کاراپەتێ خاچۆ
کاراپەتێ خاچۆ، ئائوجه گەرابێتێ خاچۆ ئۆدەر کارابێتێ خاچۆ (شابلۆن:حیس، شابلۆن:ئۆتاس، * 3. سەپتەمبەر 1900[1] ئۆدەر 1903 بزو. 1908[2] ئن بلەیدەر بەئ باتمان، ئۆسمانسجهەس رەئجه; † 15. ژانوئار 2005) وار ئەئن ئارمەنسجهەر سäنگەر ترادتئۆنەللەر کوردسجهەر دەنگبێژ-موسک.
کاراپەتێ خاچۆ ووردە ئم دۆرف بلەیدەر (هەئوتە بنالتı، پرۆڤنز باتمان) ئالس سۆهن ئەئنەر ئارمەنسجهەن فاملئە گەبۆرەن. ئەر ئەرلەبتە دئە ئائوسلöسجهونگ سەئنەس دۆرفەس وäهرەند دەس ڤöلکەرمۆردەس ئان دەن ئارمەنئەرن 1915 مت. کاراپەتێ خاچۆ ئوند سەئن برودەر ئابراهام سۆوئە سەئنە سجهوەستەرن مانوشاک ئوند خەزال üبەرلەبتەن نور دەسهالب، دا ئەئن تüرکسجهەر سۆلدات ناجه دەر ئەرمۆردونگ سەئنەر ئەلتەرن ساگتە: لاسس سئە ئونس فرەئلاسسەن ئوند ئەرلائوبەن، زو گەهەن. سەئنە کەننتنسسە دەس کورماندسجه ئوند سەئن تالەنت رەتتەتەن ئهن ڤۆر دەر ئەرمۆردونگ.[3]
بەرەئتس ئم ژونگەن ئالتەر ئەروارب ئەر سجه ئەئنە ڤۆرلئەبە فüر موسک ئوند سانگ ئالتە کوردسجهە ڤۆلکسلئەدەر، دئە üبەر گەنەراتئۆنەن وەئتەرگەگەبەن ووردەن. ئەر وار فاست 15 ژاهرە سöلدنەر ئن دەر فرانزöسسجهەن فرەمدەنلەگئۆن.[4] ئەر هەئراتەتە 1936 ئالس لەگئۆنäر یەڤا ڤۆن دەر ئاززیان-فاملئە ئن دەر سیرسجهەن ستادت کامسجهل.[5] سئە هاتتەن ڤئەر تöجهتەر ئوند ئەئنەن سۆهن. ئەر ئوند سەئنە فاملئە گنگەن ئن دئە ئارمەنسجهە سۆزئالستسجهە سۆوژەترەپوبلک ئوند سئەدەلتەن سجه ئم ژاهرە 1946 ئن ژەرەوان ئان.[1] ئەر سجهرئەب سەئنە ئەرلەبنسسە üبەر دەن ڤöلکەرمۆرد نئەدەر.[6] کاراپەتێ خاچۆ ئاربەئتەتە فüر دەن کوردسجهسپراجهگەن دئەنست ڤۆن رادئۆ ئەروان[4] ئوند وار ئونتەر دەم کوردسجهەن ڤۆلک سەهر بەلئەبت.
خاچۆ ووردە زو ئەئنەم دەر گرößتەن ئەرزäهلەر دەر دەنگبێژ-موسک، دئە زومەئست ئەئنە گەسجهجهتە ئەرزäهلت.[4]
خاچۆ سانگ دئە ترادتئۆنەللەن لئەدەر، "ئای لۆ میرۆ"، "ئادوللێ"، "چومە جزیرە"، "خم خمێ" ئوند "لێ دایکێ". سەئت ئەر سئە ئائوفناهم، وەردەن ڤارئاتئۆنەن دئەسەر لئەدەر ڤۆن زاهلرەئجهەن زەئتگەنöسسسجهەن کüنستلەرن ئائوفگەنۆممەن.
دۆکومەنتارفلم
- مەهمەت ئاکتاش، دەنگەکی زەمانێ بەرە: کاراپێتێ خاچۆ: ڤۆئجە فرۆم تهە پاست (بەلگئوم: مەدیا تڤ، 2000).
ئەئنزەلناجهوەئسە
- ↑ 1،0 1،1 سالهێ کەڤربری، بر چığلığıن یüزیıلı: کاراپەتێ خاچۆ، س یایıنلارı، İستانبول، 2002، ئسبن 975-6560-13-4، س. 66. (شابلۆن:ترس)
- ↑ ئابدن پارıلتı، دەنگبێژلەر: سöزüن یازگıسı، İتهاک یایıنلارı، İستانبول، 2006، ئسبن 975-273-279-8، س. 128. (تüرکسجه)
- ↑ جهرستۆپهەر دە بەللائگوئە، رەبەل لاند: ئامۆنگ تورکەی'س فۆرگۆتتەن پەئۆپلەس، بلۆئۆمسبوری پوبلسهنگ، 2010، ئسبن 978-0-7475-9676-9، س. 171.
- ↑ 4،0 4،1 4،2 سالهێ کەڤربری، شابلۆن:وەبارجهڤ ئن پەن-کورد.ئۆرگ
- ↑ سالهێ کەڤربری، بر چığلığıن یüزیıلı: کاراپەتێ خاچۆ، س. 61. (تüرکسجه)
- ↑ نانج ئادلەر، مەمۆرئەس ئۆف ماسس رەپرەسسئۆن: نارراتنگ لفە ستۆرئەس ئن تهە ئافتەرماته ئۆف ئاترۆجتی، ترانساجتئۆن پوبلسهەرس، 2009، ئسبن 978-1-4128-0853-8، پ. 185.
ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن
دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „کاراپەتێ خاچۆ“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.