نâب
نâب (شابلۆن:ئۆتاس، ئەئگەنتلجه یūسوف نāبī; * 1642 ئن شانلıئورفا (روهā); † 10. ئاپرل 1712 ئن ئستانبول) وار ئەئن ئۆسمانسجهەر دجهتەر دەس 17./18. ژاهرهوندەرتس ئوند ئەئنە دەر دۆمنانتەن دجهتەرپەرسöنلجهکەئتەن سەئنەر زەئت.
لەبەن
نâبس لەبەن کانن تەئلوەئسە ئائوس سەئنەر ئائوتۆبئۆگرافسجه گەهالتەنەن دجهتونگ ئەرسجهلۆسسەن وەردەن. ئەر ستاممت ئائوس ئەئنەر کوردسجهەن فاملئە ئوند ڤەرلئەß ئم ئالتەر ڤۆن 24 ژاهرەن سەئنە حەئمات، ئوم ئن ئستانبول زو لەرنەن. ئوم داس ژاهر 1680 لئەß ئەر سجه ئن ئالەپپۆ نئەدەر ئوند ووردە 1704 دورجه ڤەرمتتلونگ دەس گرۆßوەسرس بالتاجı مەهمەد پاسجها وئەدەر ناجه ئستانبول ئان دەن حۆف ئاهمەدس ئئئ. بەروفەن. ئاب ئەتوا 1700 بس زو سەئنەم تۆد گالت ئەر ئالس دەر „ئاربتەر ئەلەگانتئاروم“ دەر ئۆسمانسجهەن لتەراتور.[1] ئەر ووردە ئن Üسکüدار ئائوف دەم کاراجا-ئاهمەد-فرئەدهۆف بەئگەسەتزت.[2]
وەرکە
نâب گەهöرت زور گروپپە دەر دīوāن-دجهتەر. ئن سەئنەن ئنسگەسامت زەهن وەرکەن، داڤۆن ڤئەر ئن پرۆسا، سەتزت ئەر سجه تەئلس کرتسجه مت دەر گەسەللسجهافتلجهەن رەئالتäت سەئنەر زەئت ئائوسەئناندەر. ئەئنە گەدجهتسامملونگ ئن پەرسسجهەر سپراجهە گلت ئالس ڤەرسجهۆللەن. ئەئنەن دīوāن سەئنەر فرüهەن گەدجهتە ستەللتە ئەر نۆجه ئن ئستانبول زوساممەن. وäهرەند سەئنەر زەئت ئن ئالەپپۆ ئەنتستاند ئائوف وونسجه دەس گۆئوڤەرنەئورس ڤۆن سیرئەن، سلâهدâر İبرâهیم پاسجها (1705–1708) ئەئن زوەئتەر دīوāن، دەم نâب ئەئنە قاسīدا زوم لۆب دەر ئەئنهەئت گۆتتەس (تائوهīد) ڤۆرانسەتزتە. ڤۆر دەم ئابسجهنتت مت گهاسەلەن فندەت سجه ئەئن گەدجهت ئائوس 23 دۆپپەلزەئلەن، ئن دەم دئە ئەنتستەهونگسگەسجهجهتە دەر سامملونگ بەسجهرئەبەن ئست.[1]
مت نâبس وەرک ئست دەر „دۆمنانتە“ سجهرەئبستل دەر گهاسەلە ڤەربوندەن. ئەر کرتسئەرتە ئاندەرە دجهتەر، دئە نجهت üبەر دئە ئممەر گلەئجهەن بەسجهرەئبونگەن ئوند ستەرەئۆتیپەن بلدەر هەرائوسکäمەن، ئوند بەنوتزتە بەگرففە ئائوس دەم ئاللتاگ، بەئسپئەلسوەئسە ئائوس دەم باسارلەبەن. ئەر ئەروەئتەرتە سۆمت دئە تهەماتسجهە سپاننوەئتە دەر لتەراتورگاتتونگ دەر گهاسەلە.[1]
ئن توḥفەتü ل-ḥئارەمەین بەسجهرەئبت نâب سەئنە پلگەررەئسە ناجه مەککا ئوند مەدنا. وەئتەرە وەرکە سند دئە ماسناوī-دجهتونگەن ڤەḳāʾئʿ-ئ ḫئتāن-ı شەه-زāدەگāن-ı ḥئاżرەت-ئ سولṭāن مەḥئەممەد Ġāزī (ئەئن ئانلäسسلجه دەر بەسجهنەئدونگ دەر پرنزەن موستافا ئوند ئاهمەد ڤەرفاسستەس سūر-نāمە) ئوند Ḫئایرīیە.[1]
ئەئنە ڤۆللستäندگە گەدجهتسامملونگ ووردە ئەرست 1997 ئن ئستانبول هەرائوسگەگەبەن.[3]
کرتک
سجهەئجه گâلب، ئەئن ئائوتۆر دەس سپäتەن 18. ژاهرهوندەرتس، کرتسئەرتە نâبس وەرک Ḫئایر-āبāد، وەئل ئەس زو سەهر ئان پەرسسجهەن ڤۆربلدەرن ئائوسگەرجهتەت سەئ. دئە مۆدەرنە تüرکسجهە لتەراتوروسسەنسجهافت تەئلت دئەسە کرتک، سئەهت ئن نâبس سجهرەئبستل ئابەر ئائوجه دەن گروندساتز دەر „ئەئنفاجههەئت ئوند ئۆرتسڤەربوندەنهەئت“ ئەرستمالس ئن دەر ئۆسمانسجهەن لتەراتور ڤەرورکلجهت.[1]
وەبلنکس
- دوانائوسگابە (1749).، ئابگەر. 2. دەزەمبەر 2015
- دوانائوسگابە (1841) ئابگەروفەن ئام 2. دەزەمبەر 2015
- „توهفەتü'ل-هارەمەین“.، ئابگەروفەن ئام 2. دەزەمبەر 2015
ئەئنزەلناجهوەئسە
- ↑ 1،0 1،1 1،2 1،3 1،4 شابلۆن:لتەراتور
- ↑ ئە.گ. ئامبرۆس: نāبī. ئن: تهە ئەنجیجلۆپائەدئا ئۆف ئسلام. نەو ئەدتئۆن. باند 7. برلل، لەئدەن / نەو یۆرک 1993، س. 839 ف.، هئەر: 839.
- ↑ شابلۆن:لتەراتور
ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن
دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „نâب“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.