مارواندەن

شابلۆن:دئەسەر ئارتکەل دئە مارواندەن (شابلۆن:کوس مەروانی، شابلۆن:ئارس) وارەن ئەئنە کوردسجهە دیناستئە ئم نۆردراک ئوند سüدۆستاناتۆلئەن، دئە ڤۆن 990 بس 1096 هەررسجهتە.

مت دەر سجهوäجهونگ دەر بویدەنماجهت ناجه دەم تۆد ڤۆن ئادود ئاد-دائولا ناجه 983 ئەررانگ دەر کوردسجهە ستامم دەر ماروان ئونتەر باده، ئەئنەم ئەهەمالگەن سجهافهرتەن، دئە حەررسجهافت üبەر ماییافارقن ئوند دئە گەبئەتە ڤۆن ئامدا ئوند نوسایبن. سپäتەر مارسجهئەرتە باده گەگەن مۆسول ئوند ناهم ئەس ئەئن. بەئ مۆسول کۆننتە ئەر ئەئنە ئارمەئە دەر حامداندەن ئوند دەر بویدەن سجهلاگەن. ئەئن ئانگرفف ئائوف باگداد ئابەر سجهەئتەرتە. باده زۆگ سجه ناجه ماییافارقن زورüجک ئوند ووردە ئەئن ڤاسالل دەر حامداندەن. دافüر بەهئەلت ئەر دئە ئەرۆبەرتەن گەبئەتە (تور ئابدن ئوند دئە نöردلجهە دسجهازرا). ئالس دەر بویدە سامسام ئاد-دائولا 990 ستارب، ڤەرسوجهتەن دئە حامداندەن، دئە ئان باده ڤەرلۆرەنەن گەبئەتە زورüجکزوئەرۆبەرن. باده ستارب بەئ ئەئنەر ڤەرتەئدگونگسسجهلاجهت بەئ تور ئابدن.

دئە نäجهستەن درەئ حەررسجهەر دەر مارواندەن وارەن ئاللە نەففەن دەس بادهس، وەنن ئائوجه ڤۆن ڤەرسجهئەدەنەن سجهوەستەرن ڤۆن باده. ئونتەر ئابو مانسور (997–1011) ئوند ناسر ئاد-دائولا ئاهماد (1011–1061) ئەررەئجهتە دئە دیناستئە ئهرەن حöهەپونکت. دئە ورتسجهافتلجهە بلüتە دەس فüرستەنتومس ووردە دورجه ئەئنە ستارکە بائوتäتگکەئت ئن دەن ستäدتەن دارگەستەللت. ئائوجه ووردەن کونست ئوند وسسەنسجهافت ستارک گەفöردەرت. ئاهماد هاتتە گوتە بەزئەهونگەن زو دەن دامالگەن گرۆßمäجهتەن ئوند ئەرهئەلت ڤۆم کالفەن دەن تتەل ناسر ئاد-دائولا (حەلفەر دەس ستائاتەس) ئوند ڤۆم فاتمدەنهەررسجهەر ئابو ئال مانسور دەن تتەل ئزز ئال-دائولا (روهم دەس ستائاتەس). دەس وەئتەرەن هاتتە ئەر کۆنتاکتە زوم بیزانتنسجهەن کائسەر. دئەسە بەزئەهونگەن ستäرکتەن ناسر ئاد-دائولاس ستەللونگ سەهر.

1071 موسستەن سجه دئە مارواندەن دەن سەلدسجهوکەن ئونتەروەرفەن، ئالس ناجه دەم تۆد دەس سولتانس ناسر ئاد-دائولا ئاهماد ماجهتکäمپفە ئننەرهالب دەر دیناستئە ئائوسبراجهەن ئوند دئەس زور سجهوäجهونگ دەر مارواندەن فüهرتە. ڤۆن دەن سەلدسجهوکەن ووردە دئە دیناستئە 1084 ئائوس دیارباکıر ڤەرترئەبەن ئوند 1096 ئەندگüلتگ گەستüرزت.

دئە حەررسجهەر دەر مارواندەن وارەن:

ئابو سهوژا’ باده ئبن دوستاک (983–990)
ئال-حاسان ئبن ماروان (990–997)
موماههد ئاد-دائولا سا’ئد (997–1010)
سهارون ئبن موهامماد (1010)، ئوسورپاتۆر
ناسر ئاد-دائولا ئاهماد ئبن ماروان (1011–1061)
نزام ئاد-دائولا ناسر (1061–1079)
ناسر ئاد-دائولا مانسور (1079–1085)

لتەراتور

تهۆماس رپپەر: دئە ماروāندەن ڤۆن دیāر باکر: ئەئنە کوردسجهە دیناستئە ئم ئسلامسجهەن متتەلالتەر. ڤەرلاگ ئەرگۆن، وüرزبورگ 2000، ئسبن 978-3-933563-46-0
پائول م. جۆبب ئن: تهە نەو جامبردگە حستۆری ئۆف ئسلام. جامبردگە ئونڤەرستی پرەسس، 2011، س. 249 ف.

وەبلنکس

ستەفان حەئدەمانن: ئا نەو رولەر ئۆف تهە مارواند ئەمراتە ئن 401/1010 – ئاند فورتهەر جۆنسدەراتئۆنس ئۆف تهە لەگتمزنگ پۆوەر ئۆف رەگجدە. (پدف; 1،38 مب) ئن: ئارام، 9–10، 1997/1998، س. 599–617

شابلۆن:نۆرمداتەن

ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن

دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „مارواندەن“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.