بۆ ناوەڕۆک بازبدە

حاتون سüرüجü

لە KurdiPedia
پێداچوونەوی ٢٠:٢١، ٩ی ئابی ٢٠٢٦ لە لایەن Admin (لێدوان | بەشدارییەکان) (Import von de.wikipedia.org (CC BY-SA 4.0))
(جیاوازی) → پیاچوونەوەی کۆنتر | پێداچوونەوەی ئێستا (جیاوازی) | پێداچوونەوەی نوێتر← (جیاوازی)

حاتون „ئاینور“ سüرüجü (* 17. ژانوئار 1982 ئن وەست-بەرلن; † 7. فەبروئار 2005 ئن بەرلن) وار ئەئنە دەئوتسجه-کوردن،[1] دئە ئەئنەم سۆگەناننتەن ئەهرەنمۆرد زوم ئۆپفەر فئەل. سئە ووردە ئان ئەئنەر بوسهالتەستەللە ئن بەرلن-تەمپەلهۆف ڤۆن ئەئنەم ئهرەر برüدەر دورجه درەئ کۆپفسجهüسسە گەتöتەت.

ئهر تۆد سۆرگتە بوندەسوەئت فüر ئەنتسەتزەن ئوند لöستە ئەئنە دەباتتە üبەر زوانگسەهەن ئوند وەرتڤۆرستەللونگەن ڤۆن ئن دەئوتسجهلاند لەبەندەن موسلمسجهەن فاملئەن ئائوس.

لەبەن

ئهر ڤاتەر کەرەم سüرüجü (1940–2007) وار گäرتنەرگەهلفە ئوند ستاممتە ئائوس دەم دۆرف ئوزونارک ئن پاسنلەر، پرۆڤنز ئەرزوروم (تüرکەئ). ئهرە موتتەر حانıم سüرüجü ستاممت ئائوس دەم ناجهباردۆرف مارفەت.[2][3][4] سئە سئەدەلتەن ئانفانگ دەر 1970ەر ژاهرە ناجه بەرلن (وەست) ئوم. ئاجهت ئهرەر ئنسگەسامت نەئون کندەر ووردەن ئن دەئوتسجهلاند گەبۆرەن، حاتون سüرüجü ووجهس مت فüنف برüدەرن ئوند درەئ سجهوەستەرن ئن کرەئوزبەرگ ئائوف. سئە وار داس فüنفتە کند دەر سüرüجüس ئوند ئهرە ئەرستە تۆجهتەر.[5] ناجهدەم سئە سجه ئن دەر پوبەرتäت ئممەر مەهر گەگەن ئهرە فاملئە ئائوفگەلەهنت هاتتە، مەلدەتە ئهر ڤاتەر سئە ناجه دەر 8. کلاسسە دەس رۆبەرت-کۆجه-گیمناسئومس ئن کرەئوزبەرگ ئاب. ئم ئالتەر ڤۆن 16 ژاهرەن ووردە سئە مت ئهرەم جۆئوسن ئسمائل ئن ئستانبول زوانگسڤەرهەئراتەت،[6] ڤۆن ئهم ووردە سئە 1999 سجهوانگەر. ناجه ئەئنەم سترەئت مت ئهم ئوند سەئنەر سترەنگگلäئوبگەن فاملئە کەهرتە سئە ئاللەئنە ناجه بەرلن زورüجک، وۆ سئە ئهرەن سۆهن جان (تüرک. „سەئەلە“، „لەبەن“) زور وەلت براجهتە. سئە سەلبست گاب سجه دەن روفنامەن ئاینور، واس „مۆندلجهت“ بەدەئوتەت ئۆدەر „ژەماند، دەر سۆ هەلل لەئوجهتەت وئە دەر مۆند“.[5][7][8]

ئم ئۆکتۆبەر 1999 زۆگ سüرüجü ئائوس دەر وۆهنونگ ئهرەر ئەلتەرن ئن کرەئوزبەرگ بەئم کۆتتبوسسەر تۆر ئائوس، لەگتە ئهر کۆپفتوجه ئاب ئوند فاند ئن ئەئنەم وۆهنهەئم فüر مندەرژäهرگە مüتتەر زوفلوجهت. دۆرت هۆلتە سئە ئهرەن حائوپتسجهولابسجهلوسس ناجه. زوگلەئجه سوجهتە سئە پسیجهۆتهەراپەئوتسجهە ئونتەرستüتزونگ. سپäتەر بەزۆگ سئە ئەئنە ئەئگەنە وۆهنونگ ئن بەرلن-تەمپەلهۆف ئوند بەگانن ئەئنە لەهرە ئالس ئەلەکترۆئنستاللاتەئورن. سئە بەئەندەتە دئە لەهرە ئەرفۆلگرەئجه ئوند ستاند 2005 نور وەنگە تاگە ڤۆر دەم ئابسجهلوسس ئهرەر گەسەللەنپرüفونگ. ئونمتتەلبار داناجه وۆللتە سئە ئائوف گروند ئەئنەس ژۆبانگەبۆتس ناجه فرەئبورگ زئەهەن[9][10] ئوند سپäتەر ئهر فاجهابتور ماجهەن.[5] دا سئە ناجه وئە ڤۆر ڤۆن ئهرەر فاملئە ئاکزەپتئەرت وەردەن وۆللتە، هئەلت سئە وەئتەرهن کۆنتاکت زو ئەلتەرن ئوند گەسجهوستەرن.[5]

حاتون سüرüجü ووردە ئالس „ئممەنس فرەئوندلجه“،[7] „سەلبستبەووسست“،[11] „سەهر ئەئگەنستäندگ“،[5] ئەبەنسۆ ئالس ئەئنە لئەبەندە موتتەر ئوند گلäئوبگە موسلمن بەسجهرئەبەن.[5] ئن ئهرەر سئەدلونگ ئوند ئان ئهرەر ئاربەئتسستەللە ووردە سئە سەهر گەسجهäتزت.[5] بەئ ئهرەر بەترەئوئەرن ئم ژوگەندامت درäنگتە سئە دارائوف، داسس ئم فاللە ئهرەس تۆدەس ئهر سۆهن جان نجهت ڤۆن دەر فاملئە سüرüجü، سۆندەرن ڤۆن پفلەگەئەلتەرن ئائوفگەزۆگەن وەردەن سۆللتە.[12] „سئە هاتتە سۆ ئونگلائوبلجه ڤئەل کرافت“، ساگتە ئەئنە سۆزئالاربەئتەرن.[5]

ئەرمۆردونگ

تاتهەرگانگ

ناجه ئانگابەن ئهرەس برودەرس ئایهان سüرüجü بەسوجهتە دئەسەر سئە ئام ئابەند دەس 7. فەبروئار 2005 ئن ئهرەر وۆهنونگ. ئەس کام زوم سترەئت، دەننۆجه بەگلەئتەتە سئە ئهن ناجه درائوßئەن ئوند ئائوف دەن وەگ زور بوسهالتەستەللە ئان دەر تەمپەلهۆفەر ئۆبەرلاندستراßئە. دۆرت فراگتە ئەر سئە: „بەرەئوست دو دەئنە سüندەن؟“ ئوند تöتەتە سئە دارائوفهن مت درەئ کۆپفسجهüسسەن.[6] ئام 14. فەبروئار 2005 ناهم دئە پۆلزەئ درەئ ئهرەر برüدەر ئالس تاتڤەردäجهتگە فەست. دئە ئەرمتتلەر ڤەرموتەتەن ئالس تاتمۆتڤ ئەئنەن سۆگەناننتەن „ئەهرەنمۆرد“، ناجهدەم سئە ئەرفاهرەن هاتتەن، داسس سüرüجü ئهرەن ئەهەمانن وئە ئهرە فاملئە ڤەرلاسسەن ئوند سجه ئەنتسجهلۆسسەن هاتتە، ئەئن سەلبستäندگەس لەبەن زو فüهرەن. زوڤۆر هاتتە سüرüجü دەر پۆلزەئ مەهرمالس گەگەن سئە گەرجهتەتە مۆرددرۆهونگەن گەمەلدەت، ئەرهئەلت ئابەر کەئنەن سجهوتز.[13][14]

رەئاکتئۆنەن

ئن دەر Öففەنتلجهکەئت ووردە دەر مۆردفالل سۆفۆرت مت سەجهس وەئتەرەن تöتونگسدەلکتەن ئن بەرلن سەئت ئۆکتۆبەر 2004 ئن ڤەربندونگ گەبراجهت، بەئ دەنەن مان ئالس تاتمۆتڤ ئەئنەن „ئەهرەنمۆرد“ ئان ئەئنەر فرائو ڤەرموتەتە.[15]

وەئتەرە ئائوفمەرکسامکەئت ئەررەگتە دەر فالل دورجه دئە دسکوسسئۆن ئن ئەئنەر ئاجهتەن کلاسسە دەر تهۆماس-مۆروس-ئۆبەرسجهولە ئن بەرلن-نەئوکöللن، ئن دەر درەئ سجهüلەر دەن مۆرد بللگتەن („دئە هات دۆجه سەلبست سجهولد. دئە حورە لئەف روم وئە ئەئنە دەئوتسجهە“)، وۆرائوفهن دەر سجهولدرەکتۆر ڤۆلکەر ستەففەنس ئەئنەن ئۆففەنەن برئەف سجهرئەب، دەر ئن دەن مەئستەن کلاسسەن ڤۆرگەلەسەن ووردە („دئەسە سجهüلەر زەرستöرەن دەن فرئەدەن دەس سجهوللەبەنس، وەنن سئە دەن مۆرد گوتهەئßئەن. ور دولدەن کەئنە حەتزە گەگەن دئە فرەئهەئت.“).[16] دامت لöستە ئەر ئەئنە بوندەسوەئتە رەئاکتئۆن ئن دەن مەدئەن ئوند ئەئنە ئەرنەئوتە دسکوسسئۆن üبەر ئەئن پفلجهتفاجه وەرتەکوندە ئان بەرلنەر سجهولەن ئائوس. بوندەسپرäسدەنت حۆرست کöهلەر دانکتە ستەففەنس ئن ئەئنەم برئەف ڤۆم ژول 2005 فüر سەئن ئەنگاگەمەنت ئوند مەرکتە ئان: „ئەئن فالسجهەس ڤەرستäندنس ڤۆن تۆلەرانز، حارمۆنئەسترەبەن ئۆدەر مانگەلندە جۆئوراگە دüرفەن نجهت دازو فüهرەن، داسس گروندلەگەندە رەگەلن دەس زوساممەنلەبەنس ئن ئونسەرەر گەسەللسجهافت ئائوßئەر کرافت گەسەتزت وەردەن“. دئە سجهüلەر ئەرهئەلتەن ئەئنە ئابماهنونگ.

ئام 22. فەبروئار 2005 فاند ئام تاتۆرت ئەئنە ماهنواجهە ستاتت، ئان دەر ئەتوا 100 مەنسجهەن مت ئوند ئۆهنە مگراتئۆنسهنتەرگروند تەئلناهمەن. زو ئهر هاتتە دەر بەرلنەر لەسبەن- ئوند سجهوولەنڤەرباند ئائوفگەروفەن. ئەئنە وەئتەرە، ڤۆن پۆلتکەرن ئوند کüنستلەرن ئنتئئەرتە ماهنواجهە فاند ئام 24. فەبروئار ستاتت. پۆلتکەر ئوند فرائوئەنرەجهتلەرننەن فۆردەرتەن ڤۆن تüرکسجهەن ئوند ئسلامسجهەن ڤەربäندەن ئن دەئوتسجهلاند ئەئنە کلارە ستەللونگناهمە زوم تهەما „ئەهرەنمۆرد“. ئام 5. مäرز دەمۆنسترئەرتەن مەهر ئالس تائوسەند مەنسجهەن، ئائوفگەروفەن ڤۆن تەررە دەس فەممەس ئوند فاست ئاللەن بەرلنەر فرائوئەنڤەربäندەن ئننەرهالب ئوند ئائوßئەرهالب دەر پارتەئئەن، بەئم راتهائوس نەئوکöللن گەگەن دەن „ئەهرەنمۆرد“. بەئم ئنتەرناتئۆنالەن فرائوئەنتاگ ئام 8. مäرز 2005 ووردە ئن ڤئەلەن دەئوتسجهەن ستäدتەن گەگەن دئە ئەرمۆردونگ سüرüجüس ئوند گەگەن داس ڤەربرەجهەن سۆگەناننتەر ئەهرەنمۆردە پرۆتەستئەرت. دەر کوردسجهستäممگە پۆلتکەر گیاسەتتن سایان وارف دەن ڤەرانستالتەرن ڤۆر، داسس کەئنە کوردەن-ڤەرترەتەر ئەئنگەلادەن وۆردەن سەئئەن. سایان äئوßئەرتە: „ور سند ئاللە ئائوس دەر تüرکەئ، ئابەر ور سند نجهت ئاللە تüرکەن.“ – سەلبست وەنن ئەئنە دففەرەنزئەرونگ دئە تاتسäجهلجهەن تüرکەن ئەنتلاستەن وüردە.[17]

داس مۆتتۆ „ڤەرگەسست نئەمالس حاتون!“ کامپاگنە گەگەن ئەهرەنمۆردە ووردە ئام ئنتەرناتئۆنالەن فرائوئەنتاگ 2006 ئن کöلن زوم لەئتمۆتڤ ئەئنەر کۆنفەرەنز ڤۆن موسلمسجهەن فرائوئەنرەجهتلەرننەن، دئە ڤۆن تەررە دەس فەممەس، وۆمەن’س لبەراتئۆن – ئران، نۆ سهار’ئا – ئنتەرناتئۆنال جامپائگن ئاگائنست سهار’ئا جۆئورت ئن جانادا ئوند دەم ئنتەرناتئۆنالەن کۆمتەئە گەگەن ستەئنگونگ ئونتەرستüتزت ووردە.[18][19] ئام زوەئتەن تۆدەستاگ 2007 ئۆرگانسئەرتە دئە بەرلنەر لاندتاگس-فراکتئۆن دەر گرüنەن ئەئنە ماهنواجهە ئام تاتۆرت. بەئ دئەسەر گەدەنکفەئئەر وار کەئن ڤەرترەتەر دەر تüرکسجهەن ڤەرەئنە ئانوەسەند،[20] واس ڤۆن دەرەن سەئتە ناجهترäگلجه بەدائوئەرت ووردە.[21]

گەدەنکستەئن

گەدەنکستەئن ئان دەر ئەجکە ئۆبەرلاندستراßئە / ئۆبەرلاندگارتەن مت کرäنزەن ئوند بلومەن زوم 10. تۆدەستاگ ئم فەبروئار 2015 ترۆتز ئەئنەس بەسجهلوسسەس دەر بەزرکسڤەرۆردنەتەنڤەرسامملونگ متتە 2006[22] وار 2007 نۆجه کەئنە گەدەنکتافەل ئان ئهرەر وۆهنونگ ئانگەبراجهت وۆردەن. بلومەن ئوند ئاندەرە ئاندەنکەن ئام تاتۆرت ئەنتفەرنتەن ئونبەکاننتە رەگەلمäßئگ نۆجه ئن دەرسەلبەن ناجهت.[23] ئائوجه ئام درتتەن ژاهرەستاگ ئست ئائوف ئەئنەر ماهنواجهە داس فەهلەن ئەئنەر گەدەنکتافەل کرتسئەرت وۆردەن. دئە حائوسڤەروالتونگ هاتتە سجه زوار گروندسäتزلجه مت ئەئنەر گەدەنکتافەل ئەئنڤەرستاندەن ئەرکلäرت، وۆللتە دئەسە ئابەر نور ئن ئەتوا 100 مەتەر ئەنتفەرنونگ ڤۆم تاتۆرت دولدەن.[24]

ناجه ئەئنەر ئنتئاتڤە دەس دامالگەن بەزرکسبüرگەرمەئستەرس ئەککەهارد باند (سپد) ووردە ئم ژون 2008 ئەئن فەلسستەئن مت ئەئنەر گەدەنکتافەل ڤۆر دەم حائوس ئان دەر حائوسەجکە ئۆبەرلاندستراßئە / ئۆبەرلاندگارتەن (شابلۆن:جۆئۆردناتە) ئائوفگەستەللت.[25] دارائوف ستەهت ئن دەئوتسجه ئوند تüرکسجه فۆلگەندەر تەخت: „حئەر ووردە حاتون سüرüجü (گەب. 1982) ئام 7. فەبروئار 2005 ئەرمۆردەت، وەئل سئە سجه زوانگ ئوند ئونتەردرüجکونگ ئهرەر فاملئە نجهت ئونتەروارف، سۆندەرن ئەئن سەلبستبەستممتەس لەبەن فüهرتە. زوم گەدەنکەن ئان سئە ئوند دئە وەئتەرەن ئۆپفەر ڤۆن گەوالت گەگەن فرائوئەن ئن دئەسەر ستادت.“[26] دئە بەزرکسڤەرۆردنەتەنڤەرسامملونگ تەمپەلهۆف-سجهöنەبەرگ بەسجهلۆسس ناجه لانگەر دەباتتە ئەئنستممگ دەن تەخت. ئاللەردنگس وئەس دئە گەدەنکتافەل زونäجهست ئەئن فالسجهەس گەبورتسژاهر ئائوس (1983 ستاتت 1982)، داس داتوم ووردە 2013 بەرجهتگت.[27]

ناجه دەم مۆرد زۆگەن بالد ئاللە مئەتەر ئائوس دەم وۆهنهائوس ئائوس، داس سپäتەر رەنۆڤئەرت ووردە.[28][7]

فاملئە

ئم سۆممەر 2006 ووردە دئە دامالس 16-ژäهرگە سجهوەستەر سۆنگüل سüرüجü ڤۆن دەر ئەبەرهارد-کلەئن-سجهولە ئابگەمەلدەت، دا سئە فرەئوللگ ئن دئە تüرکەئ زئەهە. ناجه ئائوسساگە ڤۆن پäداگۆگەن ورکە دئە ئانگابە دەر فرەئوللگکەئت ئونگلائوبهافت، دا سئە سجه وäهرەند دەس گەرجهتسپرۆزەسسەس „بەئ ئەئنەر پäداگۆگن ئەرکوندگت هاتتە، وئە سئە ڤۆن زو حائوسە ئائوسبرەجهەن کöننە“.[29] حاتون سüرüجüس سۆهن جان لەبتە بس زور ڤۆللژäهرگکەئت بەئ ئەئنەر پفلەگەفاملئە. حاتون سüرüجüس سجهوەستەر ئارزو سüرüجü گاب بەکاننت، داسس سئە داس سۆرگەرەجهت فüر جان بەئانتراگەن وەردە. فاللس داس فاملئەنگەرجهت دەن ئانتراگ ئابلەهنە، سۆللە دەر لەئبلجهە ڤاتەر، دەر ئن ئستانبول لەبت، داس سۆرگەرەجهت ئەرهالتەن.[30] پۆلتکەر ئاللەر فراکتئۆنەن دەس بەرلنەر ئابگەئۆردنەتەنهائوسەس وئە Öزجان موتلو (بüندنس 90/دئە گرüنەن)، گیاسەتتن سایان (لنکسپارتەئ.پدس)، بەرلنس ژوگەندسەناتۆر کلائوس بöگەر (سپد) ئوند فرئەدبەرت پفلüگەر (جدو) کرتسئەرتەن دئە ئابسجهت ڤۆن فاملئە سüرüجü، داس سۆرگەرەجهت زو بەئانتراگەن. ئام 20. دەزەمبەر 2006 لەهنتە داس ئامتسگەرجهت تەمپەلهۆف-کرەئوزبەرگ دەن ئانتراگ دەر سجهوەستەر دەر ئەرمۆردەتەن ئائوف داس سۆرگەرەجهت فüر دەن سۆهن ئاب.[31] دئە داگەگەن ئەئنگەلەگتە بەسجهوەردە ووردە ئام 24. ژول 2007 ڤۆم لاندگەرجهت بەرلن زورüجکگەوئەسەن.[32]

حاتون سüرüجüس گرابستەئن ئائوف دەم لاندسجهافتسفرئەدهۆف گاتۆو ڤۆر دەر ئومگەستالتونگ ڤئەر ژاهرە ناجه دەم بەگرäبنس، ئم مäرز 2009، ووردە بەکاننت، داسس دئە کۆستەن فüر دەن گرابستەئن حاتون سüرüجüس ڤۆن دەر فاملئە نۆجه نجهت بەگلجهەن وۆردەن وارەن.[33] داس گراب بەفندەت سجه ئائوف دەم ئسلامسجهەن تەئل دەس لاندسجهافتسفرئەدهۆفەس گاتۆو، ئابسجهنتت ج، ئابتەئلونگ 14، گرابستەللە 95. ئەس ووردە زونäجهست نجهت گەپفلەگت.[11][7] 2026 ووردە داس گراب ئومگەستالتەت، ئەئن گەدەنکستەئن ئانگەبراجهت ئوند ئالس ئەهرەنگراب دەس بەزرکس سپاندائو گەودمەت.[34]

گیاسەتتن سایان، ئابگەئۆردنەتەر ئم بەرلنەر پارلامەنت ئوند فلüجهتلنگسپۆلتسجهەر سپرەجهەر دەر پارتەئ دئە لنکە، وئەس ئم ئائوگوست 2011 ئەرنەئوت دارائوف هن، داسس دئە برüدەر ئایهان، موتلو ئوند ئهر ڤاتەر ئەئنە ئدەئۆلۆگسجهە ئندۆکترناتئۆن ئن دەر ئاسهاب-ı-کەهف-مۆسجهەئە ئن بەرلن-گەسوندبروننەن ئەرهالتەن هäتتەن. ئەئنگە متگلئەدەر دئەسەر کلەئنەن گەمەئندە هاتتەن سجه مت دەم ئائوس دەئوتسجهلاند ئائوسگەوئەسەنەن پرەدگەر مەتن کاپلان سۆلدارسئەرت،[35] ئنسگەسامت گەلتەن دەرەن متگلئەدەر ئالس „ئەخترەمە ئدەئۆلۆگەن“.[36] ئایهان سüرüجü ناهم زودەم ئان ڤەرانستالتونگەن دەر ئنزوسجهەن ڤەربۆتەنەن ئسلامستسجهەن ئۆرگانساتئۆن حزب ئوت-تاهرر تەئل.[37] ئەرست ئن دەر حافت سجهلۆسس ئایهان سüرüجü سەئنە ئەرستە فرەئوندسجهافت مت ئەئنەم دەئوتسجهەن.[6] ئەر سەلبست سئەهت سجه ئالس ئەئنەن „گانز نۆرمالە[ن] مۆسلەم، دەر سەئنە رەلگئۆن لەبت ئوند مت سەئنەن متمەنسجهەن ئائوسکۆممەن ولل“.[6] ئن دەر حافتانستالت لئەß ئەر سجه زوم ئنساسسەنسپرەجهەر وäهلەن.[6]

گەرجهتسڤەرفاهرەن

ئەرستەر پرۆزەسس

ئم ژول 2005 ئەرهۆب دئە بەرلنەر ستائاتسانوالتسجهافت ئانکلاگە گەگەن دئە درەئ برüدەر دەر گەتöتەتەن وەگەن گەمەئنسجهافتلجهەن مۆردەس، وۆبەئ سئە ئهنەن نئەدرگە بەوەگگرüندە ئوند ئەئنە هەئمتüجکسجهە ڤۆرگەهەنسوەئسە زور لاست لەگتە.

داس مۆتڤ وار لائوت دەن ئەرمتتلونگەن گەکرäنکتە فاملئەنەهرە. دئە برüدەر هäتتەن سجه فüر دئە سجهوەستەر گەسجهäمت، دئە ئەئگەنستäندگ لەبتە ئوند کەئن کۆپفتوجه تروگ. ئائوجه هäتتەن سئە بەفüرجهتەت، سئە وüردە ئهرەن سۆهن نجهت گەمäß دەن ترادتئۆنەن ئەرزئەهەن. دەر äلتەستە ئانگەکلاگتە موتلو (* 1980) سۆلل دئە واففە بەسۆرگت ئوند دەر متتلەرە برودەر ئالپاسلان (* 1981) ئن تاتۆرتنäهە „مۆرالسجهەن بەئستاند“ گەلەئستەت هابەن.

ئام 14. سەپتەمبەر 2005 گەستاند دەر ژüنگستە برودەر ئایهان (* 1986) دەن مۆرد. ئام 9. مäرز 2006 ڤەرسوجهتە ئەر، وäهرەند ئەئنەس گەفانگەنەنترانسپۆرتس زو ئەنتکۆممەن. دئەس وار دەر ئەرستە فلوجهتڤەرسوجه ئائوس ئەئنەم گەفانگەنەنترانسپۆرت ئن بەرلن سەئت 1987.[38] ئام 5. ئاپرل 2007 ووردە ئایهان سüرüجü ئەرنەئوت ڤەرورتەئلت ئوند ئەرهئەلت درەئ مۆناتە حافتڤەرلäنگەرونگ وەگەن ئەئنەر سجهلäگەرەئ ئن دەر ژوگەندسترافانستالت، گەفانگەنەنمەئوتەرەئ ئوند درۆگەنبەستز.[39]

پرۆزەسسبەئۆباجهتەر وئە رەجهتسانوäلتن ئولرکە زەجهەر[40] ئوند سۆزئۆلۆگن نەجلا کەلەک وەرتەن داس تاتگەستäندنس دەس ژüنگستەن برودەرس ئالس تاکتک، ئوم دئە فاملئە ئالس ڤەرانتوۆرتلجهە ئۆردنونگسماجهت زو ئەنتلاستەن. ئائوجه دەر سۆزئالوسسەنسجهافتلەر ئاهمەت تۆپراک گەهت داڤۆن ئائوس، داسس دئە گانزە فاملئە ئن دەن فالل ئنڤۆلڤئەرت وار.[41] ئهر کۆللەگە وەرنەر سجهففائوئەر بەسترەئتەت هنگەگەن داس تاتمۆتڤ „ئەهرەنمۆرد“، داس ئەر فüر زو ئوندففەرەنزئەرت هäلت.[42]

ئام 11. فەبروئار 2005 ئەرهئەلت ئایهان ڤۆن سەئنەم ڤاتەر ئەئنە گۆلدەنە ئارمباندوهر گەسجهەنکت. ناجه ئائوسساگە دەر ئەرمتتلەر وەردە ئن سترەنگگلäئوبگەن موسلمسجهەن فاملئەن ئەئنە ئوهر ئالس گەسجهەنک دەس ڤاتەرس فüر دەن سۆهن ئالس بەلۆهنەند ئوند ئائوفوەرتەند گەسەهەن.[43] ژەدەس مال، وەنن دئە حائوپتزەئوگن ئوند ئهرە موتتەر مت بۆدیگوئاردس ئوند سجهوسسوەستەن دەن گەرجهتسسائال بەتراتەن، کرەمپەلتە دەر ئانگەکلاگتە ئایهان سüرüجü دەن Äرمەل هۆجه ئوند زەئگتە دەمۆنستراتڤ سەئنە گۆلدەنە ئارمباندوهر.[44] دئە تاگەسزەئتونگ دئە وەلت سجهرئەب 2006، ئایهان سüرüجü سەئ „بەئ ڤئەلەن ژونگەن تüرکەن ئوند کوردەن لäنگست زوم ئدۆل گەوۆردەن“، ئن دەر ژوگەندسترافانستالت کئەفەرنگروند هابە ئەر بەئ ئاندەرەن ئنساسسەن ئەئنە „مäرتیرەرپۆستئۆن“.[45] ئەر ووردە „ڤۆن ڤئەلەن موسلمسجهەن ئنساسسەن ئالس حەلد ڤەرەهرت“.[6]

دئە ڤەرتەئدگونگ ڤەرسوجهتە، دئە گلائوبوüردگکەئت دەر حائوپتزەئوگن مەلەک (* 1987) مت ئەئنەر مەهر ئالس زەهنستüندگەن بەفراگونگ[46] ئوند گوتاجهتەن زو ئەرسجهüتتەرن، ئوم دئە تهەسە دەر ئاللەئنتäتەرسجهافت زو ئەرهäرتەن. دئە حائوپتزەئوگن ئوند ئائوجه ئهرە موتتەر ستەهەن ئونتەر ئەئنەم زەئوگەنسجهوتزپرۆگرامم. ئاللەئن دورجه دئە ئائوسساگە ڤۆن مەلەک، زور تاتزەئت دئە فرەئوندن دەس گەستäندگەن ئایهان سüرüجü، وار دئە ستائاتسانوالتسجهافت ئن دەر لاگە، ئانکلاگە زو ئەرهەبەن. رجهتەر مجهائەل دەگرەئف بەسجهەئنگتە ئهر زوار ئن سەئنەر ئورتەئلسبەگرüندونگ، داسس سئە „ئم پرنزپ ئەئنە گلائوبهافتە زەئوگن“ سەئ. دۆجه دەر ڤۆرستزەندە بەگرüندەتە دەن فرەئسپروجه دەر بەئدەن äلتەرەن برüدەر ئائوسسجهلئەßلجه دامت، داسس دئە ئائوسساگەن دەر زەئوگن نجهت ئائوسرەئجهتەن، دەن بەوەئس فüر دئە تäتەرسجهافت دەر متانگەکلاگتەن زو ئەربرنگەن. پرۆزەسسبەئۆباجهتەر کرتسئەرتەن داگەگەن ئەئنەن مانگەل ئان گرüندلجهکەئت دەر پرۆزەسسفüهرونگ ڤۆن ئهم ئوند ڤۆر ئاللەم ڤۆن سەئنەم ڤۆرگäنگەر حەئنز-پەتەر پلەفکا، دەر ئم دەزەمبەر 2005 ئن دەن ڤۆرزەئتگەن روهەستاند گنگ.[47] ئەرست گەگەن ئەندە دەس پرۆزەسسەس ووردە زونەهمەند کرتک ئان دەر ناجهلäسسگەن پرۆزەسسفüهرونگ گەäئوßئەرت.[48] سۆ ووردە ئەتوا کرتسئەرت، داسس حنوەئسەن ئائوف دئە ئانوەندونگ ڤۆن سەخوئالسئەرتەر گەوالت گەگەنüبەر حاتون سüرüجü نجهت ناجهگەگانگەن ووردە ئوند بەئ دەر ڤەرهاندلونگ ئۆففەن ئائوسگەستۆßئەنە درۆهونگەن دەر ئانگەکلاگتەن نجهت ئانگەمەسسەن ڤۆم ڤۆرستزەندەن رجهتەر رەگلەمەنتئەرت ووردەن. نەجلá کەلەک ئەرهۆب دەن سجهوەرستەن ڤۆروورف: „… داس گەرجهت [هäتتە]، وەنن ئەس سجه گەنائوئەر مت دەر تات ئوند دەن مۆتڤەن بەسجهäفتگت هäتتە، دورجهائوس مت دەن متتەلن دەر سترافپرۆزەßئۆردنونگ زو وەئتەرەن ئەرکەننتنسسەن کۆممەن کöننەن، ئالس نور دەن رەئنەن تاتهەرگانگ زو رەکۆنستروئئەرەن.“[49]

ناجه ئائوسساگە دەر بەرلنەر لاندتاگسابگەئۆردنەتەن ئەڤرم بابا (فرائوئەنپۆلتسجهە سپرەجهەرن دەر لنکسپارتەئ.پدس ئم بەرلنەر ئابگەئۆردنەتەنهائوس) مüسسە مەلەک نون ئهر لەبەن لانگ دامت رەجهنەن، داسس ئهر ئەتواس زوستۆßئە.[50]

ئورتەئل

ئام 13. ئاپرل 2006 ڤەرورتەئلتە داس بەرلنەر لاندگەرجهت دەن ژüنگستەن ئانگەکلاگتەن ئایهان سüرüجü زو ئەئنەر ژوگەندسترافە ڤۆن نەئون ژاهرەن ئوند درەئ مۆناتەن ئوند سپراجه دئە بەئدەن متانگەکلاگتەن äلتەرەن برüدەر، ئالپاسلان ئوند موتلو سüرüجü، ئائوس مانگەل ئان بەوەئسەن فرەئ. دئە ستائاتسانوالتسجهافت لەگتە بەئم لاندگەرجهت بەرلن رەڤسئۆن گەگەن داس ئورتەئل ئەئن، üبەر دئە دەر 5. سترافسەنات دەس بوندەسگەرجهتسهۆفەس ئن لەئپزگ ئام 28. ئائوگوست 2007 ڤەرهاندەلتە.[51]

داس ئورتەئل ستئەß ئائوف گەتەئلتە رەئاکتئۆنەن ئن دەن مەدئەن ئوند دەر فاجهöففەنتلجهکەئت. پۆلتکەر وئە جەم Öزدەمر[52] ئوند دەر ئۆرئەنتالست حانس-پەتەر رادداتز[53] کرتسئەرتەن دەن رجهتەرسپروجه ئالس زو ناجهسجهتگ. بەرلنس ئننەنسەناتۆر کöرتنگ بەگرüßتە داگەگەن داس ئورتەئل ئالس ئائوسدروجک ئەئنەس فونکتئۆنئەرەندەن رەجهتسستائاتس. گلەئجهوۆهل لەگتە ئەر دەر فاملئە سüرüجü دئە ئائوسرەئسە ئائوس دەئوتسجهلاند ناهە. داگەگەن مەئنتە دەر گەنەرالسەکرەتäر دەر تüرکسجهەن گەمەئندە زو بەرلن، جەلال ئاتاج: „ئالس ئائوßئەنستەهەندە کöننەن ور نجهت سەهەن، واس سجه ئن دەر فاملئە ئابسپئەلتە.“

دئە بەرلنەر جدو-فراکتئۆن فۆردەرتە ئەئنە Äندەرونگ دەس سترافرەجهتس فüر حەرانواجهسەندە، دا ئەئنە ڤۆللژäهرگکەئت ئائوجه ئەئنە ڤۆللە ستراففäهگکەئت ڤۆرائوسسەتزە. سبیللە سجهرەئبەر ڤۆن تەررە دەس فەممەس äئوßئەرتە، داس ئورتەئل سەئ ئەئن فالسجهەس سگنال فüر تäتەر، ئوند فۆردەرتە ئەئن ئەندە دەر تۆلەرانز دەر دەئوتسجهەن گەگەنüبەر دەن „پاراللەلگەسەللسجهافتەن“.[54] دئە تüرکسجهەن تاگەسزەئتونگەن مللیەت ئوند حüرریەت دستانزئەرتەن سجه ڤۆم ئورتەئل دورجه داس زتئەرەن کرتسجهەر Äئوßئەرونگەن ڤۆن تüرکسجهەن بüرگەرن ئوند دورجه ئەئگەنە کرتسجهە کۆممەنتارە، ئن دەنەن داس ئورتەئل ئالس زو ملدە بەوەرتەت ووردە.[55]

مگراتئۆنسپۆلتکەرننەن وئە ئەکن دەلگöز، ستەللڤەرترەتەندە ڤۆرستزەندە دەس فاملئەنائوسسجهوسسەس ئم بوندەستاگ (بüندنس 90/دئە گرüنەن) ئوند سدار دەمردöگەن، دامالگە ڤۆرستزەندە دەس بوندەسڤەرباندس دەر مگرانتننەن، وارنتەن ڤۆر ئەئنەر پائوسجهالەن ستممونگسماجهە گەگەن ئائوسلäندەر. وەئتەرهن ئنتەنسڤئەرتە سجه دئە پۆلتسجهە دەباتتە ئوم دەن وەگ ئەئنەر بەسسەرەن فöردەرونگ زور ئنتەگراتئۆن ڤۆن مگرانتەن. ئەنتگەگەن دەن فۆردەرونگەن فüهرەندەر پۆلتکەر ناجه ئەئنەر ڤەرسجهäرفونگ دەس سترافرەجهتس ئوند ناجه مەهر ئائوسوەئسونگ سەتزتە دەلگöز ئائوف „کندەرگäرتەن، مöگلجهست فرüه ئوند مöگلجهست لانگە، سپراجهکورسە، ئن دەنەن دئە کندەر ئائوجه سۆزئالڤەرهالتەن لەرنەن. ئوند ئەئن ئسلامسجهەر رەلگئۆنسونتەررجهت، دەر نجهت ئونکۆنترۆللئەرت دەن ئسلامسجهەن ڤەرەئنەن üبەرلاسسەن ورد.“[56] بوندەسننەنمنستەر سجهäئوبلە کüندگتە ئەئنە ئەرهöهونگ دەس ژاهرەسبودگەتس ڤۆن 140 مئۆ. ئەئورۆ فüر سپراجهکورسە ئان، فاللس دئەسە نجهت ئائوسرەئجهتەن.

ئام 4. ژول 2014 ووردە ئایهان سüرüجü ئونمتتەلبار ناجه سەئنەم حافتەندە مت ئەئنەم فلوگزەئوگ ئن دئە تüرکەئ ئابگەسجهۆبەن. ئەر هابە ناجه ئانگابەن دەر بەرلنەر ئائوسلäندەربەهöردە وäهرەند دەر حافتزەئت کەئنە „پلائوسبلە رەئوئە“ گەزەئگت، ئۆبوۆهل ئەر ئن دئەسەر زەئت ئەئنە پسیجهۆتهەراپئە ئوند ئەئنە درەئژäهرگە لەهرە زوم تسجهلەر ئابسۆلڤئەرەن کۆننتە. ئایهان سüرüجü هابە داگەگەن „مت دەئوتسجهلاند ئابگەسجهلۆسسەن“، دا ئهم کەئنەرلەئ حافتەرلەئجهتەرونگەن زوگەستاندەن وۆردەن سەئئەن. ئەر وۆهنت سەئتدەم ئم حائوس سەئنەس برودەرس موتلو ئن ئستانبول-Üمرانیە،[57] وۆ ئەر ئەئنەن کöفتە-ئمبسس بەترەئبت،[58] دەن ئهم سەئن برودەر موتلو ئەئنگەرجهتەت هات.[59] ئەئن ئەهەمالگەر متهäفتلنگ مەئنتە: „ئن دەئوتسجهلاند کانن ئەر مت دەم نامەن نجهتس مەهر ئانفانگەن.“[60] ئانفانگ 2015 äئوßئەرتە ئەر ئائوف سەئنەر فاجەبۆئۆک-سەئتە „حاسسکۆممەنتارە گەگەن فرائوئەن ئوند دەئوتسجهلاند“ ئوند ڤەرسپۆتتەتە دئە ئاتتەنتاتسۆپفەر دەر رەداکتئۆن ڤۆن جهارلئە حەبدۆ; بالد داناجه وار دئەسە سەئتە نجهت مەهر ئابروفبار.[61][62]

رەڤسئۆن

ئام 28. ئائوگوست 2007 ووردە داس ئورتەئل دەس بەرلنەر لاندگەرجهتس، سۆوەئت دئە بەئدەن äلتەرەن برüدەر فرەئگەسپرۆجهەن وۆردەن سند، ڤۆم 5. سترافسەنات دەس بوندەسگەرجهتسهۆفەس ئن لەئپزگ ئائوفگەهۆبەن. دەر بگح بەئانستاندەتە دئە بەوەئسوüردگونگ ئالس رەجهتسفەهلەرهافت. داس لاندگەرجهت سەئ بەئ دەر بەوەرتونگ دەر بەلاستونگسندزئەن تەئلوەئسە ڤۆن فالسجهەن ئانفۆردەرونگەن ئان سەئنە Üبەرزەئوگونگسبلدونگ ئائوسگەگانگەن. داس لاندگەرجهت هابە سەئنە وüردگونگ ئم وەسەنتلجهەن ئان دەن ئانگابەن دەر فرüهەرەن فرەئوندن ئایهان سüرüجüس ئالس سۆ گەناننتەر زەئوگن ڤۆم حöرەنساگەن ئائوسگەرجهتەت ئوند دابەئ نجهت ئائوسرەئجهەند بەداجهت، داسس دەرەن ئانگابەن دورجه ئایهان سüرüجü سەلبست بەستäتگت وۆردەن سند، وەنن ئەر سئە ئائوجه ئنهالتلجه نجهت مەهر گەلتەن لاسسەن وۆللتە. سۆ سەئ دئە ئەرöرتەرونگ دەر زەنترالەن فراگە، ئۆب ئایهان سüرüجü دامالس تاتسäجهلجه سەئنەر فرەئوندن، دەر ئەر ئونەئنگەسجهرäنکت ڤەرترائوتە، دئە ئونواهرهەئت ئەرزäهلتە، ئونڤۆللستäندگ گەبلئەبەن. نجهت ئاللە ئومستäندە، دئە دەم ئەنتگەگەنستەهەن کöننتەن، سەئئەن ڤۆم لاندگەرجهت ئەرöرتەرت وۆردەن. دارüبەر هنائوس وەئسە دئە بەوەئسوüردگونگ لüجکەن ئائوف، دا بەئسپئەلسوەئسە ئەئنە سمس ڤۆن ئایهان سüرüجü ئان سەئنەن برودەر ئالپاسلان وەنگە منوتەن ناجه دەر تات نجهت بەرüجکسجهتگت وۆردەن سەئ.[63]

ئن دەر مüندلجهەن ئورتەئلسبەگرüندونگ بەمäنگەلتە دەر ڤۆرستزەندە ئەئنە „دورجهگرەئفەندە سجهوäجهە“ دەس ئورتەئلس ترۆتز دەس „بەمüهەنس ئوم گرüندلجهکەئت“ بەئ ئەئنەر „هەئکلەن“ ئوند „بەسۆندەرس کۆمپلزئەرتەن“ بەوەئسلاگە.[64]

دەر فالل ووردە ئان ئەئنە ئاندەرە سترافکاممەر دەس لاندگەرجهتەس بەرلن زور ئەرنەئوتەن ڤەرهاندلونگ ئوند ئەنتسجهەئدونگ زورüجکڤەروئەسەن. سەیران ئاتەش äئوßئەرتە دئە حۆففنونگ، داسس ئن دەر نەئوئەن ڤەرهاندلونگ مەهر üبەر دئە کولتورەللەن حنتەرگرüندە دەر تات بەکاننت وەردە. ئن سەلتەنەر ئەئنمüتگکەئت بەگرüßتەن سۆوۆهل پۆلتکەر ئاللەر پارلامەنتارسجهەن پارتەئئەن[65] ئالس ئائوجه ڤەرترەتەر دەئوتسجه-تüرکسجهەر ئۆرگانساتئۆنەن[66] دئە ئائوفهەبونگ دەس ئەرستنستانزلجهەن ئورتەئلس.

دئە بەئدەن زونäجهست فرەئگەسپرۆجهەنەن، تاتڤەردäجهتگەن برüدەر بەفاندەن سجه زو دئەسەر زەئت ئن دەر تüرکەئ. نور موتلو سüرüجü بەساß دئە دەئوتسجهە ستائاتسبüرگەرسجهافت. ئوم داس نەئوئە ڤەرفاهرەن دورجهفüهرەن زو کöننەن، ووردە ئەئن ئنتەرناتئۆنالەر حافتبەفەهل ئەرورکت.[67] ئم فالل ئالپاسلان سüرüجü وار ئەس ئائوفگروند سەئنەر تüرکسجهەن ستائاتسبüرگەرسجهافت نور مöگلجه، داس ڤەرفاهرەن ئان دئە تüرکەئ ئابزوگەبەن.[68] دا دئە تüرکسجهەن بەهöردەن ئەس ئابلەهنتەن، ئالپاسلان ئوند موتلو سüرüجü ئائوسزولئەفەرن، ستەللتە دئە بەرلنەر ستائاتسانوالتسجهافت ئم ژاهر 2008 داس ڤەرفاهرەن ئەئن.[69]

ناسلان سüرüجü، دەر گاتتن ڤۆن ئالپاسلان سüرüجü، ووردە ڤۆن دەر ستائاتسانوالتسجهافت ئەئنە فالسجهائوسساگە ئم مۆردپرۆزەسس ڤۆرگەوۆرفەن. سئە هابە ئهرەم مانن ئەئن فالسجهەس ئالب ڤەرسجهاففت. وەگەن سەئنەس ئائوفەنتهالتس ئن دەر تüرکەئ ئوند دا دۆرت بسهەر کەئن پرۆزەسس گەگەن ئهن ئەرöففنەت وۆردەن ئست، کۆننتە دەر ڤۆروورف ژەدۆجه نجهت ڤەرهاندەلت وەردەن.[70] متتلەروەئلە ئست سئە ڤۆن ئهم گەسجهئەدەن ئوند مöجهتە ئائوجه نجهت زو ئهم زئەهەن.[60]

ئەرستەر پرۆزەسس ئن دەر تüرکەئ

ئم ژول 2013، ئاجهت ژاهرە ناجه دەم مۆرد، لەئتەتەن دئە تüرکسجهەن بەهöردەن ئۆففزئەلل ئەرمتتلونگەن گەگەن دئە بەئدەن ئن دەر تüرکەئ وۆهنهافتەن تاتڤەردäجهتگەن ئالپاسلان ئوند موتلو سüرüجü ئەئن.[71] ئەندە ژول 2015 ووردە بەکاننت، داسس زوەئ ڤۆن سüرüجüس برüدەرن ئن دەر تüرکەئ وەگەن مۆردەس ئانگەکلاگت ووردەن. بەرەئتس ئام 10. مäرز 2015 هابە دئە گەنەرالستائاتسانوالتسجهافت ئستانبول ئانکلاگە ڤۆر دەر 10. کاممەر دەس سجهوورگەرجهتس ئستانبول ئەرهۆبەن. دئە بەرلنەر ژوستز هاتتە دەن تüرکسجهەن بەهöردەن ئاللە ئونتەرلاگەن زوم فالل زور ڤەرفüگونگ گەستەللت.[72] ئم ژانوئار 2016 ووردەن بەئدە برüدەر ئن ئستانبول ڤۆر گەرجهت گەستەللت. سئە ووردەن بەسجهولدگت، دەن ژüنگستەن برودەر مت دەر تöتونگ سüرüجüس بەئائوفتراگت ئوند دئە تاتواففە بەسۆرگت زو هابەن.[73] موتلو سüرüجü بەسجهمپفتە وäهرەند دەس پرۆزەسسائوفتاکتس دئە مەدئەن ئوند سپراجه ڤۆن ئەئنەر ڤەرسجهوöرونگ: „ئهر ئەلەندەن حوندە! دورجه ئەئورە ئونروهەستفتەرەئ سند ئونسەرە فرەئسپرüجهە ئائوفگەهۆبەن وۆردەن.“[74]

ئونتەر دەن پرۆزەسسبەئۆباجهتەرن بەفاندەن سجه دەر سüرüجü-بئۆگراپه ژۆ گۆلل ئوند دئە دەئوتسجهە ئانوäلتن سەیران ئاتەش. سئە کرتسئەرتە دئە ڤەرهاندلونگسفüهرونگ دەر رجهتەر ناجه دەم ئەرستەن ڤەرهاندلونگستاگ ئالس ڤۆرەئنگەنۆممەن، دا دئەسە زو ناجهسجهتگ گەگەنüبەر دەن ئانگەکلاگتەن گەوەسەن سەئئەن. لائوت گۆلل وەردەن ناجه ئەئنەر ستاتستسجهەن ئەرهەبونگ ئائوس دەم ژاهر 2014 ژەدە وۆجهە ئن دەر تüرکەئ دورجهسجهنتتلجه سەجهس فرائوئەن ڤۆن ئهرەن فاملئەن ئۆدەر ئهرەم ئەهەمانن گەتöتەت.[74] ئەرنەئوت هäنگە دەر وەئتەرە ڤەرلائوف دەس پرۆزەسسەس ڤۆم ئەرسجهەئنەن دەر حائوپتزەئوگن مەلەک ئا. ئاب، دئە بەرەئتس دورجه داس ئەرستە ڤەرفاهرەن هۆجهگرادگ ترائوماتسئەرت سەئ. سئە تروگ دامالس „ئەئنە کوگەلسجهەرە وەستە، دەنن سئە ووردە ڤۆن دەر گەسامتەن سüرüجü-فاملئە ماسسڤ ئانگەفەئندەت ئوند بەدرۆهت“.[75] نۆجه وäهرەند سجه داس گەرجهت ئوم ئەئنە ڤۆرلادونگ دەر حائوپتزەئوگن بەمüهتە، گاب ئەس متتە فەبروئار 2017 ئەئنەم ئانتراگ دەر ڤەرتەئدگونگ ستاتت، دئە زوڤۆر ڤەرهäنگتە ئائوسرەئسەسپەررە گەگەن دئە بەئدەن برüدەر وئەدەر ئائوفزوهەبەن.[76]

ناجهدەم دئە حائوپتزەئوگن نجهت مەهر ڤۆر گەرجهت ئەرسجهئەنەن وار، ووردەن بەئدە ئانگەکلاگتەن ئائوس مانگەل ئان بەوەئسەن ئم مائ 2017 ئن ئستانبول فرەئگەسپرۆجهەن. دەر ئستانبولەر پرۆزەسس ووردە „ئالس ئەئنە سجهلەجهتە کۆپئە دەس بەرلنەر ڤەرفاهرەنس“ کرتسئەرت.[77] سەیران ئاتەش وارف دەم ئستانبولەر گەرجهت üبەردئەس ڤۆر، ئەئن „پۆلتسجهەس ئورتەئل“ گەفäللت زو هابەن. دئە رەجهتسستائاتلجهە بەوەئسائوفناهمە سەئ ناجه دەئوتسجهەن ستانداردس سەهر مانگەلهافت ئائوسگەفاللەن.[78] دئە دامالگە بەرلنەر فرائوئەنسەناتۆرن دلەک کۆلات (سپد) äئوßئەرتە سجه „سەهر ئەنتتäئوسجهت“ üبەر داس ئورتەئل، دا سئە دئە بەئدەن برüدەر „فüر دئە ئەئگەنتلجهەن سجهولدگەن“ هäلت. ستائاتسانوالت ئەیüپ کارا هاتتە ئم ژول 2017 بەسجهوەردە گەگەن داس ئورتەئل ئەئنگەلەگت ئوند فۆردەرتە ئەئنەن نەئوئەن پرۆزەسس ئن دەر تüرکەئ.[79]

زوەئتەر پرۆزەسس ئن دەر تüرکەئ

ئام 22. فەبروئار 2018 ووردە بەکاننت، داسس ئەئن بەروفونگسگەرجهت ئن ئستانبول ئائوفگروند ئەئنەر بەسجهوەردە دەس تüرکسجهەن فاملئەنمنستەرئومس ئەنتسجهئەدەن هاتتە، دەن پرۆزەسس گەگەن دئە سüرüجü-برüدەر وئەدەر زو ئەرöففنەن. داس فاملئەنمنستەرئوم ووردە نجهت üبەر دەن بەگنن دەس ئستانبولەر پرۆزەسسەس ئنفۆرمئەرت. ناجه تüرکسجهەم گەسەتز هäتتە ژەدۆجه ئەئن ڤەرترەتەر داران تەئلنەهمەن مüسسەن. دەر ئەرستە گەرجهتستەرمن ووردە نۆجه نجهت بەکاننت گەگەبەن.[80]

ئائوسورکونگەن

دەر مۆرد ئان حاتون سüرüجü لöستە ئەئنە برەئتە پۆلتسجهە ئوند گەسەللسجهافتلجهە دەباتتە üبەر دئە گەسەللسجهافتلجهەن ئومستäندە ئائوس، دئە زو ئهرەر ئەرمۆردونگ فüهرتەن. دەر تüرکسجهە بوند بەرلن-براندەنبورگ ستەللتە ئائوس ئانلاسس دەس مۆردەس سۆوئە دەر دارائوفهن ئەنتبراننتەن öففەنتلجهەن دسکوسسئۆن ئام 4. مäرز 2005 ئەئنەن زەهن-پونکتە-پلان زور بەکäمپفونگ دەر ئنتۆلەرانز گەگەنüبەر فرائوئەن ڤۆر. دارن فۆردەرت دەر ڤەرباند ئو. ئا. ئەئنە „سترکتە سترافڤەرفۆلگونگ دەر زوانگسڤەرهەئراتونگ“ ئوند ئەئن „öففەنتلجهەس ئوند ئاکتڤەس بەکەننتنس ئاللەر تüرکسجهەن ئوند ئسلامسجهەن ئۆرگانساتئۆنەن زوم سەلبستبەستممونگسرەجهت دەر فرائوئەن“.[81]

ئەئن ژاهر ناجه دەر ئەرمۆردونگ سüرüجüس بەتۆنتەن دورجهوەگ ئاللە دەئوتسجهەن ئوند تüرکسجهەن ڤەرترەتەر ڤۆن ئۆرگانساتئۆنەن، دئە نäهەر مت ئهرەم تۆد ئوند سەئنەن گەسەللسجهافتلجهەن حنتەرگرüندەن بەسجهäفتگت وارەن، داسس زوسجهەنزەئتلجه ئەئن لانگسامەس ئومدەنکەن ئائوف دەئوتسجهەر وئە ئائوف تüرکسجه-کوردسجهەر سەئتە ئەئنگەسەتزت هابە. دئەس سەئ زوار نور ئەئن ئانفانگ، ناجه ڤئەرزگ ژاهرەن تüرکسجه-کوردسجهەر مگراتئۆن ناجه دەئوتسجهلاند ئابەر ئەئنە دەننۆجه هۆففنونگسڤۆللە پەرسپەکتڤە.[82][83][84]

ئونتەر بەروفونگ ئائوجه ئائوف ئهرە ئەرمۆردونگ گبت ئەس سەئت 2006 ئن بەرلن ڤۆن دەر 7. بس زور 10. کلاسسە ئەئنەن ڤەرپفلجهتەندەن ئەتهکونتەررجهت. ئەئنە کرجهلجهە ئنتئاتڤە („پرۆ رەل“) وۆللتە 2009 دئەسە رەگەلونگ زوگونستەن ئەئنەس واهلپفلجهتفاجهس رەلگئۆن/ئەتهک ئاب دەر 1. کلاسسە ئابسجهاففەن.[85][86] داس ڤۆلکسبەگەهرەن ووردە ژەدۆجه ئم ڤۆلکسەنتسجهەئد ئابگەلەهنت.

دەر دامالگە ئنتەگراتئۆنسبەئائوفتراگتە دەس بەرلنەر سەناتس، گüنتەر پئەننگ، äئوßئەرتە ئم فەبروئار 2007، داسس سەئت دەم مۆرد ئان حاتون سüرüجü ژونگە تüرکسجهە ئوند کوردسجهە فرائوئەن ڤەرمەهرت ستائاتلجهە بەراتونگسانگەبۆتە ئائوفسوجهتەن.[87] داس ئانواجهسەندە ئنتەرەسسە ئان بەراتونگ ستەهت ئاللەردنگس ئم گەگەنساتز زو دەن زونەهمەندەن ئەئنسپارونگەن زو لاستەن دئەسەر فرائوئەنپرۆژەکتە.[88][89] ڤەرترەتەر دەس تüرکسجهەن بوندەس بەرلن-براندەنبورگ (تبب) گەهەن ئن دئە سجهولەن، دسکوتئەرەن مت سجهüلەرن ئوند بەهاندەلن ئن فۆرەن تهەمەن وئە ئەهرە، گەسجهلەجهتەررۆللەن ئوند ترادتئۆن.

دئە تüرکسجه-ئسلامسجهە ئونئۆن دەر ئانستالت فüر رەلگئۆن (دتب) ئەرکلäرتە، داسس ئهرە ئمامە ئن دەن پرەدگتەن دەر فرەئتاگسگەبەتە سەنسبلەر üبەر دئە رەجهتە دەر فرائوئەن سپرäجهەن. ئەس ووردەن فاجهتاگونگەن üبەر گەوالت ئوند هäئوسلجهە گەوالت ڤەرانستالتەت ئوند متتلەروەئلە گەبە ئەس ئائوجه 13 موسلمسجهە پرەدگەرننەن.[90]

ئەئنە وەئتەرە فۆلگە دەر ئەرمۆردونگ حاتون سüرüجüس وار دئە گرüندونگ دەر (ئنزوسجهەن ئائوفگەلöستەن) فرائوئەنهلفسۆرگانساتئۆن „حاتون ئوند جان ئە. ڤ.“ فüر گەوالتبەدرۆهتە فرائوئەن ئاللەر ناتئۆنالتäتەن. ئەس سۆللتە بەترۆففەنەن فرائوئەن سجهنەلل، ئونبüرۆکراتسجه ئوند فنانزئەلل ئن کرسەن گەهۆلفەن وەردەن، وئە ئەتوا بەئ ئەئنەم وەگزوگ ڤۆن بەرلن.[91] دئە فرائوئەنرەجهتلەرن ئوند ئانوäلتن سەیران ئاتەش äئوßئەرتە سجه زونäجهست پۆستڤ زو دئەسەر ئنتئاتڤە: „ئجه ڤەرنەئگە مجه ڤۆر دئەسەن ژونگەن فرائوئەن. واس سئە تون، ئست فانتاستسجه. […] دئەسە زڤلجۆئوراگە ئوند حلفە ئست گەنائو داس، واس گەبرائوجهت ورد، ئوند واس ئجه مر ڤۆن تüرکسجهەن ڤەربäندەن گەوüنسجهت هäتتە.“[91] دەر تüرکسجهە بوند بەرلن-براندەنبورگ (تبب) بەسجهلۆسس ئم ئاپرل 2007، دەن نۆتهلفە-ڤەرەئن „حاتون ئوند جان ئە. ڤ.“ پەرسۆنەلل، فنانزئەلل ئوند ئۆرگانساتۆرسجه زو ئونتەرستüتزەن.[92] ئم مäرز 2010 ووردە دەر ڤەرەئنسگرüندەر فەستگەنۆممەن[93] ئوند ووردە ڤۆن دەر ستائاتسانوالتسجهافت بەرلن وەگەن بەترüگەرسجهەن ڤۆرگەهەنس ئانگەکلاگت. ئم سەپتەمبەر 2011 ووردە ئەر ئن ئەرستەر ئنستانز وەگەن سپەندەنبەتروگس زو ئەئنەر حافتسترافە ڤۆن ڤئەر ژاهرەن ئوند زەهن مۆناتەن ڤەرورتەئلت. داس لاندگەرجهت بەرلن ساه ئەس ئالس ئەروئەسەن ئان، داسس ئەر مت فالسجهەن بەهائوپتونگەن سپەندەنگەلدەر ئن حöهە ڤۆن روند 700.000 ئەئورۆ ئەرسجهلجهەن ئوند فüر ئەئگەنە زوەجکە ڤەروەندەت هات. دەر ڤەرەئن هابە لەدگلجه ئالس کۆنستروکت گەدئەنت، ئوم سپەندەن زو کاسسئەرەن. دئە پۆلزەئ کۆننتە 360.000 ئەئورۆ ئوند ئەئنەن 60.000 ئەئورۆ تەئورەن پکو سجهەرستەللەن، ژەدۆجه ئست دەر ڤەربلەئب دەس رەستلجهەن گەلدەس نجهت گەکلäرت. زوسجهەن دەن سپەندەنەئنناهمەن ئوند دەن ئەرمتتەلتەن ئائوسگابەن بەستüندە ئەئنە دەجکونگسلüجکە ئوند دەر ئانگەکلاگتە هابە ڤۆن دەن سپەندەنگەلدەرن گوت گەلەبت. داس گەرجهت وار üبەرزەئوگت، داسس نور وەنگە فرائوئەن تاتسäجهلجه فنانزئەللە حلفە ئۆدەر ئاندەروەئتگە ئونتەرستüتزونگ ئەرهالتەن هابەن.[94]

دئە ئەرمۆردونگ سüرüجüس وار ئائوجه ئانلاسس فüر دئە کامپاگنە ئهرە فرەئهەئت – مەئنە ئەهرە[95] دەس لاندەس نۆردرهەئن-وەستفالەن ئوند مگرانتسجهەر ئۆرگانساتئۆنەن ئاب نۆڤەمبەر 2006، بەئ دەر ژونگە تüرکەن ئوند کوردەن فüر دئە فرەئهەئت ئهرەر سجهوەستەرن ئەئنترەتەن.

ئم ژاهر 2010 ووردە دئە فراگە دەر ئومبەنەننونگ ئەئنەر بەرلنەر ستراßئە ئن ئەرننەرونگ ئان حاتون سüرüجü کۆنترۆڤەرس دسکوتئەرت.[96] ڤەربäندە وئە تەررە دەس فەممەس ئوند دەر دامالگە بەرلنەر ئنتەگراتئۆنسبەئائوفتراگتە گüنتەر پئەننگ ئونتەرستüتزتەن دئەسە فۆردەرونگ.[97] ئام 2. مائ 2013 ستممتە دەر کولتورائوسسجهوسس تەمپەلهۆف-سجهöنەبەرگ مەهرهەئتلجه فüر ئەئنەن ئانتراگ دەر جدو، ئەئنە برüجکە ڤۆم تاتۆرت ئۆبەرلاندستراßئە زوم تەمپەلهۆفەر فەلد ناجه حاتون سüرüجü زو بەنەننەن. سئە سۆللە دامت فüر ئهرەن „موت ئوند ڤەرانتوۆرتونگ“ گەوüردگت وەردەن. دئە برüجکە سۆللتە „ئاب ئەتوا 2016“ گەبائوت وەردەن.[98] دۆجه وەگەن دەس ئەرفۆلگرەئجهەن ڤۆلکسبەگەهرەنس زوم ئەرهالت دەس تەمپەلهۆفەر فەلدەس ئام 25. مائ 2014 ووردە داس بائوڤۆرهابەن ئەئنگەستەللت.[99]

فüر داس فلمدراما دئە فرەمدە ئائوس دەم ژاهر 2010، داس üبەر ئەئنەن „ئەهرەنمۆرد“ ئان ئەئنەر ژونگەن موتتەر هاندەلت، هاتتە سجه دئە رەگسسەئورن فەئۆ ئالاداگ ئان مەهرەرەن کرمنالفäللەن ئۆرئەنتئەرت، دارونتەر ئائوجه ئان دەم فالل دەر سüرüجü-فاملئە.[100]

ڤۆم 26. ژانوئار بس زوم 7. فەبروئار 2013 ڤەرانستالتەتە دەر بەرلنەر فوßبالل-جلوب تüرکیەمسپۆر بەرلن ئائوف ئنتئاتڤە ڤۆن گئۆڤاننا کرüگەر ئوند مورات دۆگان دئە „حاتون-سüرüجü-تاگە“[101] مت ئەئنەم فوßباللتورنئەر ئاللەر کرەئوزبەرگەر فرائوئەنتەئامس ئوند ئەئنەر پۆدئومسدسکوسسئۆن زو فرائوئەنرۆللەن.[102] 2015 ئۆرگانسئەرتە دئە فرائوئەن- ئوند مäدجهەنابتەئلونگ ڤۆن تüرکیەمسپۆر بەرلن زوم درتتەن مال داس فوßباللتورنئەر ئن ئەرننەرونگ ئان حاتون سüرüجü. ئن ئەئنەر ڤەرانستالتونگ ووردەن سەلبست ئەنتوجکەلتە رۆللەنسپئەلە üبەر دەن تهەمەنبەرەئجه „فاملئە، ئەهرە ئوند ڤۆرورتەئلە“ دارگەستەللت.[103]

داس 2007 ئنس لەبەن گەروفەنە نەئوکöللنەر ئانت-گەوالت-پرۆژەکت حەرۆئەس[104] بەتەئلگت سجه ژەدەس ژاهر، ئان دەر ئاللژäهرلجهەن گەدەنکواجهە ئام 7. فەبروئار ئام تاتۆرت، ئم ژاهر 2013 وار ئەس نەبەن دەم دامالگەن ئننەنسەناتۆر فرانک حەنکەل،[105] دەر ئم ئانسجهلوسس داران دئە حەرۆئەس ئن ئهرەر پرۆژەکتستەللە بەسوجهتە.[106] ئم ژاهر 2015 ناهمەن سئە ئەرنەئوت ئانتەئل مت ئەئنەر کرانزنئەدەرلەگونگ ئوند بەتەئلگتەن سجه ئان ئەئنەر ڤەرانستالتونگ ئم راتهائوس سجهöنەبەرگ. دۆرت پرäسەنتئەرتەن سئە رۆللەنسپئەلە، „مت دەنەن سئە ژوگەندلجهە ئان بەرلنەر سجهولەن زوم ناجهدەنکەن üبەر üبەرهۆلتە رۆللەنموستەر ئائوففۆردەرن.“[107]

دئە بەرلنەر لاندتاگسفراکتئۆن بüندنس 90/دئە گرüنەن ڤەرگبت سەئت 2013 ژäهرلجه[108] ئەئنەن ئەهرەنپرەئس، دەن حاتون-سüرüجü-پرەئس، ئان پرۆژەکتە ئوند ئنتئاتڤەن، وەلجهە دئە „سەلبستäندگکەئت ڤۆن مäدجهەن ئوند ژونگەن فرائوئەن ئن بەسۆندەرەر وەئسە ئونتەرستüتزەن“.[109]

ئائوف دەر گەدەنکڤەرانستالتونگ 2015 زوم 10. ژاهرەستاگ ڤۆن سüرüجüس ئەرمۆردونگ سپراجه ئونتەر ئاندەرەم دلەک کۆلات، دئە دامالگە بەرلنەر سەناتۆرن فüر ئاربەئت، فرائوئەن ئوند ئنتەگراتئۆن، بەئ دەر سئە سجهäرفەرە گەسەتزە گەگەن زوانگسڤەرهەئراتونگەن فۆردەرتە.[110] ئائوßئەردەم رئەف سئە دئە ئسلامسجهەن ڤەربäندە دازو ئائوف، کەئنە فرائوئەنفەئندلجهەن پرەدگەر مەهر زو تۆلەرئەرەن.[111]

ئم فەبروئار 2018 وäهلتە دەر ڤەرکەهرسسەنات دەر ستادت بەرلن ئهرەن نامەن فüر ئەئنە نەئوئە ئائوتۆباهنبرüجکە زور سۆننەناللەئە ناهە ئام حۆتەل ئەسترەل ئائوس مەهرەرەن بەزرکسڤۆرسجهلäگەن ئائوس. ناجه ئانگابە ڤۆن ژöرگ ستەئنەرت (لگبت) وارەن دئە ئاندەرەن ڤۆرسجهلäگە ساجکگاسسەن ئن ئندوسترئەگەبئەتەن.[112] دئە بەرلنەر گرüنەن-ئابگەئۆردنەتە سوساننا کاهلەفەلد لەهنتە دئەسە واهل ئالس „واهنسننگ ترست، ترائورگ، گەفüهللۆس“ ئاب. دەمگەگەنüبەر ئونتەرستüتزتە دئە دامالگە نەئوکöللنەر بەزرکسبüرگەرمەئستەرن فرانزسکا گففەی (سپد) دئە ئۆرتسواهل.[113] ئەندە فەبروئار 2019 ووردە دئە برüجکە مت زوگلەئجه درەئ وەئتەرەن نەئوکöللنەر برüجکەن ئۆهنە فەئئەرلجهە نامەنسگەبونگ دەم ڤەرکەهر üبەرگەبەن.[114]

دئە بەزرکسبüرگەرمەئستەرن ئانگەلکا سجهöتتلەر (سپد) ئوند دەر ڤۆرستەهەر دەر بەزرکسڤەرۆردنەتەنڤەرسامملونگ ڤۆن تەمپەلهۆف-سجهöنەبەرگ، ستەفان بöلتەس (سپد)، ماجهتەن ئانلäسسلجه دەر ژäهرلجهەن کرانزنئەدەرلەگونگ ئم فەبروئار 2019 دارائوف ئائوفمەرکسام، داسس دەر بەزرک مت ئەئنەم سجهرەئبەن ئان دئە لەهرەر „ئائوف دئە پرۆبلەماتک ڤۆن زوانگسڤەرهەئراتونگ وäهرەند دەر سۆممەرفەرئەن ئائوفمەرکسام“ ماجهەن مöجهتە.[115] ناجه ئەرمتتلونگەن دەس بەرلنەر ئاربەئتسکرەئسەس گەگەن زوانگسڤەرهەئراتونگ سند 2017 ئنسگەسامت 570 فäللە ڤۆن ڤەرسوجهتەر ئۆدەر ئەرفۆلگتەر زوانگسڤەرهەئراتونگ ئن بەرلن بەکاننت گەوۆردەن.[116]

داس لەبەن ڤۆن حاتون سüرüجü ووردە 2018 ئم دۆکو-دراما نور ئەئنە فرائو ڤۆن دەر رەگسسەئورن سهەرری حۆرمانن ڤەرفلمت. ئالس ڤۆرلاگە فüر داس درەهبوجه دئەنتە داس بوجه ئەهرەنمۆرد – ئەئن دەئوتسجهەس سجهجکسال ڤۆن ژۆ گۆلل ئوند ماتتهئاس دەئß (2011).[117] داس فلمدراما هاتتە سەئنە کنۆپرەمئەرە ئائوف دەر بەرلنالە 2019.[118] دئە ئەرستائوسستراهلونگ ئم فەرنسەهەن ئەرفۆلگتە ئام 29. ژانوئار 2020، ئەئنە وۆجهە ڤۆر دەم 15. ژاهرەستاگ ڤۆن سüرüجüس ئەرمۆردونگ.[119]

ئام 15. ژاهرەستاگ ئهرەر ئەرمۆردونگ (2020) فۆردەرتەن ڤەرترەتەرننەن ڤۆن حلفسپرۆژەکتەن فüر مäدجهەن ئوند فرائوئەن مەهر فنانزئەللە ئونتەرستüتزونگ. ئاللە ئەنتسپرەجهەندەن بەراتونگسستەللەن ئوند سجهوتزەئنرجهتونگەن لەئدەن ئونتەر پەرمانەنتەر ئونتەرفنانزئەرونگ. دەسوەگەن مüسستەن ڤئەلە مäدجهەن وئەدەر زورüجک زور گەوالتتäتگەن فاملئە گەهەن.[120]

گەدەنکۆرتە

حاتون-سüرüجü-برüجکە ئم ژاهرە 2020 دەر حاتون-سüرüجو-پلاتز ئن مۆئابت

رەزەپتئۆن ئن دەن مەدئەن

فلمە

رادئۆ-بەئترäگە

  • زوسجهەن ئەهرە ئوند سجهام. دئە گەسجهجهتە ئەئنەر سجهرەجکلجه بöسەن فاملئە. فەئاتورە ڤۆن ستەفان بەرکهۆلز، پرۆدوکتئۆن: سور، ئەرستائوسستراهلونگ: 12. ئاپرل 2007، لäنگە: 57 من.، شابلۆن:وەبارجهڤ دەس سور، شابلۆن:وەبارجهڤ، (هەرونتەرلادبارە رتف-داتەئ، 28 س.، 143 کب)
  • گەسجهت ڤەرلۆرەن. حöرسپئەل، رەگئە: باربارا کەننەوەگ، پرۆدوکتئۆن: ربب، ئورسەندونگ: 4. مäرز 2011، 22.05 ئوهر، لäنگە: 54 من.، تەخت.

دراما

لتەراتور

پرەسسە-ئارتکەل

رەپۆرتاگەن

دۆسسئەر

ئنتەرڤئەوس

پرۆزەسس

شابلۆن:جۆممۆنسجات شابلۆن:وکقوئۆتە

ئەئنزەلناجهوەئسە

  1. شابلۆن:لتەراتور
  2. شابلۆن:لتەراتور
  3. سابنە بەئکلەر: سüرüجü-مۆرد کۆممت وئەدەر ڤۆر گەرجهت. ئن: دەر تاگەسسپئەگەل، 19. ئائوگوست 2007.
  4. مورات تۆسون: تöرە جنایەتنن ئاناتۆمس. ئن: حüرریەت، 7. فەبروئار 2005.
  5. 5،0 5،1 5،2 5،3 5،4 5،5 5،6 5،7 سابنە دەجکوەرته، فرانک نۆردهائوسەن: داس زوەئتە لەبەن دەر حاتون سüرüجü. ئن: بەرلنەر زەئتونگ، 4. مäرز 2005.
  6. 6،0 6،1 6،2 6،3 6،4 6،5 ماتتهئاس دەئß، ژۆ گۆلل: سۆ براجهتە ئایهان سüرüجü سەئنە سجهوەستەر حاتون ئوم. ئن: دئە وەلت، 26. ژول 2011.
  7. 7،0 7،1 7،2 7،3 کاتژا فüجهسەل، وەرنەر ڤان بەببەر: وۆ دئە ئەرننەرونگ لەبت. ئن: دەر تاگەسسپئەگەل، 5. فەبروئار 2006.
  8. سابنە ئام ئۆردە: دئە لاست دەر زەئوگن مەلەک ئا. ئن: تاز، 27. سەپتەمبەر 2005.
  9. ماتتهئاس دەئß، ژۆ گۆلل: ئەهرەنمۆرد. ئەئن دەئوتسجهەس سجهجکسال. 2011، ئسبن 978-3-455-50237-4، س. 93.
  10. شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
  11. 11،0 11،1 کاترن بسجهۆفف: ئەهرەنمۆرد ئان حاتون سüرüجü ئن بەرلن. حاتون سüرüجü موسستە وەگەن ئهرەس لەبەنسستلس ستەربەن. ئن: بەرلنەر زەئتونگ، 6. فەبروئار 2015.
  12. رۆبن ئاڤرام: شابلۆن:وەبارجهڤ ئن: ربب، 4. فەبروئار 2015، سەئتە 3، ئنتەرڤئەو مت ماتتهئاس دەئß ئوند ژۆ گۆلل.
  13. شابلۆن:وەبارجهڤ. ئن: ساباه، 6. فەبروئار 2012.
  14. ئولرکە بەسەکە، لیدئا ڤöلکەر: گüلساه س. üبەر دەن „ئەهرەنمۆرد“: „ئهر برودەر هات سئە سەخوئەلل بەلäستگت.“ ئن: ستەرن تڤ / رتل، 19. ئاپرل 2006، ئنتەرڤئەو.
  15. درک بانسە، تانژا لاننگەر: مۆردمۆتڤ: بلوت فüر دئە ئەهرە. سەئت ئۆکتۆبەر موßتەن ئن بەرلن سەجهس فرائوئەن ستەربەن، وەئل سئە فرەئ سەئن وۆللتەن. ئن: دئە وەلت، 16. فەبروئار 2005.
    کاتژا بائوئەر: درەئ برüدەر وەگەن مۆردەس ئان دەر سجهوەستەر ئانگەکلاگت. ئن: بادسجهە زەئتونگ، 9. ژول 2005، (پدف; 33 کب).
  16. تۆبئاس مللەر، ئاننە ڤۆربرنگەر، ساراه رائجه: „ور دولدەن کەئنە حەتزە“. ئن: بەرلنەر زەئتونگ، 18. فەبروئار 2005.
  17. مارک سئەمۆنس: „ئەهرەنمۆردە“. تاتمۆتڤ کولتور. ئن: فاز، 3. مäرز 2005، س. 37.
  18. ئاندرەئا نائجا-لۆئەبەلل: تاتمۆتڤ ئەهرە. ئن: تەلەپۆلس، 8. مäرز 2006.
  19. شابلۆن:وەبارجهڤ. ئن: تەررە دەس فەممەس، مäرز 2006.
  20. حاتون، ئونڤەرگەسسەن. ئن: دەر تاگەسسپئەگەل، 8. فەبروئار 2007.
  21. حاتجە کıلıچەر، ئاننەتتە کöگەل: سüرüجü-ماهنواجهە: تüرکسجهە ڤەرەئنە بەدائوئەرن ئهر فەهلەن. ئن: دەر تاگەسسپئەگەل، 9. فەبروئار 2007.
  22. شابلۆن:وەبارجهڤ. ئن: ربب، 27. ژون 2006.
  23. رۆمان سجهمدسەدەر: شابلۆن:وەبارجهڤ. ئن: تاز-بەرلن، 7. فەبروئار 2007.
  24. بلومەن ئوند ئەئن کرانز ئام تاتۆرت – سۆنست نجهتس. ئن: دئە وەلت، 7. فەبروئار 2008.
  25. گەدەنکتافەل فüر ئەرمۆردەتە حاتون سüرüجü. ئن: دەر تاگەسسپئەگەل، 11. ژون 2008.
  26. شابلۆن:وەبارجهڤ ئن: گەدەنکتافەلن-ئن-بەرلن.دە، ئائوفگەروفەن ئام 18. فەبروئار 2015.
  27. سابنە دەجکوەرته: ئەهرەنمۆردۆپفەر سüرüجü. پەئنلجهەر فەهلەر ئائوف گەدەنکستەئن. ئن: بەرلنەر زەئتونگ، 26. ژول 2013.
  28. شابلۆن:وەبارجهڤ. ئن: ب.ز.، 3. فەبروئار 2009.
  29. پلوتۆنئا پلاررە: شابلۆن:وەبارجهڤ. ئن: تاز-بەرلن، 7. فەبروئار 2007.
  30. لەر/ئافپ/ددپ: فاملئە ولل سۆرگەرەجهت فüر سۆهن ڤۆن حاتون سüرüجü. ئن: سپئەگەل ئۆنلنە، 16. ئاپرل 2006.
  31. مم: شابلۆن:وەبارجهڤ. ئن: بەرلنەر مۆرگەنپۆست، 21. دەزەمبەر 2006.
  32. سابنە بەئکلەر: سüرüجü-فاملئە ئەرهäلت کەئن سۆرگەرەجهت. ئن: دەر تاگەسسپئەگەل، 17. ئائوگوست 2007.
  33. ئاننەتتە کöگەل: ماهنونگەن ڤۆم ستەئنمەتز. ئن: دەر تاگەسسپئەگەل، 2. مäرز 2009.
  34. شابلۆن:ئنتەرنەتقوئەللە
  35. ئسابەللا کرۆته: حاتون سüرüجü: بلاجکبۆخ ئەهرەنمۆرد – بۆللوەرک گرۆßفاملئە. ئن: فۆجوس ئۆنلنە، 1. سەپتەمبەر 2011.
  36. ئاننابەل واهبا: سجهوەستەرمۆرد. دەر فلوجه دەر بöسەن تات. ئن: دئە زەئت، 23. ژول 2009، نر. 31; زور رۆللە دەر ئاسهاب-ı-کەهف-مۆسجهەئە ئن بەزوگ زو دەن سüرüجü-برüدەرن.
  37. سابنە ئام ئۆردە، پلوتۆنئا پلاررە: تۆدەسسترافە فüر ئەئن لەبەن. ئن: تاز، 7. فەبروئار 2006.
  38. پلوتۆنئا پلاررە: گەفانگەنە ڤەرپاسسەن ئابسپرونگ. ئن: تاز، 17. مäرز 2006.
  39. فالل سüرüجü: سترافزوسجهلاگ فüر دەن مöردەر. ئن: دەر تاگەسسپئەگەل، 7. ئاپرل 2007.
  40. کرۆنزەئوگن مەلەک ئا.: مۆرد سۆللتە نجهت ئونگەسüهنت بلەئبەن. ئن: دئە وەلت، 8. فەبروئار 2006.
  41. فۆردەرونگ ڤۆن ئونئۆنسفراکتئۆنسڤزە بۆسباجه. فüنف ژاهرە حافت فüر زوانگسەهەن؟ ئن: تاگەسسجهائو، 14. ئاپرل 2006، (تاگەسسجهائو.دە-ئارجهڤ).
  42. ئەئنە لوست ئام سجهائودەرن. ئن: تاز، 17. ئۆکتۆبەر 2005; ئنتەرڤئەو مت وەرنەر سجهففائوئەر.
  43. سابنە دەجکوەرته: ناجه دەم مۆرد ئەئنە ئوهر ئالس گەسجهەنک. ئن: بەرلنەر زەئتونگ، 8. نۆڤەمبەر 2005.
  44. مجهائەل مئەلکە: کرۆنزەئوگن مەلەک: مۆرد سۆللتە نجهت ئونگەسüهنت بلەئبەن. ئن: دئە وەلت، 8. فەبروئار 2006.
  45. مجهائەل مئەلکە: ڤەرتەئدگەر بەئانتراگت هارتە سترافە. ئن: دئە وەلت، 8. ئاپرل 2006.
  46. نەجلا کەلەک: سئە زاهلت دەن پرەئس فüر ئونسەرە فرەئهەئت. ئن: فاز، 24. ئاپرل 2006.
  47. سابنە دەجکوەرته: تۆجهتەر تۆت، سۆهن ئم گەفäنگنس، فاملئە گلüجکلجه. ئن: بەرلنەر زەئتونگ، 15. ئاپرل 2006.
  48. حەنننگ کۆبەر: ئەهرە ڤۆر گەرجهت. ئن: وەلت ئام سۆننتاگ، 2. ئاپرل 2006.
  49. نەجلا کەلەک: دەر فالل سüرüجü. سئە زاهلت دەن پرەئس فüر ئونسەرە فرەئهەئت. ئن: فاز، 24. ئاپرل 2006.
  50. ئالکە وئەرته: لەبەنسلانگ فüر دئە زەئوگن. ئن: تاز، 22. ئاپرل 2006.
  51. سابنە دەجکوەرته: رەڤسئۆن ئم فالل سüرüجü فندەت ئم ئائوگوست ستاتت. ئن: بەرلنەر زەئتونگ، 9. مائ 2007.
  52. جەم Öزدەمر: دەر فالل سüرüجü زەئگت دئە گرەنزەن دەر ژوستز. ئن: تاز، 18. ئاپرل 2006.
  53. ئەهرەنمۆرد-پرۆزەسس: نەئون ژاهرە حافت فüر مöردەر ڤۆن سüرüجü. ئن: رهەئنسجهە پۆست، 13. ئاپرل 2006.
  54. مەنسجهەنرەجهتسەخپەرتن سجهرەئبەر ئم „زدف-متتاگسماگازن“: „ئەهرەنمۆرد“-ئورتەئل ئەنتتäئوسجهەند ئوند فالسجهەس سگنال. ئن: زدف، 13. ئاپرل 2006.
  55. سوزان گüلفرات: ئەمپöرونگ üبەر „ملدەس“ ئورتەئل. وئە تüرکسجهە بلäتتەر ناجه دەم ئورتەئل زوم سüرüجü-مۆرد بەرجهتەن. ئن: دەر تاگەسسپئەگەل، 24. ئاپرل 2006.
  56. ئاندرەئا دەرنباجه: „وەر حاسس سäت، ورد حاسس ئەرنتەن.“ دەئوتسجه-تüرکسجهەن پۆلتکەرننەن ماجهت دئە ئاکتوئەللە دەباتتە ئوم ئنتەگراتئۆن سۆرگەن. ئن: دەر تاگەسسپئەگەل، 20. ئاپرل 2006.
  57. برودەر ئایهان ئائوس حافت ئەنتلاسسەن – سüرüجü-مöردەر ئن دئە تüرکەئ ئابگەسجهۆبەن. ئن: ربب ئاکتوئەلل، 4. ژول 2014.
  58. سنان سەنیورت: حاتونس کللەر ڤەرهöهنت دئە دەئوتسجهە ژوستز. ئن: ب.ز.، 16. سەپتەمبەر 2014.
  59. رۆبن ئاڤرام: شابلۆن:وەبارجهڤ ئن: ربب، 4. فەبروئار 2015، سەئتە 1، ئنتەرڤئەو مت ماتتهئاس دەئß ئوند ژۆ گۆلل.
  60. 60،0 60،1 شابلۆن:لتەراتور
  61. کەمال حüر: 10 ژاهرە „ئەهرەنمۆرد“ ئان حاتون سüرüجü. وەنن دئە فاملئە زور بەدرۆهونگ ورد. ئن: دەئوتسجهلاندفونک، 7. فەبروئار 2015.
  62. رەگنا مöنجه: دئە مöردەر زەئگەن کەئنە رەئوئە. ئن: فاز، 4. فەبروئار 2015.
  63. پرەسسەمتتەئلونگ دەس بوندەسگەرجهتسهۆفس نر. 117/07 ڤۆم 28. ئائوگوست 2007; ئابگەروفەن ئام 2. ژانوئار 2022
  64. بوندەسگەرجهتسهۆف هەبت „ئەهرەنمۆرد“-ئورتەئل ئائوف. ئن: دەر تاگەسسپئەگەل / ددپ، 28. ئائوگوست 2007.
  65. کەئنە تۆلەرانز فüر ئەهرەنمۆردە. ئن: دەر تاگەسسپئەگەل، 28. ئائوگوست 2007.
  66. تüرکسجهە ڤەربäندە بەگرüßئەن سüرüجü-ئورتەئل. ئن: دەر تاگەسسپئەگەل، 29. ئائوگوست 2007.
  67. سابنە بەئکلەر: حاتونس برودەر ولل سجه نەئوئەم پرۆزەسس دۆجه نجهت ستەللەن. ئن: دەر تاگەسسپئەگەل، 20. ژانوئار 2008.
  68. ژورستەن: کائوم جهانجەن ئائوف نەئوئەن „ئەهرەنمۆرد“-پرۆزەسس. ئن: دەر تاگەسسپئەگەل، 7. فەبروئار 2008.
  69. سابنە بەئکلەر، ئاننەتتە کöگەل: فالل سüرüجü کۆممت زو دەن ئاکتەن. ئن: دەر تاگەسسپئەگەل، 2. فەبروئار 2009.
  70. ژگ / دپا: سجهوäگەرن ڤۆن سüرüجü موسس گەلدسترافە زاهلەن. ئن: دەر تاگەسسپئەگەل، 29. ئاپرل 2009.
  71. تمۆ کاتهەر: ڤۆللستäندگە ئائوفکلäرونگ نۆجه نجهت ئن سجهت. زäهە بەهöردەن-زوساممەناربەئت ئم مۆردفالل سüرüجü. ئن: دەر تاگەسسپئەگەل، 24. ژول 2013.
  72. ئافپ/ستف: مۆردانکلاگە گەگەن برüدەر ڤۆن حاتون سüرüجü. ئن: دئە وەلت، 26. ژول 2015.
  73. دپا: برüدەر دەر ئەرمۆردەتەن حاتون سüرüجü ستەهەن ڤۆر گەرجهت. ئن: فاز، 20. ژانوئار 2016.
  74. 74،0 74،1 ژۆ گۆلل: شابلۆن:وەبارجهڤ. ئن: ربب، 26. ژانوئار 2016.
  75. ژۆ گۆلل ئوند تۆرستەن ماندالکا: شابلۆن:وەبارجهڤ. ئن: ربب، 26. ژانوئار 2016.
  76. دپا: شابلۆن:تۆتەر لنک ئن: بەرلنەر کورئەر، 16. فەبروئار 2017.
  77. مکە سزیمانسک، ئستانبول: ئم فالل حاتون سüرüجü لئەگەن دئە ڤەرسäئومنسسە ئن دەئوتسجهلاند. ئن: سüددەئوتسجهە زەئتونگ، 30. مائ 2017.
  78. بۆرس کáلنۆکی: درەئ کوگەلن فüر حاتون، زوەئ فرەئسپرüجهە فüر ئهرە برüدەر. ئن: دئە وەلت، 30. مائ 2017.
  79. سابنە بەئکلەر: مۆردفالل سüرüجü ئن بەرلن. ستائاتسانوالت فۆردەرت نەئوئەن پرۆزەسس ئن دەر تüرکەئ. ئن: تاگەسسپئەگەل، 1. ئائوگوست 2017.
  80. دپا/جبا: ناجه بەسجهوەردە دەر تüرکەئ: بەرلنەر „ئەهرەنمۆرد“-پرۆزەسس گەگەن سüرüجü-برüدەر ورد نەئو ئائوفگەرۆللت. ئن: دئە وەلت، 22. فەبروئار 2018.
  81. زەهن-پونکتە-پلان دەس تüرکسجهەن بوندس بەرلن-براندەنبورگ. ئن: بەرلنەر زەئتونگ، 26. فەبروئار 2005; ڤگل. شابلۆن:وەبارجهڤ، ئوند
    10-پونکتە-پلان دەس تبب زور بەکäمپفونگ دەر ئنتۆلەرانز گەگەنüبەر فرائوئەن. ئن: مگراتئۆنسرات، مäرز 2005.
  82. دئە دسکوسسئۆن گبت مäدجهەن موت. ئن: تاز-بەرلن، 7. فەبروئار 2006; زتاتە üبەر دەن دەئوتسجه-تüرکسجهەن پرۆزەسس دەر ئاننäهەرونگ سەئت سüرüجüس تۆد.
  83. مەهر فرائوئەن سەتزەن سجه زور وەهر. ئن: دەر تاگەسسپئەگەل، 7. فەبروئار 2006; „دئە فرائوئەنرەجهتلەرن سەیران ئاتەش üبەر ئهرە ئەرفاهرونگەن سەئت دەر بلوتتات.“
  84. وەرنەر ڤان بەببەر: ئەئنبüرگەرونگ. نەئوئە ساجهلجهکەئت. ئن: دەر تاگەسسپئەگەل، 6. مائ 2006.
  85. شابلۆن:وەبارجهڤ ئن: دەئوتسجهلاندرادئۆ، 26. ئاپرل 2009.
  86. ئولرجه زاواتکا-گەرلاجه: زەهن ژاهرە گەزەررە ئوم دئە وەرتە. ئن: دەر تاگەسسپئەگەل، 18. ئاپرل 2009.
  87. مجهائەل مئەلکە: ئەئن مۆرد ئوند سەئنە فۆلگەن. ئن: دئە وەلت، 4. فەبروئار 2007.
  88. حەئدە ئۆئەسترەئجه: شابلۆن:وەبارجهڤ. ئن: تاز، 7. فەبروئار 2007; ئنتەرڤئەو مت لوئسە باگهرامئان، ئنتەرکولتورەللە ئنتئاتڤە بەرلن.
  89. ئالکە وئەرته: ڤئەلە گوتە ئابسجهتەن، وەنگ کۆنکرەتە ئونتەرستüتزونگ. ئن: تاز-بەرلن، 7. فەبروئار 2007.
  90. ژولئا حائاک: نور رەدەن هلفت. ئن: بەرلنەر زەئتونگ، 7. فەبروئار 2007.
  91. 91،0 91،1 ئاننەتتە کöگەل: ئهر سەئد نجهت ئاللەئن. ژونگە دەئوتسجهتüرکننەن هەلفەن ئانۆنیم ئۆپفەرن ڤۆن گەوالت ئوند زوانگسەهەن. ئن: دەر تاگەسسپئەگەل، 14. فەبروئار 2007.
  92. ئاننەتتە کöگەل: تüرکسجهە ڤەربäندە هەلفەن فرائوئەن ئن نۆت. ئونتەرستüتزونگ فüر „حاتون ئوند جان ئە. ڤ.“ زوگەسجهەرت. ئن: دەر تاگەسسپئەگەل، 10. ئاپرل 2007.
  93. سابنە بەئکلەر: ڤەرەئنسڤۆرستزەندەر ڤۆن حاتون ئوند جان ڤەرهافتەت. ئن: دەر تاگەسسپئەگەل، 25. ئائوگوست 2010.
  94. فاست فüنف ژاهرە حافت فüر گرüندەر ڤۆن حاتون & جان. ئن: سپئەگەل ئۆنلنە، 21. سەپتەمبەر 2011.
  95. شابلۆن:وەبارجهڤ. ئن: ئاکتئۆنسبüندنس دەر سەلبستۆرگانساتئۆنەن ڤۆن مگرانتننەن ئوند مگرانتەن ئوند دەس مگفف (منستەرئوم فüر گەنەراتئۆنەن، فرائوئەن، فاملئە ئوند ئنتەگراتئۆن دەس لاندەس نۆردرهەئن-وەستفالەن)، (پدف، 3،22 مب، 27 س.)
    ننا گئارامتا: نرو-کامپاگنە گەگەن گەوالت. ئم نامەن دەر ئەهرە: کەئنە ئەهرە ئوم ژەدەن پرەئس. ئن: ودر، 10. نۆڤەمبەر 2006.
  96. شابلۆن:لتەراتور
  97. کاتهلەئەن فئەتز: ئەئنە ستراßئە زوم گەدەنکەن. ئن: تاز، 7. فەبروئار 2010.
  98. ستەفان ژاجۆبس: بەرلن-تەمپەلهۆف. برüجکە سۆلل حاتون سüرüجüس نامەن تراگەن. ئن: دەر تاگەسسپئەگەل، 3. مائ 2013.
  99. تهۆماس لۆی: نەئوئە برüجکە ئن ترەپتۆو. دەر 420-مەتەر-سپرونگ üبەر دئە سپرەئە. ئن: تاگەسسپئەگەل، 22. سەپتەمبەر 2014، زو سüرüجü سئەهە لەتزتەن ئابساتز.
  100. تم ئەڤەرس: شابلۆن:وەبارجهڤ. ئن: 3سات، 9. مäرز 2010.
  101. شابلۆن:وەبارجهڤ. ئن: دەر تاگەسسپئەگەل، ڤدەئۆ (4 من.) ئناکتڤ، نور تەخت.
  102. ستەپهان ر.ت.: فوßبالل، دسکوسسئۆن، فلمە ئوند گەدەنکەن. ئن: دئە-فانس.دە، 24. ژانوئار 2013.
  103. شابلۆن:وەبارجهڤ ئن: تüرکیەمسپۆر بەرلن مäدجهەن- ئوند فرائوئەنابتەئلونگ، 4. فەبروئار 2015، ئائوفگەروفەن ئام 9. فەبروئار 2015.
  104. ئنتەرنەتپرäسەنز ڤۆن حەرۆئەس – گەگەن ئونتەردرüجکونگ ئم نامەن دەر ئەهرە، ئابگەروفەن ئام 17. ئۆکتۆبەر 2019
    شابلۆن:وەبارجهڤ ئن: ربب، 7. فەبروئار 2013.
  105. کەرستن حەنسە: گەدەنکفەئئەر مت دەن حەرۆئەس. بلومەن ئام گراب حاتون سüرüجüس. ئن: دەر تاگەسسپئەگەل، 7. فەبروئار 2013.
  106. ڤدەئۆ: شابلۆن:وەبارجهڤ. ئن: ربب-کلارتەخت، 24. ئاپرل 2013، 6:07 من.
  107. شابلۆن:وەبارجهڤ. ئن: هەرۆئەس-نەت.دە.
    ڤەرانستالتونگ زوم 10. تۆدەستاگ ڤۆن حاتون سüرüجü. ئن: بەزرکسامت فرئەدرجهسهائن-کرەئوزبەرگ، (پدف، 1 س.، 9،5 کب)، ئائوفگەروفەن ئام 18. فەبروئار 2015.
  108. پاسجالە مüللەر: ئونتەرنەهمەرن ژاسمن تایلۆر ئست فüر دەن دئەسژäهرگەن حاتون-سüرüجü-پرەئس نۆمنئەرت. ئن: دەر تاگەسسپئەگەل، 7. فەبروئار 2015.
  109. شابلۆن:وەبارجهڤ ئن: گروئەنە-بەرلن.دە، 13. فەبروئار 2013.
  110. ئاننەتتە کöگەل: „ور ڤەرمسسەن دجه.“ ئن: تاگەسسپئەگەل، 7. فەبروئار 2015.
    تال/کر: کۆلات فۆردەرت سجهäرفەرە گەسەتزە گەگەن زوانگسەهەن. ئن: بەرلنەر مۆرگەنپۆست، 6. فەبروئار 2015.
  111. مارئا ستەفانئا بدئان: گەدەنکەن ئان حاتون سüرüجü – فرائوئەن لەئدەن نۆجه ئممەر. ئن: بەرلنەر مۆرگەنپۆست، 7. فەبروئار 2015.
  112. ژۆهاننا ترەبلن: بلومەن فüر حاتون سüرüجü. ئن: نەئوئەس دەئوتسجهلاند، 8. فەبروئار 2018.
  113. حلدبورگ برونس: ڤۆر 13 ژاهرەن ئەرمۆردەت. نەئوکöللنەر برüجکە ورد ناجه حاتون سüرüجü بەناننت. ئن: ب.ز.، 5. فەبروئار 2018.
  114. رالف درەسجهەر: ئۆهنە فەئئەرلجهە نامەنسگەبونگ. ماتهلدە-راتهەنائو-برüجکە üبەر دئە ئا 100 üبەرگەبەن. ئن: بەرلنەر وۆجهە، 1. مäرز 2019.
  115. گودرون ماللوتز: کرانزنئەدەرلەگونگ. بەزرک گەدەنکت دەر ئەرمۆردەتەن حاتون سüرüجü. ئن: بەرلنەر مۆرگەنپۆست، 28. ژانوئار 2019.
  116. سارا لüهمانن (پرەسسەمتتەئلونگ نر. 230): شابلۆن:وەبارجهڤ ئن: بەزرکسامت فرئەدرجهسهائن-کرەئوزبەرگ، 26. نۆڤەمبەر 2018 ئوند ئالس پدف; ڤگل. ئنفۆرماتئۆنەن زوم تهەما زوانگسڤەرهەئراتونگ.
  117. دئەتمار رنگەل، ئنفۆرادئۆ: شابلۆن:وەبارجهڤ ئن: ربب24، 7. فەبروئار 2019، ئنتەرڤئەو مت ژۆ گۆلل.
  118. شابلۆن:وەبارجهڤ. ئن: بەرلنالە 2019.
  119. فلمنهالت ئوند -بەسەتزونگ: نور ئەئنە فرائو. ئن: ئارد، 29. ژانوئار 2020.
  120. مادلەن حائارباجه، رۆنژا رنگەلستەئن: „ئەهرەنمۆرد“ ژäهرت سجه زوم 15. مال. حاتون سüرüجüس ڤەرمäجهتنس. ئن: تاگەسسپئەگەل، 7. فەبروئار 2020، مت ڤدەئۆ زور کرانزنئەدەرلەگونگ، 2:39 من.
  121. مجهائەل مئەلکە: درەهاربەئتەن فüر فلم زوم مۆرد ئان حاتون سüرüجü. ئن: دئە وەلت، 24. ژول 2006.
  122. فلمنهالت: نور ئەئنە فرائو. ئن: ئارد، 29. ژانوئار 2020.

شابلۆن:نۆرمداتەن

شابلۆن:سۆرتئەرونگ:سوروجو، حاتون

شابلۆن:پەرسۆنەنداتەن

ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن


دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „حاتون سüرüجü“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.