حالس Öزتüرک
![رەبەللەن وäهرەند دەس ئارارات-ئائوفستاندەس. ڤۆن لنکس ناجه رەجهتس: سپکانلı حالس بەی، ئهسان نور پاسجها، حاسەنانلı فەرزەندە بەی[1]](/index.php/W%C3%AAne:Halis-Ihsan_Nuri-Ferzende.jpg)
حالس Öزتüرک (کوردسجه: خالس بەگێ سیپکی، شابلۆن:ترس، * 1889 ئن توتاک/ئۆسمانسجهەس رەئجه; † 24. سەپتەمبەر 1977) وار ئەئن کوردسجهەر ستاممەسفüهرەر ئوند تüرکسجهەر پۆلتکەر.
لەبەن
حالس Öزتüرک ووردە ئن توتاک ئم ساندسجهاک بایازد دەس ڤلایەتس ئەرزوروم گەبۆرەن. سەئن ڤاتەر ئابدولمەژد بەی وار ئانفüهرەر دەس سپکان-ستاممەس ئوند ئەئن بەفەهلسهابەر دەر حامدیە.[2]
ئالس 1927 دەر زوەئتە ئارارات-ئائوفستاند ئائوسبراجه، سجهلۆسس سجه حالس Öزتüرک دەم ئائوفستاند ئان ئوند سپئەلتە ئەئنە وجهتگە رۆللە. گەمäß مەهمەت ئال کıشلالı وار ئەر ئەئن فüهرەندەر رەبەلل، دەر دەن ئائوفستاند بەگانن. حالس Öزتüرک ووردە ڤەرهافتەت، فلۆه دانن ئابەر، ئالس ئەر ڤۆن ئەرزوروم ناجه ترابزۆن گەبراجهت وەردەن سۆللتە.[3] سپäتەر ناهم حالس Öزتüرک ئالس ئەئن رەپرäسەنتانت دەر رەپوبلک ئارارات ئان ڤەرهاندلونگەن مت دەر تüرکسجهەن رەگئەرونگ تەئل. دۆجه دئە رەبەللەن ووردەن بەسئەگت ئوند ئەر فلۆه üبەر دئە گرەنزە ئن دەن ئران.
سپäتەر کۆننتە ئەر دورجه ئەئنە ئامنەستئە ئن دئە تüرکەئ زورüجککەهرەن، وۆ ئەر دانن متگلئەد دەر دەمۆکرات پارت ووردە. ئەر ووردە درەئمال ئالس ئابگەئۆردنەتەر دەر پرۆڤنز ئاğرı ئن داس تüرکسجهە پارلامەنت گەوäهلت (1950–1954، 1954–1957 ئوند 1957–1960).[4]
ناجه دەم ملتäرپوتسجه ڤۆم 27. مائ 1960 ووردە ئەر ڤەرهافتەت ئوند ئن دەن یاسسıئادا-پرۆزەسسەن ڤۆر گەرجهت گەستەللت. وەگەن سەئنەر سجهلەجهتەن تüرکسجهکەننتنسسە سپراجه حالس Öزتüرک ڤۆر گەرجهت ئن ئەئنەر مسجهونگ ئائوس تüرکسجه ئوند کوردسجه. ئەر ووردە وەگەن گەوالت ئوند نجهتبەئاجهتونگ دەر ڤەرفاسسونگ ئانگەکلاگت. ئائوف دئەسە ئانکلاگە هن ساگتە ئەر: حەرر رجهتەر، ئجه سجهوöرە بەئ گۆتت، وەنن ئجه گەووسست هäتتە، داسس ئەس دئە ڤەرفاسسونگ ئونتەر ئونسەرەن فüßئەن وار، هäتتە ئجه نجهت درائوف گەترامپەلت.[5]
ئەر ووردە زو 10 ژاهرەن گەفäنگنس ڤەرورتەئلت، دئە ئەر ئائوف یاسسıئادا ئوند دانن ئن کایسەر ڤەربüßتە. سەئن زەللەنگەنۆسسە ئابدüلمەلک فıرات بەسجهرئەب حالس Öزتüرک ئالس ئەئنەن "کلوگەن ئوند وتزگەن مانن".[6] ئەئن ئاندەرەر ئنساسسە، سامەت ئاğئائۆğلو، سۆهن ڤۆن ئاهمەت ئاğئائۆğلو، ساگتە سپäتەر ئن سەئنەن مەمۆئرەن، داسس حالس Öزتüرک ئائوف ژەدە ڤەرäجهتلجهە فراگە گەئسترەئجه ئوند ئن سەئنەم لۆکالەن دئالەکت ئانتوۆرتەتە.[7] ئەر ستارب ئام 24. سەپتەمبەر 1977. Öزتüرک هاتتە درەئ ئەهەفرائوئەن، 13 تöجهتەر ئوند 7 سöهنە.[4]
ئەئنزەلناجهوەئسە
- ↑ رۆهات ئالاکۆم، حۆیبوون öرگüتü ڤە ئاğرı ئایاکلانماسı، ئاڤەستا، 1998، ئسبن 9757112453، س. 180. شابلۆن:ترس
- ↑ İهسان نور، ئاğرı داğı İسیانı، مەد یایıنجıلıک، 1992، س. 28. شابلۆن:ترس
- ↑ مەهمەت ئال کıشلالı، گüنەیدۆğئو: دüشüک یۆğئونلوکلو چاتıشما، Üمت یایıنجıلıک، 1996، ئسبن 9789757115083، س. 128. شابلۆن:ترس
- ↑ 4،0 4،1 کâزıم Öزتüرک، تüرک پارلامەنتۆ تاره: تبمم-ئخ. دöنەم، 1950-1954: ڤۆل: 7.، تüرک پارلامەنتۆ تاره ئاراشتıرما گروبو، 1999، ئسبن 9789757291190، شابلۆن:ترس
- ↑ دئە تüرکسجهە پهراسە ئایاکلار ئالتıنا ئالماک (سننگەمäß: ئائوف ئەتواس ترەتەن) ووردە ڤۆن ئهم وöرتلجه گەنۆممەن.
- ↑ ئابدüلمەلک فıرات، فıرات ماهزون ئاکار، ئاڤەستا، 1996، ئسبن 9789757112099، س. 38–39. شابلۆن:ترس
- ↑ سامەت ئاğئائۆلğلو، مارمارا'دا بر ئادا، باها ماتبائاسı، 1972، س. 76. شابلۆن:ترس
ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن
دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „حالس Öزتüرک“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.