ئەیâلەت دیارباکıر

پێداچوونەوی ٢٠:٢٠، ٩ی ئابی ٢٠٢٦ لە لایەن Admin (لێدوان | بەشدارییەکان) (Import von de.wikipedia.org (CC BY-SA 4.0))
(جیاوازی) → پیاچوونەوەی کۆنتر | پێداچوونەوەی ئێستا (جیاوازی) | پێداچوونەوەی نوێتر← (جیاوازی)

داس ڤلایەت دیâر-ı بەکر کارتە زوم ڤلایەت دیارباکıر ڤۆن 1892 داس ئەیâلەت دیâر-ı بەکر (ئۆسمانسجه: ئەیالەت-ئ دیâر-ı بەکر) ئۆدەر داس دیâر-ı بەکر بەیلەربەیلğئ وار ئەئن 1515 گەگرüندەتەس ئۆسمانسجهەس ئەیâلەت. سەئن زەنتروم وار ئامەد، داس هەئوتگە دیارباکıر.

گەسجهجهتە

ناجه دەن ئاق قۆیونلو ووردەن دئە پەرسسجهەن سافاودەن ئم 16. ژاهرهوندەرت زو حەررسجهەرن üبەر داس گەبئەت ئن ئۆستاناتۆلئەن. ئام 23. ئائوگوست 1514 بەسئەگتە داس ئۆسمانسجهە رەئجه دئە سافاودەن ئن دەر سجهلاجهت بەئ تسجهالدران ئوند درäنگتە سۆ دئە سافاودەن ئائوس ئاناتۆلئەن هەرائوس.

دئە ستادت دیارباکıر ووردە ئم ژاهرە 1527 ئونتەر فüهرونگ ڤۆن بıیıکلı مەهمەت پاسجها فüر دئە ئۆسمانەن ئەرۆبەرت، دئە دانن دئە ستادت زور پرۆڤنزهائوپتستادت ماجهتەن. زو دەر پرۆڤنز گەهöرتەن ئورسپرüنگلجه مۆسسول، دئە رەگئۆنەن دیار رابʿئا ئوند دیار مودار ئەبەنسۆ وئە بتلس. سپäتەرە ئومستروکتورئەرونگەن ڤەرکلەئنەرتەن دئە پرۆڤنز، دئە ژەدۆجه ئەئنە دەر گرößتەن ئوند بەدەئوتەندستەن ئۆسمانسجهەن پرۆڤنزەن بلئەب. ئنسبەسۆندەرە دئە لاگە ناهە دەر ئونروهگەن ئوند وجهتگەن پەرسسجهەن گرەنزە بەگرüندەتە دئە بەدەئوتونگ دەر پرۆڤنز. ئونتەر ئۆسمانسجهەر حەررسجهافت بلئەب دیارباکıر ڤئەر ژاهرهوندەرتە ڤۆن کرئەگ ڤەرسجهۆنت.[1]

داس ئەیâلەت دیâر-ı بەکر وار ئم 17. ژاهرهوندەرت 71.272 کم² گرۆß، واس 6،5 % دەر هەئوتگەن تüرکسجهەن رەپوبلک ئائوسماجهت. داس ئەیâلەت ئەنتسپرجهت دەن هەئوتگەن پرۆڤنزەن دیارباکıر، ئەلازığ، سئرت، بنگöل (ئائوßئەر کğıماردن، تونجەل، دەر öستلجهەن حäلفتە ئورفاس ئوند دەم لاندکرەئس ئەğئن (کەمالیە) ئن ئەرزنجان.

گلئەدەرونگ

داس ئەیâلەت بەستاند زو ئونتەرسجهئەدلجهەن زەئتەن ئائوس ئەئنەر ئونتەرسجهئەدلجهەن زاهل ڤۆن ساندسجهاکس. ئم ژاهر 1518 ئومفاسستە دئە پرۆڤنز بەئسپئەلسوەئسە زوöلف ساندسجهاکس. وەنگە ژاهرە سپäتەر وارەن ئەس 14. 1869 هاتتە دئە پرۆڤنز ڤئەر ساندسجهاکس.[2] فۆلگەندە ساندسجهاکس گەهöرتەن ئم لائوفە دەر زەئت زور پرۆڤنز: ساندسجهاک دیâر-ı بەکر، ساندسجهاک حارپوت، ساندسجهاک ئەرگان، ساندسجهاک سڤەرەک، ساندسجهاک نوسایبن، ساندسجهاک حıسن-ı کەیفâ، ساندسجهاک ئالچاکالا، ساندسجهاک حابور، ساندسجهاک سنجار، ساندسجهاک مەییافارکıین (ئائوجه ساندسجهاک سلڤان گەناننت)، ساندسجهاک سئرد، ساندسجهاک چەمشگەزەک ئوند وەئتەرە 13 کلەئنە ساندسجهاکس. ئم ئەیâلەت بەفاندەن سجه دەس وەئتەرەن ئاجهت کوردسجهە ساندسجهاکس، دەرەن گۆئوڤەرنەئورسامت ئەربلجه وار، ئوند فüنف ئائوتۆنۆمە کوردسجهە حüکüمەت (دت.: رەگئەرونگەن).

مت دەم ئەرلاسس دەس تەشکل-ئ ڤلâیەت نزامنâمەس زور نەئوستروکتورئەرونگ دەر رەئجهسڤەروالتونگ ئم ژاهر 1864 ووردە داس ئەیâلەت دیâر-ı بەکر دورجه داس ڤلایەت دیâر-ı بەکر ئەرسەتزت.

ئەئنزەلناجهوەئسە

  1. ژ. سۆئوردەل-تهۆمنە ئن: ئەنجیجلۆپائەدئا ئۆف ئسلام. نەو ئەدتئۆن، لەئدەن. س. ڤ. دیار باکر
  2. İسلâم ئانسکلۆپەدس، س. ڤ. دیارباکıر

شابلۆن:ناڤگاتئۆنسلەئستە ڤلâیەتس ئم ئۆسمانسجهەن رەئجه

شابلۆن:سۆرتئەرونگ:ئەیالەت دیارباکر

ئەڤ گۆتار ب زمانێن دن / دئەسەر ئارتکەل ئن ئاندەرەن سپراجهەن


دئەسەر ئارتکەل باسئەرت (گانز ئۆدەر تەئلوەئسە) ئائوف دەم ئارتکەل „ئەیâلەت دیارباکıر“ ئائوس دەر فرەئئەن ئەنزیکلۆپäدئە وکپەدئا ئوند ستەهت ئونتەر دەر لزەنز جج بی-سا 4.0. ئن دەر وکپەدئا ئست ئەئنە لستە دەر ئائوتۆرەن ڤەرفüگبار.