مەهمەت بایراک

مەهمەت بایراک (* 1948 ئن داللıکاڤاک، سارıز، پرۆڤنز کایسەر) ئست ئەئن کوردسجهەر ئائوتۆر، کوردۆلۆگە ئوند تورکۆلۆگە. ڤۆر ئاللەم بەفاسست ئەر سجه مت دەر کولتور ئوند گەسجهجهتە دەر کوردەن ئوند دەن گلائوبەنسگەمەئنسجهافتەن دەر ئالەڤتەن، کزلباسجه، ئاهل-ئە حاقق ئوند ژەسدەن.

لەبەن

سەئن ڤاتەر وار ئەئنە ئەئنفلوسسرەئجهە پەرسöنلجهکەئت ئننەرهالب دەس سینەمللی-ستاممەس. ناجهدەم ئەر دئە گروندسجهولە ئن سەئنەم گەبورتسۆرت داللکاڤاک بەسوجهتە، ئابسۆلڤئەرتە ئەر دئە متتەلسجهولە ئوند داس گیمناسئوم ئن کایسەر ئوند گنگ داناجه ناجه ئانکارا، وۆ ئەر تورکۆلۆگئە ستودئەرتە. سەئنە ئەرستەن ڤەرöففەنتلجهونگەن ئاب 1973 وارەن ئائوف دئەسەم گەبئەت. زوسجهەن 1978 ئوند 1987 ڤەرöففەنتلجهتە ئەر مەهرەرە وەرکە زور ئۆراللتەراتور ئائوس لäندلجهەن گەبئەتەن ئاناتۆلئەنس.

پاراللەل دازو ڤەرöففەنتلجهتە ئەر ئاب 1976، ئونتەر ئەئگەنەم نامەن ئۆدەر پسەئودۆنیمەن، ئارتکەل زور کوردۆلۆگئە ئن دڤەرسەن زەئتسجهرفتەن. زوسجهەن 1988 ئوند 1989 وار ئەر ئن ئانکارا حەرائوسگەبەر ئوند متائوتۆر دەس پۆلتسجهەن ماگازنس „Öزگüر گەلەجەک“. ئاللەئنە دئەسەس ماگازن وار گەگەنستاند ڤۆن 30 پۆلتسجهەن ئانکلاگەن گەگەن مەهمەت بایراک. ئن دئەسەم زوساممەنهانگ ئەرفۆلگتەن ئونزäهلگە فەستناهمەن ئوند زوەئ ئنهافتئەرونگەن وäهرەند دەرەر ئەر مسسهاندەلت ئوند گەفۆلتەرت ووردە. سەئنە ئەرستەن درەئ وەرکە زور کوردۆلۆگئە (1991، 1993 ئوند 1994) ووردەن ڤۆن دەر ستائاتلجهەن زەنسور بەسجهلاگناهمت. فüر سەجهس وەرکە ووردە بایراک زو ئەئنەر حافت ڤۆن ئنسگەسامت زەهن ژاهرەن ئوند سەجهس مۆناتەن ڤەرورتەئلت. ئەر ئەمگرئەرتە داهەر ئم سەپتەمبەر 1994 ئن دئە بوندەسرەپوبلک دەئوتسجهلاند.

نەبەن سەئنەر سجهرفتستەللەرسجهەن تäتگکەئت ئوند فۆرسجهونگ ترتت مەهمەت بایراک ئن کوردسجهەن ئوند ئالەڤتسجهەن فەرنسەهکانäلەن ئائوف ئوند رەفەرئەرت ئن دەن ئالەڤتسجهەن گەمەئندەن ئەئورۆپاس.

ڤەرöففەنتلجهونگەن (ئائوسواهل)

• تەڤفک فکرەت ڤە دەڤرم، ئانکارا: یۆروم یایıنەڤ، 1973.
• کöی ئەنستتüلü یازارلار - ئۆزانلار (ئنجەلەمە- ئانتۆلۆژ)، ئانکارا: تöب-دەر یایıنلارı، 1978.
• حالک حارەکەتلەر ڤە چاğداش دەستانلار (ئاراشتıرما)، ئانکارا: یۆروم یایıنەڤ، 1984.
• ئەشکıیالıک ڤە ئەشکıیا تüرکüلەر ( ئنجەلەمە- ئانتۆلۆژ)، ئانکارا : یۆروم یایıنەڤ، 1985.
• پر سولتان ئابدال (ئنجەلەمە-ئاراشتıرما)، ئانکارا : یۆروم یایıنلارı، 1986.
• حالک گüلمەجەس (ئنجەلەمە- öرنەکلەمە)، ئانکارا : یۆروم یایıنلارı، 1987.
• کüرت حالک تüرکüلەر (کıلام ئوو سترانێن کوردی)، ئانکارا : Öز-گە، 1991.
• کüرتلەر ڤە ئولوسال - دەمۆکراتک مüجادەلەلەر، 1993 Öزگە یایıنلارı.
• کüردۆلۆژ بەلگەلەر-ئ، Öز-گە یایıنلارı، 1994، ئسبن 975-7861-02-2.
• Öیکüلەریلە حالک ئانلاتı تüرکüلەر، ئانکارا 1996، ئسبن 975-7272-09-4.
• ئالەڤلک ڤە کüرتلەر، Öز-گە، 1997.
• کüرت سۆرونو ڤە دەمۆکراتک چöزüم، 1999.
• کöی ئەنستتüلەر ڤە کöی ئەدەبیاتı، ئانکارا : Öزگە، 2000، ئسبن 975-7861-04-9.
• کüرت مüزğئ، دانسلارı ڤە شارکıلار = مووزک، دانس ئوو شارقı̂یێن کوردı، ئانکارا : Öزگە، 2002، ئسبن 975-7861-06-5.
• گراڤüرلەرلە کüرتلەر (ب گراڤوران کورد)، ئانکارا : Öزگە یایıنلارı، 2002، ئسبن 975-7861-08-1.
• گەجمشتەن گüنüمüزە کüرت کادıنı، ئانکارا : Öزگە یایıنلارı، 2002، ئسبن 975-7861-07-3.
• ئۆرتاچاğ’دان مۆدەرن چاğ’ئا ئالەڤلک، Öز-گە یایıنەڤ، 2004، ئسبن 975-7861-09-خ.
• کüردۆلۆژ بەلگەلەر-ئئ، ئانکارا : Öز-گە یایıنلارı، 2004، ئسبن 975-7861-10-3.
• ئالەڤ-بەکتاش ئەدەبیاتıندا ئەرمەن ئاشıکلارı (ئاشوğلار)، ئانکارا : Öز-گە یایıنلارı، 2005، ئسبن 975-7861-11-1.
• İچتۆرۆسلار'دا ئالەڤ-کüرت ئاشرەتلەر: سنەملل ڤە کۆمشو ئاشرەتلەرن تاره، ئەدەبیاتı، ئانکارا : Öزگە، 2006، ئسبن 975-7861-13-8.
• گراڤüر، فۆتۆğراف ڤە کارتپۆستاللارلا ئۆسمانلı'دا کüرت کادıنı = ب گراڤور، وێنە ئوو کارتپۆستالان ژنێن کورد د سەردەما ئۆسمانی دە، ئانکارا : Öزگە، 2007، ئسبن 978-975-7861-14-0.
• کüرتلەر'ئە ڤورولان کەلەپچە : شارک ıسلاهات پلانı، ئانکارا : Öز-گە، 2009، ئسبن 978-975-7861-17-1.
• ئالەڤلک-کüردۆلۆژ-تüرکۆلۆژ یازıلارı، 1973–2009، ئانکارا : Öزگە، 2009، ئسبن 978-975-7861-16-4.
• دەرسİم کۆچگİرİ کاتلİئام، ئانکارا : Öز-گە، 2010، ئسبن 978-975-7861-19-5.
• ئالەڤİ کاتلİئاملار، Öز-گە یایıنلارı، 2011، ئسبن 978-975-7861-20-1.
• کüرت ڤە ئالەڤ تارهندە حۆراسان : تاره-ئەتنۆلۆژ-مüزک-ئەدەبیات، Öز-گە یایıنلارı، 2013، ئسبن 978-975-7861-21-8.
• ئەزİدİ – کزلباش – یارەسان کÜرتلەر، 2014.
• ئاجıلı جۆğرافیانıن کەدەرل چۆجوکلارı ئێزدیلەر: ئاسıرلıک گراڤüر، فۆتۆğراف ڤە کارتپۆستاللارلا ئێزیدی کüرتلەر'ئن گöرسەل تاره، 2015.
• İچ-تۆرۆسلار'دا ئۆدا کüلتüرü ڤە کüرتچە ئەدەبیات: ئنجەلەمە-ئاراشتıرما ڤە مانزوم ئەسەرلەر، 2015.
• کوشاتمایı یاران کüرت کادıنı: (کüرت ئامازۆن فاتاراش'تان گەرللا'یا)، 2015.
• ماهزوم هالک تارهچس ئەرمەن âشوğلار: âشوğ دەستانلارıنا یانسıیان شئرسەل ڤە گöرسەل تاره، 2016.
• کüرت بâتıنیلğئندە کوتسال مەتنلەر: مانزوم لرک ڤە دداکتک ئەسەرلەر، 2016.
• کüرتلەر'ئن ڤە کüردستان'ıن گöرسەل تاره، 2019
• İچ تۆرۆسلار’دا حاککاتچı ئالەڤلک، 2020.

لتەراتور

• فراز باران: کارانلığئا سüزüلەن ıشıک مەهمەت بایراک : بەلگەسەل بیۆگراف. Öزگە یایıنلارı، ئانکارا 2008، ئسبن 978-975-7861-15-7.

وەبلنکس

• http://www.radikal.com.tr/turkiye/mehmet_bayraka_gore_turkiye_teokratik_bir_devlet-909456
• http://www.ozgur-gundem.com/index.php?authorName=Mehmet%20BAYRAK&authorID=232&module=nuce&action=yazar_haberleri
• ئەئو.کوردستان-پۆست.ئەئو
• http://archiv.hamburger-illustrierte.de/arc2003/international/kriegfriedenmenschenrecht/tuerkeibeschlagnahmtbuecherv.mehmetbayrak.html

ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن

• کورمانجی
• تüرکچە

---

دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „مەهمەت بایراک“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.