەدرگستە گەمەسسەنە تەمپەراتور ئم ژانوئار ئوند فەبروئار وار −6 °ج ئوند دئە هöجهستە گەمەسسەنە تەمپەراتور ئم ژول ئوند ئائوگوست وار 46 °ج.[40] دئە ونتەر سند کüهل ئوند رەگنەرسجه مت دورجهسجهنتتلجهەن منمالتەمپەراتورەن بس کناپپ üبەر دەم گەفرئەرپونکت. شابلۆن:کلماتابەللە
ستäدتەپارتنەرسجهافتەن
- شابلۆن:ئرق سولائمانییا (ئراک)
سöهنە ئوند تöجهتەر دەر ستادت
- ئارام تگران (1934–2009)، ئارمەنسجهەر سäنگەر
- سەپوه سارگسژان (* 1946)، ئارمەنسجهەر ئەرزبسجهۆف ڤۆن تەهەران
- سەئید یووسڤ (1947–2020)، کوردسجهەر سäنگەر
- گرەگۆرئۆس ژۆهاننا ئبراهم (* 1948)، سیرسجه-ئۆرتهۆدۆخەر ئەرزبسجهۆف
- مهەمەد شێخۆ (1948–1989)، کوردسجهەر سäنگەر
- سەلیم بەرەکات (* 1951)، کوردسجهەر سجهرفتستەللەر ئوند دجهتەر
- ماسجهائال تاممۆ (1957–2011)، کوردسجه-سیرسجهەر پۆلتکەر
- جوان حاجۆ (* 1957)، کوردسجهەر سäنگەر
- کéڤۆرک ئاسسادۆئورئان (* 1961)، ئارمەنسجه-کاتهۆلسجهەر وەئهبسجهۆف ئن بەئروت
- خێرۆ ئابباس (* 1962)، کوردسجهەر سäنگەر
- ئگناتئوس ئەپهرäم ئئ. کارم (* 1965)، سیرسجه-ئۆرتهۆدۆخەر پاترئارجه
- گانی میرزۆ (* 1968)، کوردسجهەر موسکەر
- کەڤۆرک مۆئوراد (* 1970)، پەرفۆرمانجەکüنستلەر
- نارەگ نائامۆیان (* 1972)، ئارمەنسجه-کاتهۆلسجهەر گەئستلجهەر ئوند پاترئارجهالەخارجه ڤۆن ژەروسالەم ئوند ئاممان
- مکە ژۆسەف (* 1983)، دەئوتسجهەر پۆلتکەر (سپد)، ئۆبەربüرگەرمەئستەر ڤۆن فرانکفورت ئام مائن
- مان حوسسائن (* 1987)، نۆروەگسجهەر پۆلتکەر
- مۆهاممەد ئۆسمان (* 1994)، فوßباللسپئەلەر
- ئائئاس ئائۆسمان (* 1994)، دەئوتسجه-کوردسجهەر فوßباللسپئەلەر
- ئاسیا رامازان ئانتار (1998–2016)، کäمپفەرن دەر کوردسجهەن یەکینەیێن پاراستنا ژن (یپژ)
وەبلنکس
ئەئنزەلناجهوەئسە
- ↑ شابلۆن:وەبارجهڤ. ئەکورد.نەت، 26. ژانوئار 2014.
- ↑ سابر داروسه: جتئەس ئن رەڤۆلوتئۆن. ئال-قامسهل: تهە سیرئان کوردسه رەبەللئۆن. (پدف; 4،7 مب) سیرئا ئونتۆلد، بەرلن ئۆ. ژ.، س. 4
- ↑ شابلۆن:وەبارجهڤ جبسسیر.ئۆرگ – داگەگەن بەرەجهنەت شابلۆن:وەبارجهڤ 101.041 ئەئنوۆهنەر فüر 2012.
- ↑ شابلۆن:برتاننجا
- ↑ 5،0 5،1 ئەئوگەن ورته: سیرئەن، ئەئنە گەئۆگراپهسجهە لاندەسکوندە. وسسەنسجهافتلجهە بوجهگەسەللسجهافت، دارمستادت 1971، س. 428
- ↑ ئەللەن مارئە لوست-ئۆکار: فائلورە ئۆف جۆللابۆراتئۆن: ئارمەنئان رەفوگەئەس ئن سیرئا. ئن: مددلە ئەئاستەرن ستودئەس، ژانوئار 1996، باند 32، نر. 1، س. 53–68، هئەر س. 56
- ↑ شابلۆن:وەبارجهڤ وۆرلد گازەتتەئەر.
- ↑ ژاقوئەلنە سهئەلدس: شابلۆن:وەبارجهڤ. ژەوسه ڤرتوئال لبراری، 2010، س. 2.
- ↑ ئسرائەل رەڤەئالس ئممگراتئۆن ئۆف ئۆڤەر 1،200 سیرئان ژەوس. ئاسسۆجئاتەد پرەسس، 18. ئۆکتۆبەر 1994; سیرئان ژەوس مگراتەد تۆ ئسرائەل ئن سەجرەت. تهە ملوائوکەئە ژۆئورنال، 18. ئۆکتۆبەر 1994، س. 3
- ↑ ساسها ترۆی: تهە لاست تهرەئە ژەوس ئۆف قامسهل. ژەروسالەم پۆست، 2. سەپتەمبەر 2006
- ↑ شابلۆن:وەبارجهڤ جۆئونتری ستودئەس، ئوس لبراری ئۆف جۆنگرەسس
- ↑ سیرئا: ئاددرەسس گرئەڤانجەس ئوندەرلینگ کوردسه ئونرەست. حرو، 19. مäرز 2004
- ↑ ژۆرد تەژەل: تهە قامسهل رەڤۆلت، 2004. تهە مارکەر ئۆف ئا نەو ئەرا فۆر تهە کوردس ئن سیرئا. ئن دەرس.: سیرئا’س کوردس: حستۆری، پۆلتجس ئاند سۆجئەتی. رۆئوتلەدگە جهاپمان & حالل، لۆندۆن 2008، ئسبن 978-0-415-42440-0، س. 108–132.
- ↑ بۆمبەنەخپلۆسئۆنەن ئن رەستائورانتس. تۆتە ئوند ڤەرلەتزتە بەئ ئانسجهلäگەن ئن سیرئەن. تاگەسسجهائو (ئارد)، 31. دەزەمبەر 2015.
- ↑ ئس-ئانسجهلاگ ئن کامسجهل ئن سیرئەن: دوتزەندە تۆتە بەئ دەتۆناتئۆن ڤۆن ئائوتۆبۆمبە. ن24، 27. ژول 2016.
- ↑ ئونفرئەندلی فرە زوسجهەن ناتۆ-پارتنەرن. سوئەددەئوتسجهە.دە، 6. ئۆکتۆبەر 2023.
- ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
- ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
- ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
- ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
- ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
- ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
- ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
- ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
- ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
- ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
- ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
- ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
- ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
- ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
- ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
- ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
- ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
- ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
- ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
- ↑ شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
- ↑ حۆمەپاگە دەر جۆردۆبا پرڤاتە ئونڤەرستی (جپو) ئابگەروفەن ئام 26. مäرز 2023.
- ↑ ئەلکە دانگەلەئت: داس مۆدەلل رۆژاڤا. تەلەپۆلس، 12. ئۆکتۆبەر 2014; ئابگەروفەن ئام 15. ئۆکتۆبەر 2014.
- ↑ شابلۆن:جتە وەب
- ↑ ئال قامسهل، سیرئا. وەئاتهەرباسە
ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن
- العربية
- ئارج
- ئارز
- ئازəربایجانجا
- بە
- بگ
- جا
- جەب
- سۆرانی
- جس
- دا
- دق
- ئەل
- ئەنگلسه
- ئەئۆ
- ئەسپاñئۆل
- ئەت
- فارسی
- ف
- فرانچائس
- هە
- ه
- هو
- Հայերեն
- هیو
- ئد
- ئئۆ
- ئت
- ژا
- ژڤ
- کا
- کۆ
- کورمانجی
- لت
- مس
- مزن
- نب
- نل
- نن
- پل
- پت
- رۆ
- Русский
- سجۆ
- سر
- سڤ
- سزل
- تگ
- ته
- تüرکچە
- ئوک
- ئور
- ئوز
- ڤ
- وار
- زه
دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „قامسجهل“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.