ماردن (پرۆڤنز)

ماردن (شابلۆن:ئارس، شابلۆن:ئارجس، شابلۆن:کمرس) ئست ئەئنە پرۆڤنز ئم سüدەن دەر تüرکەئ ئان دەر گرەنزە زو سیرئەن. دەر نامە ماردن ستاممت ئائوس دەم سیرسجهەن مەردە ئوند بەدەئوتەت ئن ئەتوا بورگ. دئە حائوپتستادت ئست دئە گلەئجهنامگە ستادت ماردن، دئە ئابەر سەئت 2012 دەن نامەن ئارتوکلو ترäگت. دئە پرۆڤنز ماردن گرەنزت ئم وەستەن ئان دئە پرۆڤنز شانلıئورفا، ئم نۆردەن ئان دئە پرۆڤنزەن دیارباکıر ئوند باتمان ئوند ئم ئۆستەن ئان دئە پرۆڤنزەن شıرناک ئوند سئرت. ناتوررäئوملجه ورد داس گەبئەت دەر پرۆڤنز گرößتەنتەئلس ڤۆن دەر ناجه دەم حائوپتۆرت بەناننتەن ماردن-سجهوەللە ئەئنگەنۆممەن.

دئە حائوپتستادت ئست مت 182.400 ئەئنوۆهنەرن (ستاند 2020) دئە زوەئتگرößتە ستادت دەر پرۆڤنز. دئە پرۆڤنز بلدەت ئەئنەن Üبەرگانگ زوسجهەن دەم گەبرگگەن ئاناتۆلئەن ئوند دەن ئەبەنەن مەسۆپۆتامئەنس ئوند هات نور وەنگە بەرگە، ڤۆن دەنەن ئەئنگە üبەر 1000 م هۆجه سند.

ڤەروالتونگسگلئەدەرونگ

ماردن ئست سەئت 2012 ئەئنە گرۆßستادتگەمەئندە (بüیüکشەهر بەلەدیەس). ناجه ئەئنەر ڤەروالتونگسرەفۆرم ئاب 2013 سند ئاللە لاندکرەئسە درەکت دەم ئۆبەربüرگەرمەئستەر ڤۆن ماردن ئونتەرستەللت. دئە ماهاللە (ستادتڤئەرتەل/ئۆرتستەئلە) دەر گەمەئندەن (بەلەدیە) ووردەن (ئائوßئەر ژەنەر دەر کرەئسستادت) زو ژەوەئلس ئەئنەر زوساممەنگەفüهرت ئوند دئە ئەهەمالگەن بüرگەرمەئستەر ئائوف دەن رانگ ئەئنەس موهتارس هەرونتەرگەستوفت. سۆمت ووردەن دئە 10 لاندکرەئسە گلەئجهزەئتگ ستادتبەزرکە، ژەدە(ر) داڤۆن گلئەدەرت سجه ئن دئە ئۆ. گ. ماهاللە، ئنسگەسامت گبت ئەس 698 داڤۆن. ئاللە دöرفەر (کöی) ووردەن ئەبەنفاللس ئن ماهاللە üبەرفüهرت. ئەئن موهتار ئست ئن ژەدەم ماهاللە دەر ئۆبەرستە بەئامتە.

سجهرەئبوەئسە دەر کرەئسە/ستادتبەزرکە ئن ئاندەرەن سپراجهەن، دئە ڤۆن دەر ئۆففزئەللەن، تüرکسجهەن سجهرەئبوەئسە ئابوەئجهت: شابلۆن:مەهرسپالتگە لستە

کرەئس- جۆدەشابلۆن:فن	لاندکرەئس İلچە	فلäجهەشابلۆن:فن (کم²)	بەڤöلکەرونگ ئام 31.12.2020شابلۆن:فن			ئانزاهل دەر ماهاللە	بەڤöلکە رونگس دجهتە (ئەئنو./کم²)	سەخ راتئۆشابلۆن:فن فرائوئەن ئائوف 1000 مäننەر	گرüن- دونگس دا- تومشابلۆن:فن،شابلۆن:فن
			گەسامت	مäننلجه	وەئبلجه
2088	ئارتوکلو	885	182.400	92.124	90.276	92	206،1	979،9	2012
1787	دارگەچت	519	27.743	13.764	13.979	39	53،4	1.015،6	1987
1273	دەرک	1.381	62.611	31.187	31.424	79	45،3	1.007،6
1474	کıزıلتەپە	1.236	261.442	131.370	130.072	183	211،5	990،1	1929
1519	مازıداğı	850	36.747	18.702	18.045	53	43،2	964،9	1937
1526	مدیات	1.241	117.364	58.606	58.758	72	94،6	1.002،6
1547	نوسایبن	1.079	111.674	55.267	56.407	80	103،5	1.020،6
1564	Öمەرل	458	14.119	7.269	6.850	45	30،8	942،4	1953
1609	ساڤور	962	26.101	13.078	13.023	41	27،1	995،8
2002	یەشلل	168	14.515	7.413	7.102	14	86،4	958،0	1990
47 ماردن		8.779	854.716	428.780	425.936	698	97،46	993،4

بەڤöلکەرونگ

ئن ماردن لەبەن هائوپتسäجهلجه کوردەن، ئارابەر، تüرکەن ئوند ئارامäئەر/ئاسسیرەر سۆوئە ئەئنە بەڤöلکەرونگسگروپپە، دئە مهاللام گەناننت ورد.

دئە مەئستەن دەر ئائوس ماردن ستاممەندەن ژەسدەن (جا. 40.000) سند ئائوسگەواندەرت. ڤۆن دەن ئەئنست زەهنتائوسەندەن ئارامäئەرن لەبەن هەئوتە ئاللەنفاللس نۆجه ئەئنگە تائوسەند ئن ماردن، مدیات ئوند دەن ئوملئەگەندەن دöرفەرن دەس تور ئابدن.

ئەرگەبنسسە دەر بەڤöلکەرونگسفۆرتسجهرەئبونگ

ناجهفۆلگەندە تابەللە زەئگت دئە ژäهرلجهە بەڤöلکەرونگسەنتوجکلونگ ناجه دەر فۆرتسجهرەئبونگ دورجه داس 2007 ئەئنگەفüهرتە ئادرەسسئەربارە ئەئنوۆهنەررەگستەر (ئادنکس). زوسäتزلجه سند دئە بەڤöلکەرونگسواجهستومسراتە ئوند داس گەسجهلەجهتەرڤەرهäلتنس (سەخ راتئۆ د. ه. دئە رەجهنەرسجه ئەرمتتەلتە ئانزاهل دەر فرائوئەن پرۆ 1000 مäننەر) ئائوفگەفüهرت. دەر زەنسوس ڤۆن 2011 ئەرمتتەلتە 758.181 ئەئنوۆهنەر، داس سند üبەر 50.000 ئەئنوۆهنەر مەهر ئالس زوم زەنسوس 2000. شابلۆن:تابەللەنستلە

ژاهر	بەڤöلکەرونگ ئام ژاهرەسەندە			واجهستومس- راتە دەر بە- ڤöلکەرونگ (ئن %)	گەسجهلەجهتەر ڤەرهäلتنس (فرائوئەن ئائوف 1000 مäننەر)	رانگ (ئونتەر دەن 81 پرۆڤنزەن)
	گەسامت	مäننلجه	وەئبلجه
2020	854.716	428.780	425.936	1،90	993،4	26
2019	838.778	420.923	417.855	1،16	992،7	26
2018	829.195	417.000	412.195	2،41	988،5	26
2017	809.719	406.320	403.399	1،69	992،8	26
2016	796.237	400.475	395.762	−0،04	988،2	26
2015	796.591	400.478	396.113	0،96	989،1	26
2014	788.996	395.968	393.028	1،19	992،6	26
2013	779.738	391.422	388.316	0،87	992،1	26
2012	773.026	388.736	384.290	1،18	988،6	27
2011	764.033	384.735	379.298	2،61	985،9	27
2010	744.606	371.019	373.587	0،92	1.006،9	28
2009	737.852	370.911	366.941	−1،71	989،3	28
2008	750.697	378.451	372.246	0،66	983،6	26
2007	745.778	373.067	372.711	—	999،0	25

ڤۆلکسزäهلونگسەرگەبنسسە

ناجهفۆلگەندە تابەللەن گەبەن دەن بەئ دەن 14 ڤۆلکسزäهلونگەن دۆکومەنتئەرتەن ئەئنوۆهنەرستاند دەر پرۆڤنز ماردن وئەدەر. دئە وەرتە دەر لنکەن تابەللە ئەنتستاممەن ئە-بۆئۆکس (دەر ئۆرگنالدۆکومەنتە)، دئە وەرتە دەر رەجهتەن تابەللە باسئەرەن ئائوف دەر داتەنابفراگە دەس تüرکسجهەن ستاتستکنستتوتس تÜئک.

ژاهر	بەڤöلکەرونگ ئام زەنسوستاگ		ژäهرل. واجهس- تومسراتە ئن %	رانگ
	تüرکەئ	پرۆڤنز ماردن
1927	13.648.270	183.317	—	34
1935	16.158.018	229.921	3،18	34
1940	17.820.950	252.505	1،96	36
1945	18.790.174	234.457	-1،43	39
1950	20.947.188	269.490	2،99	39
1955	24.064.763	305.520	2،67	37
1960	27.754.820	353.411	3،14	36

ژاهر	بەڤöلکەرونگ ئام زەنسوستاگ		ژäهرل. واجهس- تومسراتە ئن %	رانگ
	تüرکەئ	پرۆڤنز ماردن
1965	31.391.421	397.880	2،52	36
1970	35.605.176	453.092	1،39	33
1975	40.347.719	519.687	1،47	30
1980	44.736.957	564.967	0،87	31
1985	50.664.458	652.069	1،54	30
1990	56.473.035	557.727	-1،45	37
2000	67.803.927	705.098	2،64	32

شابلۆن:ئابساتز ئانزاهل دەر پرۆڤنزەن بەزۆگەن ئائوف دئە جەنسوسژاهرە:

دەتائللئەرتە ڤۆلکسزäهلونگسەرگەبنسسە

ژاهر	گەسامتبەڤöلکەرونگ			ستادتبەڤöلکەرونگ				لاندبەڤöلکەرونگ
	گەسامت	مäننلجه	وەئبلجه	گەسامت	%	مäننلجه	وەئبلجه	گەسامت	%	مäننلجه	وەئبلجه
1927	183.317	90.805	92.512	41.703	22،75	22.736	18.967	141.614	77،25	68.069	73.545
1935	229.921	112.599	117.322	46.983	20،43	24.607	22.376	182.938	79،57	87.992	94.946
1940	252.505	126.002	126.503	53.600	21،23	28.626	24.974	198.905	78،77	97.376	101.529
1945	234.457	118.071	116.386	45.977	19،61	23.996	21.981	188.480	80،39	94.075	94.405
1950	269.490	کەئنە ئانگابەن		49.945	18،53	کەئنە ئانگابەن		219.545	81،47	کەئنە ئانگابەن
1955	305.520	156.000	149.520	62.346	20،41	32.258	30.088	243.174	79،59	123.742	119.432
1960	353.411	181.646	171.765	73.907	20،91	39.212	34.695	279.504	79،09	142.434	137.070
1965	397.880	205.313	192.567	90.093	22،64	48.192	41.901	307.787	77،36	157.121	150.666
1970	453.092	230.638	222.454	119.852	26،45	63.883	55.969	333.240	73،55	166.755	166.485
1975	519.687	269.675	250.012	155.876	29،99	84.749	71.127	363.811	70،01	184.926	178.885
1980	564.967	288.385	276.582	192.004	33،98	103.045	88.959	372.963	66،02	185.340	187.623
1985	652.069	332.812	319.257	244.000	37،42	130.405	113.595	408.069	62،58	202.407	205.662
1990	557.727	282.459	275.268	249.032	44،65	129.819	119.213	308.695	55،35	152.640	156.055
2000	705.098	362.167	342.931	391.249	55،49	204.132	187.117	313.849	44،51	158.035	155.814

پۆلتک

ئم ژاهرە 1997 ووردە ڤۆم گۆئوڤەرنەئور ئەئن ڤەربۆت گەگەن دئە کلöستەر مۆر گابرئەل ئوند زافاران، ئائوسلäندسجهە گäستە زو بەهەربەرگەن ئوند سپراجهونتەررجهت ئن ئارامäئسجه سۆوئە رەلگئۆنسونتەررجهت زو ئەرتەئلەن، ئەرلاسسەن. ئنتەرناتئۆنالە پرۆتەستە هابەن متتلەروەئلە بەورکت، داسس داس بەهەربەرگونگسڤەربۆت وئەدەر ئائوفگەهۆبەن ئست. موتتەرسپراجهلجهەر ئونتەررجهت ئن ئارامäئسجه ئست ئابەر وەئتەرهن ئونتەرساگت.

گەسجهجهتە

داس گەبئەت وار ڤۆن ئالتەرس هەر دئە ڤەربندونگ زوسجهەن دەن مەسۆپۆتامسجهەن ئوند دەن ئاناتۆلسجهەن کولتورەن ئوند سئەدلونگسگەبئەت دەر ئارابسجهسپراجهگەن ڤۆلکسگروپپە دەر مهاللام.

تۆئورسموس

تۆئورستسجه ئست دئەسەس گەبئەت ڤۆر ئاللەم دورجه دئە ئالتستادت ماردنس ئوند دەن تور ئابدن بەکاننت. زوەئ دەر äلتەستەن جهرستلجهەن کلöستەر (دایرۆ د'مۆر حانانیۆ ئوند دایرۆ د’مۆر گابرئەل)، سلتان-سێخموس (جا. 20 کم ئن رجهتونگ دیارباکıر) ئوند کüفەردەل (روئنە ئەئنەر ئانتکەن ستادت، جا. 15 کم نöردلجه ڤۆن ماردن ئن رجهتونگ دیارباکıر/ستەورێ) لئەگەن ئن دئەسەر پرۆڤنز. دەر نامە ماردن ستاممت ڤۆم ئارامäئسجهەن وۆرت ܡܶܪܕܺܝܢ فüر „بورگەن“ ئوند ڤەرانسجهائولجهت سەهر گوت دئە لاگە دەر ستادت. Üبەردئەس بەدەئوتەت دەر نامە ماردن ئن کوردسجهەر سپراجهە „هەلدەنهافت“.

سئەهە ئائوجه

• ماسساکەر ڤۆن ماردن
• ئاسسیرەر (سوریۆیە) ئن دەر تüرکەئ

پەرسöنلجهکەئتەن

• موسا ئانتەر (1920–1992)، سجهرفتستەللەر
• جەگەرخوین (1903–1984)، سجهرفتستەللەر
• لۆئوئس جهەئکهô (1859–1927)، ئۆرئەنتالست، تهەئۆلۆگە ئوند ژەسوئت
• ئەکرەم داğ (* 1980)، فوßباللسپئەلەر
• یۆئوسوف کارسه (1908–2002)، فۆتۆگراف
• فلاڤئانوس مجهائەل مالکە (1858–1915)، سیرسجه-کاتهۆلسجهەر بسجهۆف ئوند ئۆپفەر دەس ڤöلکەرمۆردس ئان دەن ئاسسیرەرن
• ئگناتئوس مالۆیان (1869–1915)، ئارمەنسجه-کاتهۆلسجهەر ئەرزبسجهۆف
• ئەلئاس مەللوس (1831–1908)، جهالدäئسجه-کاتهۆلسجهەر ئەرزبسجهۆف
• ئۆرهان مرۆğلو (* 1953)، پۆلتکەر ئوند سجهرفتستەللەر
• ئازز سانجار (* 1946)، جهەمئە-نۆبەلپرەئسترäگەر
• ئاهمەت تüرک (* 1942)، پۆلتکەر

ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن

• العربية
• ئارج
• ئازəربایجانجا
• بە
• بە-تاراسک
• بگ
• بر
• بس
• جا
• جەب
• سۆرانی
• جره
• جس
• جڤ
• جی
• دق
• ئەل
• ئەنگلسه
• ئەئۆ
• ئەسپاñئۆل
• ئەت
• ئەئو
• فارسی
• ف
• فرانچائس
• فرر
• ه
• هف
• هو
• Հայերեն
• ئد
• ئک
• ئئۆ
• ئت
• ژا
• کا
• کائا
• کۆ
• کورمانجی
• لا
• لڤ
• مک
• مر
• مرژ
• مس
• مزن
• نان
• نب
• نل
• نن
• ئۆس
• پل
• پنب
• پت
• رۆ
• Русский
• سجۆ
• سە
• سه
• سر
• سڤ
• سو
• تگ
• ته
• تک
• تل
• تüرکچە
• تت
• ئوگ
• ئوک
• ئور
• ئوز
• ڤ
• وار
• ووئو
• یوئە
• زه

---

دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „ماردن (پرۆڤنز)“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.