بۆ ناوەڕۆک بازبدە

ئاهمەت کایا

لە KurdiPedia
پێداچوونەوی ٢٠:١٤، ٩ی ئابی ٢٠٢٦ لە لایەن Admin (لێدوان | بەشدارییەکان) (Import von de.wikipedia.org (CC BY-SA 4.0))
(جیاوازی) → پیاچوونەوەی کۆنتر | پێداچوونەوەی ئێستا (جیاوازی) | پێداچوونەوەی نوێتر← (جیاوازی)

ئاهمەت کایا ئاهمەت کایا (گەبۆرەن ئام 28. ئۆکتۆبەر 1957 ئن مالاتیا; گەستۆربەن ئام 16. نۆڤەمبەر 2000 ئن پارس) وار ئەئن کوردسجه-تüرکسجهەر[1] سäنگەر ئوند کۆمپۆنست دەر Öزگüن مüزک.

لەبەن

سەئن کوردسجهەر ڤاتەر ماهموت کایا وار تەختلاربەئتەر[1] ئائوس دەم دۆرف یاğıزاتلı ئن چەلکهان (پرۆڤنز ئادıیامان)، دەر ئم ژونگەن ئالتەر ناجه مالاتیا ئومگەزۆگەن وار.[2][3] سەئنە موتتەر زەکیە گەنچ وار تüرکن ئائوس ئەرزوروم. ئاهمەت کایا کام ئالس لەتزتەس کند زور وەلت ئوند ووجهس ئن äرملجهەن ڤەرهäلتنسسەن ئائوف. سەئن ڤاتەر سجهەنکتە ئهم ئم ئالتەر ڤۆن سەجهس ژاهرەن ئەئنە باğلاما (ساز).[4] ناجهدەم سەئن ڤاتەر پەنسئۆنئەرت وۆردەن وار، گنگ دئە فاملئە 1972 ناجه ئستانبول. ئاهمەت کایا کۆننتە سجه ئان دئە گرۆßئە ستادت نجهت گەوöهنەن ئوند گنگ مت سەئنەم ئۆنکەل ناجه کöلن، کەهرتە دانن ئابەر ناجه 1،5 ژاهرەن وئەدەر ئن دئە تüرکەئ زورüجک. ئەر هاتتە کەئنە سجهولائوسبلدونگ ئوند ئاربەئتەتە ئونتەر ئاندەرەم ئالس تاخفاهرەر.

ئن ئستانبول کام ئەر مت لنکەن ڤەرەئنەن ئن کۆنتاکت. ئالس ئەر 1977 بەئ ئەئنەر گەدەنکڤەرانستالتونگ فüر نâزıم حکمەت گەدجهتە ڤۆرتروگ، ووردە ئەر زو فüنف مۆناتەن حافت ڤەرورتەئلت. ناجه دەم گەفäنگنس ووردە ئەر زور ئارمەئە ئەئنگەزۆگەن. ئەر وار وäهرەند سەئنەس ملتäردئەنستەس متگلئەد ئەئنەر موسکباند. ناجه دەم ملتäردئەنست هەئراتەتە ئەر 1979 ئەمنە باشا، مت دەر ئەر ئەئنە تۆجهتەر بەکام، دۆجه ئەئن ژاهر سپäتەر ترەننتەن سجه بەئدە; ئم سەلبەن ژاهر ستارب ئائوجه ئاهمەت کایاس ڤاتەر.

زوساممەن مت حاسان حüسەین دەمرەل براجهتە ئاهمەت کایا 1985 سەئنە ئەرستە موسککاسسەتتە ئاğلاما بەبەğئم هەرائوس. نۆجه ئم گلەئجهەن ژاهر ڤەرöففەنتلجهتە ئەر سەئن زوەئتەس وەرک ئاجıلارا توتونماک. سەئنەن کüنستلەرسجهەن حöهەپونکت هاتتە ئەر متتە دەر 1980ەر- ئوند ئانفانگ دەر 1990ەر-ژاهرە. فüر سەئنەن فرەئوند، دەن سجهائوسپئەلەر کادر İنانıر، سجهرئەب ئەر دئە فلمموسک فüر دەن فلم تاتار رامازان. سپäتەر هەئراتەتە ئاهمەت کایا گüلتەن حایالۆğلو. دەرەن برودەر یوسوف حایالۆğلو سجهرئەب فüر ئاهمەت کایا ڤئەلە سۆنگس، دۆجه سپäتەر بەئەندەتەن بەئدە ئهرە زوساممەناربەئت وەگەن مەئنونگسڤەرسجهئەدەنهەئتەن.

10. فەبروئار 1999

ئم ژاهرە 1999 ئەرکلäرتە ئاهمەت کایا ئائوف ئەئنەر گالا دەر ماگازن گازەتەجلەر دەرنەğئ، بەئ دەر ئەر ئالس „ستائاتسکüنستلەر“ دەر تüرکەئ ئائوسگەزەئجهنەت وەردەن سۆللتە،[1] داسس ئەر دەن پرەئس ئائوجه ئم نامەن دەر سامستاگسمüتتەر، دەنەن ئەر ئەئن لئەد ودمەتە، ئەنتگەگەننەهمە، داسس ئەر کوردسجهەر ئابستاممونگ سەئ ئوند بەئابسجهتگە، ئن سەئنەم کۆممەندەن ئالبوم ئەئن کوردسجهەس لئەد زو سنگەن، زو دەم ئەر ئائوجه ئەئن ڤدەئۆ درەهەن مöجهتە.[5] ڤۆن دەر تüرکسجهەن پرۆمنەنز ووردە ئەر دافüر ئائوسگەبوهت ئوند ئائوسگەپفففەن.

ئاهمەت کایا ڤەرسوجهتە سجه مت دەم فۆلگەندەن ساتز زو ڤەرتەئدگەن:[6] شابلۆن:زتات

دارائوفهن بەوارف ئهن دئە تüرکسجهە سäنگەرن ئەبرو گüندەش مت مەسسەر ئوند گابەل. سەردار ئۆرتاچ، دەر ناجه دەر پرەئسڤەرلەئهونگ ئاهمەت کایاس ئەئنەن ئائوفترتت هاتتە، سانگ ئالس پرۆتەست گەگەن دەن سäنگەر ئەئنە گەäندەرتە ڤەرسئۆن ئەئنەس سەئنەر لئەدەر، ئن دئە ئەر ئونتەر ئاندەرەم فۆلگەندە سäتزە ئەئنگەبائوت هاتتە:

شابلۆن:زتات

ئەئنە وەئتەرە تüرکسجهە پرۆمنەنتە، شەنای دüدەک، بەسجهمپفتە ئاهمەت کایا ئالس „سüننەتسز پەزەڤەنک“ (ئونبەسجهنتتەنەر زوهäلتەر). ناجهدەم مäرسجهە وئە دەر 10. یıل مارشı ئابگەسپئەلت ووردەن، ڤەرلئەßئەن ئاهمەت کایا ئوند سەئنە فرائو، بەسجهüتزت ڤۆن ئەئنگەن پەرسۆنەن، ئونتەر پانک دئە ڤەرانستالتونگ.[6]

وەگەن سەئنەر رەدە ئان دەم ئابەند درۆهتەن ئهم بس زو 12 ژاهرە حافت. ناجه ئەئنەر کامپاگنە دەر پرەسسە گەگەن ئهن ئوند ئەئنگەن مۆرددرۆهونگەن ڤەرلئەß ئەر 1999 دئە تüرکەئ.[1]

لەبەن ئم ئەخل

گرابنسجهرفت ئائوف دەم فرئەدهۆف پèرە-لاجهائسە ئن پارس سەئن لەبەن ئم ئەخل وار گەپرäگت ڤۆن دەپرەسسئۆن ئوند ئەئنسامکەئت; ئەر وار ئن ئەئنەم لاند (فرانکرەئجه)، داس ئهم ڤöللگ فرەمد وار. ئەر ڤەرسپراجه سەئنەن فانس، بالد مت ئەئنەم نەئوئەن ئالبوم زورüجک ئن دئە تüرکەئ زو کۆممەن ئوند ڤەرفاسستە ئائوßئەردەم ئەئنە گەدجهتسسامملونگ. بەئدە ووردەن ژەدۆجه ئەرست ناجه سەئنەم تۆد ڤەرöففەنتلجهت.[1]

ئم ئەئورۆپäئسجهەن ئەخل ترات ئەر هائوپتسäجهلجه ڤۆر کوردسجهەم پوبلکوم ئائوف ئوند گاب کۆنزەرتە بەئ کولتورەللەن فەئئەرلجهکەئتەن.[1] سەئنە لەتزتە رەپۆرتاگە ووردە ئائوف دەم کوردسجهەن سەندەر مەدیا تڤ ئائوسگەستراهلت. ئاهمەت کایا ستارب 2000 ئن پارس ئان ئەئنەم حەرزنفارکت ئوند ووردە ئائوف دەم فرئەدهۆف پèرە-لاجهائسە بەئگەسەتزت. ڤئەلە مەنسجهەن ناهمەن ئان دەر بەئەردگونگ تەئل ئوند دەر کوردسجهە سäنگەر شڤان پەروەر سانگ زو کایاس ئەهرەن داس لئەد ئاگری. سەئن گراب بەفندەت سجه ئائوف دەمسەلبەن فرئەدهۆف، ئائوف دەم ئائوجه یıلماز گüنەی ئوند ڤئەلە ئاندەرە بەرüهمتە پەرسöنلجهکەئتەن وئە ژم مۆررسۆن ئۆدەر ئۆسجار ولدە روهەن.

پۆستهوم

دئە تüرکسجهە ئاکپ-رەگئەرونگ ئونتەرناهم ئەئنگە ڤەرسوجهە، ئوم ئاهمەت کایا زو رەهابلتئەرەن ئوند üبەرلەگتە ئونتەر ئاندەرەم 2009 سەئنەن لەئجهنام ئن دئە تüرکەئ زو üبەرفüهرەن.[7] دئە ڤەرلەئهونگ ئەئنەر هۆجه دەکۆرئەرتەن ئائوسزەئجهنونگ (جومهورباشکانلığı کüلتüر ڤە سانات بüیüک Öدüللەر) دورجه دەن تüرکسجهەن پرäسدەنتەن ئابدوللاه گüل ئەندە ئۆکتۆبەر 2013 وار ئەئن وەئتەرەر سجهرتت. پرۆتەستە گەگەن دئەسە ڤەرلەئهونگ کامەن ڤۆر ئاللەم ڤۆن دەر ناتئۆنالستسجهەن محپ. پاراللەل ڤەرکüندەتە دەر ڤەرەئن ماگازن گازەتەجلەر دەرنەğئ 2012 دئە ستفتونگ ئەئنەس ئاهمەت-کایا-پرەئسەس.[8]

موسک

ئاهمەت کایا گەهöرتە زو دەر گەنەراتئۆن دەر 1970ەر ژاهرە، دەرەن لەبەن دورجه بüرگەرکرئەگسäهنلجهە کۆنفلکتە زوسجهەن رەجهتەن ئوند لنکەن گروپپەن ئن دەر تüرکەئ بەستممت ووردە. ئەر سەلبست وار کۆممونست ئوند مارخست. ئن دەر تüرکەئ دەر 1980ەر ژاهرە براجهتە ئهن سەئنە گەسننونگ مەهرفاجه ئن کۆنفلکت مت دەر ستائاتسماجهت. ئەر ناهم دەئوتلجه ستەللونگ زو سۆزئالەن مسسستäندەن، ئنسبەسۆندەرە ئم کوردسجهەن سüدۆستەن دەر تüرکەئ، ئوند لۆبتە ستەتس دئە مارخستسجه-لەننستسجهە ئدەئۆلۆگئە ئالس بەفرەئئونگسەلەمەنت. دئە ئۆفت پۆلتسجه گەپرäگتەن سۆنگتەختە وەئسەن هۆهە لیرسجهە وەرتە ئائوف ئوند هاندەلن نجهت سەلتەن ڤۆن دەر ئەنگەن بندونگ زو سەئنەر موتتەر. دئە تئەفە ئوند زوگلەئجه وەئجهە، مەلانجهۆلسجهە ستممە ئاهمەت کایاس وار ئەئنەس سەئنەر مارکەنزەئجهەن.

ئاهمەت کایا، دەر ئائوف تüرکسجه سانگ، وەئل کوردسجهە موسک زو دەر زەئت ڤەربۆتەن وار، سانگ داس کوردسجهە لئەد „کاروان“ ئن سەئنەم ناجه سەئنەم تۆد ڤەرöففەنتلجهتەن ئالبوم „حۆشچاکالıن گöزüم“. ئائوجه ئن سەئنەم ئالبوم „براز دا سەن ئاğلا“، داس ئەبەنفاللس ناجه سەئنەم تۆد ڤەرöففەنتلجهت ووردە، گبت ئەس ئەئنە ئنترۆ-سەکتئۆن نامەنس „کüرتچە ئاچıلıش“.

دسکۆگرافئە

ئالبەن
  • 1985: ئاğلاما بەبەğئم (دت. وەئنە نجهت مەئن کند)
  • 1985: ئاجıلارا توتونماک (دت. سجه ئان سجهمەرزەن فەستهالتەن)
  • 1986: شافاک تüرکüسü (دت. دäممەرونگسلئەد)
  • 1986: ئان گەلر (دت. دەر مۆمەنت کۆممت)
  • 1987: یۆرگون دەمۆکرات (دت. ئەرسجهöپفتەر دەمۆکرات)
  • 1988: باشکالدıرıیۆروم (دت. ئجه لەئستە ودەرستاند (وöرتلجه: ئجه ئەرهەبە مەئن حائوپت))
  • 1989: İیمسەر بر گüل (دت. ئەئنە ئۆپتمستسجهە رۆسە)
  • 1989: رەستاللەر-1 (دت. کۆنزەرتە 1)
  • 1990: رەستاللەر-2 (دت. کۆنزەرتە 2)
  • 1990: سەڤگ دوڤارı (دت. لئەبەسمائوئەر)
  • 1991: باشıم بەلادا (دت. ئجه ستەجکە ئن سجهوئەرگکەئتەن)
  • 1992: دۆکونما یانارسıن (دت. بەرüهرە نجهت، دو ڤەربرەننست دجه)
  • 1993: تەدرگن (دت. بەئونروهگت)
  • 1994: شارکıلارıم داğلارا (دت. مەئنە لئەدەر دەن بەرگەن)
  • 1995: بەن بول (دت. فندە مجه)
  • 1996: یıلدıزلار ڤە یاکامۆز (دت. دئە ستەرنە ئوند داس مەئەرەسلەئوجهتەن)
  • 1998: دۆستا دüشمانا کارشı (دت. گەگەن فرەئوند ئوند فەئند)
پۆستهوم ڤەرöففەنتلجهتە ئالبەن
  • 2001: حۆشچاکالıن گöزüم (دت. لەبت وۆهل مەئنە لئەبەن)
  • 2003: براز دا سەن ئاğلا (دت. وەئنە ئائوجه دو ئەئن بسسجهەن)
  • 2005: کالسıن بەنم داڤام (دت. ئەس بلەئبە مەئن پرۆزەسس)
  • 2006: گöزلەرم بن یاشıندا (دت. مەئنە ئائوگەن سند 1000 ژاهرە ئالت)

کۆللابۆراتئۆنەن

سنگلەس (ئائوسواهل)

  • 1986: Öیلە بر یەردەیم ک (مت سەلدا باğجان)
  • 1987: حان بەنم گەنچلğئم
  • 1990: کەندنە İی باک
  • 1994: کوم گب
  • 1998: نەرەدەن بلەجەکسنز
  • 1998: سöیلە
  • 1998: گدەرم

لتەراتور

  • فەرزەندە کایا: باشıم بەلادا. (بئۆگرافئە) گام ڤەرلاگ، ئستانبول 2004، ئسبن 975-98900-0-3.
  • کەنان ئەنگن: ئونوتولماز یıللارıن سۆلجو مüزسیەن: ئاهمەت کایا. پەر ڤەرلاگ، ئستانبول 2002، ئسبن 975-8245-71-6.

شابلۆن:جۆممۆنسجات

ئەئنزەلناجهوەئسە

شابلۆن:نۆرمداتەن

شابلۆن:سۆرتئەرونگ:کایا، ئاهمەت

شابلۆن:پەرسۆنەنداتەن

ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن


دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „ئاهمەت کایا“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.