مەهمەد ئەمین بۆزارسلان
مەهمەد ئەمین بۆزارسلان (* 15. سەپتەمبەر 1934 ئن لجە، دیارباکıر، تüرکەئ; † 22. ژانوئار 2026 ئن ئوپپسالا، سجهوەدەن)[1] وار ئەئن کوردسجهەر سجهرفتستەللەر.
سەئن ڤاتەر وار ئەئن مۆللا ئوند بۆزارسلان سەلبست ئەرهئەلت نەبەن دەر سجهولسجهەن ئائوسبلدونگ ئەئنە کلاسسسجهە ئائوسبلدونگ ئن دەن مادراساس. 1956 سجهلۆسس ئەر دئە ئائوسبلدونگ ئاب ئوند ئاربەئتەتە ئالس موفت ئان ڤەرسجهئەدەنەن ئۆرتەن. 1960 سجهرئەب ئەر سەئن ئەرستەس بوجه مت دەم تتەل „ئاللاها ئمان“ (دەر گلائوبە ئان گۆتت). سەئن زوەئتەس بوجه ئەرسجهئەن 1964 ئوند هئەß „ئسلامیەت ئاچıسıندان شەیهلک-ئاğئالک“ (سجهەئجه ئوند ئاگا ئائوس دەر سجهت دەس ئسلامس). ئن سەئنەم درتتەن بوجه 1966 „دۆğئو'نون سۆرونلارı“ (دئە پرۆبلەمە دەس ئۆستەنس) بەسجهäفتگتە ئەر سجه مت دەر کوردەنپرۆبلەماتک ئوند فۆردەرتە دئە زولاسسونگ دەر کوردسجهەن سپراجهە ئم گەسامتەن ئۆستەن دەر تüرکەئ ئوند زوار سۆوۆهل ئن روندفونک ئوند زەئتونگەن ئالس ئائوجه ئن دەر سجهولە. سەئن ئەرستەس کوردسجهەس بوجه ئالفابێ، داس ئەرستە بوجه üبەر داس کوردسجهە ئالپهابەت، فüهرتە زو سەئنەر ڤەرهافتونگ ئوند زوم ڤەربۆت دەس بوجهەس. 1968 üبەرتروگ ئەر داس ئەپۆس „مەم ئوو زین“ ڤۆن ئەهمەدێ خانی ئائوس دەم کوردسجهەن مت ئارابسجهەن لەتتەرن ئنس کوردسجهە مت لاتەئنسجهەن لەتتەرن. زوسäتزلجه üبەرسەتزتە ئەر داس بوجه نۆجه ئنس تüرکسجهە. ئانفانگس وار ئائوجه دئەسەس بوجه ڤەربۆتەن، ووردە دانن ئابەر وئەدەر فرەئگەگەبەن. بۆزارسلان üبەرسەتزتە ئائوجه داس سجهەرەفنامە دەس شەرەفهان 1971 ئنس تüرکسجهە. ناجه دەم ملتäرپوتسجه ڤۆن 1971 ساß بۆزارسلان ڤۆن 1971 بس 1974 ئم ملتäرگەفäنگنس ڤۆن دیارباکر. وäهرەند سەئنەر حافت سجهرئەب ئەر ئەئن بوجه مت دەم تتەل „ئچەردەکلەر ڤە دıشارداکلەر“ (دئە، دئە درننەن سند، ئوند دئە، دئە درائوßئەن سند). دارن بەسجهرئەب ئەر ساترسجه دئە ئونتەردرüجکونگ دەس ئۆستەنس دورجه دئە ملتäردکتاتور.
ئەر üبەرسەتزتە نۆجه مەهرەرە بüجهەر üبەر کوردەن ئنس تüرکسجهە. دانەبەن سجهرئەب ئەر نۆجه ئەئگەنە بüجهەر سۆوئە مەهرەرە ئارتکەل ئوند وار ئالس حەرائوسگەبەر تäتگ. سەئت 1978 ووردە ئەر ئالس پۆلتسجهەر فلüجهتلنگ ئن ئوپپسالا ئن سجهوەدەن ئانەرکاننت.
وەرکە
بüجهەر
- ئاللاها ئمان، 1960
- ئسلامیەت ئاچıسıندان شەیهلک-ئاğئالک، 1964
- دۆğئو'نون سۆرونلارı، 1966
- ئالفابێ، ئستانبول، 1968
- ئچەردەکلەر ڤە دıشارداکلەر، 1974
- ئانارشستلەر، 1977
- مەسەلۆکێن لاوران، 1981
- مەیرۆ،1981
- میر زۆرۆ،1981
- گورێ بلوورڤان،1982
- کێز خاتوون،1982
- سەرکەتنا مسکان،1984
- پەپووک،1985
- مەلایێ مەسهوور،1986
- سەرەفا رستەم کەیا: پرتووکا کورتەچیرۆکان، 1992
- کەمال پاشا وەلەدێ کێ یە؟: مەسەلۆکێن سییاسی، 1993
- چرۆکێن گەلی. 1: گولی خاتوون، 1997
- چرۆکێن گەلی. 2: کورێ میرێ ماسییان، 1998
ئەدتس ئوند Üبەرسەتزونگەن
- ژین: کۆڤارا کوردی-ترکی: 1918–1919،(ژین: کوردسه/تورکسه ژۆئورنال)، ئەئنە کوردسجهە زەئتسجهرفت ئائوس دەن زوانزگەر ژاهرەن، دئە بۆزارسلان ئائوس دەن ئارابسجهەن لەتتەرن ئن لاتەئنسجهە لەتتەرن ئومسجهرئەب، 1985–1988
- کوردستان: رۆژناما کوردی یا پێسین: 1898–1902، ئەئنە زەئتونگ، دئە بۆزارسلان ئائوس دەن ئارابسجهەن لەتتەرن ئن لاتەئنسجهە لەتتەرن ئومسجهرئەب، 1991
- مەم ئوو زین ڤۆن ئەهمەدێ خانی، ڤۆن ئارابسجهەن لەتتەرن ئن لاتەئنسجهە لەتتەرن، 1968
- تارهو مەییافارگن ڤە ئامەد، ڤۆن ئبن'üل ئەزراک ئائوس دەم خئ. ژه، Üبەرسەتزت ئنس تüرکسجهە، 1975
- کوردسه رەپوبلج ئۆف ماهاباد ڤۆن وللئام ئەئاگلەتۆن، Üبەرسەتزت ئنس تüرکسجهە، 1976
- باسئەرەند ئائوف ئەل-حەدییە'ت'ئول-حامدییە ف'ل-لوگات'ئل-کوردییە، ئەئنەم کوردسجه-ئارابسجهەن وöرتەربوجه، سجهرئەب ئەر 1978 ئەئن کوردسجه-تüرکسجهەس وöرتەربوجه.
- سجهەرەفنامە: Üبەرسەتزتە داس سجهەرەفنامە 1971 ئنس تüرکسجهە.
فۆلکلۆرە
- پێکەنۆکێن گەلی. باند 1: ماسییێن بەژی، 1987.
- پێکەنۆکێن گەلی. باند 2: ژ دینان دینتر، 1988.
- پێکەنۆکێن گەلی. باند 3: ئلمێ توورک، 1989.
- پێکەنۆکێن گەلی. باند 4: بووکا گولسوون، 1990.
- پێکەنۆکێن گەلی. باند 5: مەلا کولی، 1991.
ئارتکەل
- ئۆن تهە رۆلە ئۆف میته ئن کوردسه لتەراتورە: پرەسەنتەد ئات تهە ئنتەرناتئۆنال ورتەرس’ رەئونئۆن ئن لاهت، فنلاند، ژونە 15-19، 1981. - لاهت: ئنتەرناتئۆنال ورتەرس’ رەئونئۆن.
وەبلنکس
ئەئنزەلناجهوەئسە
شابلۆن:سۆرتئەرونگ:بۆزارسلان، مەهمەد ئەمن
ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن
دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „مەهمەد ئەمین بۆزارسلان“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.